Ata Aöf Sivil Toplum Örgütleri 2024-2025 Vize Soruları

Sivil Toplum Düşüncesinin Mimarları

Sivil toplum kavramı, siyaset felsefesinde farklı perspektiflerle ele alınmıştır. Jean-Jacques Rousseau, devlet ve sivil toplum gerilimini “insan” (bencil birey) ve “yurttaş” (kamusal varlık) ikilemi üzerinden analiz ederken; Hegel sivil toplumu bireysel çıkarların çatıştığı bir “ihtiyaçlar sistemi” olarak tanımlamıştır. Ancak Hegel’de Genel İrade kavramı değil, devletin evrensel aklı temsil ettiği fikri ön plandadır. Sivil toplum örgütlerini demokrasinin pratik edildiği “herkese açık okullar” olarak gören düşünür ise Alexis de Tocqueville’dir.

Tarihsel Dönüşüm ve İnsan Hakları

İnsan hakları ve anayasacılık tarihinin başlangıcı 1215 tarihli Magna Carta Libertatum (Büyük Özgürlük Fermanı) olarak kabul edilir. Sivil toplumun gelişimi ise klasik aşamadan başlayarak, modern devletin güçlendiği ve nihayetinde bağımsız sivil toplumun doğduğu dört ana evrede incelenir. Türkiye tarihinde ise örgütlenme hürriyetinin ilk müstakil yasası 1909 tarihli Cemiyetler Kanunu’dur. İşçi hareketleri açısından bakıldığında, 1894’te kurulan Osmanlı Amele Cemiyeti, sınıf bilinci taşıyan ilk gizli örgütlenme olarak tarihe geçmiştir.

Hukuki Çerçeve: Dernekler, Vakıflar ve Sendikalar

Türkiye Cumhuriyeti’nde sivil toplumun anayasal dayanağı, dernek kurma hürriyetini düzenleyen 1982 Anayasası’nın 33. Maddesi’dir. Sendikalar ise işçi ve işverenlerin haklarını korumak amacıyla kurulan tüzel kişiliklerdir. Vakıflar cephesinde, 2008 tarihli Vakıflar Kanunu ile bu yapıların iktisadi işletme ve şirket kurmalarına yasal zemin hazırlanmıştır. Meslek kuruluşları (barolar, odalar vb.) ise kamu kurumu niteliğinde olup, üyeliğin zorunlu olmasıyla diğer gönüllü yapılardan ayrılırlar.

Sivil Toplumun Demokratik İşlevleri

Sivil toplumun en önemli toplumsal katkısı, bireyleri ortak değerlerde buluşturarak dayanışma yaratmak ve kamusal alternatifler üretmektir. STK’lar, devlet ile vatandaş arasında arabuluculuk yaparak taleplerin iletilmesini sağlar. Ekonomik açıdan ise, piyasanın kamu mallarının üretiminde başarılı olamadığı (“piyasa başarısızlığı”) noktalarda devreye girerler. Sivil toplumun varlığı için devletten özerk olması ve hukuk düzeni içinde kalması şartken; büyük maddi öz kaynaklara sahip olması mutlak bir varoluş koşulu değildir.

İnsan Hakları Kuşakları

İnsan hakları, tarihsel gelişimlerine göre kuşaklara ayrılır. Birinci kuşak kişisel/siyasal hakları, ikinci kuşak ekonomik/sosyal hakları (eğitim, sağlık, grev hakkı vb.) kapsar. Çevre hakkı ise dayanışma temelli olan üçüncü kuşak haklar arasında yer alır. Sivil toplumun gelişmesi için en temel politik unsur Demokrasidir; çünkü sadece demokratik rejimler çoğulculuğa ve özgürce örgütlenmeye yasal güvence sağlar.

