İşletme Finansına Giriş 2024-2025 Vize Soruları

Giriş

İşletme finansı, bir işletmenin hedeflerine ulaşabilmesi için gerekli olan fonların sağlanması ve bu fonların en verimli şekilde kullanılmasıyla ilgilenen bir yönetim fonksiyonudur. Bu süreçte temel sorumluluk, yatırım ve finansman kararlarını veren “finans yöneticisine” aittir. Finans yöneticisinin temel görevleri arasında finansal analiz ve planlama yer alırken, “muhasebe kayıtlarının denetimi” bu fonksiyonun değil, muhasebe ve denetim disiplinlerinin bir parçasıdır.

Finansal Tablolar: Muhasebenin Çıktıları

Finansal yönetim, kararlarını muhasebe sisteminin ürettiği özet raporlar olan “finansal tablolar” üzerine kurar. Bu tabloların tahminlere ve varsayımlara dayanması nedeniyle, içerdikleri rakamların “mutlak doğru ve kesin olduğu” söylenemez. Üç temel finansal tablo bulunmaktadır:

• Bilanço: İşletmenin belirli bir tarihteki varlıklarını, borçlarını ve öz sermayesini gösterir. “Faaliyet kârı” gibi gelir tablosu kalemleri bilançoda yer almaz.
• Gelir Tablosu: “Belli bir dönemde elde edilen gelirlerle katlanılan giderleri düzenli bir şekilde göstererek” işletmenin kâr veya zararını ortaya koyar. “Satılan malın maliyeti” bu tablonun en önemli kalemlerinden biridir.
• Nakit Akış Tablosu: İşletmenin nakit giriş ve çıkışlarını faaliyet, yatırım ve finansman başlıkları altında sınıflandırır. “Nakit akımı”, nakit girişleri ve çıkışları arasındaki net farkı ifade eder.

Finansal Tablo Analizi

Finansal analiz, bir işletmenin mali sağlığını ve performansını değerlendirmek için kullanılır. Bu analizin temel amaçları arasında işletmenin kârlılığını ve borç ödeme yeteneğini ölçmek bulunur; ancak “üretim düzeyini belirlemek” bir finansal analiz amacı değildir. Başlıca analiz teknikleri şunlardır:

• Dikey Analiz (Yüzde Yöntemi): Bir mali tablodaki her bir kalemin, bir grup veya genel toplam içindeki oransal büyüklüğünü inceler.
• Oran Analizi: Farklı mali tablo kalemleri arasında ilişkiler kurarak işletmenin performansını çeşitli açılardan değerlendirir.
  • Finansal Yapı Oranları: İşletmenin kaynak yapısını ve uzun vadeli borç ödeme gücünü gösterir.
  • Kârlılık Oranları: Brüt kâr marjı, net kâr marjı gibi oranları içerir. “Likit oran” ise bir kârlılık değil, bir likidite oranıdır.
  • Likidite Oranları: İşletmenin kısa vadeli borç ödeme gücünü ölçer. Stokların dönen varlıklardan çıkarılmasıyla hesaplanan oran “asit-test oranıdır”.

Finansal Planlama ve Denetim

Finansal yöneticiler, geleceğe yönelik planlar yapmak ve bu planların sonuçlarını denetlemek için çeşitli araçlar kullanır.

• Başabaş Noktası Analizi: İşletmenin ne kâr ne de zarar ettiği satış seviyesini belirlemeye yarar. Bu analizin temel varsayımlarından biri, kira gibi “sabit maliyetlerin” üretim hacmine bağlı olmamasıdır.
• Kaldıraç Analizi: İşletmenin sabit maliyetleri ve borçları kullanma derecesini ve bunun kârlılık üzerindeki etkisini inceler. Borcun faiz oranı, yatırımın getirisinden düşükse, öz kaynak getirisi yatırım getirisinden daha yüksek olur; bu duruma “pozitif kaldıraç” denir. Faaliyet kaldıracı ise, satışlardaki bir değişimin faaliyet kârını ne kadar etkileyeceğini ölçer.

