Bilişim hukuku 2023-2024 Vize Soruları

Giriş

Bilişim hukuku, dijitalleşen dünyada ortaya çıkan hukuki sorunları düzenleyen dinamik bir hukuk alanıdır. Bu alan, hem hak ve yükümlülükleri (maddi hukuk) hem de bu hakların uygulanma süreçlerini (şekli hukuk) ilgilendiren kuralları içerir. Bilişim hukukunun asli konuları arasında elektronik sözleşmeler ve sosyal medya hukuku yer alırken, “bilgisayar programlarının nasıl programlanacağı” gibi teknik konular bu alanın dışında kalır. Bu makalede, bilişim hukukunun temelini oluşturan fikri mülkiyet, alan adı hukuku ve internet aktörlerinin sorumlulukları incelenecektir.

Fikri Mülkiyet ve Bilgisayar Programları

Bilişim hukukunun en önemli alanlarından biri fikri mülkiyettir. Fikri mülkiyet; Fikir ve Sanat Eserleri Hukuku (FSEK), Marka Hukuku ve Tasarım Hukuku gibi dalları kapsar. “Faydalı bilgiler hukuku” ise bu alanın standart bir başlığı değildir.

• Eser Sahibinin Hakları: FSEK, eser sahibine çoğaltma, yayma, işleme gibi mali haklar ile umuma arz gibi manevi haklar tanır. “Umumu yönlendirme hakkı” ise bu haklardan biri değildir.
• Bilgisayar Programlarının Korunması: Bilgisayar programları, FSEK kapsamında “ilim ve edebiyat eseri” olarak korunur. Koruma için programın fikri bir ürün olması ve programcının hususiyetini (özgünlüğünü) taşıması yeterlidir; “standardın üstünde özgün bir program olması” gerekmez. Programın kaynak kodu, nesne kodu ve hazırlık tasarımları korunurken, “programın temelinde yatan ilkeler” ve algoritmalar fikir sayıldığı için korunmaz.
• Eser Sahipliği: Bir programcı programı tek başına yazarsa eser sahibi odur. Bir işverenin yanında çalışan programcının işi gereği yazdığı programın haklarını ise işveren kullanır. Ancak, programcıya teknik yardım eden bir “sekreter”, esere özgün bir katkıda bulunmadığı için birlikte eser sahibi sayılmaz.

İnternet Hukuku ve Aktörlerin Sorumluluğu

İnternet hukuku, Türkiye’de akla ilk gelen “5651 Sayılı Kanun” başta olmak üzere çeşitli düzenlemeleri içerir. Bu kanun, internetteki temel aktörleri ve sorumluluklarını tanımlar:

• İçerik Sağlayıcı: İnternet ortamına veri sunan kişidir.
• Yer Sağlayıcı: Başkalarının içeriğine depolama alanı sunan kişidir.
• Erişim Sağlayıcı: İnternete erişim imkanı sağlayan (örn: TTNet, Superonline) kurumlardır.
• Toplu Kullanım Sağlayıcı: İnternet kafe gibi ortak kullanım alanları sunanlardır.

Bu kanun, “elektronik ticaret aracı hizmet sağlayıcı” gibi kavramları değil, e-ticaret kanunu tanımlar. Kanuna göre, “içerik sağlayıcının sorumluluğu itibariyle, kendi içeriği ile başkasına ait içeriğe verdiği bağlantı arasında ayrım yapılmıştır”.

Alan Adı (Domain Name) Hukuku

Alan adları, IP adreslerinin akılda kalmasını sağlayan sistemlerdir. Hukukumuzda bu konuyu bütün ayrıntılarıyla düzenleyen tek bir “Alan Adı Kanunu” bulunmamaktadır. Alan adı tahsisindeki temel hukuki tartışma, “alan adının tekliği” ile bu ad üzerinde hak iddia eden “farklı hukuki pozisyonların (marka, isim, eser adı vb.) çok sayıda olmasından” kaynaklanır. Örneğin, “Cemile” isimli romanın yazarı ile “Cemile” adlı bir kişinin aynı alan adını talep etmesi durumunda, kural olarak “ilk gelen alır” ilkesi geçerlidir, çünkü haklar arasında bir üstünlük sıralaması yoktur. Alan adları “belgeli” (.dr.tr gibi) veya belgesiz (.com.tr gibi) olarak tahsis edilebilir.

