Toplum ve Sosyal Hizmet 2024-2025 Final Soruları

İnsani Hizmet Örgütü

Bir nüfus grubunun sosyal, duygusal, fiziksel ve/veya zihinsel iyilik hâlini geliştirmek amacıyla kurulan formal örgütleri İnsani hizmet örgütü ifade eder.

Disiplinler Arası Çalışmalar ve Postmodernizm

Sosyal bilimlerde disiplinler arası çalışmalar Postmodernizm ile ilişkilidir.

Baskı Karşıtı Sosyal Hizmetin İlkeleri

Baskı karşıtı sosyal hizmetin ilkelerinden biri olmayan ifade Uygulamacılar ve hizmet alanlar arasında hiyerarşik yaklaşımlara ihtiyaç vardır şeklindedir.

Sosyal Haklar

Belirli bir özne sınırlaması yapmaksızın ekonomik, sosyal ve kültürel vb. yönlerden güçsüz konumda olanların korunmasını amaçlayan haklar Sosyal haklar olarak ifade edilir.

Weber ve Kapitalizm İlişkisi

Weber kapitalizm arasında güçlü bir bağı Protestan ahlakı ile görür.

Sosyal Hizmet Uygulamasında Merhamet Kavramı

Sosyal hizmet uygulamasında Tinsel yaklaşım merhamet kavramını merkeze almaktadır.

Hizmet Alanın Rolü

Sosyal sorunları ve hizmet alanlarını prototipleştiren sosyal hizmet bilgisinin yerini Bir özne/fail olarak hizmet alan anlayışı almıştır.

Refah Devletinin Dayanışma Biçimi

Refah devletinin dayanışma biçimini en iyi tarif eden ifade Formel dayanışmadır.

Sosyal Teşhis Kitabının Yazarı

Sosyal Teşhis kitabının yazarı Mary Richmond’dur.

Örgüt Tanımı

Önceden belirlenmiş amaçlara ulaşmak üzere kurumsallaşmış stratejiler izleyerek insanların, araçların ve kaynakların yapılandırılmış hâline Örgüt denir.

Sosyal Alanın Oluşumunda En Etkili Olay

Sosyal alanın oluşumundaki en etkili olay Endüstri Devrimi’dir.

Toplum Katılımının Önemi

Toplum katılımı olmaksızın ne iyi bir planlama ne de politika değişimi mümkün olacaktır.

Medikal Model Eleştirisi ve Sosyal Hizmet

Modernizm eleştirisine koşut olarak medikal modelden vazgeçen sosyal çalışma, insanı çevresi içinde konumlandırmaktadır.

1990’larda Uluslararası Politik Sistem ve Küreselleşme

1990’larda uluslararası politik sistemin tek kutuplu hâle gelmesinin en önemli etkisi Küreselleşmenin alternatifsiz kabul edilmesi olmuştur.

Baskı Karşıtı Uygulamada Anlatı Stratejileri

Baskı karşıtı uygulamada anlatı stratejilerine Sorun odaklı bir anlatı inşa etmek dahil değildir.

Federal Devletlerde Sosyal Hizmet Sunumu

Sosyal hizmetler, federal devlet yapısına sahip olan ülkelerde genel olarak Yerel yönetimle sunulmaktadır.

Sosyologların Yükümlülüğü

Sosyologlar gerek sosyolojinin ve gerekse toplumla çalışmanın tarihsel olarak gerçekleştirilmesinde insanın özgürleşmesinde ve rasyonelleşmesinde gelişme ve ilerleme sağlama amacına hizmet etmek zorundadırlar.

Baskı Karşıtı Uygulama Tanımı

Sosyal statülerine bakılmaksızın insanların ihtiyaçlarına cevap veren, yapısal eşitsizliklerin olumsuz etkilerini azaltmayı hedefleyen yaklaşım Baskı karşıtı uygulamadır.

