Sporda Gönüllülük 2023-2024 Vize Soruları

Gönüllülük Kavramı ve Temel Özellikler

Spor organizasyonlarının sürdürülebilirliği ve başarısı için “gizli kahramanlar” olarak nitelendirilen gönüllüler vazgeçilmez bir unsurdur. Gönüllülük; bireyin kendi özgür iradesiyle, herhangi bir maddi karşılık beklemeksizin, toplumsal bir yarar sağlamak amacıyla emeğini ve zamanını ortaya koymasıdır. Gönüllülerde aranan temel nitelikler arasında isteklilik, sosyal sorumluluk bilinci, takım çalışmasına yatkınlık ve güçlü iletişim becerileri yer alır. Gönüllüler organizasyona sadece bedelsiz iş gücü sağlamakla kalmaz, aynı zamanda toplumsal bütünleştiricilik ve sosyal sorumluluk bilincinin yaygınlaşmasına da ekonomik katkı sunarlar.

Gönüllü Yönetim Süreci ve Planlama

Başarılı bir gönüllü yönetimi tesadüflere bırakılamaz; bu süreç yönetim biliminin temel ilkesi olan planlama adımıyla başlar. Henüz gönüllü alımına geçilmeden önce ihtiyaç duyulan sayı, görev tanımları ve bütçe netleştirilmelidir. Gönüllü ihtiyacı belirlenirken; sporcu sayısı, seyirci kapasitesi, etkinlik alanlarının büyüklüğü ve spor branşlarının çeşitliliği gibi somut değişkenler esas alınır. Türkiye’de bu süreçlerin koordinasyonu için Gençlik ve Spor Bakanlığı tarafından kurulan “Gönüllüyüz Biz” (Genç Gönüllüler) dijital platformu aktif olarak kullanılmaktadır.

Seçme, Yerleştirme ve İletişim Stratejileri

Gönüllü adaylarına ulaşmak için hazırlanan duyuru görsellerinin ilgi çekici olması ve başvuru kanallarını net bir şekilde belirtmesi gerekir. Başvuru formlarında iletişim ve eğitim bilgileri talep edilirken, mezuniyet notu gibi akademik veriler genellikle öncelikli değildir. Uluslararası organizasyonlarda yabancı dil yetkinliğini test etmek amacıyla adaylardan yabancı dilde video kaydı istenmesi etkili bir ön eleme yöntemidir. Adayların beyanlarını doğrulamak ve uygunluklarını ölçmek için ise mülakat süreci kritik bir rol oynar. Seçilen gönüllülerin aidiyet hissini artırmak için onlara özel kıyafet, yaka kartı ve yemek imkânı sağlanması temel bir gerekliliktir.

Eğitim ve Operasyonel Görev Tanımları

Gönüllü eğitimleri, katılımcılara spor branşlarına ait derin teknik bilgileri (malzeme kimyası vb.) öğretmekten ziyade, ihtiyaç duyulan görevleri ve operasyonel süreçleri aktarmaya odaklanır. Eğitimlerde liderlik, etkili iletişim ve takım olma (karar verme yaklaşımları, roller vb.) konuları işlenir. Takım olma eğitiminde lojistik detaylar (ulaşım planı gibi) genellikle ana konu başlığı değildir. Gönüllüler; akreditasyon kontrolü, rehberlik, yönlendirme ve sporcu desteği gibi sahalarda görev alırken; etkinlik alanlarının tasarımı ve planlaması profesyonel komitelerin sorumluluğundadır.

Uluslararası Organizasyonlar ve Türkiye Deneyimi

Dünyanın en büyük spor etkinliği olan Olimpiyat Oyunları, Uluslararası Olimpiyat Komitesi (IOC) tarafından koordine edilir ve her 4 yılda bir düzenlenir. Türkiye; İstanbul Maratonu, FINA Yüzme Şampiyonası ve FIFA U20 Dünya Kupası gibi prestijli etkinliklere ev sahipliği yapmış deneyimli bir ülkedir. Ancak, İstanbul 2000 Olimpiyat Oyunları adaylık sürecinde elenildiği için bu organizasyon Türkiye’de gerçekleşmemiştir.

