Çocukluk Döneminde Sanat ve Yaratıcılık 2023-2024 Final Soruları

Giriş

Çocukluk dönemi, bireylerin gelişim süreçlerinde kritik bir dönemdir ve bu dönemde sanat ve yaratıcılık, çocukların zihinsel, duygusal ve sosyal gelişimlerine önemli katkılar sağlar. Sanat, çocukların hayal güçlerini ve gözlem becerilerini geliştirirken, yaratıcılık, problem çözme ve yenilikçi düşünme yeteneklerini destekler. Bu makalede, çocukluk döneminde sanat ve yaratıcılığın önemini, bu süreçlerin nasıl desteklenebileceğini ve sanatsal etkinliklerin çocuk gelişimindeki rolünü ele alacağız.

Sanat ve Yaratıcılık

Sanat ve yaratıcılık, çocukların duygusal ve bilişsel gelişimlerinde önemli rol oynar. Sanat etkinlikleri, çocukların hayal güçlerini ve gözlem becerilerini geliştirir. Bir sanat galerisini gezmek, çocukların hayal gücünü, gözlem becerisini, mantığını ve beğeni duygusunu geliştirirken, el-göz koordinasyonu gibi motor becerilerin gelişmesini sağlamaz (Soru 1). Yaratıcı bireylerin genellikle kendilerinden farklı yaş gruplarıyla arkadaşlık kurma eğiliminde oldukları gözlemlenmiştir (Soru 2). Bu, sosyal becerilerin yaratıcılıkla nasıl iç içe geçtiğini göstermektedir.

Çizim Gelişim Aşamaları ve Değerlendirme

Çocukların sanat çalışmalarında gelişimlerini izlemek, onların çizim gelişim aşamalarına göre yapılabilir. Çocuklarla birebir görüşme yapmak, sistematik olarak gözlem yapmak, çalışma sürecindeki diyalogları kaydetmek ve her çocuk için sanat portfolyosu hazırlamak gibi yöntemler bu süreçte etkili olabilir (Soru 3). Ancak, çocukların resimlerini panoda sergilemek, gelişimlerinin izlenmesine doğrudan katkı sağlamaz.

Estetik Duyarlılık ve Sürdürülebilir Davranışlar

Sanat aracılığıyla estetik duyarlılık kazandırmak, çocukların çevreyi koruma bilincini geliştirir ve sürdürülebilir davranışlar kazanmalarını sağlar (Soru 4). Bu, çocukların ileriki yaşamlarında da devam ettirebilecekleri önemli bir kazanımdır.

Sınıf Ortamında Yaratıcılık ve Değerlendirme

Sınıf ortamında yaratıcılığı teşvik eden unsurlar arasında öğretme ve öğrenme etkinliklerindeki özgünlük, öğrencinin ders yönetiminde inisiyatif alması, farklı ve çözüm yönelimli düşünmeye teşvik etme gibi faktörler bulunmaktadır (Soru 5). Bu unsurlar, çevrenin yaratıcı potansiyelini değerlendirmek için kullanılabilir.

Sanat ve Gözlem

Çocukların daha gerçekçi semboller ve figürler çizebilmeleri için gözlem yaptırmak önemli bir yöntemdir (Soru 7). Gözlem, çocukların doğayı ve çevrelerini daha yakından tanımalarını ve bu gözlemlerini sanatsal çalışmalarına yansıtmalarını sağlar.

Sanat ve Çoklu Zeka Kuramı

Çoklu Zeka kuramı, bireylerin kendine özgü belirli becerilerle donanmasını ve bu becerilerle değişen dünyaya uyum sağlamasını öngörür (Soru 8). Sanat etkinlikleri, bu becerilerin gelişmesine katkıda bulunur.

Yaratıcı Süreç ve Değerlendirme

Sanat çalışmalarında yaratıcı süreç, ürün değerlendirilmesi ile de bağlantılıdır (Soru 9). Öğretmenlerin çocukların yaratıcı ürünlerini değerlendirmesi, onların yaratıcılıklarını geliştirmede önemli bir rol oynar.

