İletişim Sosyolojisi 2023-2024 Final Soruları

Açıköğretim fakültesi öğrencileri için hazırlanan bu makale, İletişim Sosyolojisi dersi kapsamında önemli konuları ele almayı amaçlamaktadır. Bu yazıda, iletişimin temel öğeleri, medya tarihi, iletişim teorileri, kamuoyu oluşumu, kitle iletişim araçlarının evrimi ve dijital çağın getirdikleri gibi ana başlıklar üzerinde durulmaktadır. @lolonolo_com olarak amacımız, öğrencilere ders materyallerini daha iyi anlamaları ve sınavlarda başarılı olabilmeleri için gerekli bilgileri sağlamaktır.

İletişimin Temel Unsurları

İletişim, mesajın bir kaynaktan hedefe kanal aracılığıyla iletilmesi sürecidir. Bu süreçte, iletişimin başarılı olması için gürültü (anlam karmaşası veya iletişim engelleri) gibi unsurların minimuma indirilmesi gerekmektedir.

Medya ve İletişim Tarihinde Dönüm Noktaları

1927’de Harold Lasswell tarafından yazılan “Dünya Savaşında Propaganda Teknikleri”, iletişim araştırmalarında önemli bir eserdir. 19. yüzyıl sonlarında gazeteciliğin profesyonelleşmesi ve ilk gazetecilik sendikalarının kurulması, basın özgürlüğü açısından önemli bir aşamadır. Ayrıca, J.J. Rousseau tarafından ilk kez kullanılan “kamuoyu” kavramı, demokratik toplumların vazgeçilmez bir unsuru haline gelmiştir.

İletişim Teorileri ve Kuramları

Frankfurt Okulu ve Şikago Okulu, iletişim teorileri ve kritik medya çalışmaları açısından önemli katkılar sunmuşlardır. Karl Marx’ın görüşleri, eleştirel kitle iletişim kuramcılarının çalışmaları için temel oluştururken, Manuel Castells’in “Ağ Toplumu” kavramı, dijital çağda toplumsal örgütlenme biçimlerinin anlaşılması için kritik bir perspektif sunar.

Kitle İletişim Araçlarının Evrimi

16. yüzyıldan itibaren basının gelişimi, toplumsal ve siyasal değişimlerde kritik bir rol oynamıştır. Web 2.0 ile birlikte internet, sadece bilgi alınan bir kaynak olmaktan çıkıp, kullanıcıların içerik üretici olarak etkileşime girdiği dinamik bir platforma dönüşmüştür.

Dijital Çağın İletişime Etkisi

Dijital teknolojiler, bilginin sayısallaştırılması ve internet üzerinden yayılmasıyla iletişim alanında devrim yaratmıştır. Karşılıklı etkileşim, çoklu ortam içeriklerin zenginliği ve hızlı bilgi akışı, dijital çağın iletişim üzerindeki belirgin özelliklerindendir.

Sonuç

İletişim sosyolojisi, toplum ve medya arasındaki ilişkileri derinlemesine inceleyen bir disiplindir. Bu makalede ele alınan konular, öğrencilere iletişimin ve medyanın toplumsal yapısı, işlevleri ve değişimleri hakkında temel bir bakış açısı sunmayı amaçlamaktadır. @lolonolo_com olarak, açıköğretim ve meslek sınavlarına hazırlanan öğrencilere destek olmak amacıyla bu bilgileri sunuyoruz. Öğrencilerin bu bilgilerle sınavlarda başarılı olmalarını ve alanlarında uzmanlaşmalarını umuyoruz.

@lolonolo_com

1. Aşağıdakilerden hangisi iletişimin temel ögelerinden biri değildir?

A) Mesaj
B) Kanal
C) Hedef
D) Kaynak
E) Gürültü

Cevap : E) Gürültü

2. 1927’de yayımlanan ve iletişim tarihi açısından önemli eserlerden biri olan “Dünya Savaşında Propaganda Teknikleri” kitabı aşağıdaki isimlerden hangisine aittir?

