Avrupa Tarihi 2024-2025 Final Soruları

Giriş

Bu makalede, Avrupa tarihinin önemli dönüm noktaları olan Aydınlanma Dönemi’nden başlayarak Fransız Devrimi, Reform hareketleri, sömürgecilik, İtalyan ve Alman birliği süreçleri ve I. Dünya Savaşı’nın eşiğine kadar olan siyasi ve sosyal dönüşümler ele alınacaktır. 2024-2025 final sınavı soruları temel alınarak hazırlanan bu içerik, Avrupa’nın modernleşme sürecini ve bu süreci şekillendiren temel olayları anlamayı amaçlamaktadır.

I. Dünya Savaşı ve Uzlaşık Devletler Grubu

I. Dünya Savaşı’nda Uzlaşık Devletler Grubu’nda İngiltere ve Fransa’nın yanı sıra Sırbistan ve Yunanistan yer alırken, Bulgaristan İttifak Devletleri’nde yer almıştır.

Fransız Devrimi Öncesindeki Bilinçlenme Süreci: Aydınlanma Dönemi

Fransız Devrimi öncesindeki bilinçlenme süreci Aydınlanma Dönemi olarak adlandırılır. Bu dönemde akıl, bilim ve bireysel özgürlük gibi fikirler Avrupa’da yaygınlaşmıştır.

Napolyon’un İmparatorluktan Düşürülmesi ve Talleyrand’ın Rolü

Fransız Senatosunun Napolyon’u imparatorluktan düşürmesinde etkili olan Fransız devlet adamı Talleyrand’dır.

Cizvit Tarikatı ve Faaliyetleri

Cizvit tarikatı (İsa Cemiyeti), Asya ve Amerika’da Katolikliği yaymaya çalışmış ve eğitim alanında büyük yatırımlar yapmıştır. Papaya sadakat yemini etmişlerdir ancak Çin’de Dominiken rahipleriyle uyumlu faaliyet göstermemişlerdir.

İtalyan Kent Cumhuriyetlerinin Siyasi Yapısı (11-14. Yüzyıl)

11-14. yüzyıl İtalyan kent cumhuriyetlerini çağdaşı Avrupalı siyasi yapılardan ayıran başlıca özellik, kamu yönetimine katılımın kalabalık ve çeşitliliği olmuştur.

İsviçre Reform Hareketi ve Katılımcıları

Jean Calvin, Theodore Beza, Guillaume Farel ve Heinrich Bullinger İsviçre merkezli Reform hareketine katkı sağlayan şahsiyetler arasındadır. Martin Luther ise Almanya’da Reform hareketini başlatmıştır.

Fontainebleau Anlaşması ve Fransa’nın Toprak Bütünlüğü

Fontainebleau Anlaşması ile Napolyon imparatorluktan çekilmeden önce işgal devletleri Fransa’ya toprak bütünlüğü güvencesi vermiştir.

Lutherci Fikirlerin Avrupa’da Yayılması

Lutherci fikirlerin Avrupa’da yayılmasını sağlayan yöntemler arasında Papa karşıtı rahip ve vaizlerin faaliyetleri, Lutherci fikirleri tanıtan resimli kitapçıklar, vaaz, ilahi ve piyes gibi görsel ve işitsel etkinlikler ve Martin Luther’in halka yönelik yazıları yer alırken, İncil eğitimi için halka Latince öğretilmesi bu yöntemlerden biri değildir.

Bağlaşık Devletler Grubu’nun Oluşumu (1882)

1882 yılındaki antlaşma ile birbirlerine bağlanarak Bağlaşık Devletler Grubu’nu oluşturan devletler Almanya, Avusturya-Macaristan ve İtalya’dır.

René Descartes ve Metodik Kuşku Kavramı

Rene Descartes’in düşünce alanına kattığı önemli kavramlardan biri Metodik kuşku’dur.

Piyemonte’nin Kırım Savaşı’na Katılımı

Piyemonte’nin Avrupa’da prestij kazanmak için 15 bin kişilik asker gönderdiği savaş Kırım Savaşı’dır.

