Siyasi İletişim 2024-2025 Final Soruları

1. Siyasal reklamlara ilişkin aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

A) Siyasal reklamlarda seçmen psikolojisi göz önünde bulundurulmalıdır.
B) Siyasal reklamlarda geçmişten ziyade geleceğe odaklanılmalıdır.
C) Siyasal reklamlar seçmenlerin bildiği konular ve hikayeler bağlamında hazırlanmalıdır.
D) İdeoloji bir siyasal reklamın en önemli ayağıdır.
E) Siyasal reklamlar program tanıtımı yapmaktan ziyade umut aşılayabilmelidir.

Cevap : D) İdeoloji bir siyasal reklamın en önemli ayağıdır.

Açıklama : Çağdaş siyasal reklamcılıkta, program tanıtımı yapmak yerine duygusal bağ kurmak ve umut aşılamak (E) esastır. **İdeoloji**, siyasal reklamın önemli bir unsuru olsa da, modern siyasal pazarlamada ve reklamcılıkta, halkın psikolojisine (A), geleceğe (B) ve bilinen hikayelere (C) odaklanmak, ideolojiden daha **önemli bir ayak** olarak kabul edilir. Bu nedenle, ‘en önemli ayak’ iddiası yanlıştır.

2. Aşağıdakilerden hangisi Türkiye’deki seçim kampanyalarına ilişkin doğru bir bilgidir?

A) Kuruluşundan itibaren TRT seçim propagandalarının yayınlandığı en önemli araçlardan biri olmuştur.
B) Özgür denilebilecek ilk seçim kampanyası 1950 seçimleri için düzenlenmiştir.
C) Radyoda propaganda hakkı DP ve CHP arasında önemli bir çekişme noktası olmuştur.
D) Dünya genelinde seçim kampanyalarının giderek Amerikanlaştığı gözlemi yapılsa da, Türkiye’deki eğilim tersi yönündedir.
E) Türkiye’de siyasal reklamcılık 1980’lerden itibaren başlar.

Cevap : C) Radyoda propaganda hakkı DP ve CHP arasında önemli bir çekişme noktası olmuştur.

Açıklama : Türkiye’de çok partili hayata geçişin ilk yıllarında, radyoda propaganda hakkının (özellikle 1950’li yıllarda) kullanımı ve süresi **Demokrat Parti (DP) ve Cumhuriyet Halk Partisi (CHP) arasında önemli bir çekişme noktası** haline gelmiştir. İlk siyasal reklamcılık 1977 seçimlerinde başlar (bkz. Soru 5).

3. Disiplinlerarası çalışmalara ilişkin aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

A) İkinci Dünya Savaşı sırasında ve sonrasında psikoloji, disiplinlerarası çalışmaların merkezinde yer alır.
B) Bölge çalışmaları, disiplinlerarası bir çalışma alanı olarak doğmuştur.
C) Disiplinler birbirlerinden kavramları ödünç alabilirler.
D) Doğa bilimlerinin sosyal bilimlerle ortaklaşa çalışması disiplinlerarasılık kapsamına girmez.
E) Disiplinler birbirlerinden metodolojileri ödünç alabilirler.

Cevap : D) Doğa bilimlerinin sosyal bilimlerle ortaklaşa çalışması disiplinlerarasılık kapsamına girmez.

Açıklama : **Disiplinlerarasılık**, farklı bilim dallarının (doğa bilimleri ve sosyal bilimler dahil) bir konuyu daha iyi anlamak için **ortaklaşa çalışmasını** ve birbirlerinden kavram (C) veya metodoloji (E) ödünç almasını kapsar. Bu nedenle D şıkkı yanlıştır.

4. İletişim disiplininin gelişimine ilişkin aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

A) Disiplinlerarasılığa yatkın olmayan bir doğası vardır.
B) İletişim üzerine ilk çalışmalar Columbia Üniversitesi Sosyoloji Okulu’nda başlamıştır.
C) 19. yüzyıldan itibaren kurumsallaşma sürecine girmiştir.
D) Rockefeller Vakfı’nın iletişim üzerine çalışmaların finanse edilmesinde büyük rolü vardır.
E) İlk iletişim teknolojisi telgraf olarak kabul edilir.

