17.-18. Yüzyıl Osmanlı Tarihi 2022-2023 Vize Soruları

1. 16. yüzyılın sonunda Safevi devletinin toparlanmasını sağlayıp Azerbaycan ve Kafkas illerini Osmanlılardan alan Safevi hükümdarı aşağıdakilerden hangisidir?

A) Timur Han
B) Babür Şah
C) Şah Safi
D) Şah Abbas
E) Şah Tahmasp

Cevap : D) Şah Abbas

2. 1664 Vasvar Antlaşması hakkında aşağıda verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?

A) Habsburglar adına I. Leopold tarafından onaylandı.
B) Osmanlılar adına IV. Mehmed tarafından tasdik edildi.
C) Antlaşma alâ hâlihî/status quo ilkesine dayanarak hazırlandı.
D) Osmanlılar ve Habsburg devletleri arasında varılan barış Macar soylularınca desteklendi.
E) Antlaşma metni Osmanlı ordugâhında kâğıda döküldü.

Cevap : D) Osmanlılar ve Habsburg devletleri arasında varılan barış Macar soylularınca desteklendi.

3. Aşağıdakilerden hangisinin 1645 Girit seferinin görünürdeki sebebi olduğu söylenebilir?

A) Kösem Sultan’ın Venedikliler üzerine sefer açılması isteği
B) Girit’in kısa sürede Osmanlı topraklarına katılacağı inanci
C) Kızlarağası Sümbül Ağa’yı taşıyan geminin Malta korsanları tarafından ele geçirilmesi
D) Malta korsanlarının Girit’e yerleşme isteği
E) Deli Hüseyin Paşa’nın Girit’teki faaliyetleri

Cevap : C) Kızlarağası Sümbül Ağa’yı taşıyan geminin Malta korsanları tarafından ele geçirilmesi

4. Aşağıdaki etkenlerden hangisi Venedik güçlerinin 1684-1687 arasında Mora ve Rumeli kıyılarında kazandığı seri zaferlerin sebepleri arasında gösterilebilir?

A) Osmanlıların Mora ve Rumeli kıyılarını önemsememesi
B) Adriyatik’teki korsanlık faaliyetleri
C) Bu bölgelerin eski Venedik toprağı olması
D) Venedik askerî teknolojisinin üstünlüğü
E) Venedik kuvvetlerinin yerli halkın desteğini alması

Cevap : E) Venedik kuvvetlerinin yerli halkın desteğini alması

5. 1639 Kasr-ı Şirin Antlaşması Osmanlı ve Safevi toprakları arasındaki sınır hattının belirlenmesinde aşağıdaki antlaşmalardan hangisini esas kabul etmiştir?

A) 1606 Zitvatorok Antlaşması
B) 1621 – Hotin Antlaşması
C) 1612 Nasuh Paşa Antlaşması
D) 1555 – Amasya Antlaşması
E) 1618 – Serav Antlaşması

Cevap : D) 1555 – Amasya Antlaşması

6. Aşağıdakilerden hangisi 17. yüzyılın ortasında Venedik donanmasının Çanakkale boğazını abluka altına almasının yol açtığı sonuçlardan biri değildir?

A) Başkentte kapıkulu ve esnaf isyanları çıktı.
B) Osmanlı sarayının ihtiyaç duyduğu vergi miktarı yükseldi.
C) Bazı senelerde İstanbul’da kıtlık tehlikesi ortaya çıktı
D) IV. Mehmed’in yerine oğlu Süleyman tahta geçirildi.
E) İstanbul’da yiyecek fiyatları arttı.

Cevap : D) IV. Mehmed’in yerine oğlu Süleyman tahta geçirildi.

7. Fazıl Ahmed Paşa’nın 1663’te Habsburglara karşı sefere çıkmasının temel sebebi aşağıdakilerden hangisidir?

A) Babası Köprülü Mehmed Paşa’nın vasiyetini yerine getirmek
B) Erdel’deki Habsburg kuvvetlerini bölgeden temizlemek
C) Hırvat Banı tarafından Kanije karşısında Yenikale’nin inşa ettirilmesi
D) Osmanlı ordusunu başkentten uzaklaştırmak
E) Uyvar’ı Osmanlı topraklarına katmak

Cevap : B) Erdel’deki Habsburg kuvvetlerini bölgeden temizlemek

8. Koçi Bey 17. yüzyılda “Küfr ile dünya durur, zulmile durmaz,” derken Osmanlı siyaset düşüncesindeki hangi ilkeye işaret etmektedir?