1. Dünya’da insan haklarıyla ilgili ilk yasal düzenlemeler hangi anayasada yer almıştır?

A) Amerikan Bağımsızlık Bildirisi
B) Virginia Haklar Bildirisi
C) Büyük Özgürlük Fermanı (Magna Carta Libertatum)
D) Haklar Bildirisi
E) İngiltere’de Haklar Dilekçesi

Cevap : C) Büyük Özgürlük Fermanı (Magna Carta Libertatum)

Açıklama : İnsan hakları tarihinin en önemli dönüm noktalarından biri olarak kabul edilen **Magna Carta Libertatum (Büyük Özgürlük Fermanı)**, 1215 yılında İngiltere’de Kral John ile baronlar arasında imzalanmıştır. Bu belge, kralın yetkilerinin sınırlandırılabileceğini, hukukun kraldan üstün olduğunu ve kimsenin yargılanmadan cezalandırılamayacağını kayıt altına alan ilk büyük anayasal belgedir. Modern insan hakları kavramının ve anayasacılık hareketlerinin başlangıcı sayılır. Diğer şıklardaki belgeler tarihsel olarak Magna Carta’dan çok daha sonra (17. ve 18. yüzyıllarda) ortaya çıkmıştır.

2. Bir ülkede sendikacılığın gelişmesine en çok katkı sağlayan politik unsur aşağıdakilerden hangisidir?

A) Demokrasi
B) Toplumsal dayanışma
C) Özgürlük
D) Sosyal adalet
E) Kamu yararı

Cevap : A) Demokrasi

Açıklama : Sendikalar, sivil toplumun en önemli aktörlerinden biridir ve varlıklarını sürdürebilmeleri için ifade özgürlüğü, örgütlenme özgürlüğü ve çoğulculuk gibi zeminlere ihtiyaç duyarlar. Bu zemini sağlayan yegane rejim **Demokrasi**dir. Otoriter veya totaliter rejimlerde sendikalar ya yasaklanır ya da devletin bir organı haline getirilir. Demokratik rejimler, farklı çıkarların temsiline ve hak arama mücadelesine yasal zemin hazırladığı için sendikacılığın gelişmesinin ön koşulu ve en büyük destekçisidir.

3. Anayasa’nın hangi maddesinde derneklerle ilgili temel hükümler yer almaktadır?

A) 58
B) 51
C) 61
D) 33
E) 45

Cevap : D) 33

Açıklama : 1982 Anayasası’nın **33. Maddesi**, “Dernek Kurma Hürriyeti”ni düzenler. Bu maddeye göre; herkes, önceden izin almaksızın dernek kurma ve bunlara üye olma ya da üyelikten çıkma hürriyetine sahiptir. Madde 51 sendika kurma hakkını, diğer maddeler ise farklı sosyal hakları düzenler. Derneklerle ilgili anayasal dayanak doğrudan 33. maddedir.

4. Aşağıdaki yasal düzenlemelerin hangisinde “Dernek kurma hürriyeti ancak millî güvenlik, kamu düzeni, suç işlenmesinin önlenmesi, genel sağlık ve genel ahlâk ile başkalarının hürriyetlerinin korunması sebepleriyle ve kanunla sınırlanabilir.” hükmüne yer verilmiştir?

A) Vakıflar Kanunu
B) Anayasa
C) Yardım Toplama Kanunu
D) Dernekler Kanunu
E) Türk Medeni Kanunu

Cevap : B) Anayasa

Açıklama : Temel hak ve hürriyetlerin sınırlandırılması rejimi, hiyerarşik olarak en üst norm olan **Anayasa**’da belirlenir. Soruda geçen ifade, Anayasa’nın 33. maddesinin (Dernek Kurma Hürriyeti) sınırlama sebeplerini içeren fıkrasıdır. Dernekler Kanunu veya Medeni Kanun bu anayasal çerçeveye dayanarak detayları düzenler, ancak temel sınırlama ölçütlerini ve hürriyetin esasını belirleyen metin Anayasa’dır.

5. Aşağıdakilerden hangisi sivil toplumun toplumsal katkıları arasında yer almaz?

A) Halkın kendisini ifade edeceği demokratik alternatifler oluşturma
B) Dayanışma yaratma
C) Bireysel özerkliği artırma
D) Halkın yaşam koşullarını iyileştirmeye dönük programlar sağlama
E) Yönetime halk tabanlı alternatifler oluşturma

Cevap : C) Bireysel özerkliği artırma

Açıklama : Sivil toplumun temel işlevi “kolektif” (toplumsal) bir alan yaratmak, dayanışmayı güçlendirmek, kamuoyu oluşturmak ve demokrasiye katkı sunmaktır. Sivil toplum örgütleri bireyleri bir araya getirerek “biz” duygusunu ve toplumsal gücü pekiştirir. Elbette dolaylı olarak bireyi güçlendirir ancak teorik tartışmalarda sivil toplumun birincil ve doğrudan katkısı “bireysel özerklikten” (kişinin tek başına hareket etmesi) ziyade, bireylerin örgütlenerek **kamusal/kolektif** bir güç haline gelmesidir. Şıklar arasında sivil toplumun “toplumsal” katkısı olmayan veya en zayıf halkası olarak (dersin teorik çerçevesine göre) bireysel özerklik işaret edilmektedir.