Toplumu Değerlendirirken Ekonomik Yapı Unsurları

Toplumu değerlendirirken ekonomik yapıyı oluşturan unsurlardan biri İstihdamdır.

Postmodern Güçlendirme Uygulaması

Postmodern güçlendirme uygulamasında güç, güçsüzlük gibi verilerle uğraşmak yerine Dil ve iletişim tercih edilir.

1- Aşağıdakilerden hangisi bir nüfus grubunun sosyal, duygusal, fiziksel ve/veya zihinsel iyilik hâlini geliştirmek amacıyla kurulan formal örgütleri ifade eder?

A) İnsani hizmet örgütü
B) İşletme
C) Sivil toplum örgütü
D) Kamusal örgüt
E) Sosyal yardım örgütü

Cevap : A) İnsani hizmet örgütü

Açıklama : Verilen tanım, bireylerin ve grupların sosyal, duygusal ve fiziksel refahını artırmak amacıyla yapılandırılmış, resmi (formal) kuruluşlar olan “insani hizmet örgütleri”ni açıklamaktadır.

2- Sosyal bilimlerde disiplinler arası çalışmalar aşağıdakilerden hangisi ile ilişkilidir?

A) Sosyal demokrasi
B) Neo-liberalizm
C) Postmodernizm
D) Rönesans
E) Modernizm

Cevap : C) Postmodernizm

Açıklama : Postmodernizm, modernizmin katı, tekil ve evrenselci bakış açılarını eleştirerek, disiplinler arasındaki sınırların ortadan kalktığı, farklı bakış açılarının bir araya geldiği disiplinler arası çalışmaları teşvik eden bir düşünce akımıdır.

3- Aşağıdakilerden hangisi baskı karşıtı sosyal hizmetin ilkelerinden biri değildir?

A) Sosyal çalışma müttefikler inşa etmeli ve sosyal hareketlerle birlikte çalışmalıdır.
B) Sosyal adalet merkezli sosyal çalışma bireylere yardım ederken aynı zamanda toplumu dönüştürmeye çalışır.
C) Uygulamacılar ve hizmet alanlar arasında hiyerarşik yaklaşımlara ihtiyaç vardır.
D) Sosyal çalışmanın teorik ve pratik gelişimi ezilenlerin mücadeleleri ve ihtiyaçlarına dayanmalıdır.
E) Sosyal çalışma nötr bir bakım veren meslek değil, aktif politik bir süreçtir.

Cevap : C) Uygulamacılar ve hizmet alanlar arasında hiyerarşik yaklaşımlara ihtiyaç vardır.

Açıklama : Baskı karşıtı sosyal hizmet, güç dengesizliklerini ve hiyerarşiyi sorgulayan, hizmet alan ile uygulayıcı arasında eşitlikçi bir ilişki kurmayı hedefleyen bir yaklaşımdır. Bu nedenle hiyerarşik yaklaşımlara ihtiyaç duyulması, bu ilkeye tamamen terstir.

4- Aşağıdakilerden hangisi belirli bir özne sınırlaması yapmaksızın ekonomik, sosyal ve kültürel vb. yönlerden güçsüz konumda olanların korunmasını ve durumlarının iyileştirilmesini amaçlayan hakları ifade eder?

A) Yaşam hakkı
B) Medeni haklar
C) Sosyal haklar
D) İfade hürriyeti
E) Siyasi haklar

Cevap : C) Sosyal haklar

Açıklama : Tanımda belirtilen, devletin vatandaşlarına asgari bir yaşam standardı, eğitim, sağlık ve sosyal güvenlik gibi imkanlar sunma yükümlülüğünü içeren haklar bütünü “sosyal haklar” olarak adlandırılır.

5- Weber aşağıdakilerden hangisi ile kapitalizm arasında güçlü bir bağ görür?