A) Siyâset-i sultânî
B) Erkân-ı erbaa
C) Adalet
D) Nizâm-ı âlem
E) Ancien régime

Cevap : C) Adalet

9. 1669 tarihinde Kandiye kalesini fethederek Girit savaşını sona erdiren Osmanlı serdarı aşağıdakilerden hangisidir?

A) Deli Hüseyin Paşa
B) Fazıl Ahmed Paşa
C) Köprülü Mehmed Paşa
D) Melek Ahmed Paşa
E) Boynueğri Mehmed Paşa

Cevap : B) Fazıl Ahmed Paşa

10. Aşağıdaki isimlerden hangisi Osmanlı nasihatname ve islahatname yazarları arasında değildir?

A) Koçi Bey
B) Nâsıruddin Tûsî
C) Hasan Kâfi
D) Katip Çelebi
E) Gelibolulu Mustafa Alî

Cevap : B) Nâsıruddin Tûsî

11. Aşağıdakilerden hangisinin Merzifonlu Kara Mustafa Paşa’nın 1683 Viyana seferine girişmesinin sebeplerinden biri olduğu iddia edilemez?

A) Şanlı bir zafer elde etme isteği
B) Orta Macar Krallığının sınırlarını genişletmek
C) Fazıl Ahmed Paşa’nın 1664’te Habsburglar karşısında aldığı yenilginin öcünü almak
D) Tököli İmre’nin desteği sayesinde Viyana’yı çembere alabileceğine inanmak
E) Ani bir baskınla Habsburgları şaşırtmak

Cevap : B) Orta Macar Krallığının sınırlarını genişletmek

12. Osmanlı düşünürü Gelibolulu Mustafa Alî hakkında aşağıda verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?

A) Çiftçilerin topraklarını bırakıp büyük kentlere yerleşmelerini zararlı bulur.
B) Nushatü’s-Selâtîn isimli eserin müellifidir.
C) Yazılarında sert bir eleştiri üslubu kullanmıştır.
D) Osmanlı ülkesindeki bozuklukların düzeltilmesi için kanun-ı kadime dönülmesini teklif eder.
E) Sultan I. Selim dönemindeki uygulamalara dönülmesi gerektiğini savunur.

Cevap : E) Sultan I. Selim dönemindeki uygulamalara dönülmesi gerektiğini savunur.

13. 1683 Viyana bozgunu sonrası Macaristan’daki kayıplardan hangisinin Osmanlı siyasî, askerî ve toplumsal tarihi bakımından diğerlerinden daha derin izler bıraktığı söylenebilir?

A) Visegrad
B) Estergon
C) Budin
D) Uyvar
E) Vaç

Cevap : C) Budin

14. Aşağıdakilerden hangisi Köprülü hanesinde yetişip sadaret makamına yükselmiş kişilerden biri değildir?

A) Tarhuncu Ahmed Paşa
B) Fazıl Ahmed Paşa
C) Fazıl Mustafa Paşa
D) Merzifonlu Kara Mustafa Paşa
E) Siyavuş Paşa

Cevap : A) Tarhuncu Ahmed Paşa

15. Osmanlı tarihinde padişahların hal’edilmesine ilişkin aşağıda verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?

A) Padişahın tahttan indirilmesine çoğu vakit bir isyan eşlik ediyordu.
B) Yeniçeri ağası, sipahiler, vezirler ve ulema gibi grupların padişah değişikliklerinde etkisi vardı.
C) Çoğunlukla şeyhülislam fetvasıyla gerçekleşirdi.
D) Osmanlı bürokrat ve ulemasının hanedana karşı güçlendiğine işaret ediyordu.
E) İslam hukukuna aykırı bir uygulamaydi.

Cevap : E) İslam hukukuna aykırı bir uygulamaydi.

