İşletme Finansına Giriş 2025-2026 Final Soruları

Finansal Raporlama: Bilanço ve Gelir Tablosu Arasındaki Farklar

İşletme yönetiminde finansal sağlığın izlenmesi iki temel tablo üzerinden gerçekleştirilir. Bilanço, bir işletmenin belirli bir andaki “mali fotoğrafını” çeker; varlıklarını (aktif) ve bu varlıkların hangi kaynaklarla (pasif) finanse edildiğini gösterir. Bilançoda dönen varlıklar, duran varlıklar, yabancı kaynaklar ve özsermaye temel kalemlerdir. Gelir Tablosu ise belirli bir dönemin performansını gösteren bir “video” gibidir; gelirler ile bu gelirleri elde etmek için katlanılan giderleri özetleyerek net kâr veya zararı ortaya koyar. “Faaliyet Kârı” gibi kalemler performans ölçütü olduğu için doğrudan Gelir Tablosu’nun konusudur. İşletmenin kısa vadeli likiditesini oluşturan ve bir yıl içinde paraya dönüşecek değerlerin tamamına ise Çalışma Sermayesi (İşletme Sermayesi) adı verilir.

Paranın Zaman Değeri ve Faiz Hesaplamaları

Finansta temel bir ilke olan “Paranın Zaman Değeri”, bugün sahip olunan bir liranın gelecekteki bir liradan daha değerli olduğunu savunur. Bu değer farkı Bileşik Faiz esasıyla hesaplanır. Gelecek değer (FV) formülü; $$FV = PV \times (1 + r)^n$$ şeklinde ifade edilir. Örneğin, %10 faizle yatırılan 5.000 TL’nin 3 yıl sonraki değeri 6.655 TL’ye ulaşır. Öte yandan, enflasyonun var olduğu bir ekonomide nominal faiz ile reel getiri arasındaki ilişki kritiktir. Eğer Nominal Faiz Oranı enflasyondan yüksekse, yatırımcı alım gücü bakımından Pozitif Reel Getiri elde eder. Gelecekteki bir tutarın bugünkü değerini bulma işlemine ise “İndirgeme” denir.

Risk ve Getiri Analizi: İstatistiksel Ölçütler

Finansal varlıklarda risk, beklenen getiriden sapma olasılığıdır. Yatırımların riskini ölçmek için getirilerin dağılım genişliğini gösteren Varyans ve onun karekökü olan Standart Sapma kullanılır. Ancak getirileri farklı olan iki yatırımı kıyaslarken mutlak risk yerine “Göreceli Risk” ölçütü olan Değişim Katsayısı (CV) kullanılır. CV, her bir birim getiri için katlanılan risk miktarını ifade eder. Yatırımcılar bu oran sayesinde daha düşük riskle daha yüksek getiri sağlayan seçenekleri belirleyebilirler.

Finansal Planlama ve Analiz Teknikleri

İşletmelerin gelecekteki fon ihtiyaçlarını belirlemek için yürüttüğü sürece Finansal Planlama denir. Finansal analizde ise oranlar (rasyolar) hayati rol oynar. İşletmenin kaynak yapısını ve uzun vadeli borç ödeme gücünü gösteren grup Mali Yapı Oranlarıdır. Nakit bütçesi ise işletmenin gelecekteki nakit giriş ve çıkışlarını tahmin ederek nakit açıklarını veya fazlalarını yönetmesini sağlar. Bu bütçe bir tahmin tablosu olduğu için sadece “gerçekleşen” nakit akışlarını içermez; proforma niteliktedir.

Operasyonel Kararlar ve Kaldıraç Analizi

İşletmelerde satış hacmindeki değişimlerin kârlılık üzerindeki etkisini ölçmek için kaldıraçlardan yararlanılır. Faaliyet Kaldıraç Derecesi (DOL), satışlardaki %1’lik değişimin işletme kârını (EBIT) yüzde kaç değiştireceğini gösterir. Bir işletmenin ne kâr ne de zarar ettiği noktaya ise Başabaş Noktası denir. Bu noktada toplam gelirler, sabit ve değişken maliyetlerin toplamına eşittir. Alacak yönetimi ve stok yönetimi gibi süreçler ise çalışma sermayesinin verimli kullanılmasına odaklanır; bu süreçlerde kredi politikaları ve tahsilat süreleri kârlılık ile likidite arasındaki dengeyi belirler.