Coğrafi Keşifleri Kolaylaştıran Teknik Gelişmeler

Pusulanın kullanımı, 15. yüzyılda karavelelerin ortaya çıkışı, dümenlerin gemilere yerleştirilmesi ve ayrıntılı kıyı haritalarının çizimi Batılı denizcilerin keşif seferlerine çıkışını kolaylaştıran unsurlardır. Marco Polo’nun getirdiği denizcilik kitapları bu unsurlar arasında yer almaz.

Prusya Devleti’nin Temellerinin Sağlamlaştırılması (II. Friedrich)

II. Friedrich Prusya Devleti’nin sağlam temeller üzerinde yapılanmasını sağlamıştır.

Napolyon Sonrası Fransa: Restorasyon Dönemi

Napolyon’un Elba Adası’na sürgüne gönderilmesinden sonra XVIII. Louis’nin tahta çıkmasıyla Fransa’da yaşanan süreç Restorasyon Dönemi olarak anılır.

I. Dünya Savaşı ve Alman Gemilerinin Karadeniz’de Bombaladığı Rus Limanları

29 Ekim 1914’te Alman savaş gemilerinin Karadeniz’de bombaladığı Rus limanları arasında Sivastopol, Odessa, Novorossisk ve Kefe yer alırken Batum yer almaz.

Fransa’da Protestan Katliamı: Saint Barthelemy Günü

Fransa’da, 20 bin Protestanın öldürüldüğü ve “Huguenot” olarak da bilinen gün Saint Barthelemy Günü olarak isimlendirilmektedir.

Batılı Devletlerin Sömürgeci Çatışmaları (1650–1800)

1650–1800 yılları arasında Batılı devletler Kuzey Amerika, Hindistan, Doğu Hint adaları ve Karayip adalarında çatışmışlardır. Güney Afrika bu dönemde yoğun çatışma alanı olmamıştır.

Almanya’nın Yükselişi Sonrası Avrupa’daki Denge

Almanya’nın güçlü bir devlet olarak ortaya çıkışından sonra Avrupa’daki politik dengeleri belirleyen devlet İngiltere olmuştur.

Feodalite Sonrası ve Fransız Devrimi Öncesi Toplumsal Yapı

Feodalite dönemi sonrasında ve Fransız Devrimi öncesinde, krala en yakın toplumsal grup Soylular olmuştur.

Avusturya’nın Prusya Karşısındaki Yenilgisi: Sadowa Savaşı

Avusturya’nın Prusya karşısındaki yenilgisi Sadowa Savaşı ile gerçekleşmiştir.

Sonuç

Avrupa tarihi, Aydınlanma Çağı’ndan I. Dünya Savaşı’na kadar olan dönemde önemli siyasi, sosyal, ekonomik ve kültürel dönüşümlere sahne olmuştur. Bu dönemdeki olaylar ve fikir akımları, modern Avrupa’nın şekillenmesinde belirleyici bir rol oynamıştır.

1- Uzlaşık Devletler Grubu içinde aşağıdakilerden hangisi yer almaz?

A) Fransa
B) İngiltere
C) Sırbistan
D) Bulgaristan
E) Yunanistan

Cevap : D) Bulgaristan

Açıklama : I. Dünya Savaşı’nda Uzlaşık (İtilaf) Devletler Grubu’nun ana üyeleri İngiltere ve Fransa’dır. Sırbistan ve Yunanistan da bu gruba katılmıştır. Bulgaristan ise İttifak (Bağlaşık) Devletler Grubu’nda yer almıştır.

2- Fransız Devrimi öncesindeki bilinçlenme sürecine verilen ad aşağıdakilerden hangisidir?

A) Aydınlanma Dönemi
B) Sofistik Dönem
C) Reform Dönemi
D) Düşünce Dönemi
E) Yeniçağ Dönemi

Cevap : A) Aydınlanma Dönemi

Açıklama : 18. yüzyılda Avrupa’da akla, bilime ve bireysel özgürlüklere dayalı düşüncenin yükseldiği ve Fransız Devrimi’ne giden yolu hazırlayan entelektüel ve kültürel sürece “Aydınlanma Dönemi” denir.

3- Fransız Senatosunun Napolyon’u imparatorluktan düşürmesinde etkili olan Fransız devlet adamı aşağıdakilerden hangisidir?

