Ata Aöf Kaynaştırma Eğitimi 2024-2025 Vize Soruları

Kaynaştırmanın Temel Felsefesi ve Amacı

Kaynaştırma eğitimi (Inclusion), özel gereksinimli bireylerin normal gelişim gösteren akranlarıyla aynı eğitim ortamında bir arada bulunmalarını sağlayan demokratik bir eğitim felsefesidir. Bu sürecin birincil amacı, sanılanın aksine sadece akademik başarıyı artırmak değil; özel gereksinimli öğrencilerin akranlarıyla etkileşime girerek sosyal becerilerini geliştirmelerini sağlamaktır. Bu yaklaşım, çocuğun yetersizliklerine değil, mevcut kapasitesini en üst düzeyde kullanabilmesine odaklanır. Sürecin en üst seviyesi olan tam sosyal bütünleşmede, engelli ve engelsiz öğrenciler arasında ayrım kalmaz ve tüm kaynaklar ortaklaşa kullanılır. Bu felsefenin temelinde, yetersizliği olan bireylerin toplumun diğer üyeleriyle aynı yaşam standartlarına sahip olmasını savunan normalleştirme (normalization) ilkesi yatar.

Türkiye’de Kaynaştırma Eğitiminin Yasal ve Kurumsal Yapısı

Türkiye’de kaynaştırma eğitiminin yasal yolculuğu 1983 yılında çıkarılan 2916 sayılı Özel Eğitime Muhtaç Çocuklar Kanunu ile başlamıştır. Ancak bu kanunda uygulama detaylarının net olmaması nedeniyle, 1997 yılında çok daha kapsamlı bir düzenleme olan 573 sayılı Özel Eğitim Hakkında Kanun Hükmünde Kararname (KHK) yürürlüğe girmiştir. Kurumsal düzeyde ise özel eğitim hizmetleri, Milli Eğitim Bakanlığı bünyesinde Genel Müdürlük seviyesine çıkarılarak tüm ülkede örgütlenmiştir. Öğrencilerin tanılanması ve yönlendirilmesi ise Rehberlik ve Araştırma Merkezleri (RAM) tarafından yürütülen eğitsel değerlendirme ve tanılama süreciyle gerçekleşir.

Uygulama Esasları ve En Az Kısıtlayıcı Ortam (EAKO)

Kaynaştırma uygulamalarında en temel yasal ve pedagojik ilke, En Az Kısıtlayıcı Ortam (EAKO)’dur. Bu ilke, öğrencinin eğitim ihtiyaçlarının karşılanabildiği ölçüde normal akranlarından en az ayrıştırıldığı ortamda bulunmasını savunur. Tam zamanlı kaynaştırma uygulamalarında eğitimin niteliğini korumak amacıyla sınıf mevcutları sınırlandırılır; örneğin okul öncesi kurumlarda sınıfta iki özel eğitim öğrencisi varsa mevcut 10’u, tek öğrenci varsa 20’yi geçmemelidir. Bu sistemin başarısı; fiziksel ortamın uygunluğu, BEP (Bireyselleştirilmiş Eğitim Programı) uygulaması ve personelin insan sevgisi temelli yaklaşımına bağlıdır.

Eğitim Ortamında İş Birliği ve Personel Tutumları

Başarılı bir kaynaştırma süreci, okul topluluğu içinde güçlü bir iş birliği ve ekip (takım) çalışması gerektirir. Gerçek bir iş birliğinin en önemli özelliği, tüm katılımcıların görüşlerine eşit değer verildiği eşitlik (parity) ilkesidir. Süreçte, ailenin çocuğunun engel durumunu öğrendiğinde yaşadığı travmatik şoku atlatmasında en büyük desteği okul rehber öğretmeni sağlar. Öte yandan, akademik müfredat kaygısı yaşayan branş öğretmenleri, süreç başlangıcında kaynaştırma uygulamalarına karşı en önyargılı yaklaşabilen grup olarak bilinmektedir. Zihinsel engelli bireylerin eğitiminde ise dikkat dağınıklığı ve dil gelişimindeki sınırlılıklar (telaffuz ve cümle kurma güçlükleri) göz önünde bulundurularak somutlaştırma ve yoğun tekrar stratejileri izlenmelidir.

