Değer Felsefesi 2022-2023 Vize Soruları

1. Değerin, nesnelerin ya da şeylerin kendine ait ya da ilişkisel bir niteliği olduğunu ileri süren teoriler aşağıdakilerden hangisidir?

A) Anlamsal teoriler
B) Olgusal teoriler
C) Duygusal teoriler
D) Sezgisel teoriler
E) Bilişselci teoriler

Cevap : E) Bilişselci teoriler

2. Kişi “Sana vurmam ahlaken yanlıştır.” ifadesinin doğru ya da yanlış olabilecek bir ifade olduğunu iddia ediyorsa, aşağıdakilerden hangisini iddia etmiş olur?

A) Değer yargılarının bilişsel ifadeler olduklarını
B) Olgu yargılarının bilişsel ifadeler olduklarını
C) Değer yargılarının sadece emredici ifadeler olduklarını
D) Değer yargılarının ve olgu yargılarının bilişsel- olmayan ifadeler olduklarını
E) Olgu yargılarının duyguları dışavurumcu ifadeler

Cevap : A) Değer yargılarının bilişsel ifadeler olduklarını

3. “Değer” teriminin anlamının genişlemesine 20. yy’dan önce katkıları olan üç filozof aşağıdakilerden hangisinde belirtilmiştir?

A) Nietzsche-Ross-Sartre
B) Lotze-Schopenhauer-Nietzsche
C) Lotze-Moore-Russell
D) Schopenhauer-Ross-Sartre
E) Moore-Russell-Nietzsche

Cevap : B) Lotze-Schopenhauer-Nietzsche

4. Değer türleri sorunuyla hangi teoriler ilgilenmektedir?

A) Meta-normatif teoriler
B) Sezgici teoriler
C) Öznelci teoriler
D) Tasvirci teoriler
E) Normatif teoriler

Cevap : A) Meta-normatif teoriler

5. Duygusalcılığa bazı felsefeciler tarafından verilen ad aşağıdakilerden hangisidir?

A) Ya/Ya da Teorisi
B) Meli/Mali Teorisi
C) Olgu/Değer Teorisi
D) Yuh/Yaşa Teorisi
E) Duygu/Emir Teorisi

Cevap : D) Yuh/Yaşa Teorisi

6. Aşağıdaki seçeneklerden hangisinde G. E. Moore’un teorisinin iki iddiası belirtilmiştir?

A) ‘İyi’ bir doğalcı ifadeye indirgenebilir ve ‘iyi’ bir doğalcı ifadeyle eşanlamlıdır
B) ‘İyi’, herhangi bir doğalcı ifadeyle eşanlamlı değildir ve ‘iyi’ tanımlanabilir
C) ‘İyi’, herhangi bir doğalcı ifadeyle eşanlamlıdır ve ‘iyi’ tanımlanamaz
D) ‘İyi’ herhangi bir doğalcı ifadeyle eşanlamlı değildir ve ‘iyi’ tanımlanamaz
E) ‘İyi’ herhangi bir doğalcı ifadeyle eşanlamlıdır ve ‘iyi’ tanımlanabilir

Cevap : D) ‘İyi’ herhangi bir doğalcı ifadeyle eşanlamlı değildir ve ‘iyi’ tanımlanamaz

7. Aşağıdakilerden hangisi doğalcı-olmayan bir teori öne sürmüştür?

A) Aristoteles
B) M. Schlick
C) J. Dewey
D) G. E. Moore
E) R. B. Perry

Cevap : D) G. E. Moore

8. Doğru ya da yanlış bir şeyi ifade eden, bir bildirimde bulunmak için kullanılan ifadeler aşağıdakilerden hangisidir?

A) Emredici ifadeler
B) İmgesel ifadeler
C) Duygusal ifadeler
D) Bilişsel ifadeler
E) Dışavurumcu ifadeler

Cevap : D) Bilişsel ifadeler

9. Perry’e göre yardımseverliğin değerli olduğunu söylemek aşağıdakilerden hangisini ifade eder?

A) Toplumun bizden yardımsever davranmamızı istediğini
B) Yardımseverliğin birçok insanı mutlu ettiğini
C) Bir insanın yardımseverliğe olumlu ilgisinin olduğunu
D) Bir tercihte bulunmamız gerektiğinde yardımsever davranmamız gerektiğini
E) Yardımseverliğin sezgilerimize göre doğru olduğunu

Cevap : C) Bir insanın yardımseverliğe olumlu ilgisinin olduğunu

10. Duygusalcılık değer yargılarının nasıl ifadeler olduklarını ileri sürer?

A) Dışavurumcu – emredici
B) Emredici – bilgi verici
C) Bilişsel – doğrulanabilir
D) Doğrulanabilir – dışavurumcu
E) Doğrulanabilir – emredici