A) Lafayette
B) Robespierre
C) Turgot
D) Talleyrand
E) Necker

Cevap : D) Talleyrand

Açıklama : Napolyon’un en önemli diplomatlarından ve dışişleri bakanlarından olan Charles-Maurice de Talleyrand, Napolyon’un yenilgilerinden sonra onun imparatorluktan düşürülmesi ve Bourbon hanedanının geri getirilmesi sürecinde Fransız Senatosu’nda kilit bir rol oynamıştır.

4- Cizvit tarikatı hakkında aşağıda verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?

A) İsa Cemiyeti adıyla da tanınıyorlardı.
B) Asya ve Amerika’da Katolikliği yaymaya çalıştılar.
C) Eğitim sahasında büyük yatırımlar yaptılar.
D) Çin’de Dominiken rahipleriyle uyumlu faaliyet gösterdiler.
E) Papaya sadakat yemini etmişlerdi.

Cevap : D) Çin’de Dominiken rahipleriyle uyumlu faaliyet gösterdiler.

Açıklama : Cizvitler, Papalığa doğrudan bağlı, eğitim ve misyonerlik faaliyetleriyle tanınan bir tarikattır. Ancak Çin’deki misyonerlik faaliyetleri sırasında, yerel geleneklere yaklaşımları konusunda diğer Katolik tarikatları olan Dominiken ve Fransiskenlerle ciddi anlaşmazlıklar ve çatışmalar yaşamışlardır.

5- 11-14. yüzyıl İtalyan kent cumhuriyetlerini çağdaşı Avrupalı siyasi yapılardan ayıran başlıca özellik aşağıdakilerden hangisidir?

A) Denizcilik faaliyetlerinin yoğunluğu
B) Şehirlerdeki mimari eserlerin eşsizliği
C) Kent yöneticilerinin asiller arasından çıkması
D) Toplanan vergilerin harcanma şekli
E) Kamu yönetimine katılımın kalabalık ve çeşitliliği

Cevap : E) Kamu yönetimine katılımın kalabalık ve çeşitliliği

Açıklama : İtalyan kent cumhuriyetleri, feodal Avrupa’dan farklı olarak, aristokratların yanı sıra tüccarların, zanaatkarların ve lonca temsilcilerinin de kamu yönetimine aktif olarak katıldığı, daha geniş tabanlı ve katılımcı bir siyasi yapıya sahipti.

6- Aşağıda sayılan isimlerden hangisi İsviçre merkezli Reform hareketine katkı sağlayan şahsiyetler arasında değildir?

A) Jean Calvin
B) Theodore Beza
C) Guillaume Farel
D) Heinrich Bullinger
E) Martin Luther

Cevap : E) Martin Luther

Açıklama : Jean Calvin, Theodore Beza, Guillaume Farel ve Heinrich Bullinger, Zwingli ile başlayan ve Cenevre merkezli gelişen İsviçre Reformu’nun önemli liderleridir. Martin Luther ise İsviçre’de değil, Almanya’da Reform hareketini başlatan kişidir.

7- Fontainebleau Anlaşması ile Napolyon imparatorluktan çekilmeden önce, işgal devletleri Fransa’ya aşağıdaki hangi güvenceyi vermiştir?

A) Donanmaya güvence
B) Ekonomik destek
C) Ordunun dağıtılmaması
D) Barış antlaşması
E) Toprak bütünlüğü

Cevap : E) Toprak bütünlüğü

Açıklama : 1814 Fontainebleau Antlaşması ile müttefik devletler, Napolyon’u tahttan çekilmesi karşılığında Fransa’nın devrim öncesi (1792) sınırlarına saygı duyacaklarına ve “toprak bütünlüğünü” koruyacaklarına dair güvence vermişlerdir.

8- Aşağıdakilerden hangisi Lutherci fikirlerin Avrupa’da yayılmasını sağlayan yöntemlerden biri değildir?

A) Papa karşıtı rahip ve vaizlerin faaliyetleri
B) Lutherci fikirleri tanıtan resimli kitapçıklar
C) Vaaz, ilahi ve piyes gibi görsel ve işitsel etkinlikler
D) Martin Luther’in halka yönelik yazıları
E) İncil eğitimi için halka Latince öğretilmesi

Cevap : E) İncil eğitimi için halka Latince öğretilmesi

Açıklama : Luther’in temel hedeflerinden biri, herkesin İncil’i kendi dilinde okuyup anlayabilmesiydi. Bu nedenle İncil’i Almancaya çevirmiştir. Halka Latince öğretmek, Katolik Kilisesi’nin geleneği olup Luther’in reform anlayışıyla çelişir.