1. Aşağıdakilerden hangisi iş birliğinin tanımları arasında yer almaz?

A) Planlama, karar verme, birlikte eylemde bulunma, birlikte düşünme, kaynak, güç ve yeteneklerin paylaşımıdır.
B) Kaynaştırma okullarında gerilimi paylaşmak ve bir amacın üstesinden gelmek üzere uzmanlar arasındaki etkileşim biçimidir.
C) Herhangi bir problemi çözmek, uzun ve kısa dönemli amaçlara ulaşmak için okul topluluğu içerisinde var olan olanakların paylaşımıdır.
D) Uygun ortamlarda gerçekleştirilen belli bir amaca yönelik iş yükünü ifade eder.
E) İki ya da daha fazla birey arasında bir amacı, ürünü ve olayı paylaşma sürecidir.

Cevap : D) Uygun ortamlarda gerçekleştirilen belli bir amaca yönelik iş yükünü ifade eder.

Açıklama : Eğitimde ve özel eğitimde “İş birliği” (Collaboration); ortak bir amaç doğrultusunda, gönüllülük esasına dayalı olarak, kaynakların, sorumlulukların ve kararların paylaşılması sürecidir. A, B, C ve E şıkları bu paylaşımı, etkileşimi ve ortak amacı vurgulayan doğru tanımlardır. Ancak D şıkkındaki **”belli bir amaca yönelik iş yükünü ifade eder”** tanımı, iş birliğinin ruhunu yansıtmaz. İş birliği sadece bir “iş yükü” veya görev paylaşımı değil, sinerji yaratan bir etkileşim sürecidir. İş yükü tanımı, iş birliğinin gönüllülük ve ortaklık boyutunu eksik bırakır.

2. Aşağıdakilerin hangisinde kaynaştırma eğitiminin amacı doğru olarak verilmiştir?

A) Özel gereksinimli öğrencilerin konu alanı eksiklerini tamamlamak
B) Özel gereksinimli öğrencilerin akademik başarısını artırmaya yönelik destek uygulamaları sunmak
C) Özel gereksinimli öğrencilerin normal akranları ile etkileşime girerek sosyal becerilerinin geliştirilmesi
D) Özel gereksinimli öğrencilerin engel durumundan kaynaklanan dezavantajlarını ortadan kaldırmaya yönelik uygulamalar
E) Özel gereksinimli öğrencileri kendi aralarında kaynaştırmaya yönelik eğitsel uygulamalar

Cevap : C) Özel gereksinimli öğrencilerin normal akranları ile etkileşime girerek sosyal becerilerinin geliştirilmesi

Açıklama : Kaynaştırma eğitiminin (Inclusion) nihai ve en temel felsefesi, özel gereksinimli bireylerin toplumdan izole edilmeden, normal gelişim gösteren akranlarıyla bir arada yaşamalarını ve eğitim görmelerini sağlamaktır. Akademik başarı önemli olsa da, kaynaştırmanın birincil amacı **sosyal bütünleşme** ve **akran etkileşimidir**. Çocukların gerçek hayatın bir provası olan okul ortamında, akranlarıyla etkileşime girerek sosyal becerilerini geliştirmeleri, toplumun bir parçası olmaları hedeflenir.

3. Engelliler ile diğer öğrenciler arasındaki ilişkiler hiçbir fark gözetilmeden etkileşime dönüşmüştür. Bu şeklinde her iki tarafın bütün kaynaklardan yararlandığı bütünleşme aşağıdakilerden hangisidir?

A) Fiziki bütünleşme
B) En az kısıtlayıcı bütünleşme
C) Fonksiyonel bütünleşme
D) Tam sosyal bütünleşme
E) Sosyal bütünleşme

Cevap : D) Tam sosyal bütünleşme

Açıklama : Kaynaştırma uygulamalarında bütünleşme düzeyleri vardır. Fiziki bütünleşme sadece aynı binada olmayı, fonksiyonel bütünleşme aynı kaynakları kullanmayı ifade ederken; **”Tam Sosyal Bütünleşme”**, sürecin en üst seviyesidir. Bu aşamada, engelli ve engelsiz öğrenciler arasında ayrım kalmaz, sosyal mesafe ortadan kalkar, yoğun ve doğal bir etkileşim yaşanır. Her iki grup da okulun tüm imkanlarından eşit ve birlikte yararlanır. Soruda tarif edilen ideal durum budur.