1. Aşağıdakilerden hangisi bilançonun kalemlerinden biri değildir?

A) Öz sermaye
B) Dönen varlıklar
C) Yabancı kaynaklar
D) Duran varlıklar
E) Faaliyet kârı

Cevap : E) Faaliyet kârı

Açıklama : Bilanço, bir işletmenin belirli bir tarihteki mali durumunu (varlıklarını ve kaynaklarını) gösteren tablodur. Bilançoda; Dönen Varlıklar, Duran Varlıklar (Aktif), Kısa/Uzun Vadeli Yabancı Kaynaklar ve Özsermaye (Pasif) yer alır. “Faaliyet Kârı” ise işletmenin o dönemdeki performansını gösteren “Gelir Tablosu”nun bir kalemidir. Bilanço bir “fotoğraf” (durum), Gelir Tablosu ise bir “video” (süreç/performans) gibidir.

2. Finansal varlıklara ilişkin olarak bir yatırımdan beklenen getirilerin belirsizlik koşullarındaki dağılımının genişliğini gösteren yöntem aşağıdakilerden hangisidir?

A) Varyans
B) Aritmetik ortalama
C) Mod
D) Geometrik ortalama
E) Medyan

Cevap : A) Varyans

Açıklama : İstatistikte ve finansta “Risk”, beklenen getiriden sapma ihtimali olarak tanımlanır. Bir veri setinin ortalamadan ne kadar saptığını, yani dağılımın genişliğini ölçen temel istatistiksel araçlar Varyans ve onun karekökü olan Standart Sapma’dır. Varyans ne kadar büyükse, belirsizlik ve risk o kadar yüksektir. (Ortalama, Mod ve Medyan merkezi eğilim ölçüleridir, risk/dağılım ölçüsü değildir).

3. Aşağıdakilerden hangisinde gelir tablosunun tanımı verilmektedir?

A) İşletmenin belli bir dönemdeki nakit akımlarını; nakit kaynak ve kullanım yerlerini gösterir.
B) Satışlar ve satılan malların maliyeti arasındaki farktır.
C) Belli bir tarihte bir işletmenin sahip olduğu varlıklarla bu varlıkların hangi kaynaklardan sağlandığını gösterir.
D) Belli bir dönemde elde edilen gelirlerle katlanılan giderleri düzenli bir şekilde gösterir.
E) Bir işletmenin belli bir andaki varlıkları (aktif) toplamı kaynakları (pasif) toplamına eşittir.

Cevap : D) Belli bir dönemde elde edilen gelirlerle katlanılan giderleri düzenli bir şekilde gösterir.

Açıklama : Gelir Tablosu, işletmenin belirli bir dönemdeki (örneğin 1 Ocak – 31 Aralık) faaliyet sonuçlarını özetler. Tüm gelirleri ve bu gelirleri elde etmek için katlanılan tüm giderleri listeleyerek dönem net kârını veya zararını ortaya koyar. (C şıkkı Bilançonun, A şıkkı Nakit Akım Tablosunun tanımıdır).

4. Yıllık yüzde 10 faiz oranı üzerinden yatırılan 5.000 TL’nin “bileşik” faiz esasına göre üç yıl sonra ulaşacağı değer toplamı aşağıdakilerden hangisidir?

A) 5.750 TL
B) 6.500 TL
C) 7.250 TL
D) 6.655 TL
E) 5.000 TL

Cevap : D) 6.655 TL

Açıklama : Gelecek Değer (FV) formülü: FV = PV * (1 + r)^n
PV (Anapara) = 5.000 TL
r (Faiz oranı) = 0,10
n (Yıl) = 3
Hesaplama: 5.000 * (1,10)^3 = 5.000 * 1,331 = 6.655 TL.

5. Aşağıdakilerden hangisi işletmenin kısa dönemde fon ihtiyacının belirlenmesi ile ilgili teknikleri kapsamaktadır?

A) Sermaye bütçelemesi
B) Finansal analiz
C) Yatay analiz
D) Dikey analiz
E) Finansal planlama

Cevap : E) Finansal planlama

Açıklama : İşletmelerin gelecekteki fon ihtiyaçlarını tahmin etme sürecine genel olarak “Finansal Planlama” denir. Özellikle kısa vadeli (1 yıla kadar) fon ihtiyaçları; nakit bütçeleri, proforma bilançolar ve gelir tabloları aracılığıyla Finansal Planlama kapsamında belirlenir. (Sermaye bütçelemesi, uzun vadeli duran varlık yatırımları içindir).