Sanatsal Ortam ve Gelişim

Erken çocukluk döneminde sanatsal çalışmalara yönelik düzenli ve donanımlı bir ortam, çocukların girişkenliklerini artırabilir (Soru 12). Montessori yaklaşımında, çocukların seçme şansının olması, onların yaratıcılıklarını destekler (Soru 13).

Çizim Gelişim Aşamaları

Çocukların standart biçimler kullanarak çizim yapmaları, görsel şemaların gelişim aşamasında olduklarını gösterir (Soru 14). Bu aşama, çocukların sembolik düşünme yeteneklerinin geliştiği bir dönemdir.

Sanat ve Çevre Bilinci

Sanat eğitimi, çocukların estetik duyarlılık kazanmalarını ve çevreye olan duyarlılıklarını artırmalarını sağlar (Soru 16). Bu, çocukların çevreyi koruma bilincini geliştirmede etkili bir yöntemdir.

Sanat Materyalleri ve Yaratıcılık

Sanat etkinliklerinde çeşitli materyaller kullanmak, çocukların yaratıcılıklarını geliştirmede önemlidir. Kağıt, boya ve yoğurma malzemeleri gibi temel materyaller, çocukların sanatsal etkinliklerde kullanabileceği temel araçlardır (Soru 17).

Yaratıcı Düşünme Testleri

Yaratıcı düşünme testleri, çocukların yaratıcılıklarını değerlendirmek için kullanılan önemli araçlardır. Guilford bataryası gibi testler, çocukların yaratıcılıklarını ölçmede etkili olabilir (Soru 18).

Beyin Fırtınası ve Yaratıcılık

Beyin fırtınası, öğrenci merkezli ve yaratıcı düşünmeyi teşvik eden bir tekniktir (Soru 19). Bu teknik, öğrencilerin sorumluluklarını geliştirerek yaratıcı düşünme süreçlerini destekler.

Sonuç

Çocukluk döneminde sanat ve yaratıcılık, bireylerin zihinsel, duygusal ve sosyal gelişimlerine önemli katkılar sağlar. Sanat etkinlikleri ve yaratıcı süreçler, çocukların hayal güçlerini, gözlem becerilerini, estetik duyarlılıklarını ve problem çözme yeteneklerini geliştirir. Bu süreçlerin desteklenmesi, çocukların gelecekte de yaratıcı ve duyarlı bireyler olmalarını sağlar. Eğitimciler ve ebeveynler, çocukların bu süreçlerde gelişimlerini destekleyerek onların potansiyellerini en üst düzeye çıkarabilirler

1- Ali ve Aral aileleriyle birlikte bir sanat galerisini gezmeye gitmişlerdir. Bu gezi sonrasında çocukların çeşitli deneyimler edinmeleri beklenir, ancak bu deneyimlerden hangisinin öncelikli olarak gelişmesi beklenemez?

A) Hayal gücü
B) Gözlem becerisi
C) Mantık
D) El-göz koordinasyonu
E) Beğeni duygusu

Cevap: D) El-göz koordinasyonu

Açıklama: Sanat galerisi gezisi sonrasında çocukların hayal gücü, gözlem becerisi, mantık ve beğeni duygusu gelişebilir, ancak el-göz koordinasyonunun gelişmesi beklenemez.

2- Yaratıcı kişilerle ilgili yapılan gözlemsel çalışmalar sosyal beceri yönünden aşağıdaki hangi sonucu ortaya koymuştur?

A) Kardeşleri ile ortak çalışmalar yapmayı tercih etme
B) Hayal etmek yerine gerçekliğin önemine inanma
C) Yaşıtlarıyla zaman geçirmekten keyif alma
D) Anne ve babalarına aşırı bağlılık gösterme
E) Kendilerinden büyük ya da küçüklerle arkadaşlık etme

Cevap: E) Kendilerinden büyük ya da küçüklerle arkadaşlık etme

Açıklama: Yaratıcı kişiler genellikle kendilerinden farklı yaş gruplarıyla arkadaşlık kurma eğilimindedir.

3- Sanat çalışmalarında çocukların gelişimleri çizim gelişim aşamalarına göre değerlendirilerek çocuklar takip edilebilir. Aşağıdakilerden hangisi bu amaçla yapılabileceklerden değildir?