4. Kaynaştırma eğitimi öncelikli olarak aşağıdakilerden hangisine odaklanır?

A) Bireyin fiziksel özelliklerini geliştirmesine
B) Bireyin kapasitelerini kullanabilmesine
C) Bireyin duygusal özelliklerini geliştirmesine
D) Bireyin sosyal özelliklerini geliştirmesine
E) Bireyin öz güvenini artırmasına

Cevap : B) Bireyin kapasitelerini kullanabilmesine

Açıklama : Özel eğitim ve kaynaştırma yaklaşımı, “yetersizlik modelini” değil “yeterlilik modelini” esas alır. Yani odak noktası çocuğun yapamadıkları değil, yapabilecekleridir. Bu nedenle eğitimin öncelikli hedefi; bireyin var olan potansiyelini, yeteneklerini ve **kapasitelerini en üst düzeyde kullanabilmesini** sağlamaktır. Diğer gelişim alanları (sosyal, duygusal) bu kapasitenin kullanımıyla paralel olarak desteklenir.

5. Türkiye’de özel eğitim alması gerekli olan öğrenciler normal öğrencilerin devam ettiği okullarda diğer öğrencilerle birlikte eğitim alması hangi kanununla sağlanmıştır?

A) Milli Eğitim Temel Kanunu
B) Kaynaştırma Eğitimi Kanunu
C) Özel Eğitim Kanunu
D) Tüm Engelliler İçin Eğitim Kanunu
E) Özel Eğitime Muhtaç Çocuklar Kanunu

Cevap : E) Özel Eğitime Muhtaç Çocuklar Kanunu

Açıklama : Türkiye’de kaynaştırma eğitiminin yasal temelleri incelendiğinde, 1983 yılında çıkarılan 2916 sayılı **”Özel Eğitime Muhtaç Çocuklar Kanunu”**, özel gereksinimli çocukların normal akranlarıyla birlikte eğitim alabilmesine (kaynaştırmaya) yasal dayanak oluşturan ilk ve temel kanunlardan biridir. Daha sonra 1997 yılında çıkarılan 573 sayılı KHK ile bu yapı daha da detaylandırılmış ve güncellenmiştir, ancak soruda tarihsel bağlamda bu hakkı sağlayan temel kanun olarak 2916 sayılı kanun (E şıkkı) işaret edilmektedir.

6. Özürlü bireylere yaşamını, normal bireyler gibi yaşama fırsatlarının sağlanması gerektiği anlayışına dayanan kavram aşağıdakilerden hangisidir?

A) Engel
B) Özür
C) Normalleştirme
D) Kusur
E) Kaynaştırma

Cevap : C) Normalleştirme

Açıklama : **Normalleştirme (Normalization)** ilkesi, özel eğitim felsefesinin temel taşlarından biridir. İskandinav ülkelerinde ortaya çıkan bu kavram; yetersizliği olan bireylerin, toplumun diğer üyeleriyle aynı koşullara, aynı yaşam standartlarına ve aynı günlük rutinlere sahip olma hakkını ifade eder. Amaç bireyi “normal” yapmak değil, bireyin yaşam koşullarını ve fırsatlarını “normalleştirmektir”.

7. Kaynaştırma eğitiminin normal çocuklara yararları açısından bakıldığında aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

A) Kendi yetersizliklerini görme, bunları kabul etme ve giderme davranışları gelişir.
B) Liderlik, model alma ve sorumluluk duygusu gelişir.
C) Engelli bireye karşı, hoşgörülü, yardımlaşma, demokrasi ve ahlaki anlayışları gelişir.
D) Engellilerle birlikte yaşamayı öğrenemez.
E) Bireysel farklılıkları doğal karşılar ve saygı gösterir.