6. Aşağıdakilerden hangisi finansal analizin doğrudan kullanım amaçlarından biridir?

A) Araştırma geliştirme giderlerinin tespit edilmesi
B) Üretim düzeyinin belirlenmesi
C) Pazarlama harcamalarının tespit edilmesi
D) İşletmenin kârlılık durumunun yeterli olup olmadığının belirlenmesi
E) Satın alma bütçesinin belirlenmesi

Cevap : D) İşletmenin kârlılık durumunun yeterli olup olmadığının belirlenmesi

Açıklama : Finansal analiz; işletmenin mali tablolarını inceleyerek likidite, finansal yapı, faaliyet verimliliği ve kârlılık durumunu değerlendirmeyi amaçlar. Yatırımcılar, kredi verenler ve yöneticiler, işletmenin yeterince kâr edip etmediğini, borç ödeme gücünü ve finansal sağlığını görmek için bu analizi kullanır. Diğer şıklar (Ar-Ge, Pazarlama, Üretim) daha çok operasyonel bütçeleme ile ilgilidir.

7. 100.000 TL’nin, yıllık yüzde 5 faiz oranı üzerinden 4’üncü yıl sonunda ulaştığı toplam tutar aşağıdakilerden hangisidir?

A) 121.551 TL
B) 120.236 TL
C) 125.376 TL
D) 128.258 TL
E) 118.975 TL

Cevap : A) 121.551 TL

Açıklama : Gelecek Değer Formülü: FV = PV * (1 + r)^n
PV = 100.000 TL, r = 0,05, n = 4
FV = 100.000 * (1,05)^4
(1,05)^4 ≈ 1,215506
100.000 * 1,215506 = 121.550,6 TL (Yaklaşık 121.551 TL).

8. Finansal varlıklara ilişkin olarak her bir birim getiri için katlanılan riski ölçen yöntem aşağıdakilerden hangisidir?

A) Medyan
B) Varyans
C) Değişim katsayısı
D) Standart sapma
E) Mod

Cevap : C) Değişim katsayısı

Açıklama : Standart sapma mutlak riski ölçerken, farklı getiri oranlarına sahip yatırımları karşılaştırmak için “Göreceli Risk” ölçütü olan Değişim Katsayısı (Coefficient of Variation – CV) kullanılır. Formülü: (Standart Sapma / Beklenen Getiri)’dir. Bu oran, yatırımcının 1 birimlik getiri elde etmek için ne kadar riske (standart sapmaya) katlandığını gösterir.

9. Her yılın sonunda olmak üzere 10 yıl boyunca yıllık yüzde 10 faiz oranı üzerinden bankaya yatırılacak olan 3.000 TL’lik miktarların süre sonundaki değer toplamı yaklaşık olarak aşağıdakilerden hangisidir?

A) 37.156 TL
B) 30.000 TL
C) 23.235 TL
D) 28.258 TL
E) 47.812 TL

Cevap : E) 47.812 TL

Açıklama :

10. Nakit bütçesi ile ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

A) Nakit bütçesinde nakit girişlerinden nakit çıkışları düşüldükten sonra dönemsel nakit dengesine ulaşılır.
B) Nakit bütçesi belirli bir süre için hazırlanabilir.
C) Nakit bütçesinde minimum kasa düzeyi veri olup nakit çıkışı şeklinde dikkate alınır.
D) Nakit bütçesine sadece gerçekleşen nakit giriş ve çıkışları alınır.
E) Nakit bütçesi, işletmenin nakit ihtiyaçlarının zamanında belirlenmesi amacı ile hazırlanır.

Cevap : D) Nakit bütçesine sadece gerçekleşen nakit giriş ve çıkışları alınır.