Sonuç

Bilişim hukuku, “Normlar Hiyerarşisi” (en üstte Anayasa’nın olduğu hukuk kuralları sıralaması) içinde, Sınai Mülkiyet Kanunu’nda düzenlenen “patent hukuku” gibi klasik alanlarla da kesişir. Bir bilgisayar programını internetten indirmek “çoğaltma hakkı” ihlaliyken, programın yüklü olduğu telefonu satmak “yayma hakkı” ile ilgilidir. Bu karmaşık ve sürekli gelişen hukuk dalı, teknolojinin getirdiği yeniliklere hukuki çözümler üretmeye devam etmektedir.

1. Bilgisayar programlarında eser sahipliği açısından aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

A) Bir kişi birden fazla kişiyi bir araya getirerek bunların iştirak halinde programı yazmalarını sağlar ise bu şekilde meydana getirilen eser ayrılmaz bir bütün teşkil ediyorsa, program üzerindeki hakları bunları bir araya getiren kişi tarafından kullanılır
B) Bir bilgisayar programcısının sekreteri de program üzerinde birlikte eser sahibi olarak hak sahibi olur, çünkü sekreter sekreterlik görevi yaparak programcıya yardım etmiştir.
C) Bir işverenin yanında programcı olarak çalışan kişi işi itibariyle bir program yazarsa işveren kanun gereği hakları kullanma yetkisine sahip olur.
D) Bir programcı bir programı tek başına yazarsa eser sahibi odur.
E) Birden fazla programcı bir programı birlikte yazmış iseler bunlar birlikte eser sahibi sayılırlar.

Cevap : B) Bir bilgisayar programcısının sekreteri de program üzerinde birlikte eser sahibi olarak hak sahibi olur, çünkü sekreter sekreterlik görevi yaparak programcıya yardım etmiştir.

Açıklama : Eser sahipliği, fikri bir ürünün meydana getirilmesini gerektirir. Sekreterlik görevi gibi teknik veya yardımcı işler yapanlar, program üzerinde hususiyet (özgünlük) taşımadıkları için eser sahibi sayılmazlar. Dolayısıyla ifade yanlıştır.

2. Alan adı sistemi açısından aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

A) Alan adı sisteminde en üst düzey (Top Level Domain) alan adları çok sayıda olup, bunlar sadece ülke kodlarından (.tr, de, .ch gibi) ibaret değildir.
B) Alan adı sisteminde arka planda yer alan programsal yapı hissedilmeyecek derece çok kısa bir sürede IP adresi ve alan adı eşleşmesini her iki yönde yapabilir.
C) Alan adı sistemi, IP adreslerinin aksine akılda tutulma kolaylığı sağladığından, pratikte çok önemlidir.
D) Hukukumuzda güncel alan adı sistemini Alan Adı Kanununu bütün ayrıntılarıyla düzenlemektedir.
E) Bu sistemde birden fazla alan adı aynı IP adresine yönlendirilebilir.

Cevap : D) Hukukumuzda güncel alan adı sistemini Alan Adı Kanununu bütün ayrıntılarıyla düzenlemektedir.

Açıklama : Hukukumuzda Alan Adı Kanunu adıyla doğrudan ve bütün ayrıntılarıyla bir düzenleme bulunmamaktadır. Alan adı sistemi, mevzuatta farklı kanun ve yönetmeliklerle düzenlenmektedir. Bu nedenle ifade yanlıştır.

3. Aşağıdakilerden hangisi eser sahibinin mali veya manevi haklarından değildir?

A) Çoğaltma hakkı
B) Umuma arz yetkisi
C) Takip hakkı
D) Umumu yönlendirme hakkı
E) Yayma hakkı

Cevap : D) Umumu yönlendirme hakkı

Açıklama : Eser sahibinin mali hakları (Çoğaltma, Yayma, İşleme, Temsil, İletim), manevi hakları (Adı Belirtme, Umuma Arz, Eserde Değişiklik Yapılmasını Yasaklama) ve istisnai olarak Takip Hakkı (mali) bulunur. Umumu yönlendirme hakkı bu haklardan biri değildir.