1. Aşağıdakilerden hangisi spor organizasyonlarında gönüllülerde aranan özelliklerden değildir?

A) Maddi bir karşılık bekleyen
B) Takım çalışmasına yatkın
C) Sosyal sorumluluk bilinci olan
D) İstekli olan
E) İletişim becerisi iyi olan

Cevap : A) Maddi bir karşılık bekleyen

Açıklama : Gönüllülüğün evrensel tanımı; bireyin kendi özgür iradesiyle, herhangi bir maddi kazanç (maaş, ücret vb.) beklentisi olmaksızın, toplumsal bir yarar sağlamak amacıyla emeğini, zamanını ve bilgisini ortaya koymasıdır. Bu nedenle, maddi bir karşılık beklemek, gönüllülük kavramının temel felsefesine ve doğasına aykırıdır. Gönüllülerde aranan temel özellikler; isteklilik, sosyal sorumluluk bilinci, takım çalışmasına yatkınlık ve etkili iletişim becerisidir.

2. Spor organizasyonlarında gönüllü yönetim sürecinin ilk adımı aşağıdakilerden hangisidir?

A) Gönüllü bulma
B) Planlama
C) Gönüllü eğitimleri
D) Zamanlama
E) Etkinlik günü

Cevap : B) Planlama

Açıklama : Yönetim biliminin genel ilkesi gereği, herhangi bir organizasyonel sürecin ilk ve en kritik adımı “Planlama”dır. Gönüllü yönetiminde de; kaç gönüllüye ihtiyaç duyulacağı, görev tanımlarının ne olacağı, bütçenin nasıl ayarlanacağı ve sürecin nasıl işleyeceği, henüz gönüllü arama veya bulma aşamasına geçilmeden önce masaya yatırılmalı ve planlanmalıdır. Diğer tüm adımlar (bulma, eğitim, görevlendirme) bu plan üzerine inşa edilir.

3. Gönüllü programını tanıtan görsel, poster, slogan çalışması gönüllü olmak isteyenlerin başvuru sürecini hızlandıracaktır. Bu tanıma göre aşağıdakilerden hangisi duyuru çalışmasında dikkat edilmesi gereken bir konu değildir?

A) İlgi çekici ve merak uyandırıcı olması
B) Gönüllü programı olduğunu anlatan slogan, açıklayıcı yazı olması
C) Gönüllü başvurunun nereden yapılacağı
D) Kaç gönüllü arandığı
E) Görsel veya duyurunun kim tarafından hazırlandığı

Cevap : E) Görsel veya duyurunun kim tarafından hazırlandığı

Açıklama : Bir gönüllü çağrısı veya tanıtım posterinde hedef kitle için önemli olan bilgiler; programın ne olduğu, neden katılmaları gerektiği (ilgi çekicilik), başvuruyu nereye yapacakları ve kontenjan durumudur. Ancak o afişin grafik tasarımını yapan kişinin kimliği veya görselin kim tarafından hazırlandığı, gönüllü adayını ilgilendiren veya başvuru kararını etkileyen bir unsur değildir; bu teknik bir detaydır.

4. Türkiye son yıllarda önemli spor organizasyonları gerçekleştirmiştir. Aşağıdakilerden hangisi bu organizasyonlardan değildir?

A) İstanbul Olimpiyat Oyunları 2000
B) İstanbul Maratonu 2022
C) Boğaziçi Kıtalararası Yüzme Yarışı 2022
D) FINA Kısa Kulvar Yüzme Yarışı 2013
E) FIFA U20 Futbol Kupası 2013

Cevap : A) İstanbul Olimpiyat Oyunları 2000

Açıklama : Türkiye, spor organizasyonları konusunda oldukça tecrübeli bir ülkedir ve İstanbul Maratonu, Kıtalararası Yüzme Yarışları, FINA Yüzme Şampiyonaları, FIFA U20 Dünya Kupası gibi dev organizasyonlara başarıyla ev sahipliği yapmıştır. Ancak İstanbul, 2000 Yaz Olimpiyatları için aday şehir olmuş fakat oylamada elenmiştir; 2000 Olimpiyatları Avustralya’nın Sidney kentinde düzenlenmiştir. Dolayısıyla bu organizasyon Türkiye’de gerçekleşmemiştir.

5. Spor etkinliklerinde gönüllü eğitim konuları hangi amaçla planlanır?

A) Ünlü sporcuların başarı hikayeleri gönüllülere aktarmak için
B) Sporcuların antrenman sistemlerini anlatmak için
C) Seyircilerin hangi şehirlerden katıldıkları bilgisini vermek için
D) Genel spor bilgisini arttırmak için
E) İhtiyaç duyulan görevleri gönüllülere öğretmek için

Cevap : E) İhtiyaç duyulan görevleri gönüllülere öğretmek için

Açıklama : Gönüllü eğitimlerinin temel ve operasyonel amacı, organizasyonun sorunsuz işleyişini sağlamaktır. Gönüllülerin etkinlik sırasında ne yapacaklarını, hangi alanda (akreditasyon, ulaşım, seyirci hizmetleri vb.) çalışacaklarını ve sorumluluklarını bilmeleri gerekir. Bu nedenle eğitimler, genel kültür veya spor magazininden ziyade, doğrudan **ihtiyaç duyulan görevlerin ve operasyonel süreçlerin öğretilmesi** üzerine kurgulanır.