A) Çocukla birebir görüşme yapmak
B) Çocukları sistematik olarak gözlemek
C) Çocukların resimlerini panoda sergilemek
D) Çocukların çalışma sürecinde yaptıkları diyalogları kaydetmek
E) Her çocuk için sanat portfolyosu hazırlamak

Cevap: C) Çocukların resimlerini panoda sergilemek

Açıklama: Çocukların resimlerini panoda sergilemek, gelişimlerinin takip edilmesine doğrudan katkı sağlamaz.

4- Aşağıdakilerden hangisi bir çocuğun yetişkin olduğunda da devam ettirmesinin öngörüldüğü, sanat aracılığıyla estetik duygusunun desteklenmesi konusuna yönelik bir davranıştır?

A) Resim yapma arzusu
B) Çevreyi koruma bilinci
C) Teknoloji kullanma yetkinliği
D) Enstrüman çalma becerisi
E) El işçiliği yetkinliği

Cevap: B) Çevreyi koruma bilinci

Açıklama: Çevreyi koruma bilinci, sanat aracılığıyla desteklenen estetik duygu sayesinde sürdürülebilir bir davranıştır.

5- Çevrenin potansiyel olarak ne kadar yaratıcı olduğunu ölçmek amacıyla geliştirilmiş sınıf ortamı gözlem formunda aşağıdakilerden hangisinin gözlemlenmesi beklenemez?

A) Öğretme ve öğrenme etkinliklerindeki özgünlük
B) Öğrencinin ders yönetiminde inisiyatif alması
C) Farklı ve çözüm yönelimli düşünmeye teşvik etme
D) Öğretmen-öğrenci ve öğrenci-öğrenci ilişkileri
E) Sınıftaki materyallerin çeşitliliği

Cevap: E) Sınıftaki materyallerin çeşitliliği

Açıklama: Sınıftaki materyallerin çeşitliliği doğrudan çevrenin yaratıcılığını ölçmek için bir kriter değildir.

6- “Seslerle ve Kelimelerle Yaratıcı Düşünme” testini değerlendirme amacıyla kullanan bir kişi bu teste yönelik aşağıdakilerden hangisini eksiklik olarak görebilir?

A) Diğer duyuların kullanılmasıyla da yaratıcılığın ortaya konabileceği durumunun gözden kaçırılabilmesi
B) İşitsel zekayı geri planda bırakacak çalışmalardan yeterince yararlanılmaması
C) Seslerin yoğun kullanılmasına yönelik detaylandırılmış kontrol listelerinin eksikliği
D) Birkaç ses ve kelime hakkında ıraksak düşünerek birden çok fikir üretme ihtimali ortadan kalkması
E) Seslerin dinleyende uyandırdığı daha kapsamlı fikirler ve anlamlarla fikirler üretmesine odaklanılmaması

Cevap: A) Diğer duyuların kullanılmasıyla da yaratıcılığın ortaya konabileceği durumunun gözden kaçırılabilmesi

Açıklama: Seslerle ve Kelimelerle Yaratıcı Düşünme testi, diğer duyuların da yaratıcılığı ortaya çıkarabileceğini gözden kaçırabilir.

7- Beş yaş grubunda öğretmenlik yapan Aysun sınıfındaki çocukların daha gerçekçi semboller ve figürler çizebilmesi için uygulamalarında aşağıdakilerden hangisini gerçekleştirmelidir?

A) Desen yapıştırmak
B) Gözlem yaptırmak
C) Sınırlı boyama yaptırmak
D) Kağıt katlatmak
E) Kesme yaptırmak

Cevap: B) Gözlem yaptırmak

Açıklama: Gözlem yaptırmak, çocukların daha gerçekçi semboller ve figürler çizebilmelerine yardımcı olur.

8- Değişen dünyada yaşamak ve uyum sağlamak amacıyla bireyin kendine özgü belirli becerilerle donanmasına ilişkin görüş hangi kuramın temelini oluşturmaktadır?

A) Psikanalitik
B) İnsancıl
C) Algısal
D) Çoklu Zeka
E) Gelişimsel

Cevap: D) Çoklu Zeka

Açıklama: Çoklu Zeka kuramı, bireylerin kendine özgü belirli becerilerle donanmasını ve bu becerilerle değişen dünyaya uyum sağlamasını öngörür.