4. Aşağıdakilerden hangisi, alan adının tahsisi hakkında yürütülen ve alan adının kime verilmesinin daha doğru olacağı yönündeki tartışmanın maddi temelini oluşturur?

A) IP adreslerinin akılda tutulması zorluğu bu tartışmanın maddi temelidir.
B) IP adreslerinin kimin tarafından verilmesinin daha doğru olacağı sorunu bu tartışmanın temelinde yatmaktadır.
C) İlk gelen alır kuralıyla bütün sorunları toptan ve adil bir şekilde çözmek mümkün olduğundan bu yönde bir tartışma gereksizdir.
D) Alan adının tekliği ve buna temel olabilecek hukuki pozisyonların ise duruma göre çok sayıda olması ve bunların farklı hukuki temellere dayanabilmesi (marka, isim, eser adı vs.) bu tartışmanın maddi temelini oluşturmaktadır.
E) Türkiye’de alan adı sisteminin verilmesi merkezi hale getirildiğinde, bu tartışmanın ülkemiz açısından bir anlamı kalmamıştır.

Cevap : D) Alan adının tekliği ve buna temel olabilecek hukuki pozisyonların ise duruma göre çok sayıda olması ve bunların farklı hukuki temellere dayanabilmesi (marka, isim, eser adı vs.) bu tartışmanın maddi temelini oluşturmaktadır.

Açıklama : Alan adlarının tahsisindeki temel sorun, her bir alan adının tek olması (domain name scarcity) ancak aynı anda bu tekliğe hak iddia eden çok sayıda hukuki pozisyonun (marka hakkı, kişi adı, eser adı vb.) bulunmasıdır. Bu durum tartışmanın maddi temelini oluşturur.

5. İnternetteki temel süjeler ve/veya bunların sorumluluğu açısından aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

A) İnternete erişmemize imkan sağlayan kişiler de (örneğin TTNet, Superonline) içerik sağlayıcı sayılırlar, çünkü nihayetinde ilgili içeriklere erişmemize imkan sağlarlar.
B) Sosyal medyada kendi resimlerini yayınlayan kişi, sadece kendi resimlerini yayınladığı için içerik sağlayıcı sayılmaz, ancak başkasının fotoğraflarını da yayınlasaydı hukuki durum farklı olurdu.
C) Arama motorları sadece başkasına ait içeriklere ulaşmaya imkan sağladıklarından erişim sağlayıcı sayılırlar.
D) Hukukumuzda yer sağlayıcılar dar anlaşılmakta olup, yer sağlayıcı sadece başkasının içeriğine depolama alanı sunan gerçek kişileri ifade eden bir kavramdır.
E) İçerik sağlayıcının sorumluluğu itibariyle, kendi içeriği ile başkasına ait içeriğe verdiği bağlantı arasında kanunda ayrım yapılmış ve bunlar farklı kurallara bağlanmıştır.

Cevap : E) İçerik sağlayıcının sorumluluğu itibariyle, kendi içeriği ile başkasına ait içeriğe verdiği bağlantı arasında kanunda ayrım yapılmış ve bunlar farklı kurallara bağlanmıştır.

Açıklama : Kanun (5651 Sayılı Kanun) içeriğin sahibini (kendi içeriği) ve dışarıya verdiği bağlantıları (başkasının içeriği) farklı sorumluluk kurallarına tabi tutmaktadır. Kendi içeriğinden sorumluluk her zaman vardır, dış bağlantılardan sorumluluk ise sınırlıdır.