Sonuç

İşletme finansı, bir işletmenin “finansal sistem” içinde fonları nasıl temin edeceğini ve bu fonları nasıl en verimli şekilde kullanacağını planlayan hayati bir fonksiyondur. Finansal sistem; tasarruf sahipleri, finansal aracılar ve piyasalar gibi unsurlardan oluşur; “üretim yapısı” ise ekonominin reel sektörüne ait bir kavramdır. Başarılı bir finans yönetimi, işletmenin tüm paydaşları için değer yaratmanın ve uzun vadede sürdürülebilir bir kârlılık sağlamanın temel anahtarıdır.

1. Finansal muhasebenin işlediği ve biriktirdiği bilgilerin özetlendiği tablolar olarak adlandırılan kavram aşağıdakilerden hangisidir?

A) Ürün kartı
B) Nakit bütçesi
C) Finansal tablo
D) Katılım belgesi
E) Kira sertifikası

Cevap : C) Finansal tablo

Açıklama : Bir işletmenin muhasebe sisteminde toplanan verilerin, belirli standartlara göre sınıflandırılarak özetlendiği ve sunulduğu temel raporlara (bilanço, gelir tablosu, nakit akış tablosu vb.) genel olarak “finansal tablo” denir.

2. İşletmenin kaynak yapısını, uzun vadeli borç ödeme gücünü ve finansmanda yabancı kaynaklardan yararlanma derecesini gösteren oran grubu aşağıdakilerden hangisidir?

A) Finansal (Mali) Yapı Oranları
B) Likidite Oranları
C) Karlılık Oranları
D) Nakit Akım Analizi
E) Faaliyet Oranları

Cevap : A) Finansal (Mali) Yapı Oranları

Açıklama : İşletmenin varlıklarının ne kadarının borçlarla, ne kadarının özkaynaklarla finanse edildiğini ve uzun vadeli borç ödeme kapasitesini analiz eden oranlar, “Mali Yapı Oranları” (Kaldıraç Oranları) grubunda yer alır.

3. Aşağıdakilerden hangisi finansal tabloların özelliklerinden biri değildir?

A) Geçici niteliktedirler.
B) Finansal tablolarda yer alan rakamlar mutlak doğru ve kesindir.
C) Bir firmanın mali durumuna etki yapan tüm etmenleri göstermezler.
D) Belli bir döneme ait gelir ve giderlerin karşılaştırılmasına odaklanmıştır.
E) Farklı tarihlerde farklı para değerleriyle olan işlemleri yansıtırlar.

Cevap : B) Finansal tablolarda yer alan rakamlar mutlak doğru ve kesindir.

Açıklama : Finansal tablolar, tahminlere, varsayımlara ve farklı değerleme yöntemlerine dayandığı için mutlak bir doğruluk taşımazlar. Gerçeğe en yakın ve dürüst görünümü yansıtmayı hedeflerler ancak rakamlar kesin değildir.

4. Aşağıdakilerden hangisi finansal yönetim fonksiyonları içerisinde yer almaz?

A) Muhasebe kayıtlarının denetimi
B) Finansal analiz
C) Finansal planlama ve denetim
D) Özel finansal sorunların çözümü
E) Fonların sağlanması ve yatırımı

Cevap : A) Muhasebe kayıtlarının denetimi

Açıklama : Finansal yönetim; finansal analiz, planlama, fon sağlama ve yatırım kararları gibi fonksiyonları içerir. “Muhasebe kayıtlarının denetimi” ise finansal yönetimin değil, muhasebe ve bağımsız denetim disiplinlerinin bir fonksiyonudur.

5. Aşağıdakilerden hangisi gelir tablosu kalemlerinden biridir?

A) Kasa
B) Borç senetleri
C) Satılan malın maliyeti
D) Duran varlıklar
E) Alacak senetleri

Cevap : C) Satılan malın maliyeti

Açıklama : Kasa, borç senetleri, duran varlıklar ve alacak senetleri bilançoda yer alan hesaplardır. “Satılan Malın Maliyeti” (SMM), bir dönemin satış gelirinden düşülen en önemli gider kalemidir ve gelir tablosunda yer alır.