6. Aşağıdakilerden hangisi Gönüllü Programı Başvuru Formunda istenen bilgiler arasında değildir?

A) Yabancı dil bilgisi
B) Bulunduğu şehir semt
C) Eğitim durumu
D) Fotoğraf
E) Mezuniyet notu

Cevap : E) Mezuniyet notu

Açıklama : Gönüllü başvuru formlarında; iletişim için adres bilgisi, görevlendirme için yabancı dil seviyesi, kimlik doğrulama için fotoğraf ve genel profil için eğitim durumu sorulur. Ancak gönüllülük akademik bir işe alım veya burs süreci olmadığından, kişinin okuldan kaç ortalamayla mezun olduğu (**mezuniyet notu**) genellikle talep edilen veya seçim kriteri olarak kullanılan bir bilgi değildir.

7. Aşağıdakilerden hangisi iyi planlanmış bir spor organizasyonunda gönüllülerin temel ihtiyaçlarından değildir?

A) Gönüllülere Özel Kıyafet
B) Gönüllü Yaka kartı
C) Yemek İçecek
D) Kişiye Özel Araç
E) Sertifika

Cevap : D) Kişiye Özel Araç

Açıklama : Organizasyonlarda gönüllülere aidiyet hissi ve tanınirlik için üniforma/kıyafet, güvenlik için akreditasyon (yaka) kartı, enerji ihtiyaçları için yemek/içecek ve motivasyon için katılım sertifikası sağlanır. Ancak yüzlerce hatta binlerce gönüllünün çalıştığı organizasyonlarda her gönüllüye **”Kişiye Özel Araç”** tahsis edilmesi hem maliyet hem de lojistik açıdan mümkün ve gerekli değildir; ulaşım genellikle toplu servislerle sağlanır.

8. Türkiye Gençlik ve Spor Bakanlığı’nın gönüllülerle iletişim platformu hangisidir?

A) Spor ve Organizasyon Platformu
B) Spor ve Gençlik Biziz Platformu
C) Genç Gönüllüler-Gönüllüyüz Biz Platformu
D) Gençlik Hizmetleri Platformu
E) Gönüllülük ve Spor Platformu

Cevap : C) Genç Gönüllüler-Gönüllüyüz Biz Platformu

Açıklama : Türkiye’de Gençlik ve Spor Bakanlığı tarafından yürütülen, gönüllü arayan kurumlarla gönüllü olmak isteyen gençleri bir araya getiren resmi dijital platform **”Gönüllüyüz Biz”** (eski ve bilinen diğer adıyla Genç Gönüllüler) platformudur. Bu sistem üzerinden tüm gönüllülük faaliyetleri koordine edilir ve kayıt altına alınır.

9. Spor organizasyonlarının Gizli Kahramanları olarak nitelendirilen gönüllüler, etkinliğin başarısı için oldukça önemlidir. Bu açıklama doğrultusunda aşağıdaki konulardan hangisi gönüllülerin organizasyona katkılarından değildir?

A) Toplumsal bütünleştiricilik
B) Sosyal sorumluluk
C) İnsan kaynağı- İş gücü
D) Ekonomik katkı
E) Reklam alanı

Cevap : E) Reklam alanı

Açıklama : Gönüllüler organizasyona bedelsiz iş gücü sağlayerek büyük bir ekonomik tasarruf (katkı) sağlarlar. Ayrıca toplumsal kaynaşmayı, sosyal sorumluluk bilincini ve sivil katılımı artırırlar. Ancak gönüllüler, organizasyon için ticari bir **”reklam alanı”** veya bir pazarlama metası olarak değerlendirilmezler. Gönüllülerin üniformalarında sponsor logoları olabilir ama gönüllünün kendisi bir “reklam alanı” değildir, insan kaynağıdır.

10. Olimpiyat Oyunları….. bir düzenlenen birçok ülkenin katıldığı çok spor branşta sporcunun yarıştığı en büyük spor etkinliğidir.
Yukarıda verilen boşluğa aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?