Cevap : A) Dışavurumcu – emredici

11. Zengin ve mutlu hayatı olan bir mafya babasının durumu hangi değerler arasındaki ayrıma örnek olarak gösterilebilir?

A) Ahlaki – faydayla ilgili
B) Estetik – ahlaki
C) Faydayla ilgili – estetik
D) Ahlaki – estetik
E) Ahlaki – dinsel

Cevap : A) Ahlaki – faydayla ilgili

12. Duygusalcılık, temel olarak hangi bakımdan eleştirilmiştir?

A) Değer yargılarının olgu yargılarına indirilebileceği iddia etmesi
B) Değer yargılarının bilişsel ifadeler olduğunu iddia etmesi
C) Değer yargıları arasında bir çatışma durumunun olmadığını iddia etmesi
D) Değer yargılarının doğruluğunun duygularımızla tespit edilebileceğini iddia etmesi
E) Değer yargılarının doğruluğunun tespitinin sezgiyle yapılabileceğini ileri sürmesi

Cevap : C) Değer yargıları arasında bir çatışma durumunun olmadığını iddia etmesi

13. Doğalcı teoriler değer yargılarının nasıl yargılar olduklarını söylerler?

A) Doğruluğu ya da yanlışlığı tespit edilemeyen
B) Olgusal nitelikleri belirten yargılara indirgenebilen
C) Bilişsel-olmayan
D) Sezgisel olarak anlaşılabilen
E) Duyguları ve emirleri belirten

Cevap : B) Olgusal nitelikleri belirten yargılara indirgenebilen

14. Doğalcı-olmayan teorilere göre değer ile insanların istek, arzu ya da tercihleri arasında nasıl bir ilişki bulunmaktadır?

A) Değer ile insanların istekleri birbirlerini belirler.
B) Değer insanların tercihlerine görelidir.
C) Değer, insanların duygularının bir soruncudur.
D) Değer, insanların beklentilerinin karşılanmasıdır.
E) Değer, insanların istek ve tercihlerinden bağımsızdır.

Cevap : E) Değer, insanların istek ve tercihlerinden bağımsızdır.

15. Doğalci teorilere yönelik hangi eleştiri, “Ölüm cezasını kaldırmak en fazla sayıda insanın mutlu olmasına yol açacak.” yargısından “Ölüm cezasını kaldırmalıyız.” sonucunu çıkarmanın mümkün olmadığıyla ilgilidir?

A) Genelleştirme yapmaları
B) Olgu-değer ayrımını görememeleri
C) Değer yargılarının bilişsel-olmayan ifadeler olduklarını ileri sürmeleri
D) Sezgiyi kabul etmemeleri
E) İnsan doğasının var olduğunu varsaymaları

Cevap : B) Olgu-değer ayrımını görememeleri

16. Sadece etik değerler değil her türden değerin doğasıyla ilgilenecek şekilde anlaşılan bir değer felsefesi, aşağıdakilerden hangisiyle ilgilenmez?

A) Güzellik
B) Kendilik
C) Erdem
D) Ahlaki olarak doğru
E) Ahlaki yükümlülük

Cevap : B) Kendilik

17. Değer Felsefesi bağlamında önemli eserlerden biri olan Principia Ethica (Etiğin İlkeleri) hangi İngiliz filozofun eseridir?

A) Findlay
B) Dewey
C) Russell
D) Perry
E) Moore

Cevap : E) Moore

18. Aşağıdakilerden hangisi Kuralcılığın eleştirilerinden biridir?

A) Değer yargılarını olgu yargılarına indirgemesi
B) Tercihlerimizi sezgilerimizin belirlediğini ileri sürmesi
C) Değer yargılarının işlevini açıklayamaması
D) Değer yargılarının deneyimle temellendirilebileceğini ileri sürmesi
E) Değer yargılarının doğru ya da yanlış olabileceklerini ileri sürmesi

Cevap : C) Değer yargılarının işlevini açıklayamaması

19. Kuralcılığa göre değer yargıları nasıl yargılardır?

A) Bilimsel deneylerle doğruluğu tespit edilebilir.
B) Sezgilerimizle doğrulanabilir.
C) Evrenselleştirilebilir.
D) Deneyimle doğruluğu tespit edilebilir.
E) Bilişsel olarak anlamlıdır.

Cevap : C) Evrenselleştirilebilir.

20. Kuralcılığa göre, bir şeyin iyi kılan niteliği ya da meziyeti aşağıdakilerden hangisidir?

A) Bir şeyin evrenselleştirilebilir olmasına imkân veren özelliği
B) Bir şeyin kendinde ait olmasını sağlayan bir özelliği
C) Bir şeyin içsel olmasını sağlayan bir özelliği
D) Bir şeyin ilişkisel ya da dışsal olmasını sağlayan bir özelliği
E) Bir şeyin bir karşılaştırma kategorisine göre iyi olarak görmemizi sağlayan özelliği

Cevap : E) Bir şeyin bir karşılaştırma kategorisine göre iyi olarak görmemizi sağlayan özelliği