9- Müge’ye öğretmeni kibrit çöpleri ve düğmeleri kullanarak bir resim yapmasını söyler. Bu şekilde Müge’nin yaratıcı fikirlerini değerlendirmeyi amaçlamaktadır. Öğretmen Müge’de hangi durumu değerlendirmektedir?

A) Çevre
B) Bilgi
C) Başarı
D) Ürün
E) Süreç

Cevap: D) Ürün

Açıklama: Öğretmen, Müge’nin kibrit çöpleri ve düğmelerle yaptığı resim üzerinden yaratıcı ürününü değerlendirmektedir.

10- Okul öncesi dönemdeki çocukların yaratıcılığını değerlendirmek amacıyla bir ölçme aracı tasarlamak isteyen bir araştırmacı aşağıdakilerden hangisini dikkate almalıdır?

A) Müzik ve sanata yönelik sorular hazırlama
B) Okuduğunu anlamaya yönelik sorular belirleme
C) Bilimsel ve bütünsel düşünceyi birleştiren sorular sorma
D) Başarılı ürünlerin değerlendirilmesine odaklanma
E) Oyunlaştırıcı etkinliklerle sorular hazırlama

Cevap: E) Oyunlaştırıcı etkinliklerle sorular hazırlama

Açıklama: Oyunlaştırıcı etkinlikler, okul öncesi dönemdeki çocukların yaratıcılığını değerlendirmek için uygundur.

11- Yaratıcı problem çözmede açıklama, dönüştürme ve uygulama aşamalarının temel alındığı süreçsel uygulamada her aşamanın ilk adımında ortak bir durum yer almaktadır. Bu durum aşağıdakilerden hangisidir?

A) Çözümleme
B) Zorlama
C) İnceleme
D) Üretme
E) Farketme

Cevap: C) İnceleme

Açıklama: Yaratıcı problem çözme aşamalarının ilk adımında inceleme ortak bir durumdur.

12- Erken çocukluk döneminde sanatsal çalışmalara yönelik düzenli ve donanımlı bir ortamın çocuklar üzerinde nasıl bir etkisi bulunabilir?

A) Girişkenliklerini artırabilir.
B) Büyük kas gelişimini destekleyebilir.
C) Dil becerilerini güçlendirebilir.
D) İletişimlerini destekleyebilir.
E) Özbakım becerilerini geliştirebilir.

Cevap: A) Girişkenliklerini artırabilir.

Açıklama: Düzenli ve donanımlı bir sanat ortamı, çocukların girişkenliklerini artırabilir.

13- Montessori yaklaşımına göre özel olarak düzenlenmiş ortamlarda çocukların gelişimlerini destekleyici uygulamalar yapılmaktadır. Bu yaklaşımın dayandığı temel noktada çocukların yaratıcılıklarını destekleme de bulunmaktadır. Aşağıdakilerden hangisi Montessori’ye göre çocukların yaratıcılıklarını destekleyen uygulamadır?

A) Çocuğun tek başına çalışma şansı
B) Sınıf düzeninin çocuklara göre olması
C) Çocuğun deneyimleyerek öğrenmesi
D) Sınıfta kural ve düzenin olması
E) Çocuğun seçme şansının olması

Cevap: E) Çocuğun seçme şansının olması

Açıklama: Montessori yaklaşımına göre, çocuğun seçme şansının olması yaratıcılığı destekler.

14- Berat, her resminde standart biçimde çizdiği karenin üzerine kırmızı üçgen çatı ekleyerek ev çizmektedir. Kuş için de “M” biçimini kullanmayı tercih etmektedir. Bu durumda Berat hangi çizim aşamasındadır?

A) Görsel şemaların gelişimi
B) Mandala
C) Gerçeklik
D) Nedensellik
E) Şematikliğin başlaması

Cevap: A) Görsel şemaların gelişimi

Açıklama: Berat’ın çizimlerinde standart biçimler kullanması, görsel şemaların gelişim aşamasında olduğunu gösterir.