Cevap : D) Rockefeller Vakfı’nın iletişim üzerine çalışmaların finanse edilmesinde büyük rolü vardır.

Açıklama : İletişim disiplininin kurumsallaşmasında (özellikle II. Dünya Savaşı öncesinde), **Rockefeller Vakfı**’nın iletişim üzerine yapılan araştırmaları ve çalışmaları finanse etmesi büyük bir rol oynamıştır.

5. 1977 seçimlerinde bir reklam ajansıyla çalışarak Türkiye’de ilk kez siyasal reklamcılığı kullanan parti aşağıdakilerden hangisidir?

A) Adalet Partisi (AP)
B) Milli Selamet Partisi (MSP)
C) Milliyetçi Hareket Partisi (MHP)
D) Cumhuriyetçi Güven Partisi (CGP)
E) Cumhuriyet Halk Partisi (CHP)

Cevap : A) Adalet Partisi (AP)

Açıklama :

6. Aşağıdakilerden hangisi İngiliz televizyonu BBC hakkında yanlış bir ifadedir?

A) Editoryal bağımsızlığına önem verir.
B) İngiltere’nin yumuşak gücünün araçlarındandır.
C) Kamu televizyonculuğu yapar.
D) İngiliz dilinin ve kültürünün yayılmasında rolü vardır.
E) Her zaman İngiliz hükümetlerini destekleyici çerçevede yayın yapar.

Cevap : E) Her zaman İngiliz hükümetlerini destekleyici çerçevede yayın yapar.

Açıklama : BBC, bir **kamu televizyonu (C)** olarak **editoryal bağımsızlığa (A)** büyük önem verir. Bu bağımsızlık, zaman zaman hükümet politikalarını eleştirmesini ve dolayısıyla **her zaman İngiliz hükümetlerini destekleyici çerçevede yayın yapmamasını** gerektirir. (B ve D şıkları ise yumuşak güç aracı olma görevini ifade eder.)

7. Aşağıdakilerden hangisi siyasal mesajların kitle iletişim araçlarından yer ve zaman satın alınarak verilmesini ifade eder?

A) Propaganda
B) Pazarlama
C) Halkla ilişkiler
D) Strateji
E) Siyasal reklamcılık

Cevap : E) Siyasal reklamcılık

Açıklama : **Siyasal reklamcılık**, siyasal mesajların yayınlanması için kitle iletişim araçlarından (TV, gazete vb.) **yer veya zaman satın alınmasını** ifade eden bir faaliyettir.

8. Fransa’da televizyonu etkili olarak kullanan ilk lider aşağıdakilerden hangisidir?

A) François Mitterand
B) Nicolas Sarkozy
C) Charles de Gaulle
D) Giscard d’Estaing
E) Emmanuel Macron

Cevap : C) Charles de Gaulle

Açıklama : Modern siyasi iletişimin ilk örnekleri arasında, **Charles de Gaulle**, Fransa’da televizyonun gücünü fark eden ve onu etkili bir şekilde kullanan ilk siyasi liderlerden biri olmuştur.

9. Aşağıdakilerden hangisi kamu diplomasisinin alt başlıklarından biri değildir?

A) Gastrodiplomasi
B) Müzik diplomasisi
C) İnsani diplomasi
D) Dini diplomasi
E) Geleneksel diplomasi

Cevap : E) Geleneksel diplomasi

Açıklama : **Kamu diplomasisi**; kültürel, ekonomik ve sosyal araçlarla halktan halka iletişimi içerir. Gastrodiplomasi, Müzik, İnsani ve Dini diplomasi gibi başlıklar, kamu diplomasisinin kültürel ve sosyal araçlarıdır. **Geleneksel diplomasi** ise doğrudan devletten devlete yapılan resmi görüşmeleri ifade eder ve kamu diplomasisinin **alt başlığı değildir**.