A) 4 yılda
B) 2 yılda
C) 5 yılda
D) 3 yılda
E) 10 yılda

Cevap : A) 4 yılda

Açıklama : Modern Olimpiyat Oyunları, Antik Yunan’daki geleneğe sadık kalınarak **4 yılda bir** (Olimpiad dönemi) düzenlenmektedir. Yaz ve Kış Olimpiyatları birbirini takip eden ikişer yıllık aralarla yapılsa da, aynı tür oyunlar (örneğin Yaz Olimpiyatları) 4 yıllık döngülerle gerçekleştirilir.

11. Başvuru formunda ön elemenin hızlı olması için adayın yabancı dil bilgisini güvenilir şekilde test etmek için hangi yöntem kullanılır?

A) Neden gönüllü olmak istediğini yabancı dilde konuşarak videoya kaydetmesini istemek
B) Organizasyona nereden başvurduğunu sormak
C) Neden gönüllü olmak istediğini yazmasını istemek
D) Fotoğraf yüklemesini istemek
E) Gönüllü tecrübelerini belirtmesini istemek

Cevap : A) Neden gönüllü olmak istediğini yabancı dilde konuşarak videoya kaydetmesini istemek

Açıklama : Uluslararası organizasyonlarda yabancı dil kritik bir yetkinliktir. Binlerce başvuru arasında adayın beyan ettiği dil seviyesini (özellikle konuşma becerisini) hızlı ve güvenilir bir şekilde test etmek için, adaydan kendini tanıttığı veya motivasyonunu anlattığı kısa bir **yabancı dilde video kaydı** yüklemesini istemek, modern işe alım ve gönüllü seçim süreçlerinde sıkça kullanılan etkili bir yöntemdir.

12. Aşağıdakilerden hangisi spor organizasyonlarında gönüllü iş tanımları arasında değildir?

A) Yönlendirme
B) Rehberlik
C) Akreditasyon Kontrolü
D) Sporcu Destek
E) Etkinlik alanlarının tasarımı ve planlaması

Cevap : E) Etkinlik alanlarının tasarımı ve planlaması

Açıklama : Gönüllüler genellikle operasyonel, destekleyici ve uygulayıcı görevlerde (seyirci yönlendirme, mihmandarlık, kart kontrolü, sporcu kiti dağıtımı vb.) rol alırlar. Ancak **”Etkinlik alanlarının tasarımı ve planlaması”**, mimari, mühendislik, güvenlik uzmanlığı ve profesyonel proje yöneticiliği gerektiren stratejik ve teknik bir iştir. Bu görev gönüllülere değil, profesyonel organizasyon komitesine aittir.

13. Aşağıdakilerden hangisi gönüllü eğitimlerinin konu başlıklarından olamaz?

A) Liderlik eğitimleri
B) Takım olmanın önemi
C) İletişim eğitimleri
D) Etkinlik yönetimi eğitimleri
E) Spor branşına özel malzemelerin teknik bilgileri

Cevap : E) Spor branşına özel malzemelerin teknik bilgileri

Açıklama : Gönüllü eğitimlerinde iletişim, liderlik, takım çalışması ve etkinliğin genel işleyişi hakkında bilgiler verilir. Ancak **”spor branşına özel malzemelerin teknik bilgileri”** (örneğin bir sırığın materyal yapısı, gülle ağırlığının metalurjisi, elektronik skorboardun devre şeması vb.) gönüllünün görev tanımı için gereksiz ve fazla teknik detaylardır. Bu bilgiler teknik delegeler veya hakemler için gereklidir.

14. Aşağıdakilerden hangisi takım olma eğitiminin konu başlıkları arasında yer almaz?

A) Takım içi etkili iletişim
B) Takım ve sporcuların etkinlik alanına ulaşımları
C) Takım hedefleri belirleme
D) Takım oyuncularının rolleri
E) Takım olarak etkili ve doğru karar verme yaklaşımları

Cevap : B) Takım ve sporcuların etkinlik alanına ulaşımları

Açıklama : “Takım Olma Eğitimi” (Team Building), bir grubun (gönüllülerin) birbirine güvenmesini, etkili iletişim kurmasını ve ortak hedefe yürümesini sağlayan psikolojik ve sosyal içerikli bir eğitimdir. **”Takım ve sporcuların etkinlik alanına ulaşımları”** ise bir lojistik/transport planlaması konusudur. Bu konu operasyonel bir bilgidir, takım olma psikolojisi veya grup dinamiği eğitimi ile ilgili bir başlık değildir.