6. Aşağıdakilerden hangisi fikri mülkiyet hukuku alanı değildir?

A) Marka hukuku
B) Fikir ve sanat eserleri hukuku
C) Faydalı bilgiler hukuku
D) Tasarım hukuku
E) Ürün adları ve coğrafik işaretlerin korunması

Cevap : C) Faydalı bilgiler hukuku

Açıklama : Fikri Mülkiyet Hukuku temel olarak Fikir ve Sanat Eserleri Hukuku ile Sınai Mülkiyet Hukukundan (Marka, Patent/Faydalı Model, Tasarım, Coğrafi İşaretler) oluşur. Faydalı bilgiler hukuku (bilgi, veritabanı vb. koruması farklı alanlarda düzenlenir) fikri mülkiyetin asli alanlarından değildir.

7. Cemile isimli romanın yazarı ile adı Cemile olan bir kişi arasındaki www.cemile.com.tr alan adı uyuşmazlığı açısından aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

A) Eserin ne zaman yazıldığına bakmak gerekir, eserin yazılma tarihi, Cemile adlı kişinin doğum tarihinden daha önce ise, alan adını eser sahibi almalıdır.
B) Bu tür bir uyuşmazlıkta herkesin kendine uygun bir hukuki pozisyonu bulunduğundan ve bunlar arasında kural olarak bir üstünlük, öncelik değerlendirmesi yapılamayacağından, kimin alan adını önce kaydettirdiğine bakmak gerekir.
C) Eser koruması isim korumasından önce geldiğinden, bu alan adını roman yazarı almalıdır.
D) Cemile ismi bayan adı olduğundan alan adını almada eser adına oranla öncelik sağlar.
E) Eser koruması aynı zamanda toplumsal kültüre bir katkı yaptığından, eser sahibinin bu uyuşmazlıktaki öncelik hakkı buna dayanır.

Cevap : B) Bu tür bir uyuşmazlıkta herkesin kendine uygun bir hukuki pozisyonu bulunduğundan ve bunlar arasında kural olarak bir üstünlük, öncelik değerlendirmesi yapılamayacağından, kimin alan adını önce kaydettirdiğine bakmak gerekir.

Açıklama : Türk hukukunda alan adı uyuşmazlıklarında, kural olarak, farklı hukuki dayanaklara (kişi adı, eser adı, marka) dayanan haklar arasında kesin bir hiyerarşik öncelik yoktur. Alan adını ilk kaydettiren (ilk gelen alır kuralı) ya da haklı gerekçesi olan tarafın pozisyonu bu nedenle önem kazanır.

8. Aşağıdakilerden hangisi belgeli alan adı örneğidir?

A) .name.tr
B) .biz.tr
C) .com.tr
D) .dr.tr
E) .net.tr

Cevap : D) .dr.tr

Açıklama : .dr.tr gibi alan adları (belirli meslek gruplarına, kurumlara veya faaliyetlere özgü) tahsis edilirken, başvuranın ilgili mesleği veya kurumu kanıtlayan belge sunması gerekir. .com.tr, .net.tr, .biz.tr gibi genel alan adları belgesiz tahsis edilir.

9. Aşağıdakilerden hangisi SMK m. 7 III hükmü açısından yanlıştır?

A) Bu hüküm marka hukukuna ilişkindir. Bu yüzden bir alan adı uyuşmazlığında uygulanabilmesi için öncelikle ortada hukuken korunan bir markanın bulunması gerekir.
B) SMK m. 7 III hükmü açısından işaretin alan adı olarak internette kullanılmasının ticari olup olmaması önemsizdir.
C) SMK m. 7 III hükmünün bir alan adı uyuşmazlığında uygulanabilmesi için markayla örtüşen ibarenin alan adı olarak kullanılması gerekir.
D) Bu hükme göre, işareti alan adı olarak kullananın buna dayanak olan ve ona öncelik sağlayan ya da üstün bir hakka sahip olmaması gerekir.
E) Bu hüküm marka hukukuna ilişkin bir sorunu düzenlediğinden, başka alanlarda doğrudan ve birebir uygulanması mümkün değildir.

Cevap : B) SMK m. 7 III hükmü açısından işaretin alan adı olarak internette kullanılmasının ticari olup olmaması önemsizdir.