6. Aşağıdakilerden hangisi finansal tabloların analizlerinde kullanılan yöntemler biri değildir?

A) Yüzde yöntemi ile analiz (Dikey analiz)
B) Eğilim yüzdeleri yöntemi ile analiz (Trend analiz)
C) Oran yöntemi ile analiz (Rasyo analiz)
D) Kaldıraçlar
E) Karşılaştırmalı tablolar analizi (Yatay analiz)

Cevap : D) Kaldıraçlar

Açıklama : Dikey, yatay, trend ve oran analizleri, finansal tabloları yorumlamak için kullanılan temel analiz teknikleridir. “Kaldıraçlar” (faaliyet ve finansal kaldıraç) ise bu analizler sonucunda incelenen bir kavramdır, başlı başına bir analiz tekniği değildir.

7. Bir işletmenin tüm faaliyet giderlerini karşılayacak satış gelirlerini ve farklı satış düzeylerindeki faaliyet kârını hesaplamaya yardımcı olan analiz aşağıdakilerden hangisidir?

A) Eğilim yüzdeleri yöntemi ile analiz
B) Karşılaştırmalı tablolar analizi
C) Başabaş noktası analizi
D) Oran yöntemi ile analiz
E) Yüzde yöntemi ile analiz

Cevap : C) Başabaş noktası analizi

Açıklama : Başabaş noktası analizi, işletmenin ne kâr ne de zarar ettiği, yani toplam gelirlerinin toplam maliyetlerine eşit olduğu üretim ve satış seviyesini belirlemeye yarayan bir analiz tekniğidir.

8. Aşağıdakilerden hangisi finansal analizin kullanım amaçlarından değildir?

A) İşletmenin kârlılık durumunun yeterli olup olmadığının tespiti
B) Borç ödeme yeteneğinin mevcut olup olmadığının tespit edilmesi
C) Varlıkların kullanılış biçimlerinin verimli olup olmadığının anlaşılması
D) Üretim düzeyini belirlenmesi
E) Kısa ve uzun vadeli borçların zamanında ödenip ödenmeyeceğinin tespiti

Cevap : D) Üretim düzeyini belirlenmesi

Açıklama : Finansal analiz, bir işletmenin mali sağlığını kârlılık, likidite, verimlilik ve borç ödeme gücü gibi açılardan değerlendirmeyi amaçlar. “Üretim düzeyini belirlemek” ise bir finansal analiz amacı değil, bir üretim yönetimi kararıdır.

9. Aşağıdaki seçeneklerin hangisinde gelir tablosunun tanımı verilmektedir?

A) Belli bir tarihte bir işletmenin sahip olduğu varlıklarla bu varlıkları hangi kaynaklardan sağlandığını gösterir.
B) Satışlar ve satılan malların maliyeti arasındaki farktır.
C) Bir işletmenin belli bir andaki varlıkları (aktif) toplamı kaynakları (pasif) toplamına eşittir.
D) Belli bir dönemde elde edilen gelirlerle katlanılan giderleri düzenli bir şekilde gösterir.
E) İşletmenin belli bir dönemdeki nakit akımlarını; nakit kaynak ve kullanım yerlerini gösterir.

Cevap : D) Belli bir dönemde elde edilen gelirlerle katlanılan giderleri düzenli bir şekilde gösterir.

Açıklama : Gelir tablosu (kâr-zarar tablosu), bir işletmenin belirli bir faaliyet döneminde (örn: bir yıl) elde ettiği tüm gelirler ile aynı dönemde katlandığı tüm giderleri karşılaştırarak dönemin net kârını veya zararını gösteren dinamik bir tablodur.

10. Aşağıdakilerden hangisi bir işletmenin kârlı bir şekilde çalışıp çalışmadığını ölçmede kullanılan oranlardan değildir?

