İdare Hukuku 2025-2026 Final Soruları

Kamu Mallarının Hukuki Statüsü ve Yararlanma Esasları

İdare hukukunda bir taşınmazın kamu malı sayılabilmesi için mülkiyetinin bir kamu tüzel kişisine ait olması ve kamu yararına tahsis edilmiş olması şarttır. Kamu mallarından yararlanma ise iki ana rejim altında incelenir. Parklar, yollar ve meydanlar gibi alanlarda geçerli olan genel yararlanma; serbestlik, eşitlik ve bedelsizlik ilkelerine dayanır. Bu alanlardan kimseden izin almadan ve ayrımcılığa uğramadan faydalanmak esastır. Buna karşın, işgaliye bedeli ödenen veya ruhsat gerektiren durumlar özel yararlanma kapsamındadır.

İdarenin mülkiyet hakkına müdahale yöntemleri de anayasal güvencelerle sınırlandırılmıştır. Kamulaştırma (İstimlak), sadece özel mülkiyetteki taşınmazlar için söz konusuyken; savaş gibi olağanüstü durumlarda taşınır mallara el konulmasına istimval denir. Eğer idare bir özel teşebbüsü tamamen bünyesine katıyorsa bu işlem devletleştirme olarak adlandırılır. Kamulaştırılan bir malın 5 yıl boyunca amaç dışı bırakılması durumunda eski malikin geri alma hakkı doğar. İdarenin herhangi bir yasal prosedür izlemeden bir taşınmaza kalıcı olarak el koyması ise fiili el atma olarak tanımlanır ve tazminat sorumluluğu doğurur.

İdari İşlemler: Re’sen İcra ve Yargısal Denetim

İdari işlemler, hukuk aleminde değişiklik yapan irade açıklamalarıdır. Genel düzenleyici işlemler soyut ve süreklidir; birel işlemler ise belirli bir kişi veya duruma özgüdür ve uygulanmakla kural olarak tükenirler. İdarenin en önemli yetkilerinden biri olan Re’sen İcra, alınan kararların mahkeme onayına gerek duyulmaksızın bizzat idare tarafından (gerektiğinde zor kullanarak) yerine getirilmesidir. Hukuka aykırı bir işlemin yapıldığı tarihten itibaren tüm sonuçlarıyla silinmesine geri alma denirken, işlemin sadece gelecek için durdurulmasına kaldırma denir. Zımni işlemler ise idarenin sessiz kalması durumunda kural olarak “zımni red” sonucu doğurur.

Kolluk Faaliyetleri ve Kamu Düzeni

İdari kolluk, kamu düzenini korumak amacıyla yürütülen bir kamu hizmetidir. Bu faaliyetler egemenlik hakkının bir yansıması olduğu için kural olarak özel kişilere bırakılamaz ve gelir elde etme amacı güdemez. Kolluk yetkileri sadece güvenlik, dirlik, esenlik ve genel sağlık gibi kamu düzeni unsurlarını sağlamak için kullanılabilir. Bu bağlamda RTÜK, YÖK ve Atatürk Kültür, Dil ve Tarih Yüksek Kurumu gibi yapılar doğrudan 1982 Anayasası ile düzenlenmiş üst kurumlarken, TOKİ ve BDDK gibi kurumlar kanuni dayanaklarla faaliyet yürütürler.

Devlet Memurluğu ve Hiyerarşik Yapılanma

Kamu hizmetlerinin asli ve sürekli yürütücüsü olan devlet memurları, liyakat ve kariyer ilkeleri çerçevesinde statü hukukuna tabidir. Memurlar adaylık sürecini en fazla iki yıl içinde tamamlamak zorundadır. İdari bütünlük içinde amir ile memur arasındaki ilişki hiyerarşi olarak tanımlanır ve bu yetki kanunda yazmasa dahi örgüt olmanın doğal bir sonucu olarak vazgeçilemezdir. Farklı kamu tüzel kişilikleri arasındaki (örneğin merkez ile yerel yönetim arasındaki) sınırlı denetim yetkisi ise idari vesayet olarak adlandırılır. Memurların sahip olduğu disiplin rejimi uyarma, kınama, aylıktan kesme ve çıkarma gibi cezaları kapsarken, derece ilerlemesinin durdurulması teknik olarak kademe ilerlemesinden farklı bir kategoride değerlendirilebilir.

