Pozitivist Felsefe 2022-2023 Final Soruları

1. Saint-Simon’a göre pozitivizm, toplumsal yapıyı bilimsel çalışmalar vasıtasıyla ve bilimsel yöntemler kullanarak yeniden düzenlemeyi amaç edinen bir tutumun adıdır. Aşağıdaki düşünürlerden hangisi S. Simon’un bu görüşünü paylaşan düşünürlerden biri değildir?

A) Jeremy Bentham
B) Johannes Scottus
C) James Mill
D) Charles Fourier
E) Thomas Malthys

Cevap : B) Johannes Scottus

2. Bir önermenin doğrulanmasında dilsel yön aşağıdakilerden hangisi oluşturur?

A) Önermenin uzunluğu ya da kısalığı
B) Önermenin gramatik yapısı
C) Terimlerin anlamları
D) Önermeyi oluşturan ögelerin dizilişi
E) Terimler arasındaki ilişki

Cevap : E) Terimler arasındaki ilişki

3. I. Öklid dışı geometrilerin ortaya çıkmasıyla, sezgi geometriyi kavramanın tek yolu olmayacaktır.
II. Nokta, uzay, boyut gibi çok özel objelerin bilgisini ölçme yoluyla ve dolayısıyla objektif bir yöntemle kavranamaz.
III. Rölativist fizik “zaman ve mekân”ı ölçülebilir özellikte tanımlamıştır.
Öklid dışı geometriler ile ilgili ifadelerden hangisi veya hangileri yanlıştır?

A) Yalnız I
B) I ve II
C) I ve III
D) II ve III
E) Yalnız II

Cevap : E) Yalnız II

4. Bilgi Teorisi aşağıdaki sorulardan hangisini sorar?

A) Nasıl biliyorum?
B) Ne bildiğimi nasıl bilirim?
C) Bilmek mümkün mü?
D) Ne biliyorum?
E) Niçin bilmeye ihtiyacım var?

Cevap : B) Ne bildiğimi nasıl bilirim?

5. Viyana Çevresi adıyla bilinen topluluğun bir araya gelerek organize bazı çalışmalar yapması aşağıdaki düşünürlerden hangisi sayesinde olmuştur?

A) Moritz Schlick
B) Hans Hahn
C) Richard von Mises
D) Herbert Feigl
E) Gustav Bergmann

Cevap : A) Moritz Schlick

6. Tanıyarak bilme ile tasvirle bilme arasındaki bağ aşağıdakilerden hangisi üzerine kuruludur?

A) Tasvirin niteliği üzerine
B) Düşünme şeklimize
C) Duyu verileri üzerine
D) Tanıma şeklimizin üzerine
E) İlgili nesnelerin üzerine

Cevap : C) Duyu verileri üzerine

7. Semantik araştırma türü çalışmalar aşağıdaki dönemlerden hangisine kadar uzanır?

A) 19. yüzyıl
B) Yeni Çağ
C) Antik Çağ
D) Orta Çağ
E) 18. yüzyıl

Cevap : C) Antik Çağ

8. Aşağıdakilerden hangisi fizikalizmin özelliklerinden biri değildir?

A) Aynı zamanda bilim dilidir.
B) Evrenseldir.
C) Günlük dille ilgisi vardır.
D) Fizikalizmin fiziksel dille bir ilgisi yoktur.
E) Bütün bilimlerin ortak dilidir.

Cevap : D) Fizikalizmin fiziksel dille bir ilgisi yoktur.

9. “Dilsel bir ifadenin işaret ettiği nesne ile bu ifadenin arasında …..”
Yukarıdaki boşluk aşağıdakilerden hangisi ile tamamlanmalıdır?

A) benzerlik vardır.
B) özdeşlik yoktur.
C) özdeşlik vardır.
D) benzerlik yoktur.
E) ilişki olması şart değildir.

Cevap : B) özdeşlik yoktur.