Açıklama : Sınai Mülkiyet Kanunu (SMK) m. 7 III hükmü, markanın tanınmışlığını korur ve bu korumanın sağlanabilmesi için markanın izinsiz kullanımının ticari olması veya markanın itibarına zarar vermesi gerekir. Dolayısıyla kullanımın ticari olup olmaması önemlidir (yani önemsizdir ifadesi yanlıştır).

10. Bir bilgisayar programının FSEK kapsamında korunabilmesi için aşağıdakilerden hangisi gerekli değildir?

A) Bilgisayar programının dışarıdan algılanabilir bir biçim kazanmış olması gerekir, bu yüzden programcı kafasında programın bütün aşamalarını tasarlanmış olsa bile henüz ortada korunabilen bir eser yoktur.
B) Bilgisayar programının bir fikri ürün olması gerekir.
C) Bilgisayar programının kanundaki eser kategorilerinden birine girmesi gerekir.
D) Bilgisayar programının programcının hususiyetini taşıması gerekir.
E) Bilgisayar programının standardın üstünde özgün bir program olması gerekir.

Cevap : E) Bilgisayar programının standardın üstünde özgün bir program olması gerekir.

Açıklama : Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu (FSEK) uyarınca bir eserin korunabilmesi için hususiyet (özgünlük, D) taşıması yeterlidir; ancak standardın üstünde olması gibi ek bir özgünlük derecesi gerekli değildir. Programın fikri ürün olması (B), dışarıdan algılanabilir olması (A) ve kanundaki kategoriye girmesi (C) korunma şartlarıdır.

11. Aşağıdakilerden hangisi bilişim hukukunun asli konularından değildir?

A) Bilgisayar programlarının nasıl programlanacağı
B) Sosyal medya ve buna dair hukuki rejim
C) Elektronik sözleşmeler
D) Alan adları hukuki rejimi
E) İnternette reklam hukuku sorunları

Cevap : A) Bilgisayar programlarının nasıl programlanacağı

Açıklama : Bilişim hukuku, hukuki düzenlemeler, sorumluluk ve haklarla ilgilenir. Bilgisayar programlarının nasıl programlanacağı ise bir teknik bilgi alanıdır ve bilişim hukukunun asli konularından değildir.

12. Aşağıdakilerden hangisi bir bilgisayar programının FSEK kapsamında korunan unsurlarından değildir?

A) Hazırlık tasarımı
B) Nesne kodu
C) Programın temelinde yatan ilkeler
D) Kaynak kodu
E) Programın akış planı (akış diyagramı)

Cevap : C) Programın temelinde yatan ilkeler

Açıklama : FSEK, bilgisayar programının kendisini (Kaynak kodu, Nesne kodu), hazırlık tasarımlarını ve akış planını korur. Ancak programın temelinde yatan ilkeler, yöntemler, işletim sistemleri veya algoritmalar gibi fikirler korunmaz. Bu, FSEK’in temel felsefesidir.

13. Aşağıdakilerden hangisi bilişim hukukuna özgü olan ve akla ilk gelen kanundur?

A) Türk Medeni Kanunu
B) 5651 Sayılı Kanun
C) Alan Adları Kanunu
D) Türk Ceza Kanunu
E) Vatandaşlık Kanunu

Cevap : B) 5651 Sayılı Kanun

Açıklama : 5651 Sayılı İnternet Ortamında Yapılan Yayınların Düzenlenmesi ve Bu Yayınlar Yoluyla İşlenen Suçlarla Mücadele Edilmesi Hakkında Kanun, internet hukuku ve içeriğe erişim konularının en temel ve özgü kanunudur.

14. Aşağıdaki fiillerden hangisi bilgisayar programlarının FSEK kapsamında korunması açısından önem taşımaz?

A) Bir programcının programını ilk kez kamuya arz etmesi
B) Bir programı çoğaltmak
C) Çoğaltılmış bilgisayar programı nüshalarını yaymak
D) Bir programı işleyerek daha gelişmiş bir program haline getirmek
E) Bir bilgisayar programının hangi dilde yazıldığını kamuoyuna açıklamak.

Cevap : E) Bir bilgisayar programının hangi dilde yazıldığını kamuoyuna açıklamak.