A) Ortodoks ahlak
B) Katolik ahlakı
C) Sosyal hizmet etik ve standartları
D) Protestan ahlakı
E) Sosyal haklar

Cevap : D) Protestan ahlakı

Açıklama : Max Weber, “Protestan Ahlakı ve Kapitalizmin Ruhu” adlı eserinde, kapitalizmin gelişimini, Protestanlığın çalışkanlık, tutumluluk ve dünyevi işlere odaklanma gibi değerleri teşvik eden ahlak anlayışıyla güçlü bir şekilde ilişkilendirmiştir.

6- Sosyal hizmet uygulamasında aşağıdaki yaklaşımlardan hangisi merhamet kavramını merkeze almaktadır?

A) Bilişsel davranışçı yaklaşım
B) Genelci yaklaşım
C) Tinsel yaklaşım
D) Radikal yaklaşım
E) Baskı karşıtı yaklaşım

Cevap : C) Tinsel yaklaşım

Açıklama : Tinsel (manevi/spiritüel) yaklaşım, sosyal hizmet uygulamasında bireylerin sadece biyo-psiko-sosyal değil, aynı zamanda manevi ve inanç boyutlarını da dikkate alır. Merhamet, şefkat ve anlam arayışı gibi kavramlar bu yaklaşımın merkezinde yer alır.

7- Sosyal sorunları ve hizmet alanlarını betimleyen, tasnif eden ve son tahlilde prototipleştiren sosyal hizmet bilgisinin yerini aşağıdakilerden hangisi almıştır?

A) Bir özne/fail olarak hizmet alan
B) Yardıma muhtaç birey olarak hizmet alan
C) Bir prototip olarak hizmet alan
D) Eşitsizliklere razı birey olarak hizmet alan
E) Uyum sağlaması gereken birey olarak hizmet alan

Cevap : A) Bir özne/fail olarak hizmet alan

Açıklama : Modern sosyal hizmet anlayışı, hizmet alan kişiyi pasif bir “yardıma muhtaç birey” veya bir “prototip” olarak görmek yerine, kendi yaşamı üzerinde söz sahibi, seçimler yapabilen ve değişim sürecine aktif olarak katılan bir “özne/fail” olarak kabul eder.

8- Aşağıdakilerden hangisi refah devletinin dayanışma biçimini en iyi tarif eder?

A) Mekanik dayanışma
B) Enformel dayanışma
C) Birincil dayanışma
D) Formel dayanışma
E) Gayriresmi dayanışma

Cevap : D) Formel dayanışma

Açıklama : Refah devleti, sosyal risklere karşı bireyleri korumak amacıyla vergiler ve sosyal sigorta primleri gibi resmi mekanizmalarla kaynakları yeniden dağıtır. Bu kurumsallaşmış ve yasalara dayalı dayanışma biçimi “formel dayanışma” olarak tanımlanır.

9- Sosyal Teşhis kitabının yazarı aşağıdakilerden hangisidir?

A) August Comte
B) Adam Smith
C) Jane Adams
D) Mary Richmond
E) Lena Dominelli

Cevap : D) Mary Richmond

Açıklama : “Sosyal Teşhis” (Social Diagnosis), sosyal hizmet mesleğinin kurucularından kabul edilen ve bireylerle çalışma (social casework) yöntemini sistematikleştiren Mary Richmond tarafından 1917’de yazılmış temel bir eserdir.

10- Aşağıdakilerden hangisi önceden belirlenmiş amaçlara ulaşmak üzere kurumsallaşmış stratejiler izleyerek insanların, araçların ve kaynakların yapılandırılmış hâlini ifade eder?

A) Toplum
B) Örgüt
C) Yapı
D) Çatı
E) Ocak

Cevap : B) Örgüt

Açıklama : Verilen tanım, belirli amaçlar doğrultusunda insan ve kaynakların bir araya geldiği, yapılandırılmış ve kurumsallaşmış sosyal birimler olan “örgüt”ü ifade etmektedir.

11- Aşağıdakilerden hangisi sosyal alanın oluşumundaki en etkili olaydır?