İdarenin Mali Sorumluluğu

İdare, yürüttüğü hizmetlerin işleyişinden dolayı kişilere verdiği zararları tazmin etmekle yükümlüdür. Hizmetin hiç işlememesi, geç veya kötü işlemesi hizmet kusuru olarak adlandırılır. Memurların görevlerini yaparken işledikleri kusurlardan doğan davalar doğrudan kişiye değil, idareye karşı açılır. Zarar sadece maddi olmak zorunda değildir; manevi zararlar da gerçek ve ölçülebilir olması şartıyla idare tarafından tazmin edilmelidir. Ancak idarenin her türlü önlemi almasına rağmen mücbir sebeple meydana gelen zararlarda hizmet kusuru sorumluluğu doğmaz.

1. I. Eşit olarak yararlanma
II. İzine tabi yararlanma
III. Bedel karşılığı yararlanma
IV. Geçici süreliğine yararlanma
V. Serbest yararlanma
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri kamu malından genel yararlanmanın özelliklerindendir?

A) II, III ve V
B) I ve V
C) III ve IV
D) II, IV ve V
E) I, II ve IV

Cevap : B) I ve V

Açıklama : İdare hukukunda kamu mallarından yararlanma “Genel Yararlanma” ve “Özel Yararlanma” olmak üzere ikiye ayrılır. Kamu mallarının (yollar, parklar, meydanlar vb.) asli tahsis amacı herkesin kullanımına açık olmasıdır. Genel yararlanmanın temel ilkeleri şunlardır:
1. Serbestlik (Hürriyet): Kural olarak herkesin, kimseden izin almadan kamu malını kullanabilmesidir (V).
2. Eşitlik: Kamu malından yararlanmada kimseye ayrıcalık tanınamaz, herkes eşit statüdedir (I).
3. Bedelsizlik (Mecanilik): Kural olarak genel yararlanma ücretsizdir (İstisnaları olsa da ana kural budur).
İzin, ruhsat veya tahsis kararı gerektiren kullanımlar (II) ile işgaliye bedeli ödenen durumlar (III) “Özel Yararlanma” kategorisine girer. Bu nedenle Genel Yararlanma ilkeleri I ve V’tir.

2. Memurlar ve diğer kamu görevlilerinin yetkilerini kullanırken işledikleri kusurlardan doğan tazminat davaları kime karşı açılır?

A) Valiye
B) Cumhurbaşkanlığına
C) İdareye
D) Memura
E) Amire

Cevap : C) İdareye

Açıklama : Anayasa’nın 129. maddesi ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 13. maddesi gereğince; memurlar ve diğer kamu görevlilerinin yetkilerini kullanırken işledikleri kusurlardan doğan tazminat davaları, kendilerine rücu edilmek kaydıyla ve kanunun gösterdiği şekil ve şartlara uygun olarak, ancak “İdare aleyhine” açılabilir. Bu ilke, “Memurun Mali Sorumluluğu” kapsamında “Asli ve Birinci Derecede Sorumluluk”un İdarede (Devlette) olduğunu gösterir. Vatandaş doğrudan memura dava açamaz; İdareye açar, İdare tazminatı öder ve kusuru oranında memura rücu eder (yansıtır).