6. Osmanlı’da sınıf bilinci taşıyan ve gizlice kurulan ilk işçi örgütü aşağıdakilerden hangisidir?

A) Ameleperver Cemiyeti
B) Osmanlı Amele Cemiyeti
C) İttihadi Osmani Cemiyeti
D) Fedâkarân- Millet Cemiyeti
E) Cemiyet-i İnkılâbiye

Cevap : B) Osmanlı Amele Cemiyeti

Açıklama : 1894-1895 yıllarında İstanbul’da Tophane fabrikaları işçileri tarafından kurulan **Osmanlı Amele Cemiyeti**, Türk çalışma tarihindeki ilk işçi örgütlenmesi olarak kabul edilir. II. Abdülhamid döneminin baskıcı ortamında “gizli” olarak kurulmuş olması ve yardımlaşmanın ötesinde bir “sınıf bilinci” ile hareket etmesi (grev fonu oluşturma girişimi vb.) onu diğer hayır cemiyetlerinden (Ameleperver Cemiyeti gibi) ayırır.

7. Aşağıdaki düşünürlerden hangisi devlet-sivil toplum ikilemini insan-yurttaş ikilemi perspektifinden incelemiştir?

A) Hegel
B) Hobbes
C) Locke
D) Rousseau
E) Ferguson

Cevap : D) Rousseau

Açıklama : Jean-Jacques Rousseau, “Toplum Sözleşmesi” ve diğer eserlerinde, insanın doğal hali ile toplumsal hali arasındaki gerilimi inceler. Ona göre modern toplumda insan parçalanmıştır; bir yanı kendi bencil çıkarlarını düşünen “Burjuva” (İnsan), diğer yanı ise kamusal yararı düşünen “Vatandaş” (Yurttaş) tır. Devlet ve Sivil Toplum (ki Rousseau sivil toplumu genellikle mülkiyet ve eşitsizlikle ilişkilendirir) arasındaki gerilimi, insanın içindeki bu **İnsan-Yurttaş (Homme-Citoyen)** bölünmesi üzerinden analiz etmiştir.

8. Aşağıdakilerden hangisi sivil toplumun varlığı ve işlevselliğinin temel koşulları arasında yer almaz?

A) Yetki devri kullanan yapılar olması
B) Devlet, aile ve yerel yaşamdan bağımsız bir toplumsal alan olması
C) Kolektif hedefler koyup vatandaşları temsil etmesi
D) Hukuk düzeninin dışına çıkmaması
E) Maddi olanakları itibarıyla öz kaynaklarını geliştirebilir olması

Cevap : E) Maddi olanakları itibarıyla öz kaynaklarını geliştirebilir olması

Açıklama : Sivil toplumun temel koşulları; devletten özerk olması, gönüllülük esasına dayanması, yasal çerçeve içinde kalması (hukukilik) ve çoğulcu olmasıdır. Bir sivil toplum örgütünün var olabilmesi için mutlaka kendi kendine yeten, ticari işletme gibi çalışan veya büyük **maddi öz kaynaklara** sahip olması zorunlu bir “varoluş koşulu” değildir. Birçok STK bağışlarla, fonlarla veya çok kısıtlı bütçelerle de varlığını ve işlevselliğini sürdürebilir. Diğer şıklar (özellikle özerklik ve temsil) daha hayati koşullardır.

9. Aşağıdakilerden hangisi Hegel’in düşüncelerinden biri değildir?

A) Genel iradeye vurgu yaparak doğa, sivil toplum, siyasal toplumdan oluşan üçlü bir ayrım yapmıştır.
B) Ona göre, Sivil toplum, kazanç, şahsi mutluluk ve kişi statüsünün korunması gibi hayat kesitlerinin toplu olarak yaşanmış şeklinin ifadesidir.
C) Sivil toplumu, bütün bireysel menfaatlerin birbirleriyle çarpıştığı bir savaş alanı olarak tanımlamıştır.
D) Devlet ve toplum arasındaki çizgileri belirtmiştir.
E) Sivil toplum ile siyasal toplum arasında bir ayrım yapmıştır.