Cevap : D) Engellilerle birlikte yaşamayı öğrenemez.

Açıklama : Kaynaştırma eğitimi sadece özel gereksinimli öğrenciler için değil, normal gelişim gösteren akranlar için de büyük faydalar sağlar. Normal öğrenciler farklılıkları tanır, empati kurar, hoşgörülü olur ve önyargıları kırılır. D şıkkındaki **”Engellilerle birlikte yaşamayı öğrenemez”** ifadesi, kaynaştırmanın temel amacına ve bilimsel araştırma sonuçlarına tamamen terstir. Aksine, kaynaştırma sınıflarındaki normal öğrenciler, birlikte yaşam kültürünü en iyi öğrenen gruptur.

8. Aşağıdaki okul personellerinden hangisi kaynaştırma uygulamalarına başlangıçta ön yargılıdır?

A) Okul müdürü
B) Okul müdür yardımcısı
C) Okul branş öğretmeni
D) Okul rehber öğretmeni
E) Sınıf öğretmeni

Cevap : C) Okul branş öğretmeni

Açıklama : Araştırmalar, kaynaştırma uygulamalarında en çok direnç gösteren veya önyargılı yaklaşabilen grubun genellikle **branş öğretmenleri** olduğunu göstermektedir. Bunun nedeni; branş öğretmenlerinin (Matematik, Fen vb.) akademik müfredatı yetiştirme kaygısının yüksek olması, sınıf mevcutlarının kalabalık olması ve özel eğitim konusunda sınıf öğretmenlerine veya rehber öğretmenlere kıyasla daha az formasyona/bilgiye sahip olmalarıdır. Bu durum onları “nasıl öğreteceğim?” kaygısıyla önyargılı hale getirebilir.

9. Okullarda sınıftaki normal öğrencilerden ciddi düzeyde farklı olan öğrencilere verilen, bireye yönelik olarak planlanmış ve bireyin kimseye bağımlı olmadan yaşayabilmesini amaçlayan eğitim-öğretim hizmetlerinin tümüne ne ad verilir?

A) Bireyselleştirilmiş eğitim
B) Kaynaştırma
C) Genel eğitim
D) Açık öğretim
E) Özel eğitim

Cevap : E) Özel eğitim

Açıklama : Sorudaki tanım, **Özel Eğitim**in literatürdeki tam karşılığıdır. Özel eğitim; genel eğitimden yararlanamayan, gelişimsel özellikleri ve eğitim ihtiyaçları akranlarından anlamlı düzeyde farklılaşan bireyler için; özel olarak yetiştirilmiş personel, geliştirilmiş programlar ve yöntemlerle sunulan hizmetler bütünüdür. Temel hedefi bireyin bağımsız yaşam becerilerini kazanmasıdır.

10. Aşağıdakilerden hangisi kaynaştırma eğitiminin başarıya ulaştıran etmenler arasında yer almaz?

A) Fiziksel ortamın uygun hâle getirilmesi
B) Öğretmenlerin yeni mezunlar arasından seçilmesi
C) Eğitim programlarının yapılandırılmış olması
D) Bireyselleştirilmiş eğitim programları uygulanması
E) Konu ile ilgili yeterli araştırmanın yapılmış olması

Cevap : B) Öğretmenlerin yeni mezunlar arasından seçilmesi

Açıklama : Kaynaştırma eğitiminin başarısı; fiziksel ortamın düzenlenmesi, BEP (Bireyselleştirilmiş Eğitim Programı) hazırlanması, destek hizmetlerin sunulması ve öğretmenin tutumu ile ilişkilidir. Ancak **”Öğretmenlerin yeni mezunlar arasından seçilmesi”** gibi bir başarı kriteri yoktur. Aksine, tecrübeli ve özel eğitim konusunda donanımlı öğretmenlerin başarı oranı daha yüksek olabilir. Mesleki kıdemden ziyade, öğretmenin yetkinliği ve istekliliği önemlidir.