10. Aşağıdakilerden hangisi siyasal pazarlama konusunda yanlıştır?

A) Siyasal kampanyalar ve siyasal iletişim, siyasal pazarlama başlığının altına girer.
B) Kaçınılmaz olarak siyasal reklam içerir.
C) Seçim dönemi kampanyalarından daha geniş zamana yayılır.
D) Küreselleşme ve liberalleşme, siyasal pazarlamanın gelişmesine etki etmiştir.
E) Süreklilik arz eden bir halkla ilişkiler ve tanıtım kampanyasıdır.

Cevap : B) Kaçınılmaz olarak siyasal reklam içerir.

Açıklama :

11. İngiltere’de durdurulan “şeytani gözler” kampanyası aşağıdaki isimlerden hangisini hedef almıştır?

A) M. Thatcher
B) T. May
C) B. Johnson
D) T. Blair
E) D. Cameron

Cevap : D) T. Blair

Açıklama : İngiltere’de, Muhafazakar Parti tarafından Tony Blair’in karizmatik ancak kontrolcü imajını hedef alan, gözlerini çarpıtarak “şeytani” bir görünüm veren bir afiş kampanyası kullanılmış ve bu kampanya durdurulmuştur.

12. Terör örgütlerine ilişkin aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

A) Mesajlarını şiddetle kodlayarak yollarlar.
B) Genellikle aşırı uçlardaki ideolojilerden doğarlar.
C) Kitle iletişim araçlarından uzak dururlar.
D) Genellikle yabancı ülkelerden para, silah ya da eğitim desteği alırlar.
E) Siyasal iletişim dili olarak şiddeti kullanırlar.

Cevap : C) Kitle iletişim araçlarından uzak dururlar.

Açıklama : Terör örgütleri mesajlarını geniş kitlelere ulaştırmak, korku yaymak, militan toplamak ve kendilerini meşrulaştırmak için tam tersine **kitle iletişim araçlarını, özellikle de sosyal medyayı ve interneti aktif olarak kullanırlar**. Bu nedenle C şıkkı yanlıştır.

13. Siyasal iletişimin tarihsel geçmişine ilişkin aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

A) Antik çağlardaki mitler, festivaller ve bayramlar, siyasal iletişim geleneğinin bir parçasıdır.
B) Antik Yunan’daki “retorik” kavramı siyasal iletişimin öncüllerindendir.
C) Antik çağda sanat, siyasal iletişim olan propagandayla arasına mesafe koyarak diğer kültürel üretimlerden ayrılmıştır.
D) Antik Yunan’daki “propaganda” kavramı siyasal iletişimin öncüllerindendir.
E) Antik Yunanlılar Antik Roma’da retorik okulları kurarak siyasal iletişimin yaygınlaşmasını sağlamışlardır.

Cevap : C) Antik çağda sanat, siyasal iletişim olan propagandayla arasına mesafe koyarak diğer kültürel üretimlerden ayrılmıştır.

Açıklama :

14. “Gündem belirleme” kavramıyla ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

A) Gündem belirlemede en etkili kitle iletişim aracı gazetedir.
B) Medya, haberler aracılığıyla, siyasi gündemimizi belirleme gücüne sahiptir.
C) Medya, bize hangi gündem hakkında düşüneceğimizi söyler.
D) Kavramı ilk dile getirenler Mc Combs ve Shaw’dur.
E) Medyanın siyasi gündem belirlemenin ötesinde, hayat tarzlarını ve toplumsal değerleri etkileme gücü de vardır.

Cevap : A) Gündem belirlemede en etkili kitle iletişim aracı gazetedir.

Açıklama : Gündem belirleme (Agenda Setting) teorisinin kavramını ilk kez McCombs ve Shaw ortaya atmıştır (D). Bu teoriye göre Medya, bize **hangi konular hakkında düşüneceğimizi söyler (C)** ve siyasi gündemimizi (B) ve toplumsal değerleri (E) etkiler. Medya araçları değişse de (şu anda televizyon ve internet), **gazetenin en etkili araç olduğu** iddiası, çağdaş iletişim ortamı göz önüne alındığında yanlış bir genellemedir.

15. “Yeter! Söz Milletindir!” afişi aşağıdaki partilerden hangisine aittir?