3. İdari işlem ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

A) Genel düzenleyici işlemler kişilik dışı, soyut işlemlerdir.
B) Birel işlemler uygulanmakla tükenmez, doğurgan bir özelliğe sahiptir.
C) Birel işlem muhatabının hukuki statüsünü değiştirir.
D) Zımni işlemler kural olarak “zımni red” olarak sonuç doğurur. Ancak kanunla düzenlenmiş istisnai durumlarda “zımni kabul” de mümkündür.
E) İdari işlemlerin hukuka uygunluk denetimi bakımından yargı denetimine tabidir.

Cevap : B) Birel işlemler uygulanmakla tükenmez, doğurgan bir özelliğe sahiptir.

Açıklama : İdari işlemler “Düzenleyici (Genel)” ve “Birel (Öznel)” işlemler olarak ikiye ayrılır.
– Düzenleyici işlemler (Yönetmelik vb.); genel, soyut, kişilik dışı ve süreklidir; her olayda tekrar uygulanır.
– Birel işlemler (Atama, Ruhsat, Disiplin Cezası vb.); belirli bir kişiye veya duruma özgüdür. Kural olarak uygulanmakla hukuk alemindeki etkisini doğurur ve o olay için tüketilir. “Uygulanmakla tükenmez, doğurgan özelliktedir” tanımı, kural koyan Düzenleyici İşlemlerin özelliğidir; birel işlemin değil.

4. I. Radyo ve Televizyon Üst Kurulu (RTÜK)
II. Toplu Konut İdaresi (TOKİ)
III. Yükseköğretim Kurulu (YÖK)
IV. Atatürk Kültür, Dil ve Tarih Yüksek Kurumu
V. Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu (BDDK)
Yukarıda verilen hizmet bakımından yerinden yönetim kuruluşlarından hangileri doğrudan Anayasa’da düzenlenmiştir?

A) I, III ve IV
B) I, III ve V
C) II, III ve IV
D) I, II ve III
E) III, IV ve V

Cevap : A) I, III ve IV

Açıklama : 1982 Anayasası’nda yer alan kamu tüzel kişileri sınırlıdır.
– RTÜK (Md. 133),
– YÖK (Md. 131),
– Atatürk Kültür, Dil ve Tarih Yüksek Kurumu (Md. 134) Anayasa’da açıkça düzenlenmiş ve hüküm altına alınmış kuruluşlardır.
– TOKİ ve BDDK ise Anayasa’da yer almaz; kanunla kurulmuşlardır. Bu nedenle doğru cevap I, III ve IV’tür.

5. “Kanunda açıkça izin verilen hâllerde, kamu düzenini tehdit eden eylem ve durumları kolluğun doğrudan önleme, durdurma ve bozulan kamu düzenini tekrar sağlama” yetkisi aşağıdaki kavramlardan hangisi ile ifade edilmektedir?

A) Zor kullanma
B) Kamu yararı
C) Cebren icra
D) Kamu gücü
E) Resen icra

Cevap : E) Resen icra

Açıklama : İdari işlemlerin en önemli özelliklerinden biri “İcrai” (Yürütülebilir) olmasıdır. İdare, aldığı bir kararı uygulamak için mahkeme kararına veya başka bir merciin onayına ihtiyaç duymaz. Kendi aldığı kararı, gerektiğinde kamu gücü ve zor kullanarak bizzat kendisi yerine getirir. Bu yetkiye “Re’sen İcra” (Doğrudan Doğruya İcra) yetkisi denir. Kolluğun kamu düzenini bozan bir eylemi (örneğin izinsiz gösteriyi) mahkeme kararı beklemeden doğrudan müdahale ile dağıtması bu yetkinin en tipik örneğidir.

6. I. Kolluk faaliyeti, kural olarak özel kişilere bırakılamaz.
II. Kolluk faaliyeti kamu düzenini koruma amacı dışına çıkamaz.
III. Kolluk yetkileri gelir elde etme amacıyla kullanılabilir.
Kolluk faaliyeti ile ilgili olarak yukarıda verilenlerden hangisi ya da hangileri doğrudur?