11. Aşağıdakilerden hangisi ekibin tanımıdır?

A) Aralarında herhangi bir amaç birliği olmaksızın bir araya gelmiş olan insanlar topluluğudur.
B) Motivasyon düzeyleri yüksek insanların bir araya gelmesi ile oluşan topluluktur.
C) Herhangi bir problemi çözmek, uzun ve kısa dönemli amaçlara ulaşmak için okul topluluğu içerisinde var olan olanakların paylaşımıdır.
D) Bir amaç için iş birliğinde bulunma kararlılığını gösteren ve en az iki kişiden oluşan gruptur.
E) Okuldaki sorunları çözmek, kaygıları ve başarıları paylaşmak için gerçekleştirilen düzenli etkinlikler topluluğudur.

Cevap : D) Bir amaç için iş birliğinde bulunma kararlılığını gösteren ve en az iki kişiden oluşan gruptur.

Açıklama : “Ekip” (Takım), sadece insanların bir araya gelmesi demek değildir (A şıkkı kalabalıktır). Ekip olabilmek için ortak bir hedef, bu hedefe ulaşmak için iş birliği yapma iradesi ve birbirini tamamlayan üyeler gerekir. D şıkkındaki **”Bir amaç için iş birliğinde bulunma kararlılığını gösteren ve en az iki kişiden oluşan grup”** ifadesi, ekibin en net ve doğru tanımıdır. Özel eğitimde BEP ekibi buna en iyi örnektir.

12. 2916 sayılı Kanun’un içinde kaynaştırmanın nasıl uygulanacağı net olarak açıklanmadığı için yürürlükten kaldırılmış yerine hangisi çıkarılarak tekrar ele alınmıştır?

A) 573 sayılı Kanun Hükmünde Kararname
B) Özel Eğitim Hizmetleri Yönetmeliği
C) MEB Özel Eğitim Okulları Çerçeve Yönetmeliği
D) Özel Eğitime Muhtaç Çocuklar Kanunu
E) Tüm Engelliler İçin Eğitim Kanunu

Cevap : A) 573 sayılı Kanun Hükmünde Kararname

Açıklama : 1983 tarihli 2916 sayılı Özel Eğitime Muhtaç Çocuklar Kanunu, zamanla ihtiyaçları karşılamada yetersiz kalmış ve uygulamada boşluklar oluşmuştur. Bu nedenle 1997 yılında çıkarılan **573 sayılı Özel Eğitim Hakkında Kanun Hükmünde Kararname (KHK)** ile özel eğitim hizmetleri yeniden düzenlenmiş, çağdaş standartlara kavuşturulmuş ve kaynaştırma eğitimi daha detaylı ve zorunlu bir çerçeveye oturtulmuştur. Bugün hala temel mevzuatlardan biridir.

13. Aşağıdakilerden hangisi zihinsel engelli bireylerin akademik özellikleri arasında yer almaz?

A) Dikkat süreleri kısa ve dağınıktır.
B) Konuşmada sorun yaşamazlar ve sözcüklerin yerinde kullanımı, doğru telaffuz etme, cümle kurma alanlarında güçlük yaşamazlar.
C) İlgilendikleri konu ne kadar çekici olursa olsun kısa sürelidir.
D) Akademik kavramları geç ve güç öğrenirler.
E) Basit konular için bile çok sayıda ve uzun tekrarlar gerektirir.

Cevap : B) Konuşmada sorun yaşamazlar ve sözcüklerin yerinde kullanımı, doğru telaffuz etme, cümle kurma alanlarında güçlük yaşamazlar.

Açıklama : Zihinsel yetersizlik, bilişsel fonksiyonlardaki sınırlılıkları ifade eder ve bu durum dil gelişimini de doğrudan etkiler. Zihinsel engelli bireyler genellikle dil ve konuşma gelişiminde gecikmeler yaşarlar; sözcük dağarcıkları sınırlıdır, gramer kurallarını öğrenmekte zorlanırlar ve telaffuz sorunları görülebilir. Dolayısıyla B şıkkındaki **”Konuşmada sorun yaşamazlar…”** ifadesi, zihinsel engelin doğasına aykırı ve yanlış bir bilgidir. (Dikkat dağınıklığı, geç öğrenme ve tekrar ihtiyacı doğru özelliklerdir).

