Bilimsel Araştırma Teknikleri 2023-2024 Bütünleme Soruları

Bilimsel Araştırma ve Örnekleme

Bilimsel araştırmada örnekleme, araştırmanın güvenilirliği ve geçerliliği açısından kritik bir öneme sahiptir. Örnek büyüklüğünü etkileyen faktörler arasında alt grupların sayısı, olayın evrende görülme sıklığı, kararın önemi ve mali kaynak kısıtları bulunurken, soru-yanıt ilişkisi bu faktörler arasında yer almaz.

Bilimsel Düşüncenin Özellikleri

Bilimsel düşüncenin temel özellikleri arasında olaylara dayanma, yanılma olasılığının kabulü ve eleştiriye açık olma yer alır. Bu özellikler, bilimsel sürecin objektif, güvenilir ve tekrarlanabilir olmasını sağlar.

Bilimsel Yaklaşımlar

Thomas Kuhn’un paradigma teorisi, bilimsel faaliyetlerin nasıl ilerlediğini açıklar. Kuhn’a göre, bilimde paradigma değişiklikleri, bilimsel devrimlerin temelini oluşturur ve bu, normal bilimden radikal bir kopuş anlamına gelir.

Araştırma Teknikleri ve Yazım Aşaması

Araştırma sürecinin yazım aşamasında, belirlenen süre içinde bitirme, bilgisayar desteği almak ve dikkat dağıtıcı unsurlardan kaçınmak gibi unsurlar önemlidir. Bu aşama, araştırmanın net ve anlaşılır bir şekilde raporlanmasını sağlar.

Mülakatlar ve Örnekleme Sorunları

Mülakat, bilimsel araştırmalarda sıklıkla kullanılan bir yöntemdir ancak subjektiflik ve ön yargı gibi zayıf yönleri bulunur. Ayrıca, online araştırmalar ve büyük örnek kümeleri, örnekleme sorunlarına yol açabilir.

Güvenilirlik ve Geçerlilik

Bir araştırmanın güvenilirliği, ölçüm aracının tutarlı ve istikrarlı ölçme kabiliyeti ile ilgilidir. Güvenilirliği değerlendirmek için test-yeniden test, alternatif formlar ve içsel tutarlılık gibi yöntemler kullanılır.

Araştırma Hataları ve Etik

Bilimsel araştırmalarda yapılan yaygın hatalar arasında yanlış usavurum, muhakeme ve çıkarım, yanlış denek seçimi ve yetersiz mülakat ve gözlemler bulunur. Araştırmacılar, çalışmalarında nesnellik ve açık, basit ifadeler kullanmaya özen göstermelidir.

Sonuç

Bilimsel Araştırma Teknikleri, öğrencilerin eleştirel düşünme, problem çözme ve bilimsel bilgiyi uygulama yeteneklerini geliştirmelerine yardımcı olacak temel bir disiplindir. Bu makale, öğrencilere bilimsel araştırmanın temel prensip ve yöntemlerini anlamalarında destek olmayı amaçlamaktadır. lolonolo.com olarak, açıköğretim ve meslek sınavlarına hazırlanan öğrencilere yönelik kaynaklar sunmaya devam edeceğiz.

@lolonolo_com

1. Aşağıdakilerden hangisi örnek büyüklüğünü etkileyen faktörlerden biri değildir?

A) Örnekte yer alan alt grupların sayısı
B) Soru-yanıt ilişkisi
C) İncelenen olayın evrende görülme sıklığı
D) Kararın önem derecesi
E) Mali kaynak kısıtları

Cevap : B) Soru-yanıt ilişkisi

2. Bilimsel Araştırmalarda Temel Kavramlara ilişkin olarak verilen aşağıdaki bilgilerden hangisi yanlıştır?

A) Evrende, zihinde yahut manevi alandaki her “oluş”, her “durum” bir olgudur.
B) Matematik ve istatistik metafiziksel birer olgudur.
C) Olguları ele alırken “analitik” yahut “deneysel” yöntemler kullanılır.
D) Sosyal bilimciler için insanın taraf olduğu her olgu bir araştırma konusu potansiyeli taşır.
E) Bilimsel etkinliğin amacı merak, tahmin, kontrol etmektir.

Cevap : B) Matematik ve istatistik metafiziksel birer olgudur.

3. I. Olaylara dayanma
II. Taraflı olma
III. Yanılma olasılığının kabulü
IV. Eleştiriye açık olma
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri bilimsel düşünmenin temel özellikleri arasında sayılabilir?