A) I ve III
B) Yalnız II
C) I ve II
D) II ve III
E) Yalnız I

Cevap : C) I ve II

Açıklama : İdari Kolluk faaliyetinin temel özellikleri şunlardır:
1. Kamu Hizmeti Niteliği: Kolluk yetkisi “egemenlik” hakkının bir kullanımıdır, bu nedenle kural olarak özel kişilere devredilemez (Devlet tekelindedir) (I. Doğru).
2. Amaç: Tek ve nihai amacı “Kamu Düzenini” korumak veya sağlamaktır (II. Doğru).
3. Ücretsizlik: Kolluk faaliyeti gelir elde etme amacı taşımaz, kamu yararı içindir (III. Yanlış). Örneğin trafik cezası yazmak bir kolluk işlemidir ama amacı devlete gelir sağlamak değil, trafik düzenini korumaktır.

7. Aşağıdakilerden hangisi kamu mallarının belirlenme ölçütlerinden biridir?

A) Malın tarihi bir değere sahip olması
B) Malın idarenin mülkiyetinde olması
C) Malın belli bir vakfa tahsis edilmiş olması
D) Malın taşınmaz olması
E) Malın alınıp satılmaya elverişli olması

Cevap : B) Malın idarenin mülkiyetinde olması

Açıklama : Bir malın “Kamu Malı” sayılabilmesi için iki temel şartın birlikte gerçekleşmesi gerekir:
1. Mülkiyet Şartı: Malın mülkiyetinin mutlaka bir kamu tüzel kişisine (İdareye) ait olması gerekir.
2. Tahsis Şartı: Malın doğrudan kamu yararına veya bir kamu hizmetine tahsis edilmiş olması gerekir.
Özel şahısların mülkiyetindeki mallar, ne kadar kamuya açık kullanılırsa kullanılsın kamu malı değildir. Vakıf malları da özel mülkiyet statüsündedir (vakıf tüzel kişiliğine aittir). Bu nedenle en temel belirleyici ölçüt “İdarenin mülkiyetinde olması”dır.

8. Aşağıdakilerden hangisi kamu hizmeti kavramının unsurlarından biridir?

A) İdare hukukuna tabi olma
B) Kamu gücü kullanma
C) İdari yargı denetimine tabi olma
D) Herkese eşit hizmet sunma
E) Toplumun ortak ve genel ihtiyaçlarını karşılamaya yönelik olma

Cevap : E) Toplumun ortak ve genel ihtiyaçlarını karşılamaya yönelik olma

Açıklama : Kamu hizmetinin en temel ve vazgeçilmez unsuru “Maddi Unsur” yani “Kamu Yararı Amacı”dır. Bir faaliyetin kamu hizmeti sayılabilmesi için, o faaliyetin toplumun “ortak ve genel ihtiyaçlarını” (eğitim, sağlık, güvenlik, ulaşım vb.) karşılamaya yönelik olması gerekir. Diğer şıklar (idare hukukuna tabi olma, kamu gücü kullanma) genellikle kamu hizmetinin sonuçları veya yöntemleridir; ancak özel hukuk hükümlerine göre yürütülen kamu hizmetleri de (örneğin KİT’ler) mevcuttur.

9. Aşağıdakilerden hangisi idarenin hizmet kusurundan sorumluluğunu gerektirmez?

A) Hizmetin kötü işlemesi
B) Hizmetin hiç işlememesi
C) Tüm önlemlerin alınmasına rağmen yine de zararın meydana gelmesi
D) Hizmetin geç işlemesi
E) Hizmeti sunan personelin kusurunun bulunması