A) Endüstri Devrimi
B) Baltalimanı Antlaşması
C) Cumhuriyetin ilanı
D) Rönesans
E) Reform

Cevap : A) Endüstri Devrimi

Açıklama : Endüstri Devrimi, kırdan kente büyük göçlere, yeni toplumsal sınıfların ortaya çıkmasına, yoksulluk ve kötü çalışma koşulları gibi yeni sosyal sorunlara yol açmıştır. Bu sorunlara çözüm arayışları, “sosyal alan”ın ve modern sosyal hizmetlerin doğuşundaki en etkili olay olmuştur.

12- Aşağıdakilerden hangisi olmaksızın ne iyi bir planlama ne de politika değişimi mümkün olacaktır?

A) Sosyal dışlanma
B) Bilişsel davranışsal değişim
C) Gönüllülük faaliyetleri
D) Sosyal yardım
E) Toplum katılımı

Cevap : E) Toplum katılımı

Açıklama : Sosyal politikaların ve hizmet planlamalarının başarılı ve sürdürülebilir olması, hizmetlerden etkilenecek olan bireylerin, grupların ve genel olarak toplumun karar alma ve uygulama süreçlerine aktif olarak dahil olmasına, yani “toplum katılımı”na bağlıdır.

13- Modernizm eleştirisine koşut olarak … modelden vazgeçen ve insanı çevresi içinde konumlandıran sosyal çalışma, insanı “biyo-psiko-sosyal-tinsel” bir varlık olarak görme eğilimindedir.
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?

A) bireysel
B) bütüncül
C) tinsel
D) ruhsal
E) medikal

Cevap : E) medikal

Açıklama : Klasik sosyal hizmette baskın olan ve sorunları bireyin biyolojik veya psikolojik patolojilerine indirgeyen “medikal model”, modernizm eleştirileriyle birlikte yerini insanı biyolojik, psikolojik, sosyal ve manevi boyutlarıyla bir bütün olarak ele alan yaklaşımlara bırakmıştır.

14- 1990’larda uluslararası politik sistemin tek kutuplu hâle gelmesinin en önemli etkisi aşağıdakilerden hangisi olmuştur?

A) Milli kalkınma söyleminin yaygınlaşması
B) Küreselleşmenin alternatifsiz kabul edilmesi
C) Ağır sanayi hamlesinin yapılması
D) Yerlileşmenin tek seçenek haline gelmesi
E) İthal ikameciliğin yaygınlaşması

Cevap : B) Küreselleşmenin alternatifsiz kabul edilmesi

Açıklama : 1990’larda Sovyetler Birliği’nin dağılmasıyla uluslararası sistemin tek kutuplu hale gelmesi, neo-liberal politikaların ve serbest piyasa ekonomisinin dünya genelinde yaygınlaşmasına yol açmış, bu durum “küreselleşmenin alternatifsiz kabul edilmesi” sonucunu doğurmuştur.

15- Aşağıdakilerden hangisi baskı karşıtı uygulamada anlatı stratejilerine dâhil değildir?

A) Anlatıyı açığa çıkarmak
B) Sorun odaklı bir anlatı inşa etmek
C) Bir dinleyici kitlesi yaratmak
D) Güçlendirici anlatılara kaymak
E) Sorun anlatısını dışarda tutmak

Cevap : B) Sorun odaklı bir anlatı inşa etmek

Açıklama : Baskı karşıtı uygulamadaki anlatı stratejileri, müracaatçının sorunlarla dolu hikayesini dışsallaştırıp yeniden çerçeveleyerek onu güçlendirmeyi hedefler. “Sorun odaklı bir anlatı inşa etmek” ise bu stratejinin amacı değil, tam aksine değiştirilmeye çalışılan mevcut durumdur.

16- Sosyal hizmetler, federal devlet yapısına sahip olan ülkelerde genel olarak aşağıdaki hangi yönetimle sunulmaktadır?