A) I, II ve IV
B) I, III ve IV
C) II ve IV
D) Yalnız II
E) I ve II

Cevap : B) I, III ve IV

4. Bilimsel yaklaşımlara ilişkin olarak aşağıda verilen ifadelerden hangisi doğrudur?

A) Thomas Kuhn’a göre normal bilimde bir paradigma sadece mantıksal veya rasyonel gerekçelerle kabul edilir.
B) Karl Popper, tümevarımın mantıksal olarak imkânsızlık içermediğini belirtmiştir.
C) Paul Feyerabend’e göre özgür bir toplumda bir bilginin bilimsel olması, insanların ona itaat etmesini gerektirmektedir.
D) Comte’ye göre sosyal bilimler doğal bilimlerin yöntemlerini kullanmamalıdır.
E) Thomas Kuhn bilimsel faaliyetleri paradigma adını verdiği bir kavramla açıklamaya çalışmıştır.

Cevap : E) Thomas Kuhn bilimsel faaliyetleri paradigma adını verdiği bir kavramla açıklamaya çalışmıştır.

5. I. Sektör ayrımı
II. Yaşama yerlerine göre (köy, şehir, varoş)
III. Coğrafi alan
IV. Zaman
Yukarıda verilenlerden hangisi ya da hangileri tipik konu daraltma yollarındandır?

A) Yalnız II
B) II ve IV
C) I ve III
D) Yalnız III
E) I, III ve IV

Cevap : A) Yalnız II

6. I. Bitirme zamanı için bir sürenin belirlenmesi
II. Bilgisayar desteği almak
III. Dikkat dağıtıcı unsurlardan kaçınmak
IV. İstikrar kaybı yaşanabilecek mekânlarda bulunmak
Yukarıda verilenlerden hangileri yazma aşamasında dikkat edilmesi gereken konulara dâhil edilebilir?

A) I, III ve IV
B) I ve III
C) I, II ve III
D) II ve IV
E) III ve IV

Cevap : C) I, II ve III

7. I. Biçimsel Olmayan Mülakatlar
II. Yarı-Biçimsel Mülakatlar
III. Biçimsel Mülakatlar
IV. Biçim Üzeri Mülakatlar
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri mülakat türlerine girmez?

A) I ve III
B) I ve IV
C) Yalnız IV
D) II, III ve IV
E) II ve III

Cevap : C) Yalnız IV

8. I. Büyük örnek kütle sorunu
II. Online araştırmalarda örnekleme sorunu
III. Sanal ortamda araştırma imkânının geniş olması
IV. Kaynak yetersizliği
Yukarıda verilenlerden hangisi veya hangileri örnekleme sorunlarının içinde yer alır?

A) I, III ve IV
B) I ve III
C) Yalnız II
D) I ve II
E) I ve IV

Cevap : D) I ve II

9. “Bir testin veya ölçeğin ölçmek istediği şeyi tutarlı ve istikrarlı bir biçimde ölçme derecesidir.”
Yukarıda verilen cümledeki tanım aşağıdaki terimlerden hangisini karşılamaktadır?

A) Güvenilirlik
B) Çeşitlilik
C) Uygulanabilirlik
D) İleri düzeylilik
E) Sabitlik

Cevap : A) Güvenilirlik

10. ‘’….. en önemli üstünlükleri araştırılan olguya ilişkin değişme ve gelişmeleri tespit edebilme kapasitesidir.’’
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yere aşağıdaki araştırma türlerinden hangisi getirilmelidir?

A) Açıklayıcı araştırmaların
B) Keşfedici araştırmaların
C) Dönemlik araştırmaların
D) Betimleyici çalışmaların
E) Anlık araştırmaların

Cevap : C) Dönemlik araştırmaların

11. İdeal evrenin araştırılabilir düzeyde indirgenebilmesi için bazı ölçütlere göre daraltılmasına ne ad verilir?

A) Genel evren
B) Sistemsel evren
C) Gerçek evren
D) Doğru evren
E) Sürekli evren

Cevap : C) Gerçek evren

12. “Günlük hayatta yapılan konuşmalarda tarafların sık sık ‘seni yanlış anladım’ veya ‘beni yanlış anladın’ gibi ifadeler kullandıkları ve ilave açıklamaya ihtiyaç duyduklarına tanık olunur. Oysa özellikle katılımcının yönettiği anketlerde bu tür yanlış veya eksik anlamalar söz konusu olduğunda, araştırmacının ilave açıklama yapma şansı yoktur. Bu duruma çözüm olarak ankette yer alan soruları, yanlış anlamayı en aza indirecek şekilde ifade etmek önerilebilir.”
Yukarıda verilen paragrafa göre aşağıdakilerden hangisi bir anketin verimsiz olmasına sebep olabilecek nitelikte değildir?