Cevap : C) Tüm önlemlerin alınmasına rağmen yine de zararın meydana gelmesi

Açıklama : İdarenin sorumluluğu temelde “Kusurlu Sorumluluk” (Hizmet Kusuru) ilkesine dayanır. Hizmet kusuru üç şekilde ortaya çıkar:
1. Hizmetin hiç işlememesi.
2. Hizmetin geç işlemesi.
3. Hizmetin kötü işlemesi.
Eğer idare, hizmeti yürütürken gerekli tüm önlemleri almış, standartlara uymuş ve hiçbir ihmali (kusuru) bulunmamışsa, ancak buna rağmen öngörülemeyen bir zarar meydana gelmişse (örneğin mücbir sebep), burada “Hizmet Kusuru” yoktur. İdare bu durumda kusursuz sorumluluk ilkeleri (risk, fedakarlığın denkleştirilmesi) yoksa sorumlu tutulamaz.

10. Aşağıdakilerden hangisi fiili el atmaya örnek gösterilebilir?

A) Taşınmazın bedeli karşılığında idarenin bir özel malının verilmesi
B) Bir taşınmazın kamulaştırılmadan yol olarak kullanılması
C) Bir idarenin başka bir idarenin taşınmazını devralması
D) Kıymet takdiri dışındaki işlemler yapılmadan taşınmaza el konulması
E) İmar planında bir taşınmazın pazar yeri olarak gösterilmesi

Cevap : B) Bir taşınmazın kamulaştırılmadan yol olarak kullanılması

Açıklama : Fiili El Atma (Kamulaştırmasız El Atma); idarenin, özel mülkiyette bulunan bir taşınmaza, kamulaştırma kararı almadan veya kamulaştırma işlemlerini tamamlamadan (bedelini ödemeden), kalıcı olarak el koyması ve üzerine tesis yapmasıdır. İdarenin tapulu bir araziyi, sahibinin rızası ve yasal işlem olmaksızın işgal edip “yol yapması”, fiili el atmanın en tipik örneğidir. Bu durumda mülkiyet hakkı ihlal edilmiş olur ve vatandaş tazminat davası açar.

11. “Bir idari işlemi, yürürlüğe girdiği tarihten itibaren, bütün sonuçlarıyla geçersiz ve hükümsüz kılmak” aşağıdakilerden hangisi ile ifade edilir?

A) Durdurma
B) Kaldırma
C) Bekletme
D) Uzatma
E) Geri alma

Cevap : E) Geri alma

Açıklama : İdari işlemlerin sona erme yöntemlerinden biri olan “Geri Alma”; hukuka aykırı bir idari işlemin, idare tarafından, yapıldığı tarihten itibaren (geçmişe etkili olarak – ex tunc) ortadan kaldırılmasıdır. İşlem hiç yapılmamış sayılır ve doğurduğu tüm sonuçlar silinir. “Kaldırma” ise işlemi sadece ileriye dönük (geleceğe etkili – ex nunc) olarak sona erdirir, geçmişte doğurduğu sonuçlar geçerli kalır.

12. Devlet memurları aşağıdaki sınıflandırmalardan hangisine göre ayrıma tabi tutulmaz?

A) Kamu hizmetine alınma yönünden
B) Hizmet süresi yönünden
C) Kamu hizmetinin asli ya da yardımcı elemanı olma yönünden
D) Ücret yönünden
E) Derece ve kademe ilerlemesi yönünden

Cevap : E) Derece ve kademe ilerlemesi yönünden

Açıklama :

13. Kamulaştırılan bir taşınmaz malın idare tarafından beş yıl boyunca kullanılmaması üzerine malikin başvuracağı hukuki müesseseye ne ad verilir?