16. 1624’te Bağdat’ın Safevi hâkimiyetine geçişi hakkında aşağıda yazılanlardan hangisi yanlıştır?

A) Diyarbakır valisi Hafiz Ahmed Paşa Bekir Subaşı’yı beylerbeyi tayin ederek bağlılığını kazanmaya çalıştı.
B) Kentin Safevilerin eline geçişini müteakip bazı sosyal karışıklıklar yaşandı.
C) Bekir Subaşı, Şah Abbas’la yaptığı anlaşma gereği kaleyi Safevilere teslim etti.
D) Bekir Subaşı, Osmanlılara karşı Safevi makamlarından yardım istedi.
E) Bekir Subaşı önderliğinde ayaklanan garnizon askerleri Bağdat valisini öldürdüler.

Cevap : C) Bekir Subaşı, Şah Abbas’la yaptığı anlaşma gereği kaleyi Safevilere teslim etti.

17. Aşağıdakilerden hangisi 1683–1699 Uzun Savaşı boyunca Osmanlı maliyesinin asker maaşlarını ödemede yaşadığı sıkıntının göstergeleri arasında sayılamaz?

A) Kamaniçe ve Timişvar garnizonlarının isyan etmesi
B) Askerî harcamalar için altın ve gümüş levhaların eritilmesi
C) 1688’de ilk kez bakır para darp edilmesi
D) 1687 Mohaç savaşı sonrası orduda isyan çıkması
E) Zülfikar Efendi’nin Habsburg temsilcileriyle barış müzakerelerine girişmesi

Cevap : E) Zülfikar Efendi’nin Habsburg temsilcileriyle barış müzakerelerine girişmesi

18. 1603-18 Osmanlı-Safevi savaşında Safevi kuvvetlerinin Tiflis, Gürcistan, Azerbaycan, Karabağ ve Gence gibi geniş arazileri kısa sürede ele geçirmeleri aşağıdaki tespitlerden hangisiyle izah edilebilir?

A) Osmanlılar, 1578-90’da elde ettikleri bölgelerde istikrarlı ve köklü bir idare kurmayı başaramadılar.
B) Osmanlı ordusu doğu sınırına intikal etmekte geç kaldı.
C) Osmanlı serdarları askerî kuvvetlere komuta etmekte yetersiz kaldılar.
D) Osmanlı başkenti uzak sınır boylarındaki kayıpları önemsemedi.
E) Osmanlılar 17. yüzyılın başında fetih siyasetinden uzaklaştılar.

Cevap : A) Osmanlılar, 1578-90’da elde ettikleri bölgelerde istikrarlı ve köklü bir idare kurmayı başaramadılar.

19. Osmanlıların 1662 tarihinde donanmada esas savaş gemisi olarak kadırgalara dönme kararının arkasında yatan temel nedenin aşağıdakilerden hangisinin olduğu söylenebilir?

A) Kalyon yapımının Osmanlı maliyesine bindirdiği ağır yük
B) Osmanlı donanmasında yelkenli gemi teknolojisine vâkıf yeterli personel bulunmaması
C) Katip Çelebi’nin Tuhfetü’l-Kibâr isimli kitabını yazması
D) Şeyhülislamın yelkenli gemi kullanımını caiz görmemesi
E) Melek Ahmed Paşa’ya ait kalyonun 1651’de yan yatması

Cevap : A) Kalyon yapımının Osmanlı maliyesine bindirdiği ağır yük

20. Müteferrika Süleyman Ağa’nın 1669 tarihli Fransa sefaretine ilişkin aşağıda verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?

A) XIV. Louis ve Fransız devlet ricali tarafından büyük saygı gördü.
B) Molière Kibarlık Budalası oyununda Süleyman Ağa’dan esinlendi.
C) Süleyman Ağa’nın Paris’teki evi Fransız soylularınca ziyaret edildi.
D) Versailles’da XIV. Louis’nin huzuruna çıktı.
E) Osmanlı elçisi Paris’te zorunlu ikamete mecbur bırakıldı.

Cevap : A) XIV. Louis ve Fransız devlet ricali tarafından büyük saygı gördü.