A) Harold Lasswell
B) Charles Cooley
C) Paul Felix Lazarsfeld
D) G. Herbert Mead
E) Carl Hovland

Cevap : A) Harold Lasswell

3. Basın özgürlüğünde önemli bir aşama olan, gazeteciliğin uzmanlık gerektiren bir meslek dalı olarak ayrışmaya başlaması ve ilk gazetecilik sendikalarının ortaya çıkması aşağıdaki hangi dönemde olmuştur?

A) 19. yüzyıl başları
B) 17. yüzyıl sonları
C) 18. yüzyıl sonları
D) 19. yüzyıl sonları
E) 18. yüzyıl başları

Cevap : D) 19. yüzyıl sonları

4. 1774 yılında, bugünkü anlamda “kamuoyu” (public opinion) kavramını ilk kullanan aşağıdaki düşünürlerden hangisidir?

A) J. Locke
B) J.J. Rousseau
C) İbn Haldun
D) T. Adorno
E) T. Hobbes

Cevap : B) J.J. Rousseau

5. Aşağıdakilerden hangisi Frankfurt Okulu’nun düşünürlerinden biri değildir?

A) Max Horkheimer
B) Max Weber
C) Herbert Marcuse
D) Theodor Adorno
E) Erich Fromm

Cevap : B) Max Weber

6. Eleştirel kitle iletişim kuramcılarının görüşlerini dayandırdıkları, aynı zamanda sosyolojinin kurucuları arasında yer alan kişi aşağıdakilerden hangisidir?

A) Karl Marx
B) Saint Simon
C) Emile Durkheim
D) Auguste Comte
E) Max Weber

Cevap : A) Karl Marx

7. İletişimin sosyal hayattaki rolünü araştıran ilk modern araştırma ve çalışmalar aşağıdaki hangi okulun çatısı altında yapılmıştır?

A) Roma Okulu
B) Cambridge Okulu
C) Frankfurt Okulu
D) Ankara Okulu
E) Şikago Okulu

Cevap : E) Şikago Okulu

8. Kaynak ve hedefin eş zamanlı ve aynı mekânda olmasını gerektiren iletişim biçimi aşağıdakilerden hangisidir?

A) İç iletişim
B) Yazılı iletişim
C) Yüzyüze iletişim
D) Kitle iletişimi
E) Örgütsel iletişim

Cevap : C) Yüzyüze iletişim

9. Aşağıdakilerden hangisi okur temsilcisinin görevleri arasında sayılamaz?

A) Gazete reklam ve tirajlarını artırmak
B) Gazete haberlerinde kalite kontrol görevini yerine getirmek
C) Editoryal yönetimi etik sınırlar içinde tutmak
D) Haberlerin basın ahlak kurallarına uygun olmasını denetlemek
E) Okurların ciddiye alındıklarını göstermek ve okuru gazeteye bağlamak

Cevap : A) Gazete reklam ve tirajlarını artırmak

10. Web 2.0’ın basit internetten (web 1.0) en belirgin farkı aşağıdakilerden hangisidir?

A) Bilginin web ortamında kolayca aranabilmesi
B) Kullanıcıların web ortamında yayımlanan içerikleri takip edebilmesi
C) Karşılıklı etkileşime imkân vererek çok sayıda tüketicinin aynı zamanda üretici olması
D) Tek yönlü bir haber akışının olması
E) Kullanıcıların ve yayıncıların çevrim içi içeriklere ulaşabilmesi

Cevap : C) Karşılıklı etkileşime imkân vererek çok sayıda tüketicinin aynı zamanda üretici olması

11. Aşağıdakilerden hangisi ABD ile kıyaslandığında, Avrupa’da güçlü bir kitle iletişim araştırmaları geleneği doğmasını yavaşlatan unsurlardan biri olarak sayılamaz?