14. Kaynaştırma eğitiminde ailenin özel gereksinimli bir çocuğu olduğunu öğrendiğinde yaşadığı şoku atlatmasına aşağıdaki personellerden hangisi en çok yardımcı olmalıdır?

A) Okul rehber öğretmeni
B) Branş öğretmeni
C) Okul müdür yardımcısı
D) Sınıf öğretmeni
E) Okul müdürü

Cevap : A) Okul rehber öğretmeni

Açıklama : Ailenin engelli bir çocuğa sahip olduğunu öğrenmesi, yas sürecine benzer bir travmatik etki yaratabilir (Şok, inkar, depresyon, kabullenme). Bu süreçte ailenin psikolojik desteğe, duygusal sağaltıma ve doğru bilgilendirilmeye ihtiyacı vardır. Okul ortamında bu psikolojik danışma ve rehberlik hizmetini verebilecek, aileyle empatik iletişim kurabilecek en yetkin uzman **Okul Rehber Öğretmeni (Psikolojik Danışman)** dır. Diğer personel eğitsel veya idari destek sunsa da, psikolojik destek rehber öğretmenin alanıdır.

15. İş birliği yapan öğretmenlerin, bireysel görüşlerine ya da duruma katkılarına eşit şekilde değer verilmesi, ilgili okulda gerçek anlamda iş birliği yapıldığını gösteren bir diğer özellik ………. olarak tanımlanmaktadır.
Cümlede boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?

A) ortak amaç
B) ortak kaynaklar
C) gönüllülük
D) sonuçlarda sorumluluğu paylaşma
E) eşitlik

Cevap : E) eşitlik

Açıklama : İş birliğinin temel prensiplerinden biri, katılımcılar arasındaki hiyerarşinin silikleşmesi ve herkesin fikrinin değerli olmasıdır. Bir ekip çalışmasında, üyelerin statüleri ne olursa olsun (müdür, öğretmen, uzman), görüşlerine **eşit şekilde değer verilmesi** ve herkesin katkısının önemsenmesi **”Eşitlik” (Parity)** ilkesini ifade eder. Eşitlik olmadan gerçek ve samimi bir iş birliğinden söz edilemez.

16. Kaynaştırma uygulamaları yapılan okullarda sınıf mevcutları okul öncesi eğitim kurumlarında özel eğitime ihtiyacı olan iki öğrencinin bulunduğu sınıflarda 10, bir öğrencinin bulunduğu sınıflarda 20 öğrenciyi geçmeyecek şekilde düzenlenmesi hangi tür kaynaştırma uygulamasında gözönüne alınmalıdır?

A) Okul öncesinde kaynaştırma
B) Tam zamanlı kaynaştırma
C) Tersine kaynaştırma
D) Yatılı kaynaştırma
E) Yarı zamanlı kaynaştırma

Cevap : B) Tam zamanlı kaynaştırma

Açıklama : Özel Eğitim Hizmetleri Yönetmeliği’ne göre, **Tam Zamanlı Kaynaştırma** yapılan sınıflarda eğitimin niteliğini korumak için sınıf mevcutları düşürülür. Yönetmelik; okul öncesinde eğer sınıfta 1 kaynaştırma öğrencisi varsa mevcudun 20’yi, 2 öğrenci varsa 10’u geçmemesini önerir. İlköğretimde ise bu oranlar (1 öğrenci için 25, 2 öğrenci için 35 vb.) farklılaşabilir. Soruda belirtilen oranlar, tam zamanlı kaynaştırma uygulamasının yasal standartlarıdır.

17. Özel eğitim hizmetlerinin ülke genelinde örgütlenmesi hangi gelişme ile sağlanmıştır?