Açıklama :

11. Nominal faiz oranının enflasyon oranından yüksek olması aşağıdakilerden hangisini ortaya çıkartır?

A) Reel getirinin sıfıra eşit olma durumu
B) Negatif reel getiri
C) Pozitif reel getiri
D) Likidite risk primi
E) Deflasyon

Cevap : C) Pozitif reel getiri

Açıklama : Reel Faiz (Getiri) yaklaşık olarak: Nominal Faiz – Enflasyon Oranı şeklinde hesaplanır. Eğer bankanın verdiği faiz (Nominal), ülkedeki fiyat artış hızından (Enflasyon) yüksekse, yatırımcının parası alım gücü açısından değer kazanır. Buna “Pozitif Reel Getiri” denir. Tersi durumda (Enflasyon > Nominal Faiz) negatif reel getiri oluşur ve para erir.

12. Üç iş teklifiyle karşı karşıyasınız:
I.Bugün size 20.000 TL nakden ödenecektir;
II. Bugünden itibaren tam bir yıl sonra 11.524,06 TL ve iki yıl sonra da bir 11.524,06 TL daha ödenecektir;
III. Bugünden itibaren tam bir yıl sonra başlamak üzere yıl sonlarında birbirine eşit tam 12 taksit olarak ödenecektir.
Her üç teklif arasında kayıtsız kalabilmeniz için üçüncü iş teklifinin birbirine eşit olan ödemeleri ….. olmalıdır.
Yukarıdaki metinde boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?

A) 3.226,42 TL
B) 1.750,00 TL
C) 1.892,45TL
D) 2.946.55 TL
E) 2.935.26 TL

Cevap : E) 2.935.26 TL

Açıklama : Bu soruda 3 teklifin de “Bugünkü Değerinin” (PV) eşit olması gerekir.
1. Teklifin PV’si = 20.000 TL. (Referans noktamız).
Önce faiz oranını (r) bulmalıyız. 2. Teklifin de bugünkü değeri 20.000 TL olmalı.
20.000 = 11.524,06 / (1+r) + 11.524,06 / (1+r)^2. Bu eşitlikten r = yüzde 10 çıkar.
Şimdi 3. Teklifi hesaplayalım (12 taksitli anuite):
PV = Taksit (A) * PVIFA(10yüzde , 12 dönem)
20.000 = A * [ (1 – (1,10)^-12) / 0,10 ]
Anuite faktörü (PVIFA) ≈ 6,8137
A = 20.000 / 6,8137 ≈ 2.935,26 TL.

13. ABC Şirketi birim satış fiyatı 90 TL olan ütü makinesi üretmektedir. Firmanın sabit maliyeti 550.000 TL ve birim başı değişken maliyet 10 TL’dir. Şirketin 9.000 adetlik satışı için gerçekleşen faaliyet kaldıraç derecesi aşağıdakilerden hangisidir?

A) 5,38
B) 3,22
C) 4,23
D) 2,46
E) 1,85

Cevap : C) 4,23

Açıklama : Faaliyet Kaldıraç Derecesi (DOL) Formülü:
DOL = [Satış Miktarı * (Fiyat – Değişken Maliyet)] / [Satış Miktarı * (Fiyat – Değişken Maliyet) – Sabit Maliyet]
Q = 9.000, P = 90, V = 10, FC = 550.000
Katkı Payı = 9.000 * (90 – 10) = 720.000 TL
FAVÖK (EBIT) = 720.000 – 550.000 = 170.000 TL
DOL = 720.000 / 170.000 = 4,235.

14. Aşağıdakilerden hangisi alacak yönetimine ilişkin karar süreçlerinden biri değildir?

A) Satış koşullarının saptanması
B) Kredili satış önerisinin kabul edilmesi
C) İşletmenin toplam varlık kârlılığının öz sermaye kârlılığından daha yüksek olması
D) Kredili satış önerisinin geri çevrilmesi
E) Tahsili gecikmiş alacaklara ilişkin politikanın belirlenmesi

Cevap : C) İşletmenin toplam varlık kârlılığının öz sermaye kârlılığından daha yüksek olması

Açıklama : Alacak yönetimi; kime kredi açılacağı, vadenin ne olacağı, riskin nasıl analiz edileceği ve tahsilatın nasıl yapılacağı ile ilgili kararları kapsar (A, B, D, E). Ancak C şıkkındaki “Varlık kârlılığı ile Özsermaye kârlılığı karşılaştırması”, alacak yönetiminin bir kararı değil; “Finansal Kaldıraç” ve borçlanma politikasının bir sonucunun analizidir. Bu, sermaye yapısı ile ilgili bir konudur.