Cevap : A) Genel iradeye vurgu yaparak doğa, sivil toplum, siyasal toplumdan oluşan üçlü bir ayrım yapmıştır.

Açıklama : Hegel, sivil toplum kavramını en sistematik inceleyen düşünürlerden biridir. Sivil toplumu; ihtiyaçlar sistemi, bireysel çıkarların çatışma alanı ve devletten ayrı bir alan olarak tanımlamıştır (B, C, D, E). Ancak **”Genel İrade” (Volonte Generale)** kavramı Hegel’e değil, **J.J. Rousseau**’ya aittir. Ayrıca Hegel’in üçlemesi “Aile – Sivil Toplum – Devlet” şeklindedir; “Doğa – Sivil Toplum – Siyasal Toplum” ayrımı Rousseau veya Locke gibi sözleşmecilere daha yakın kavramlardır. Hegel devleti “evrensel aklın cisimleşmiş hali” olarak sivil toplumun üstünde görür.

10. Aşağıdaki sivil toplum düşünürlerinden hangisi sivil örgütlenmelerini yurttaşların kendi hak ve ödevlerini öğrendikleri, taleplerini dayattıkları ve diğerleriyle tanıştıkları, sürekli olarak herkese açık okullara benzetmektedir?

A) John Locke
B) Tocqueville
C) Hegel
D) Rousseau
E) Aristotales

Cevap : B) Tocqueville

Açıklama : Alexis de Tocqueville, “Amerika’da Demokrasi” adlı eserinde sivil toplum örgütlerine (gönüllü birliklere) hayati bir önem atfeder. Ona göre bu örgütler, demokrasinin okuludur. Bireyler bu derneklerde bencil çıkarlarından sıyrılıp ortak hareket etmeyi öğrenirler. Sivil örgütlenmeleri, vatandaşlık bilincinin geliştiği ve demokrasinin pratik edildiği **”herkese açık okullar”** olarak tanımlayan düşünür Tocqueville’dir.

11. Sivil toplum tarihsel süreç içerisinde dört aşamada ele alınmaktadır. Aşağıdakilerden hangisi bu aşamalardan biri değildir?

A) Devlete karşı aşama
B) Bağımsız sivil toplumun geliştiği aşama
C) Devletin güçlendiği aşama
D) Sosyal devlet anlayışının geliştiği aşama
E) Klasik aşama

Cevap : D) Sosyal devlet anlayışının geliştiği aşama

Açıklama : Sivil toplumun tarihsel evrimi genellikle şu dört aşamada incelenir: 1. Klasik Aşama (Antik Yunan/Roma – Devletle bütünleşik), 2. Hristiyanlığın Yükselişi/Ortaçağ (Kiliseye karşı devlet), 3. Devletin Güçlendiği Aşama (Modern devletin doğuşu), 4. Bağımsız Sivil Toplumun Gelişimi (Aydınlanma ve sonrası). **”Sosyal devlet anlayışının geliştiği aşama”**, sivil toplumun tarihsel evriminin standart dörtlü tasnifinde ayrı bir dönem başlığı olarak yer almaz; bu daha çok 20. yüzyılın bir olgusudur.

12. “İşçilerin veya işverenlerin çalışma ilişkilerinde, ortak ekonomik ve sosyal hak ve menfaatlerini korumak ve geliştirmek için meydana getirdikleri tüzel kişiliğe sahip kuruluşlara” verilen ad aşağıdaki kavramlardan hangisidir?

A) Hak arayışı
B) İşveren
C) Konfederasyon
D) Federasyon
E) Sendika

Cevap : E) Sendika

Açıklama : Soruda verilen tanım, 6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu’nda yer alan **Sendika** tanımıdır. Sendikalar, çalışma hayatında üyelerinin (işçi veya işveren) haklarını korumak, çalışma koşullarını iyileştirmek ve toplu pazarlık yapmak amacıyla kurulan en temel mesleki sivil toplum örgütleridir. Federasyon ve Konfederasyon ise sendikaların birleşerek oluşturduğu üst çatılardır.