9- 1882 yılındaki tek antlaşma ile birbirlerine bağlanan ve Bağlaşık Devletler Grubu’nu oluşturan devletler hangileridir?

A) Bulgaristan-Almanya-Avusturya
B) Almanya-Romanya-İtalya
C) Almanya-Avusturya-Osmanlı
D) Almanya-Avusturya-İtalya
E) Avusturya-Rusya-İtalya

Cevap : D) Almanya-Avusturya-İtalya

Açıklama : I. Dünya Savaşı öncesinde bloklaşmanın temelini atan ve “Üçlü İttifak” olarak bilinen Bağlaşık Devletler Grubu, 1882 yılında Almanya, Avusturya-Macaristan İmparatorluğu ve İtalya arasında imzalanan antlaşma ile kurulmuştur.

10- Rene Descartes’in, düşünce alanına kattığı kavram aşağıdakilerden hangisidir?

A) Metodik akıl
B) Metodik iyimserlik
C) Metodik kuşku
D) Metodik hoşgörü
E) Metodik sezgi

Cevap : C) Metodik kuşku

Açıklama : Modern felsefenin kurucularından olan René Descartes, kesin ve sarsılmaz bir bilgiye ulaşmak için, şüphe edilemeyecek tek bir gerçek bulana kadar her şeyden şüphe etmeyi bir yöntem olarak kullanmıştır. Bu yaklaşıma “metodik kuşku” denir.

11- Piyemonte’nin Avrupa’da prestij kazanmak için 15 bin kişilik asker gönderdiği savaş aşağıdakilerden hangisidir?

A) Adalar Savaşı
B) Adriyatik Savaşı
C) Kırım Savaşı
D) Balkan Savaşı
E) Kuzey Afrika Savaşı

Cevap : C) Kırım Savaşı

Açıklama : İtalyan birliğini kurma hedefinde olan Piyemonte-Sardinya Krallığı, Avrupa’nın büyük güçleri olan İngiltere ve Fransa’nın gözüne girmek ve uluslararası alanda prestij kazanmak amacıyla, Kırım Savaşı’na (1853-1856) Rusya’ya karşı savaşmak üzere bir askeri birlik göndermiştir.

12- Aşağıdaki teknik gelişmelerin hangisi Batılı denizcilerin keşif seferlerine çıkışını kolaylaştıran unsurlardan biri değildir?

A) Pusulanın kullanımı
B) Marco Polo’nun Çin’den getirdiği denizcilik kitapları
C) 15. yüzyılda karavelelerin ortaya çıkışı
D) Dümenlerin, gemilerin kıç bodoslamasına yerleştirilmesi
E) Ayrıntılı kıyı haritalarının çizimi

Cevap : B) Marco Polo’nun Çin’den getirdiği denizcilik kitapları

Açıklama : Pusula, karavel tipi gemiler ve gelişmiş haritalar, Coğrafi Keşifleri teknik olarak mümkün kılmıştır. Marco Polo önemli bir seyyah olsa da, onun getirdiği kitapların doğrudan denizcilik tekniklerini devrimsel bir şekilde değiştirdiği söylenemez.

13- Aşağıdaki isimlerden hangisi Prusya Devleti’nin sağlam temeller üzerinde yapılanmasını sağlamıştır?

A) II. Leopold
B) I. Wilhelm
C) II. Friedrich
D) III. Friedrich
E) II. Wilhelm

Cevap : C) II. Friedrich

Açıklama : “Büyük Friedrich” olarak da bilinen II. Friedrich, 18. yüzyılda yaptığı askeri ve idari reformlarla Prusya’yı disiplinli bir orduya ve güçlü bir bürokrasiye sahip, Avrupa’nın önemli bir gücü haline getirmiştir.

14- Napolyon’un Elba Adası’na sürgüne gönderilmesinden sonra Bourbon hanedanından XVIII. Louis’nin tahta çıkması üzerine Fransa’da yaşanan süreç aşağıda verilen hangi adla anılır?

