Ata-Aöf Temel Bilgi Teknolojileri 1 Ünite -14

Giriş: Ham Veriden Anlamlı Bilgiye

Microsoft Excel, sadece veri depolamak için değil, aynı zamanda bu veriyi anlamlı bilgilere dönüştürmek için de güçlü araçlar sunar. Büyük veri tablolarıyla çalışırken, bilgiyi organize etmek, belirli ölçütlere göre ayıklamak ve sonuçları görsel olarak sunmak kritik öneme sahiptir. Bu süreçte en sık kullanılan üç temel araç; sıralama, filtreleme ve grafiklerdir. Bu makalede, Excel’in bu temel veri analizi ve görselleştirme yetenekleri incelenecektir.

Verileri Düzenleme: Sıralama Teknikleri

“Sıralama”, bir tablodaki verileri belirli bir düzene göre organize etme işlemidir. Örneğin bir yöneticinin, az satış yapan kişilerden başlayarak satış listesini görmek istemesi gibi durumlarda sıralama kullanılır. Excel, basitçe A’dan Z’ye sıralamanın yanı sıra çok daha gelişmiş seçenekler sunar. Veriler, birden çok sütuna göre, hatta “yazı tipi rengine göre” dahi sıralanabilir. Excel’de birden fazla sütun kullanarak hiyerarşik bir sıralama yapmak için “Sırala” iletişim kutusundaki “Düzey Ekle” komutu kullanılır. Bu sayede, örneğin önce departmana, sonra da o departman içindeki personele göre sıralama yapılabilir.

Verileri Ayıklama: Filtreleme İşlemleri

“Filtreleme”, belirli bir kritere uyan verileri görüntülerken diğer verilerin geçici olarak gizlenmesini sağlayan bir işlemdir. Filtrelemenin en önemli özelliği, verileri silmemesi, sadece görünümden kaldırmasıdır; “filtrelenmeyen veriler silinir” ifadesi bu nedenle yanlıştır. Filtreleme işlemi oldukça esnektir; sayısal değerlere göre (örneğin 50’den büyük olanlar) filtreleme yapılabildiği gibi, filtrelenmiş veriler kendi içinde ayrıca sıralanabilir. Uygulanan bir filtreyi kaldırıp tüm veriyi yeniden görünür kılmak için ise “Filtre temizleme” seçeneği kullanılır.

Verileri Görselleştirme: Grafikler

Grafikler, sayısal verileri anlaşılması kolay görsel biçimlere dönüştürür. Excel’de grafik eklemek için “Veri” sekmesi değil, “Ekle” sekmesi kullanılır. Excel, Çizgi, Pasta, Alan ve Yüzey gibi çok çeşitli grafik türleri sunar; ancak “Denklem” bir grafik türü değildir. Özellikle “Sütun grafikler”, belirli sürelerdeki veri değişikliklerini veya öğeler arasındaki karşılaştırmaları göstermek için oldukça kullanışlıdır. Bir grafik oluşturulduğunda, grafiğin görünümünü ve stilini düzenlemek için “Tasarım bağlamsal sekmesi” kullanılır. Grafiğin hangi değerlere göre oluşacağını belirlemek için ise bu sekmedeki “Veri Kaynağını Seç” komutu kullanılır.

Sonuçları Paylaşma: Yazdırma Ayarları

Analiz edilen veya görselleştirilen verileri raporlamak için genellikle yazdırma işlemi gerekir. Eğer büyük bir çalışma sayfasının tamamını değil de sadece belirli bir bölümünü yazdırmak istiyorsanız, bu alanı seçtikten sonra “Yazdırma alanı belirleme” komutunu kullanmanız gerekir. Bu komut, Excel’e sadece seçili alanın çıktısını alması talimatını verir.

1. Excel programında birden fazla sütun kullanarak sıralama yapmak için aşağıdakilerden hangisi kullanılır?

A) Düzey Ekle
B) Sütun Ekle
C) Koşul Ekle
D) Sıralama Ekle
E) Seçimi Sırala

Cevap : A) Düzey Ekle

Açıklama : Birden fazla sütuna göre sıralama yapmak için Sırala penceresindeki Düzey Ekle komutu kullanılır.

2.
I. Filtrelenmeyen veriler silinir.
II. Filtreleme işleminde sıralama yapılabilir.
III. Sayı değerine göre filtreleme yapılabilir.
Filtreleme işlemi için yukarıdaki ifadelerden hangisi ya da hangileri doğrudur? (Görsel var)

A) Yalnız I
B) Yalnız II
C) I ve II
D) II ve III
E) I, II ve III

Cevap : D) II ve III

Açıklama : Filtreleme işlemi, verileri silmez, sadece gizler (I. ifade yanlıştır). Filtreleme işlemi sırasında sıralama yapılabilir (II. ifade doğrudur). Sayı değerine göre filtreleme yapılabilir (III. ifade doğrudur).