15. Aşağıdakilerden hangisi satışlara bağlı olarak değişmeyen bilanço kalemlerinden biri değildir?

A) İpotekli borç senetleri
B) Stoklar
C) İştirakler
D) Banka kredileri
E) Uzun süreli borçlar

Cevap : B) Stoklar

Açıklama :

16. Yıllık yüzde 20 faiz oranı ile 3 yıl sonra hesapta oluşacak 1.150 TL’nin bugünkü değeri aşağıdakilerden hangisidir?

A) 665 TL
B) 682 TL
C) 800 TL
D) 832 TL
E) 750 TL

Cevap : A) 665 TL

Açıklama : Bugünkü Değer (PV) Formülü: PV = FV / (1 + r)^n
FV = 1.150 TL, r = 0,20, n = 3
PV = 1.150 / (1,20)^3
1,20^3 = 1,728
PV = 1.150 / 1,728 = 665,5 TL. (Şıklarda en yakın tam sayı 665 TL).

17. İşletmenin kaynak yapısını, uzun vadeli borç ödeme gücünü ve finansmanda yabancı kaynaklardan yararlanma derecesini gösteren oran grubu aşağıdakilerden hangisidir?

A) Finansal (Mali) Yapı Oranları
B) Faaliyet Oranları
C) Nakit Akım Analizi
D) Karlılık Oranları
E) Likidite Oranları

Cevap : A) Finansal (Mali) Yapı Oranları

Açıklama : Finansal analiz oranları:
– Likidite Oranları: Kısa vadeli borç ödeme gücü.
– Mali Yapı (Kaldıraç) Oranları: Uzun vadeli borç ödeme gücü, borç/özsermaye dengesi ve varlıkların ne kadarının borçla finanse edildiğini gösterir.
– Faaliyet Oranları: Varlık kullanım verimliliği (Devir hızları).
– Kârlılık Oranları: Kâr marjları.

18. ABC işletmesinin toplam sabit maliyetleri 80.000 TL, ürün birim değişken gideri ise 500 TL’dir. ABC işletmesi başabaş noktasına 2.000 adetlik üretim ile ulaşıyorsa işletmenin ürün birim satış fiyatı aşağıdakilerden hangisidir?

A) 440
B) 540
C) 250
D) 220
E) 155

Cevap : B) 540

Açıklama : Başabaş Noktası (Miktar) = Toplam Sabit Maliyet / (Birim Fiyat – Birim Değişken Maliyet)
2.000 = 80.000 / (P – 500)
2.000 * (P – 500) = 80.000
P – 500 = 80.000 / 2.000
P – 500 = 40
P = 500 + 40 = 540 TL.

19. Aşağıdakilerden hangisi nakit bütçesi hazırlanma süreci içerisinde değerlendirilmez?

A) Bütçenin kapsayacağı süre
B) Sistematik ve sistematik olmayan risk unsurlarının tahmini
C) Nakit çıkışlarının tahmini
D) Nakit girişlerinin tahmini
E) Net nakit akışı veya nakit dengesinin bulunması

Cevap : B) Sistematik ve sistematik olmayan risk unsurlarının tahmini

Açıklama : Nakit bütçesi; nakit girişlerini (D), nakit çıkışlarını (C), net nakit akışını (E) ve bütçe süresini (A) içeren operasyonel bir plandır. Ancak “Sistematik ve Sistematik Olmayan Risk” (Beta) kavramları, nakit bütçesinin değil; portföy yönetiminin, sermaye maliyeti hesaplamalarının ve değerleme modellerinin (CAPM) konusudur. Nakit bütçesinde risk primi tahmini yapılmaz, nakit akışı tahmin edilir.

20. Aşağıdakilerden hangisi çalışma sermayesinin unsurlarından biri değildir?

A) Ticari alacak
B) Maddi duran varlık
C) Kasa
D) Banka hesapları
E) Stoklar

Cevap : B) Maddi duran varlık

Açıklama : Çalışma Sermayesi (İşletme Sermayesi), işletmenin “Dönen Varlıklar” toplamıdır. Yani 1 yıl içinde paraya dönüşecek değerlerdir. Bunlar: Kasa (C), Bankalar (D), Alacaklar (A) ve Stoklar (E)’dır.
Maddi Duran Varlıklar (Bina, Makine, Arsa) ise işletmenin uzun vadeli yatırımlarını oluşturur ve çalışma sermayesi değil, “Duran Varlık” grubundadır.