A) Bakanlıkta şube müdürlüğüne dönüştürülmesi
B) İllerde daire başkanlığına dönüştürülmesi
C) Genel Müdürlük düzeyine dönüştürülmesi
D) İlköğretim Genel Müdürlüğü bünyesinde ayrı bir şube müdürlüğü tarafından yürütülmesi
E) Rehberlik ve Araştırma Merkezlerinden geri alınması

Cevap : C) Genel Müdürlük düzeyine dönüştürülmesi

Açıklama : Türkiye’de özel eğitim hizmetleri uzun süre farklı genel müdürlükler altında daire başkanlığı veya şube olarak yürütülmüştür. Ancak hizmetlerin tek çatı altında toplanması, kurumsallaşması ve ülke genelinde standart bir örgütlenmeye kavuşması, Milli Eğitim Bakanlığı bünyesinde müstakil bir **”Özel Eğitim ve Rehberlik Hizmetleri Genel Müdürlüğü”**nün kurulması (dönüştürülmesi) ile sağlanmıştır. Bu yapısal değişiklik, hizmetlerin yönetimini güçlendirmiştir.

18. En az kısıtlayıcı ortam aşağıdakilerin hangisinde ifade edilmiştir?

A) Öğretmenlerin daha esnek davrandıkları eğitim ortam
B) Öğrencilerin serbest etkinliklere daha çok vakit ayırdıkları ortam
C) Öğrencilerin gelişimlerini hızlandırıcı ev ödevlerinin verildiği ortam
D) Okula geliş ve gidiş saatlerinin esnek bırakıldığı ortam
E) Öğrencinin normal akranlarıyla eğitim gereksinimlerinin en üst düzeyde karşılanacağı eğitim ortamı

Cevap : E) Öğrencinin normal akranlarıyla eğitim gereksinimlerinin en üst düzeyde karşılanacağı eğitim ortamı

Açıklama : **En Az Kısıtlayıcı Ortam (EAKO – LRE)**, özel eğitimdeki en önemli yasal ve pedagojik ilkelerden biridir. Bu ilke; çocuğun eğitim ihtiyaçlarının karşılanabildiği ölçüde, normal akranlarından en az ayrıştırıldığı ortamda eğitim görmesini savunur. Yani mümkünse genel eğitim sınıfı, değilse özel sınıf, o da olmazsa özel okul gibi bir hiyerarşi vardır. E şıkkındaki tanım (normal akranlarla birlikte, ihtiyaçların en üst düzeyde karşılanması), EAKO ilkesinin tam karşılığıdır.

19. Kaynaştırma eğitimi uygulamaları ilk olarak hangi ülkede başlamıştır?

A) ABD
B) Almanya
C) İngiltere
D) Danimarka
E) Finlandiya

Cevap : A) ABD

Açıklama : Kaynaştırma (Mainstreaming/Inclusion) hareketinin yasal ve sistematik kökenleri genellikle **Amerika Birleşik Devletleri (ABD)** olarak kabul edilir. Özellikle 1975 yılında çıkarılan **PL 94-142** (Tüm Engelli Çocuklar İçin Eğitim Yasası), engelli çocukların en az kısıtlayıcı ortamda eğitim alma hakkını yasalaştırarak dünya genelindeki kaynaştırma uygulamalarına öncülük etmiştir. (Not: Normalleştirme ilkesi İskandinavya çıkışlı olsa da, okulda kaynaştırma sistemi ABD mevzuatı ile şekillenmiştir).

20. Kaynaştırma eğitimindeki personellerde bulunması gereken özelliklerden en önemlisi aşağıdakilerden hangisidir?

A) İnsan sevgisine sahip olmalıdır.
B) Öğretmeye ve yardım etmeye istekli olmalıdır.
C) Özel eğitime istekli olmalıdır.
D) Öğrenmeye ve sorumluluk almaya hazır olmalıdır.
E) İnsana değer vermelidir.

Cevap : A) İnsan sevgisine sahip olmalıdır.

Açıklama : Özel eğitim ve kaynaştırma, teknik bilgi ve beceri gerektirse de, temeli insani değerlere dayanır. Bir personelin sabırlı, hoşgörülü ve kapsayıcı olabilmesi için temel motivasyonu **”İnsan Sevgisi”** olmalıdır. İnsan sevgisi olmadan yapılan teknik uygulamalar mekanik kalır ve çocuğun duygusal ihtiyaçlarını karşılamaz. Bu, mesleğin etik ve vicdani temelidir. (Not: Diğer şıklar da önemlidir ancak A şıkkı diğerlerinin kaynağı olarak en kapsayıcı özellik kabul edilir).