13. Aşağıdaki yasal düzenlemelerin hangisinde vakıfların iktisadi işletme ve şirket kurmasına izin verilmiştir?

A) Vakıflar Genel Müdürlüğü’nün Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname
B) Vakıflar Umum Müdürlüğü Vazife ve Teşkilatı Hakkında Kanun
C) Vakıflar Kanunu
D) Dernekler Kanunu
E) Sivil Toplum Örgütleri Kanunu

Cevap : C) Vakıflar Kanunu

Açıklama : 2008 yılında yürürlüğe giren 5737 sayılı **Vakıflar Kanunu**, vakıfların amaçlarını gerçekleştirmek ve gelir elde etmek amacıyla iktisadi işletme işletebileceklerini veya şirket kurabileceklerini açıkça düzenlemiştir. Bu kanun, vakıfların ekonomik sürdürülebilirliğini sağlamak adına onlara ticari alanda faaliyet gösterme (gelir getirici faaliyetler) yetkisi tanımıştır.

14. Aşağıdakilerden hangisi ikinci kuşak insan hakları arasında yer almaz?

A) Çevre hakkı
B) Grev ve toplu sözleşme hakkı
C) Dinlenme hakkı
D) Sağlık, beslenme ve konut hakkı
E) Eğitim hakkı

Cevap : A) Çevre hakkı

Açıklama : İnsan hakları kuşaklara (jenerasyonlara) ayrılır:
1. Kuşak Haklar (Kişisel ve Siyasal): Yaşama hakkı, ifade özgürlüğü, seçme-seçilme.
2. Kuşak Haklar (Ekonomik, Sosyal ve Kültürel): Çalışma hakkı, sendika hakkı, eğitim, sağlık, sosyal güvenlik. (B, C, D, E şıkları bu gruptadır).
3. Kuşak Haklar (Dayanışma Hakları): **Çevre hakkı**, barış hakkı, gelişme hakkı.
Dolayısıyla Çevre Hakkı, ikinci değil, üçüncü kuşak haklardandır.

15. Sivil toplum ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

A) Devletin yasal koruması altında olması
B) Devletle sürekli gerilim hâlinde olması
C) İnsanları ortak değerlerde buluşturması
D) Kendi kendini değerlendirmesi
E) Sadece devlet desteğiyle örgütlenmesi

Cevap : E) Sadece devlet desteğiyle örgütlenmesi

Açıklama : Sivil toplumun en ayırt edici özelliği “Devletten Bağımsız (Özerk)” olmasıdır. Sivil toplum kuruluşları (STK), vatandaşların kendi inisiyatifleri ve gönüllülükleri ile kurdukları yapılardır. **”Sadece devlet desteğiyle örgütlenmesi”**, sivil toplumun doğasına aykırıdır. Devlet güdümünde kurulan ve devlet desteğiyle yaşayan örgütler (GONGO) gerçek anlamda sivil toplum kuruluşu sayılmazlar; sivil toplum “sivil” (vatandaş) tabanlıdır.

16. Türkiye’de derneklerle ilgili ilk düzenleme 1909 yılında hangi kanun ile yapılmıştır?

A) Hıyanet-i Vataniye Kanunu
B) Cemiyetler Kanunu
C) Türk Medeni Kanunu
D) 5253 sayılı Dernekler Kanunu
E) İnsan Hakları Evrensel Beyannamesi

Cevap : B) Cemiyetler Kanunu

Açıklama : Osmanlı İmparatorluğu’nda II. Meşrutiyet’in ilanı (1908) ile gelen özgürlük ortamında, örgütlenme hakkını düzenleyen ilk müstakil yasa 1909 tarihli **Cemiyetler Kanunu**’dur. Bu kanun, dernek (o zamanki adıyla cemiyet) kurmayı izne tabi olmaktan çıkarıp bildirim esasına bağlamış ve örgütlenmenin önünü açmıştır. Cumhuriyet dönemindeki Dernekler Kanunu’na kadar yürürlükte kalmıştır.

17. Meslek kuruluşları ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

A) Ticari faaliyette bulunur.
B) Mesleki çıkarları korur.
C) Kamu hizmeti yerine getirir.
D) Yardım toplar ve dağıtır.
E) Odalara üyelik serbesttir.

Cevap : E) Odalara üyelik serbesttir.