A) Çifte veya çoklu soru sorulması
B) ‘’En son ne zaman bir kereviz yediniz?’’ tarzı hafızaya dayalı sorular sorulması
C) Soruların uzun ifadelere sahip olması
D) Yönlendirici sorulardan oluşan ölçek kullanılması
E) Soru-konum uyumuna dikkat edilmesi

Cevap : E) Soru-konum uyumuna dikkat edilmesi

13. Bir ölçeğin güvenilirliğini ölçmede kullanılan üç yaklaşım çeşidi aşağıdaki seçeneklerden hangisinde verilmiştir?

A) Test-yeniden test / Alternatif formlar / İçsel tutarlılık
B) Sağlamlık göstergesi / Çeşitlilik / Test-yeniden test
C) Düzey araştırması / Kalite kontrol / Alternatif formlar
D) Alternatif formlar / Düzey araştırması / Çeşitlilik
E) Sabitlilik / Çeşitlilik / İçsel tutarlılık

Cevap : A) Test-yeniden test / Alternatif formlar / İçsel tutarlılık

14. Aşağıdakilerden hangisi geçerlilik kategorisi içinde bulunmaz?

A) Ayırtedici geçerlilik
B) Düzeysel geçerlilik
C) İçerik geçerliliği
D) Yapısal geçerlilik
E) Yakınsak geçerlilik

Cevap : B) Düzeysel geçerlilik

15. I. Yanlış usavurum, muhakeme ve çıkarım
II. Yanlış denek seçimi
III. Dış etkiyi azaltma
IV. Yetersiz mülakat ve gözlemler
Yukarıda verilenlerden hangisi veya hangileri bilimsel araştırmalarda yapılan yaygın hatalardandır?

A) Yalnız III
B) III ve IV
C) I, III ve IV
D) I, II ve IV
E) I ve IV

Cevap : D) I, II ve IV

16. Araştırmalara ilişkin olarak aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

A) Belirlenen araştırma konularının araştırılabilir hale gelmeleri için değişik ölçütler kullanılarak genelleştirilmesi gerekir.
B) Kitaplar verileri yenileme konusunda esnektir.
C) Araştırmalar, bir amaca yönelik olarak yapılmak zorunda değildir.
D) Araştırma konusunun özgün olması gerekmez.
E) Kabul edilmiş her tez mutlak kaliteyi garantilemez.

Cevap : E) Kabul edilmiş her tez mutlak kaliteyi garantilemez.

17. I. Belirlenen ana kütleden örnek kütleleri oluşturacak deneklerin seçilmesi
II. Az sayıda değişkenin ölçülmesi
III. Diğer değişkenlerin kontrol edilmesi
IV. Bir veya daha çok değişken üzerine planlanan değişimin tatbik edilmesi
Yukarıdakilerden hangisi veya hangileri tipik bir deneysel araştırmada takip edilecek aşamalardandır?

A) I ve III
B) Yalnız II
C) I, III ve IV
D) I, II ve IV
E) III ve IV

Cevap : E) III ve IV

18. ‘’Mülakatın zayıf yönlerinden biri bireysel temasların yoğun olması sebebiyle hem olumlu hem de olumsuz anlamda ….. ve ….. oluşma ihtimalinin yüksekliğidir.’’
Yukarıda boş bırakılan yerlere aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?

A) veri dağılımı – bağlılık
B) üretim – tüketim
C) objektiflik – empati
D) subjektiflik – ön yargı
E) pragmatik yaklaşım – bencillik

Cevap : D) subjektiflik – ön yargı

19. ‘’Gazeteciler veya televizyoncular haber veya yorumun üslubu biraz dramatik hale getirerek ilgi çekmek isteyebilirler. Roman ve hikâye yazarları kelimelerle oynayarak hayal gücümüzün sınırlarını zorlamak isteyebilirler. Ancak, bilimsel çalışmalarda dil özlü ve duru biçimde kullanılmalıdır.’’
Yukarıdaki paragraf dikkate alındığında bir bilim insanının ne gibi noktalardan kaçınması gerekir?

A) Nesnellik
B) Eldeki verilere göre hareket etmek
C) Tümcelerin açık, basit ve dolaysız olması
D) ‘’Ben’’ odaklı konuşma
E) İfade ve imla bozukluklarından kaçınma

Cevap : D) ‘’Ben’’ odaklı konuşma

20. Aşağıdakilerden hangisi kaynakça hazırlarken araştırmacıların sıkça yaptığı hatalardan biri değildir?

A) Alfabetik sıralamaya bağlı kalmak
B) Okunmamış eserlere okunmuş gibi atıf yapmak
C) Metinde atıf yapılmayan esere kaynakçada yer vermek
D) Bilimsel olmayan eserlerden atıf yapmak
E) Gereksiz yere kaynak göstermek

Cevap : A) Alfabetik sıralamaya bağlı kalmak