A) Uydu teknolojileri konusunda SSCB’nin tecrübelerini Avrupa ülkeleri ile paylaşmaması
B) Avrupa’da radyonun uzun süre devlet tekelinde kalması
C) Avrupalı sosyal bilimcilerin modernizme mesafeli durmaları
D) Avrupalı sosyal bilimcilerin kitle iletişimine karşı eleştirel yaklaşımları
E) ABD’ye göre Avrupa’da elektronik medyanın teknik ve ekonomik olarak azgelişmiş olması

Cevap : A) Uydu teknolojileri konusunda SSCB’nin tecrübelerini Avrupa ülkeleri ile paylaşmaması

12. Aşağıdakilerden hangisi 20. yy başlarında basına yönelik eleştirilerin yükselmesinin nedenlerinden biri olamaz?

A) Eleştirel niteliklerini yitirmeleri
B) İktidarların güdümüne girmeleri
C) Gözcülük veya bekçilik yapmaları
D) Aşırı ticarileşmeleri
E) Dördüncü kuvvet olma özelliklerini kaybetmeleri

Cevap : C) Gözcülük veya bekçilik yapmaları

13. “Ağ toplumu kavramı”nı geliştiren kişi aşağıdakilerden hangisidir?

A) Denis McQuail
B) Manuel Castells
C) Max Weber
D) Erving Goffman
E) Marshall McLuhan

Cevap : B) Manuel Castells

14. Siyasal ve ticari amaçlı bilgi ve kontrol ihtiyacının karşılanması için yayımlanan ilk gazeteler kaçıncı yüzyılda çıkmaya başlamıştır?

A) 19. yüzyıl
B) 16. yüzyıl
C) 17. yüzyıl
D) 20. yüzyıl
E) 18. yüzyıl

Cevap : B) 16. yüzyıl

15. Bir toplumun üyeleri arasındaki ilişkileri düzenleyen ve bireylerin uymak zorunda oldukları iyi ve güzel huylar, davranış biçimleri aşağıdakilerden hangisidir?

A) İlahiyat
B) Adab-ı muaşeret
C) Etik
D) Güzel sanatlar
E) Ahlak

Cevap : E) Ahlak

16. Aşağıdakilerden hangisi Frankfurt Okulu’nu ortaya çıkaran ve olgunlaşmasını sağlayan tarihsel olaylardan biri değildir?

A) Adolf Hitler liderliğinde faşizmin yükselmesi
B) İkinci Dünya Savaşı’ndan sonra Batı’daki kapitalist rejimlerin istikrara kavuşması ve ideolojik dönüşümlerin kapitalizm öncülüğünde olması
C) Birinci Dünya Savaşı’nın Almanya’da oluşturduğu hayal kırıklığı ve bunalımlar
D) ABD ve SSCB arasında başlayan soğuk savaş
E) Bolşevik İhtilali’nin beklendiği gibi Avrupa’ya yayılmaması

Cevap : D) ABD ve SSCB arasında başlayan soğuk savaş

17. Enformasyon’un analog hâlinden bilgisayarlar tarafından okunabilen dijital formata dönüştürülmesine verilen ad aşağıdakilerden hangisidir?

A) Elektronikleştirme
B) Formatlama
C) Sabitleme
D) Veri iletişimi
E) Sayısallaştırma

Cevap : E) Sayısallaştırma

18. Ori Brafman ve Rod A. Beckstrom’un “Lidersiz Organizasyonların Önlenemeyen Başarısı” kitabında ağ tipi toplumsal örgütlenme bir hayvan metaforu üzerinden açıklanır. Bu metafora göre ağ toplumunu ifade eden toplumsal örgütlenme aşağıdaki hangi hayvana benzetilmiştir?

A) Kırkayak
B) Örümcek
C) Deniz yıldızı
D) Kurbağa
E) Akrep

Cevap : C) Deniz yıldızı

19. Georg Simmel’e göre bilim dalı olarak sosyolojinin ilgi alanına giren tek özel alan aşağıdakilerden hangisidir?

A) İletişim sosyolojisi
B) Sanayileşme
C) Kurumsallaşma
D) Toplumsallaşma
E) Medyatikleşme

Cevap : D) Toplumsallaşma

20. İlk telgraf hattı aşağıdaki hangi ülkede kurulmuştur?

A) İtalya
B) Almanya
C) Fransa
D) ABD
E) İngiltere

Cevap : D) ABD