A) Anavatan Partisi (ANAP)
B) Demokratik Sol Parti (DSP)
C) Milli Selamet Partisi (MSP)
D) Cumhuriyet Halk Partisi (CHP)
E) Demokrat Parti (DP)

Cevap : E) Demokrat Parti (DP)

Açıklama : Türk siyasi tarihinin en ikonik sloganlarından olan **”Yeter! Söz Milletindir!”** sloganı ve afişi, **1950 Genel Seçimleri** öncesinde **Demokrat Parti (DP)** tarafından kullanılmıştır.

16. Aşağıdakilerden hangisi siyasal danışmanların görevlerinden biri değildir?

A) Aday adına konuşma yapmak
B) İmaj çalışması yapmak
C) Slogan üretmek
D) Kampanya bütçesi üzerinde çalışmak
E) Kamuoyu araştırması yapmak

Cevap : A) Aday adına konuşma yapmak

Açıklama : Siyasal danışmanlar; imaj (B), slogan (C), bütçe (D) ve kamuoyu araştırması (E) gibi teknik konularda adaya destek verirler. Ancak ana kural olarak, adayın hitabetini ve iletişimini temsil etme ve sorumluluk alma adına **aday adına konuşma yapmak** danışmanın değil, doğrudan adayın görevidir.

17. Aşağıdakilerden hangisi siyasal reklamcılıkta televizyonla gelen dönüşümlerden biri değildir?

A) Siyasal iletişim danışmanlarının öne çıkması
B) Yüz yüze iletişim kampanyalarının artması
C) İmajın öne çıkması
D) Kamuoyu yoklamalarının öne çıkması
E) Pazarlama stratejilerinin siyasal alana dahil olması

Cevap : B) Yüz yüze iletişim kampanyalarının artması

Açıklama : Televizyonun yaygınlaşmasıyla birlikte, kitlesel medya üzerinden yapılan reklamcılık ve iletişim (imaj, pazarlama, danışmanlık) ön plana çıkmıştır (A, C, D, E). Tam tersine, televizyonun yarattığı kitleselleşme, geleneksel **yüz yüze iletişim kampanyalarının önemini ve sayısını azaltan** bir etki yaratmıştır.

18. Aşağıdakilerden hangisi, propaganda sürecinde karmaşık meselelerin basite indirgenerek, tek bir sebebin, grubun, kişinin sorumluluğunun öne çıkarılmasına verilen isimdir?

A) Kazananın tarafında olmaya çalışmak
B) Günah keçisi aramak
C) Tanıklıklardan faydalanmak
D) İddia ortaya koymak
E) Kart istiflemek

Cevap : B) Günah keçisi aramak

Açıklama : **Günah keçisi aramak (Scapegoating)**, karmaşık sorunların sorumluluğunu tek bir kişiye, gruba veya sebebe yükleyerek meseleyi basitleştiren ve böylece toplumsal öfkeyi yönlendiren yaygın bir propaganda tekniğidir.

19. Bilgilerin doğruluğunun tespit edilemediği, doğru ve yanlış bilgilerin bir arada verildiği propaganda türü aşağıdakilerden hangisidir?

A) Gri propaganda
B) Yatay propaganda
C) Kara propaganda
D) Beyaz propaganda
E) Kısa süreli propaganda

Cevap : A) Gri propaganda

Açıklama : Propaganda türleri kaynağın ve mesajın doğruluğuna göre ayrılır: **Beyaz propaganda** kaynağı belli ve genellikle doğru, **Kara propaganda** kaynağı belli değil ve yanlış, **Gri propaganda** ise kaynağı belirsiz, doğru ve yanlış bilgilerin **bir arada verildiği** türdür.

20. Yaygın siyasal parti sınıflandırmalarına göre aşağıdakilerden hangisi bir siyasal parti türü değildir?

A) Sistem-karşıtı partiler
B) Sembolik partiler
C) Hepsini yakala partileri
D) Kadro partileri
E) Kartel partiler

Cevap : B) Sembolik partiler

Açıklama : Siyasal parti sınıflandırmalarında yaygın olarak; Kadro, Kitle, Hepsini Yakala (Catch-all), Kartel ve Sistem-karşıtı partiler gibi türler yer alır. **Sembolik partiler** yaygın kabul gören bir siyasal parti sınıflandırma türü **değildir**.