10. Viyana Çevresi aşağıdakilerden hangisinin temelinde şekillenir?

A) Emprizm
B) Doğruluk
C) Dil
D) Mantık
E) Semantik

Cevap : C) Dil

11. Bir önermenin gözlem ve deney vasıtasıyla doğrulanması aşağıdakilerden hangisini gerektirir?

A) Gözlem ve deneyin araçsız yapılmış olmasını
B) Gözlem ve deneyi yapanın bizzat kendisi olmasını
C) Doğrulama işleminin, önerme ile öngörülen deney ve gözlemle ilişkili olmasını
D) Gözlem ve deneyi yapanların güvenilir insanlar olmasını
E) Gözlem ve deneyin yapılışına tanık olmayı

Cevap : C) Doğrulama işleminin, önerme ile öngörülen deney ve gözlemle ilişkili olmasını

12. I. Önceki felsefi sistemleri boş birer metafizik yapıdır.
II. Metafizik bir sorunun denetlenebilir bir cevabı yoktur.
III. Metafizik; bilim ve felsefe arasındaki ilişkisizliğin sonucudur.
Viyana Çevresinin metafizik ile ilgili görüşlerini, yukarıdakilerden hangisi veya hangileri ifade etmektedir?

A) I ve II
B) I ve III
C) II ve III
D) Yalnız I
E) Yalnız II

Cevap : A) I ve II

13. Aşağıdakilerden hangisi tekil ifadelerin bir özelliğidir?

A) Doğrudan algılanamazlar.
B) Belirli bir şeye işaret etmezler.
C) Zaman ve yer sınırlaması olmasa da değişen bir şey olmaz.
D) Belirli bir yer ve zamanda olan bir şeye işaret ederler.
E) Bu ifadeler her zaman doğrudurlar.

Cevap : D) Belirli bir yer ve zamanda olan bir şeye işaret ederler.

14. Mantıksal Hakikat Teorisinden söz eden filozof aşağıdakilerden hangisidir?

A) Frege
B) Russell
C) Carnap
D) Lewis
E) Ayer

Cevap : B) Russell

15. Dil ve dil dışı nesneler arasındaki temel klasik problem aşağıdakilerden hangisidir?

A) Hakikat
B) Doğrulama
C) Bağlantı kurma
D) Temsil
E) Problem çözme

Cevap : A) Hakikat

16. Aşağıdakilerden hangisi Carnap’ın eserlerinden biri değildir?

A) Anlam Postulatları
B) Anlam ve Zorunluluk
C) Finansabilirlik ve Anlam
D) Empirizmin İki Dogması
E) Gözlem Dili ve Teorik Dil

Cevap : D) Empirizmin İki Dogması

17. Carnap’ın Viyana Çevresi düşüncesine katkısı aşağıdakilerden hangisidir?

A) Anlam açısından
B) Önerme ve cümle ilişkisi açısından
C) Önermelerin doğruluğu açısından
D) Dili sentaks yönünden ele alma açısından
E) Mantık açısından

Cevap : D) Dili sentaks yönünden ele alma açısından

18. Kelimelerin taşıdıkları bilgi içeriklerinin özellikleri dikkate alındığında, ışığın renkli ve saydam filtrelerden geçişini inceleyen bir bilim adamının “görünür ışık” ifadesini kullanmasında aşağıdakilerden hangisi söz konusu değildir?

A) Bilgisel içerik
B) Öznel içerik
C) Deney ve gözleme dayalı içerik
D) Nesnel içerik
E) Duygusal içerik

Cevap : E) Duygusal içerik

19. Semantiğin görevi aşağıdakilerden hangisidir?

A) Anlamın belirlenmesine yardımcı olmak
B) Önermelerin doğruluğunu incelemek
C) İşaretleri incelemek
D) İşaret edilenleri incelemek
E) İşaretler ve işaret edilenler arasındaki ilişkiyi incelemek

Cevap : E) İşaretler ve işaret edilenler arasındaki ilişkiyi incelemek

20. I. Felsefi kavramlar bilimsel çalışmalar ışığında ele alınmalıdır.
II. Felsefeyi bilimden ayrı düşünmek gerekmektedir.
III. Bilimsel kavramlar felsefi yönden tekrar ele alınıp aydınlatılmalıdır.
IV. Bilimsel bilgi, duyum öğelerinin fonksiyonlar bağlılığından ayrı bir şeydir.
Yukarıda ErnstMach’ın görüşlerinden bazıları verilmiştir. Yargıların doğru ise (D), yanlış ise (Y) olarak gösterimi sırasıyla hangi seçenekte verilmiştir?

A) D, Y, D, Y
B) D, Y, Y, D
C) Y, D, Y, D
D) D, D, Y, D
E) D, D, D, Y

Cevap : A) D, Y, D, Y