A) İrtifak hakkı tesisi
B) Fiili el atma
C) Özel kişi lehine kamulaştırma
D) Geri alma hakkı
E) Hukuki el atma

Cevap : D) Geri alma hakkı

Açıklama : Kamulaştırma Kanunu’nun 23. maddesine göre; kamulaştırma bedelinin kesinleşmesinden itibaren 5 yıl içinde, idare tarafından kamulaştırma amacına uygun hiçbir işlem yapılmaz veya tesisat kurulmazsa (mal olduğu gibi bırakılırsa), mal sahibi ödediği bedeli faiziyle geri vererek taşınmazını “Geri Alma Hakkı”na sahiptir. Bu hak, mülkiyet hakkının korunması ve idarenin keyfi kamulaştırma yapmasının önlenmesi içindir.

14. Aşağıdakilerden hangisi Devlet Memurları Kanunu’nda düzenlenen disiplin cezalarından değildir?

A) Kınama
B) Uyarma
C) Derece ilerlemesinin durdurulması
D) Devlet memurluğundan çıkarma
E) Aylıktan kesme

Cevap : C) Derece ilerlemesinin durdurulması

Açıklama :

15. Cumhurbaşkanının hastalık ve yurt dışına çıkma gibi sebeplerle geçici olarak görevinden ayrılması hallerinde, yerine hangi yetkili vekâlet eder?

A) Cumhurbaşkanı Yardımcısı
B) Anayasa Mahkemesi Başkanı
C) TBMM Başkanı
D) İçişleri Bakanı
E) Adalet Bakanı

Cevap : A) Cumhurbaşkanı Yardımcısı

Açıklama : 2017 Anayasa değişikliği ile Cumhurbaşkanlığına vekâlet etme görevi TBMM Başkanı’ndan alınarak “Cumhurbaşkanı Yardımcısı”na verilmiştir. Cumhurbaşkanı hastalık, yurt dışı seyahati gibi nedenlerle geçici olarak görevden ayrıldığında veya makamın herhangi bir nedenle boşalması (ölüm, istifa) halinde yenisi seçilene kadar, görevlendirdiği Cumhurbaşkanı Yardımcısı vekâlet eder ve yetkileri kullanır.

16. Kamulaştırma ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

A) Özel hukuk kişileri lehine kamulaştırma yapmak mümkündür.
B) Kamulaştırmayı yalnızca devlet veya kamu tüzel kişileri yapabilir.
C) Kamulaştırma sadece kamu yararı amacı doğrultusunda yapılabilir.
D) Özel hukuk kişilerinin taşınır ve taşınmazları kamulaştırılabilir.
E) Kamulaştırma yapabilmek için idareye kamulaştırma yetkisi verilmelidir.

Cevap : D) Özel hukuk kişilerinin taşınır ve taşınmazları kamulaştırılabilir.

Açıklama : Anayasa’nın 46. maddesine göre Kamulaştırma (İstimlak), sadece özel mülkiyette bulunan “Taşınmaz Mallar” (Gayrimenkuller) için yapılabilir. Taşınır mallar (araba, makine, silah vb.) kamulaştırılamaz; taşınır mallar için ancak olağanüstü hallerde “İstimval” yöntemine başvurulabilir. Bu nedenle D şıkkındaki “taşınır mallar kamulaştırılabilir” ifadesi yanlıştır. (A şıkkı doğrudur; imtiyazlı şirketler lehine kamulaştırma yapılabilir).

17. I. İdarenin özel hukuk kişilerinin mülkiyetinde bulunan taşınmazları elde etmesi
II. İdarenin özel hukuk kişilerinin taşınır mallarına el koyabilmesi
III. İdarenin bir özel teşebbüsü bünyesine katması
İdarenin kamu gücü yetkisini kullanarak başvurduğu ve anayasal dayanaklara sahip yukarıdaki müesseselerin isimleri aşağıdakilerin hangisinde sırasıyla doğru verilmiştir?