3.
I. Tasarım bağlamsal sekmesi, gösterim biçimi seçmek için kullanılır.
II. Sütun grafikler belirli sürelerdeki değişiklikleri göstermek için kullanılır.
III. Grafik eklemek için veri sekmesi kullanılır.
Grafiklere yönelik yukarıdaki ifadelerden hangisi ya da hangileri doğrudur? (Görsel var)

A) Yalnız I
B) Yalnız II
C) I ve II
D) II ve III
E) I, II ve III

Cevap : C) I ve II

Açıklama : Tasarım bağlamsal sekmesi, grafiğin veri, stil, gösterim biçimi ve türünü organize etmek için kullanılır (I. ifade doğrudur). Sütun grafikler, belirli sürelerdeki veri değişikliklerini veya öğeler arasındaki karşılaştırmayı göstermek için kullanılır (II. ifade doğrudur). Grafik eklemek için ise Ekle sekmesi kullanılır (III. ifade yanlıştır).

4. Aşağıdakilerden hangisi Excel programında kullanılan bir grafik türü değildir?

A) Çizgi
B) Pasta
C) Alan
D) Yüzey
E) Denklem

Cevap : E) Denklem

Açıklama : Excel’de yaygın olarak kullanılan grafik türleri arasında Çizgi, Pasta, Çubuk, Alan ve Dağılım grafikleri bulunur. Denklem bir grafik türü değildir.

5. Excel programında belgedeki belirli bir bölümü yazdırmak için aşağıdakilerden hangisi kullanılmalıdır?

A) Ölçek belirleme
B) Boyut belirleme
C) Sayfa seçimi yapma
D) Yazdırma alanı belirleme
E) Kesme bölümü belirleme

Cevap : D) Yazdırma alanı belirleme

Açıklama : Bir çalışma sayfasında yalnızca belirli bir alanı yazdırmak istendiğinde, bu alanın Yazdırma Alanı olarak tanımlanması gerekir.

6. Bir yönetici, az satış yapan kişilerden başlayarak satış listesini görmek istiyor. Bunun için aşağıdaki hangi işlemi kullanmak daha uygundur?

A) Sıralama
B) Filtreleme
C) Ölçek belirleme
D) Koşullu biçimlendirme
E) Alan belirleme

Cevap : A) Sıralama

Açıklama : Verilerin belirli bir kritere (en azdan en çoğa) göre organize edilmesi için Sıralama işlemi kullanılır.

7.
I. Birden çok sütuna göre sıralama,
II. A’dan Z’ye sıralama,
III. Yazı tipi rengine göre sıralama
Sıralamaya yönelik yukarıdaki seçeneklerden hangisi/ hangileri Excel sıralama özellikleri arasında bulunur? (Görsel var)

A) Yalnız I
B) Yalnız II
C) I, II
D) II, III
E) I, II, III

Cevap : E) I, II, III

Açıklama : Excel’de sıralama, birden çok sütuna göre (I), A’dan Z’ye veya tam tersi (II) ve yazı tipi rengine göre (III) gibi farklı kriterlerle yapılabilir.

8. Belirli bir kritere uyan verileri görüntülerken diğer verilerin gizlenmesini sağlamak için aşağıdaki hangi işlem yapılmalıdır?

A) Sıralama
B) Filtreleme
C) Ölçek belirleme
D) Koşullu biçimlendirme
E) Alan belirleme

Cevap : B) Filtreleme

Açıklama : Belirli bir kritere uyan verilerin gösterilmesi ve diğerlerinin gizlenmesi işlemi filtreleme olarak adlandırılır.

9. Filtreleme işlemini iptal etmek için aşağıdaki hangi seçenek kullanılır.

A) Filtre temizleme
B) Filtre iptal
C) Filtre kaldır
D) Tümünü sil
E) Tümünü seç

Cevap : A) Filtre temizleme

Açıklama : Yapılan filtreleme işlemini iptal etmek için filtre açılır listesinde bulunan Filtre Temizle komutu kullanılır.

10. Grafiğin hangi değerlere göre oluşacağını belirlemek için aşağıdaki hangi seçenek kullanılmalıdır?

A) Veri Kaynağını Seç
B) Değerler kümesi
C) Tablo seç
D) Sütun belirle
E) Satır seç

Cevap : A) Veri Kaynağını Seç

Açıklama : Bir grafiğin hangi verileri kullanarak oluşturulacağını belirlemek için Tasarım sekmesindeki Veri grubunda bulunan Veri Kaynağını Seç düğmesi kullanılır.