Açıklama : Türkiye’de “Kamu Kurumu Niteliğindeki Meslek Kuruluşları” (Barolar, Tabipler Odası, Mühendis Odaları vb.), Anayasa’nın 135. maddesine göre kurulur. Bu kuruluşların en önemli özelliği, ilgili mesleği icra etmek isteyenlerin odaya kayıt olmasının **zorunlu** olmasıdır. Yani üyelik serbest (gönüllü) değil, mesleği yapabilmek için zorunludur. Diğer şıklar (mesleki çıkarı koruma, kamu hizmeti yapma vb.) bu kuruluşların görevleridir.

18. Aşağıdakilerden hangisi sivil toplum kuruluşlarının demokrasinin kurumsallaşmasında üstlendiği önemli rollerden biri değildir?

A) Temsil edilmeyen grupların güçlendirilmesi için çaba sarf ederler.
B) Sivil toplum kuruluşları farklı ilgi ve isteklere sahip aktörler arasında köprü kurarak ‘kamusal alan’ların oluşmasına yardımcı olurlar.
C) Sivil toplum kuruluşları, hükümet ve vatandaşlar arasında arabuluculuk yapmazlar.
D) Sivil toplum kuruluşları, kurum içi yapıları ve karar alma mekanizmalarının yarattığı örnekler sayesinde bir demokrasi kültürünün oluşmasını sağlarlar.
E) Katılımcı demokrasinin sağlanması için uğraş gösterirler.

Cevap : C) Sivil toplum kuruluşları, hükümet ve vatandaşlar arasında arabuluculuk yapmazlar.

Açıklama : Sivil toplum kuruluşlarının en temel demokratik işlevlerinden biri “Tampon” veya “Köprü” görevi görmektir. STK’lar, bireylerin (vatandaşların) talep ve şikayetlerini devlete (hükümete) iletir, devletin politikalarını da tabana yayar. Yani devlet ile vatandaş arasında bir iletişim kanalı ve **arabulucu** rolü üstlenirler. C şıkkındaki “arabuluculuk yapmazlar” ifadesi, sivil toplumun bu temel işlevini inkar ettiği için yanlıştır.

19. Türkiye’de Anayasa ve Medeni Kanun’dan sonra vakıflarla ilgili en önemli yasal düzenleme aşağıdakilerden hangisidir?

A) Dernekler Kanunu
B) Vakıflar Genel Müdürlüğü’nün Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname
C) Sivil Toplum Örgütleri Kanunu
D) Vakıflar Umum Müdürlüğü Vazife ve Teşkilatı Hakkında Kanun
E) Vakıflar Kanunu

Cevap : E) Vakıflar Kanunu

Açıklama : Türkiye’de vakıf sistemini düzenleyen temel metinler Anayasa ve Medeni Kanun’dur. Ancak vakıfların kuruluşu, işleyişi, denetimi ve yönetimi ile ilgili detaylı ve özel düzenlemeleri içeren en temel yasa, 2008 yılında kabul edilen 5737 sayılı **Vakıflar Kanunu**’dur. Bu kanun, vakıf mevzuatını güncelleyen ve modernleştiren ana metindir.

20. Sivil toplumun ortaya çıkışını ve yükselişini açıklarken ifade edilen nedenler arasında yer alan “piyasanın başarısızlığı” aşağıdakilerin hangisinde açıklanmaktadır?

A) Hizmetlerinin hantallaşmaya sebep olması
B) Kamu mallarının üretiminde başarılı olamaması
C) Piyasanın ekonomik ilişkileri baskılaması
D) İnsanların sorunlarını kendi başına çözememesi
E) Toplumdaki dayanışmanın piyasanın gelişmesini engellemesi

Cevap : B) Kamu mallarının üretiminde başarılı olamaması

Açıklama : “Piyasa Başarısızlığı” (Market Failure) teorisine göre; özel sektör (piyasa) sadece kâr getiren alanlara yatırım yapar. Ancak parklar, temiz hava, sokak aydınlatması veya sosyal yardımlar gibi **kamu malları** (herkesin yararlandığı, kâr getirmeyen hizmetler), piyasa tarafından yeterince üretilemez. İşte sivil toplum kuruluşları (kâr amacı gütmeyen sektör), piyasanın üretmediği ve devletin de yetersiz kaldığı bu kamu mallarını ve hizmetlerini üretmek için devreye girer. Piyasanın bu başarısızlığı, STK’ların yükseliş nedenidir.