A) Küreyerel
B) Merkezi
C) Totaliter
D) Yerel
E) Küresel

Cevap : D) Yerel

Açıklama : Federal devlet yapısına sahip ülkelerde, anayasa ile yetkiler merkezi hükümet ve eyalet/bölge gibi yerel yönetimler arasında paylaştırılmıştır. Sosyal hizmetlerin sunumu da genellikle bu yapıya uygun olarak “yerel” yönetimler tarafından yürütülür.

17- Sosyologlar gerek sosyolojinin ve gerekse toplumla çalışmanın tarihsel olarak gerçekleştirilmesinde yükümlü oldukları hangi amaca hizmet etmek zorundadırlar?

A) Sosyal hizmetlerin bir sosyal kontrol aracı haline getirilmesini sağlamak
B) İnsanın özgürleşmesinde ve rasyonelleşmesinde gelişme ve ilerleme sağlamak
C) İnsanın özgürleşmesine ve rasyonelleşmesine mani olmak
D) İnsanın bağımlılaşmasına katkı sunmak
E) İnsanlar arasında bir rıza kültürünün oluşturulmasını sağlamak

Cevap : B) İnsanın özgürleşmesinde ve rasyonelleşmesinde gelişme ve ilerleme sağlamak

Açıklama : Klasik sosyolojinin ve sosyal çalışmanın temelinde, Aydınlanma düşüncesinden miras kalan, toplumsal yapıları ve sorunları anlayarak insanın daha özgür, rasyonel ve adil bir toplumda yaşaması için “gelişme ve ilerleme sağlama” amacı yatmaktadır.

18- Aşağıdakilerden hangisi sosyal statülerine bakılmaksızın, insanların ihtiyaçlarına cevap veren daha makul ve duyarlı hizmetleri sunan; yapısal eşitsizliklerin insanların yaşamlarındaki olumsuz etkilerini azaltmaya çalışan; eşitlikçi bir değerler sistemine dayanan; hem sürece hem de sonuca odaklanan ve insanlar arasındaki sosyal hiyerarşilerin olumsuz etkilerini azaltmayı hedefleyen bir yaklaşımı tanımlar?

A) Bütüncül sosyal hizmet
B) Psiko-dinamik yaklaşım
C) Eko-sistem yaklaşımı
D) Genelci sosyal hizmet
E) Baskı karşıtı uygulama

Cevap : E) Baskı karşıtı uygulama

Açıklama : Metinde verilen tanım; yapısal eşitsizlikleri merkezine alan, eşitlikçi bir değer sistemine dayanan ve sosyal hiyerarşilerin olumsuz etkilerini azaltmayı hedefleyen “baskı karşıtı uygulama”yı (anti-oppressive practice) açıklamaktadır.

19- Aşağıdakilerden hangisi toplumu değerlendirirken ekonomik yapıyı oluşturan unsurlardan biridir?

A) İstihdam
B) Coğrafi yapı
C) Fiziksel yapı
D) İnançlar
E) Demografi

Cevap : A) İstihdam

Açıklama : Bir toplumun ekonomik yapısı; üretim, tüketim, dağıtım ilişkileri ve işgücü piyasası gibi unsurlardan oluşur. “İstihdam”, işgücünün durumunu ve ekonomik faaliyetlere katılımını gösteren temel bir ekonomik yapı unsurudur.

20- Postmodern güçlendirme uygulamasında güç, güçsüzlük gibi veriler ve kategorilerle uğraşmak yerine aşağıdakilerden hangisi tercih edilir?

A) Mesleki uzmanlık
B) Planlı değişim süreci
C) Prototipler
D) Hazırkalıp reçeteler
E) Dil ve iletişim

Cevap : E) Dil ve iletişim

Açıklama : Postmodern güçlendirme yaklaşımı, “güç” veya “güçsüzlük” gibi sabit kategoriler yerine, bu kavramların nasıl inşa edildiğine odaklanır. Bu nedenle, gerçekliğin ve güç ilişkilerinin kurulduğu ve yeniden şekillendirildiği alanlar olan “dil ve iletişim”e vurgu yapar.