A) Öz sermaye kârlılığı
B) Likit oran
C) Faaliyet kâr marjı
D) Brüt kâr marjı
E) Net kâr marjı

Cevap : B) Likit oran

Açıklama : Brüt kâr marjı, faaliyet kâr marjı, net kâr marjı ve öz sermaye kârlılığı, işletmenin farklı seviyelerdeki kârlılığını ölçen oranlardır. Likit oran (asit-test oranı) ise işletmenin kısa vadeli borç ödeme gücünü ölçen bir likidite oranıdır.

11. Bir işletmede yatırım ve finansman kararlarından sorumlu olan kişi, aşağıdakilerden hangisidir?

A) Üretim Sorumlusu
B) İnsan Kaynakları Müdürü
C) Pazarlama Sorumlusu
D) Finans Yöneticisi
E) Satış Temsilcisi

Cevap : D) Finans Yöneticisi

Açıklama : İşletmenin ihtiyaç duyduğu fonların en uygun koşullarla sağlanması (finansman kararları) ve bu fonların en verimli projelere yatırılması (yatırım kararları), finans yöneticisinin temel sorumluluklarıdır.

12. Aşağıdakilerden hangisi nakit akımının tanımını ifade etmektedir?

A) İşletmenin nakit girişleri ve nakit çıkışları arasındaki farktır.
B) Satışlar ve satılan malların maliyeti arasındaki farktır.
C) Brüt kârla işletmenin faaliyetleri için gerekli giderler arasındaki farktır.
D) Esas faaliyet dışında iştiraklerden ve bağlı ortaklıklardan elde edilen gelirlerdir.
E) Bir işletmenin belli bir andaki varlıkları (aktif) toplamıdır.

Cevap : A) İşletmenin nakit girişleri ve nakit çıkışları arasındaki farktır.

Açıklama : Nakit akımı (cash flow), belirli bir dönemde işletmeye giren toplam nakit ile işletmeden çıkan toplam nakit arasındaki net farkı ifade eder.

13. Aşağıdakilerden hangisi pozitif kaldıraç kavramını ifade etmektedir?

A) Sabit giderleri düşük işletmelerin üretim yapılarının daha çok işgücüne dayanmasıdır.
B) Borcun faiz oranı yatırımcının getiri oranından yüksek ise öz kaynağın getirisi yatırımın getirisinden daha düşüktür.
C) İşletmede sabit giderler ile değişken giderler arasında ilişki kurar.
D) Borcun faizi, yatırımın getiri oranına eşit ise öz kaynağın getirisi yatırımın getirisine eşittir.
E) Borcun faiz oranı yatırımın getiri oranından düşük ise öz kaynak getirisi yatırım getirisinden daha yüksektir.

Cevap : E) Borcun faiz oranı yatırımın getiri oranından düşük ise öz kaynak getirisi yatırım getirisinden daha yüksektir.

Açıklama : Finansal kaldıraç, işletmenin borç kullanarak varlıklarını finanse etmesidir. Eğer borcun maliyeti (faiz oranı), bu borçla finanse edilen yatırımların getirisinden daha düşükse, aradaki fark öz kaynak sahiplerinin kârını artırır. Bu duruma “pozitif kaldıraç etkisi” denir.

14. Aşağıdakilerden hangisi başabaş noktası analizi varsayımlarından biri değildir?

A) Firmanın tek bir ürün ürettiği varsayılır.
B) Kısa dönemli analizler için geçerlidir.
C) Birim başına satış fiyatı ile birim başına değişken maliyet sabittir.
D) Satış geliri ile maliyetler arasında doğrusal bir ilişki vardır.
E) Sabit maliyetler üretim hacmine bağlı olarak oluşur.

Cevap : E) Sabit maliyetler üretim hacmine bağlı olarak oluşur.

Açıklama : Başabaş noktası analizinin temel varsayımlarından biri, sabit maliyetlerin üretim miktarından bağımsız olması ve belirli bir üretim aralığında değişmemesidir. Üretim hacmine bağlı olarak değişen maliyetler “değişken maliyetler”dir.

15. Üretim hacminden bağımsız olarak oluşan gider grubuna verilen ad aşağıdakilerden hangisidir?