Açıklama : FSEK, eserin mali ve manevi haklarını (çoğaltma, yayma, işleme, umuma arz) korur. Programın hangi dilde yazıldığı (C#, Java vb.) ise hukuki koruma açısından doğrudan bir önem taşımaz.

15. Aşağıdakilerden hangisi bir alan adı uyuşmazlığı doğurmaz?

A) Alan adları sisteminde ABD’lerinin tekelini kırmak gerektiğini iddia eden bir yazarın bu konudaki düşüncelerini internette yayınlaması
B) Süresi dolmamış bir alan adının TRABİS tarafından iptal edilmesi
C) Meşhur marka ile örtülen ibarenin izinsiz ve haksız şekilde alan adı olarak tescil edilmesi
D) Bir kişinin eserinin adıyla örtüşen ibarenin izinsiz ve haksız şekilde alan adı olarak kaydettirilmesi
E) Bir kişinin alan adıyla önemli ölçüde örtüşen bir ibarenin uygun bir hukuki temel olmadan alan adı olarak kaydettirilmesi

Cevap : A) Alan adları sisteminde ABD’lerinin tekelini kırmak gerektiğini iddia eden bir yazarın bu konudaki düşüncelerini internette yayınlaması

Açıklama : Alan adları sistemini eleştiren düşüncelerin yayınlanması, bir fikir özgürlüğü faaliyetidir ve doğrudan bir alan adı uyuşmazlığı (iki kişi veya kurumun aynı isme hak iddia etmesi) doğurmaz.

16. Normlar hiyerarşinin anlamı aşağıdakilerden hangisinde doğru açıklanmıştır?

A) Bununla Devletteki en yetkili kişinin en üstün kuralları koyacağı ve bütün kurum, kuruluş ve kişilerin bu kurallara her halükarda uyması gerektiği ifade edilir.
B) Normlar hiyerarşisi adından da anlaşıldığı üzere genel kanunların özel kanunların üstünde olduğunu ifade eden bir temel ilkedir.
C) Bu ilke bir hukuk sistemindeki hukuk kurallarının birbiriyle olan ilişkisine dair temel bir ilkedir ve sırasıyla Anayasa’nın en üst hukuk kaynağı olduğunu, bunun altındaki diğer kuralların (hukuk sistemimiz açısından usulüne uygun şekilde kabul ediliş uluslararası slararası anlaşmalar, kanunlar, Cumhurbaşkanlığı kararnameleri vs.) sırasıyla piramidin üstünden aşağıya doğru konumlandığı bir yapıyı ifade eder.
D) Normlar hiyerarşisi, idarenin temel hak ve özgürlükleri sınırlayan kararlarının kanuni bir temeli olması gerektiğini, aksi halde idarenin kararlarının geçersizliğini ifade eder.
E) Bu ilke gerçekte kuvvetler ayrılığı ilkesinin bir diğer ifadesidir ve norm koyucu kuvvetin diğer kuvvetlerin üstünde olduğunu ifade eder.

Cevap : C) Bu ilke bir hukuk sistemindeki hukuk kurallarının birbiriyle olan ilişkisine dair temel bir ilkedir ve sırasıyla Anayasa’nın en üst hukuk kaynağı olduğunu, bunun altındaki diğer kuralların (hukuk sistemimiz açısından usulüne uygun şekilde kabul ediliş uluslararası slararası anlaşmalar, kanunlar, Cumhurbaşkanlığı kararnameleri vs.) sırasıyla piramidin üstünden aşağıya doğru konumlandığı bir yapıyı ifade eder.

Açıklama : Normlar Hiyerarşisi, hukuk kurallarının geçerlilik ve üstünlük sırasına göre piramidal bir yapıda düzenlendiğini ifade eden temel ilkedir. En üstte Anayasa yer alır.