A) Reorganizasyon Dönemi
B) Restorasyon Dönemi
C) Assimilasyon Dönemi
D) Enflasyon Dönemi
E) Sosyalizasyon Dönemi

Cevap : B) Restorasyon Dönemi

Açıklama : Napolyon Savaşları’ndan sonra Avrupa’da devrim öncesi monarşilerin yeniden tahta getirilmesi ve eski düzenin restore edilmesi sürecine “Restorasyon Dönemi” denir. Fransa’da XVIII. Louis’nin tahta çıkması da bu sürecin bir parçasıdır.

15- 29 Ekim 1914’te Alman savaş gemilerinin Karadeniz’de bombaladığı Rus limanları içerisinde aşağıdakilerden hangisi yer almaz?

A) Batum
B) Sivastopol
C) Odessa
D) Novorossisk
E) Kefe

Cevap : A) Batum

Açıklama : Osmanlı Devleti’nin I. Dünya Savaşı’na girmesine neden olan olayda, Osmanlı donanmasına katılan Alman gemileri Goeben ve Breslau (Yavuz ve Midilli), Karadeniz’deki Rus limanlarından Sivastopol, Odessa, Novorossisk ve Kefe’yi bombalamıştır. Batum bu bombalanan limanlar arasında değildir.

16- Fransa’da, 20 bin Protestanın öldürüldüğü ve “Huguenot” olarak da bilinen gün aşağıdakilerden hangisi ile isimlendirilmektedir?

A) Saint Barthelemy Günü
B) Saint Antuan Günü
C) Saint Magdelena Günü
D) Saint George Günü
E) Saint Paul Günü

Cevap : A) Saint Barthelemy Günü

Açıklama : 24 Ağustos 1572’de Paris’te başlayan ve tüm Fransa’ya yayılan, binlerce Fransız Protestanın (Huguenot) Katolikler tarafından katledildiği olay, “Saint Barthélemy Günü Katliamı” olarak bilinir.

17- Aşağıdaki bölgelerden hangisi 1650–1800 yılları arasında Batılı devletlerin Avrupa kıtası dışında çatıştığı yerlerden biri değildir?

A) Kuzey Amerika
B) Hindistan
C) Güney Afrika
D) Doğu Hint adaları
E) Karayip adaları

Cevap : C) Güney Afrika

Açıklama : 17. ve 18. yüzyıllarda İngiltere, Fransa, Hollanda gibi sömürgeci devletler; Kuzey Amerika, Karayipler, Hindistan ve Doğu Hint adaları (Endonezya) gibi bölgelerde yoğun bir rekabet ve çatışma yaşamışlardır. Güney Afrika’daki yoğun sömürgeci çatışmalar ise daha çok 19. yüzyılda gerçekleşmiştir.

18- Almanya’nın güçlü bir devlet olarak ortaya çıkışından sonra Avrupa’daki politik dengeleri belirleyen devlet aşağıdakilerden hangisidir?

A) İngiltere
B) Avusturya
C) Rusya
D) Fransa
E) Almanya

Cevap : A) İngiltere

Açıklama :

19- Feodalite dönemi sonrasında ve Fransız Devrimi öncesinde, krala en yakın toplumsal grup aşağıdakilerden hangisidir?

A) Kentliler
B) Soylular
C) Ruhbanlar
D) Çiftçiler
E) Köylüler

Cevap : B) Soylular

Açıklama : Fransız Devrimi öncesi “Ancien Régime” (Eski Rejim) olarak adlandırılan toplumsal yapıda, krala en yakın olan, en imtiyazlı ve devletin en üst kademelerinde yer alan toplumsal grup, “soylular” (aristokrasi) idi.

20- Avusturya’nın Prusya karşısındaki yenilgisi hangi savaş ile gerçekleşmiştir?

A) Maastricht
B) Sadowa
C) Liege
D) Charleroi
E) Malmedy

Cevap : B) Sadowa

Açıklama : 1866 yılında gerçekleşen ve “Yedi Hafta Savaşı” olarak da bilinen savaşın en önemli muharebesi olan Sadowa (Königgrätz) Savaşı’nda Prusya, Avusturya’yı kesin bir yenilgiye uğratarak Alman birliğini kurma yolunda en büyük rakibini saf dışı bırakmıştır.