15. Spor organizasyonlarında görev alacak gönüllü sayısı hangi konular göz önünde bulundurularak belirlenir?

A) Antrenörlerin kaç kişi olduğu önemlidir.
B) Organizasyonun hangi şehirde yapıldığına göre belirlenir
C) Sporcu, Seyirci, Etkinlik Alanları, Spor Branşları gibi alanları gönüllü ihtiyacına göre belirlenir.
D) Organizasyonlarda gönüllü sayısı sabittir
E) Seyircilerin nerelerden geldiği önemlidir

Cevap : C) Sporcu, Seyirci, Etkinlik Alanları, Spor Branşları gibi alanları gönüllü ihtiyacına göre belirlenir.

Açıklama : Gönüllü ihtiyacı (sayısı) belirlenirken organizasyonun büyüklüğü ve kapsamı analiz edilir. Sporcu sayısı, beklenen seyirci kapasitesi, kullanılacak tesislerin (etkinlik alanlarının) büyüklüğü ve sayısı, yapılacak spor branşlarının çeşitliliği gibi somut değişkenler, ihtiyaç duyulan insan kaynağını doğrudan belirleyen faktörlerdir.

16. Adayları tanımak ve başvuru formunda belirtmiş oldukları bilgilerin doğruluğunu kontrol etmek için…. süreci önemlidir.
Yukarıda belirtilen boşluğa aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?

A) gönüllü bulma
B) duyuru tanıtım
C) mülakat
D) görevlendirme
E) eğitim

Cevap : C) mülakat

Açıklama : Başvuru formunda verilen bilgilerin teyit edilmesi, adayın motivasyonunun, iletişim becerisinin ve uygunluğunun yüz yüze (veya online) değerlendirilmesi için yapılan sürece **”Mülakat” (Görüşme)** denir. Mülakat, doğru adayı doğru göreve yerleştirmek için kritik bir seçim aşamasıdır.

17. Aşağıdakilerden hangisi spor gönüllülüğünün bireysel kazanımlarından değildir?

A) Yeni çevre ve arkadaşlıklar
B) Yeni ilgi alanları
C) Özgüven geliştirme
D) İletişim yeteneğinin geliştirme fırsatı
E) Gönüllülüğün gelir getirici bir meslek olması

Cevap : E) Gönüllülüğün gelir getirici bir meslek olması

Açıklama : Spor gönüllülüğü bireye; yeni arkadaşlıklar (sosyal çevre), özgüven, iletişim becerisi ve deneyim gibi manevi ve kişisel gelişim kazanımları sağlar. Ancak gönüllülük, tanımı gereği maddi kazanç odaklı değildir. Bu nedenle **”Gönüllülüğün gelir getirici bir meslek olması”** bir kazanım değil, kavramsal bir hatadır; gönüllülük bir meslek veya geçim kaynağı değildir.

18. Aşağıdakilerden hangisi Uluslararası Olimpiyat Komitesinin kısaltmasıdır?

A) WIA
B) IOOC
C) IOC
D) TMOK
E) FIFA

Cevap : C) IOC

Açıklama : Uluslararası Olimpiyat Komitesi’nin İngilizce karşılığı “International Olympic Committee”dir. Bu ismin baş harflerinden oluşan uluslararası resmi kısaltması **IOC**’dir. (TMOK: Türkiye Milli Olimpiyat Komitesi, FIFA: Uluslararası Futbol Federasyonları Birliği’dir).

19. Aşağıdakilerden hangisi gönüllü eğitim programının planlama aşamasında sorulması gereken sorulardan değildir?

A) Katılımcıların oturma planı nasıl olacaktır?
B) Gönüllülerin eğitim değerlendirmesi nasıl yapılacaktır?
C) Hangi saatlerde eğitim gerçekleştirilecektir?
D) Eğitimin yapılacağı yer hangi kuruma aittir?
E) Organizasyonun hangi alanlarında eğitimler verilmelidir?

Cevap : D) Eğitimin yapılacağı yer hangi kuruma aittir?

Açıklama :

20. Aşağıdakilerden hangisi atletizm dünya şampiyonası gönüllü programlarında yapılan eğitimlerin başarılı olmasını engelleyen bir durumdur?

A) Eğitim verilen yerin uygunluğu
B) Eğitim içeriklerinin farklı konular hakkında olması
C) Eğitim süresinin yeterli olması
D) Eğitmenlerin yeterli olması
E) Eğitime katılanların performansının ölçülmesi

Cevap : B) Eğitim içeriklerinin farklı konular hakkında olması

Açıklama :