17. Aşağıdakilerden hangisi İnternet Kanununda tanımlanan hususlardan değildir?

A) Elektronik ticaret aracı hizmet sağlayıcı
B) Yer sağlayıcı
C) Toplu kullanım sağlayıcı
D) Sosyal ağ sağlayıcı
E) Erişim sağlayıcı

Cevap : A) Elektronik ticaret aracı hizmet sağlayıcı

Açıklama : İnternet Kanunu (5651 Sayılı Kanun) yer sağlayıcı, erişim sağlayıcı, toplu kullanım sağlayıcı ve sosyal ağ sağlayıcı gibi internetteki aktörleri tanımlar. Elektronik ticaret aracı hizmet sağlayıcı ise 6563 sayılı Elektronik Ticaretin Düzenlenmesi Hakkında Kanun’da tanımlanmıştır.

18. Patent hukuku açısından aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

A) Bu hukuk alanı Sınai Mülkiyet Kanununda düzenlenmiş temel alanlardan biridir.
B) Patent hukuku markaların korunmasını sağlayan bir hukuk alanıdır.
C) Patent hukukunda eserler yanında, faydalı modeller ve tasarımlar da aynı derecede korunurlar.
D) Patent hukuku eser koruması (FSEK) bir bütündür, bu yüzden bir buluş aynı zamanda eser ise korunur.
E) Hukukumuzda bilgisayar programlarının asıl olarak ve sınırsız şekilde korunduğu alan patent hukukudur.

Cevap : A) Bu hukuk alanı Sınai Mülkiyet Kanununda düzenlenmiş temel alanlardan biridir.

Açıklama : Patent hukuku, buluşları koruyan ve Sınai Mülkiyet Kanununda (SMK) düzenlenmiş temel bir alandır. Marka koruması (B) Patent hukuku değil, Marka Hukuku alanıdır.

19. Bilişim hukuku hakkında aşağıda verilen bilgilerden hangisi doğrudur?

A) Bilişim hukuku tamamen yeni bir hukuk alanı olup, yapay zeka hukukunun bir alt dalıdır.
B) Bilişim hukuku klasik bir özel hukuk dalı olup, özellikle medeni hukuk kapsamında konumlandırılabilir.
C) Şekli hukuk, hukukun işleyişinin belirli şekillerde gerçekleşmesini zorunlu kılan bir hukuk olduğundan ve internette her şey nihayetinde yazılı yürüdüğünden, bilişim hukuku sadece bir şekli hukuk dalıdır.
D) İnternette işlenen suçların yoğunluğundan da anlaşılacağı üzere bu hukuk alanının ağırlık noktası kamu hukukundadır ve bu açıdan özel hukuk ve kamu hukuku ayrımında bilişim hukuku bir kamu hukuku dalı olarak görülür.
E) Bilişim hukuku farklı ayrımlara göre farklı konumlandırılabilir. Bu açıdan maddi ve şekli hukuk ayrımında her iki alanda da kalan yönleri olan bir hukuk dalıdır.

Cevap : E) Bilişim hukuku farklı ayrımlara göre farklı konumlandırılabilir. Bu açıdan maddi ve şekli hukuk ayrımında her iki alanda da kalan yönleri olan bir hukuk dalıdır.

Açıklama : Bilişim hukuku, hem hak ve yükümlülükleri (maddi hukuk) hem de bu hakların uygulanma süreçlerini (şekli hukuk) ilgilendiren kuralları içerdiği için, maddi ve şekli hukuk ayrımında her iki alanda da kalan yönleri olan bir hukuk dalıdır.

20. Aşağıdakilerden hangisi çoğaltma hakkı kapsamında kalmaz?

A) Bir bilgisayar programını bir bilgisayardan diğerine indirmek
B) Bir bilgisayar programını internetten bilgisayarına indirmek
C) Cep telefonunu içindeki programla beraber başkasına satmak
D) Bir bilgisayar programını bilgisayarda çalıştırmak
E) Bir bilgisayar programını sadece kısmen çoğaltmak

Cevap : C) Cep telefonunu içindeki programla beraber başkasına satmak

Açıklama : Çoğaltma hakkı, eserin maddi kopyalarını yapma yetkisidir (indirme, kopyalama). Cep telefonunu satmak, eserin (programın) yayma hakkı kapsamında kalır, çoğaltma hakkı kapsamında kalmaz.