A) Kamulaştırma – istimval – devletleştirme
B) Özelleştirme – kamulaştırma – istimval
C) İstimval – özelleştirme – devletleştirme
D) Kamulaştırma – özelleştirme – istimval
E) Devletleştirme – istimval – kamulaştırma

Cevap : A) Kamulaştırma – istimval – devletleştirme

Açıklama : İdarenin mal edinme yöntemleri:
1. Kamulaştırma (I): Özel mülkiyetteki “Taşınmazların” kamu yararı için bedeli ödenerek alınmasıdır.
2. İstimval (II): Olağanüstü durumlarda (savaş, seferberlik) özel kişilerin “Taşınır Mallarına” (araç, gereç) geçici veya sürekli el konulmasıdır.
3. Devletleştirme (III): Kamu hizmeti niteliği taşıyan “Özel Teşebbüslerin” (işletmelerin/şirketlerin) tamamının kamu yararı gereği devlet mülkiyetine geçirilmesidir.

18. Devlet memurluğuna ilişkin aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

A) Memurluğa atanan kimse en fazla iki yıl sürebilecek bir aday memurluk yapar.
B) Memurun yıllık izin, mazeret izni, sağlık izni gibi izin hakları vardır.
C) DMK memur, sözleşmeli personel ve işçi olarak üç istihdam şekli öngörmüştür.
D) Liyakat ilkesi memurun en üst dereceye kadar yükselmesini sağlayan ilkedir.
E) Memurluğa girişte görevin gerektirdiği nitelikte özel şartlar aranabilir.

Cevap : D) Liyakat ilkesi memurun en üst dereceye kadar yükselmesini sağlayan ilkedir.

Açıklama :

19. I. Hiyerarşi yetkisi özel bir yetkidir.
II. Hiyerarşi yetkisi vazgeçilemeyen bir yetkidir.
III. Hiyerarşi merkezden yönetimin yerinden yönetim üzerindeki yetkisidir.
IV. Hiyerarşi farklı kamu tüzel kişileri arasında geçerli olan bir yetkidir.
Yukarıdaki ifadelerden hangisi ya da hangileri doğrudur?

A) Yalnız II
B) I, II ve III
C) II ve III
D) II ve IV
E) I ve IV

Cevap : A) Yalnız II

Açıklama : İdari bütünlüğü sağlayan araçlardan biri olan Hiyerarşi:
– I. Yanlış: Hiyerarşi “Genel” bir yetkidir, kanunda yazmasına gerek yoktur, örgüt olmanın doğal sonucudur. (Vesayet özel yetkidir).
– II. Doğru: Hiyerarşi yetkisi kamu düzenine ilişkindir, amir bu yetkisinden vazgeçemez veya devredemez (kısmi imza yetkisi devri hariç).
– III. Yanlış: Merkez ile yerinden yönetim arasındaki ilişki “İdari Vesayet”tir. Hiyerarşi aynı tüzel kişilik içindedir.
– IV. Yanlış: Hiyerarşi “aynı” kamu tüzel kişiliği içinde (üst-ast arasında) geçerlidir. Farklı tüzel kişilikler arasında vesayet olur.

20. İdarenin sorumluluğunun şartlarından olan, “Zarar” ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

A) Gerçek ve ölçülebilir bir zarar olmalıdır.
B) Maddi veya manevi nitelikte olabilir.
C) Özel bir zarar niteliğinde olmalıdır.
D) Sadece maddi zarar niteliğinde olmalıdır.
E) Belli bir zarar olmalıdır.

Cevap : D) Sadece maddi zarar niteliğinde olmalıdır.

Açıklama : İdare hukukunda tazminat sorumluluğunun doğması için ortada bir zararın bulunması şarttır. Bu zarar; parayla ölçülebilen ekonomik bir kayıp olabileceği gibi (Maddi Zarar), kişinin duyduğu acı, elem, ızdırap veya itibar kaybı şeklinde de olabilir (Manevi Zarar). İdare hem maddi hem de manevi tazminat ödemekle yükümlüdür. Bu nedenle zararın “Sadece maddi nitelikte olması” gerektiği ifadesi yanlıştır; manevi zararlar da tazmin edilir.