A) Değişken maliyet
B) Sabit maliyet
C) Finansman gideri
D) Faaliyet gideri
E) Komisyon gideri

Cevap : B) Sabit maliyet

Açıklama : Üretim miktarı artsa da azalsa da, hatta üretim sıfır olsa bile katlanılması gereken kira, amortisman, yönetici maaşları gibi maliyetlere “sabit maliyet” denir.

16. Stokların dönen varlıklara dahil edilmemesi durumunda kısa vadeli borçların ödenebilirliğini gösteren oran aşağıdakilerden hangisidir?

A) Faiz karşılama oranı
B) Cari oran
C) Finansal kaldıraç oranı
D) Nakit oran
E) Asit-test oranı

Cevap : E) Asit-test oranı

Açıklama : Bu tanım, likiditesi en düşük dönen varlık kalemi olarak kabul edilen stokların, dönen varlıklardan çıkarılmasıyla hesaplanan “Asit-Test Oranı”nı (Likit Oran) ifade eder. Formülü: (Dönen Varlıklar – Stoklar) / Kısa Vadeli Yabancı Kaynaklar.

17. Aşağıdakilerden hangisi finansal sistemin ana unsurlarından değildir?

A) Tasarruf sahipleri
B) Finansal pazarlar
C) Finansal Ürünler
D) Finansal aracılar
E) Üretim yapısı

Cevap : E) Üretim yapısı

Açıklama : Finansal sistem; fon arz edenler (tasarruf sahipleri), fon talep edenler, bu iki grubu buluşturan finansal aracılar (bankalar vb.) ve finansal pazarlar ile bu pazarlarda işlem gören finansal ürünlerden (hisse senedi, tahvil vb.) oluşur. “Üretim yapısı” ise ekonominin reel sektörüne ait bir kavramdır.

18. Aşağıdakilerden hangisi bilançonun kalemlerinden biri değildir?

A) Dönen varlıklar
B) Faaliyet kârı
C) Duran varlıklar
D) Yabancı kaynaklar
E) Öz sermaye

Cevap : B) Faaliyet kârı

Açıklama : Dönen ve duran varlıklar bilançonun aktif tarafını; yabancı kaynaklar ve öz sermaye ise pasif tarafını oluşturur. “Faaliyet kârı”, bilançoda değil, gelir tablosunda yer alan bir kalemdir.

19. ABC Şirketi birim satış fiyatı 90 TL olan ütü makinesi üretmektedir. Firmanın sabit maliyeti 550.000 TL ve birim başı değişken maliyet 10 TL’dir. Şirketin 9.000 adetlik satışı için gerçekleşen faaliyet kaldıraç derecesi aşağıdakilerden hangisidir?

A) 5,38
B) 3,22
C) 4,23
D) 1,85
E) 2,46

Cevap : C) 4,23

Açıklama : Faaliyet Kaldıraç Derecesi (FKD) = Toplam Katkı Payı / Faaliyet Kârı.

Toplam Katkı Payı = Q * (P – V) = 9.000 * (90 – 10) = 9.000 * 80 = 720.000 TL.

Faaliyet Kârı = Toplam Katkı Payı – Sabit Maliyet = 720.000 – 550.000 = 170.000 TL.

FKD = 720.000 / 170.000 ≈ 4,235.

20. Aşağıdakilerden hangisi bir işletmenin mali tablolarda bulunan bir kaleminin toplam veya grup içindeki oransal büyüklüğünün irdelenmesini ifade etmektedir?

A) Yüzde yöntemi ile analiz (dikey analiz)
B) Karşılaştırmalı tablolar analizi (yatay analiz)
C) Nakit akım analizi
D) Oran yöntemi ile analiz (rasyo analiz)
E) Eğilim yüzdeleri yöntemi ile analiz (trend analiz)

Cevap : A) Yüzde yöntemi ile analiz (dikey analiz)

Açıklama : Bu tanım, “dikey analiz”in tanımıdır. Dikey analizde, bilanço kalemleri toplam aktif veya pasif içindeki yüzdesel payına göre, gelir tablosu kalemleri ise net satışlar içindeki yüzdesel payına göre analiz edilir.