15- Burcu yaptığı resimlerle ilgili öğretmeninden hep aynı tepkiyi almaktadır. Aldığı tepki onu ilk başlarda çok mutlu etse de, sürekli aynı tepkiyi alması sonucunda resim yapma isteği zamanla azalmaya başlamıştır. Burcu aşağıdaki hangi tepkiyi almakta olabilir?

A) Övgü yaklaşımı
B) Düzeltici yaklaşım
C) Araştırıcı yaklaşım
D) Sorgulayıcı yaklaşım
E) Değer verici yaklaşım

Cevap: A) Övgü yaklaşımı

Açıklama: Sürekli övgü almak, bir süre sonra çocuğun yaratıcılığını ve motivasyonunu azaltabilir.

16- Yasemin öğretmen bir kitapta çocukların doğayı ve çevrelerini korumayı öğrenmelerinde sanatsal etkinliklerin etkili olabileceğini okumuş ve bu amaçla da öğrencileri için sanat eğitimi programını genişleterek uygulamaya başlamıştır. Yasemin öğretmenin uyguladığı sanat eğitimi çevreyi korumada aşağıdakilerin hangisi aracılığıyla etki oluşturur?

A) Görsel algıyı geliştirerek
B) Resim tekniklerini öğreterek
C) Estetik duyarlılık kazandırarak
D) Zihinsel kapasiteyi geliştirerek
E) Resim yapmayı öğreterek

Cevap: C) Estetik duyarlılık kazandırarak

Açıklama: Estetik duyarlılık kazandırmak, çocukların çevreye olan duyarlılığını artırır ve koruma bilinci oluşturur.

17- Erken çocukluk dönemindeki çocuklarla sanat etkinliklerinde çeşitli materyallerle sayısız teknikte uygulamalar yapılabilir. Bu materyaller aşağıdakilerden hangisidir?

A) Yoğurma ve kesme malzemesi, yapıştırıcı
B) Artık materyal ve makas
C) Kağıt, boya ve yoğurma malzemeleri
D) Boya, kalem ve fırçalar
E) Yapıştırıcı, alçı ve kağıt

Cevap: C) Kağıt, boya ve yoğurma malzemeleri

Açıklama: Kağıt, boya ve yoğurma malzemeleri, çocukların sanatsal etkinliklerde kullanabileceği temel materyallerdir.

18- Ayşe’ye yaratıcılığını değerlendirmek için insan tiplerini değerlendirmesi, çeşitli şekillerle nesneler yapması ve gizlenmiş harfleri bulması gibi alt testler içeren bir test verilmiştir. Bu test aşağıdakilerden hangisidir?

A) Torrance yaratıcı düşünme testi
B) Myers-Briggs tip göstergesi
C) Wallach Kogan testi
D) Guilford bataryası
E) Kelimelerle yaratıcı düşünme

Cevap: D) Guilford bataryası

Açıklama: Guilford bataryası, yaratıcılığı değerlendirmek için kullanılan testlerden biridir.

19- Selin Öğretmen öğrencileriyle yaratıcılığa dayalı uygulamalar yapmak istemektedir. Bu amaçla; öğrenci merkezli, öğrencilerin sorumluluklarını geliştirerek birbirleriyle etkili biçimde tartışmalarını destekleyen bir yöntem kullanmak istemektedir. Bu durumda Selin Öğretmenin kullanması için hangi teknik önerilebilir?

A) Ardışık fikirlerle resim yapma
B) Beyin fırtınası
C) Matriks
D) SCAMPER
E) Analoji

Cevap: B) Beyin fırtınası

Açıklama: Beyin fırtınası, öğrenci merkezli ve yaratıcı düşünmeyi teşvik eden bir tekniktir.

20- Sanat çalışmaları aracılığıyla çocuklardaki yaratıcılığı desteklemede rolü büyük olan öğretmenlerin çeşitli özelliklere sahip olması ve çocukları değerlendirmede de bu özelliklerini kullanmaları gerekmektedir. Aşağıdaki özelliklerden hangisi yaratıcılığın sanat etkinliklerinde desteklenmesinde yer almamaktadır?

A) İçten olmak
B) Eleştirici olmak
C) Coşkulu olmak
D) Bilgili olmak
E) Özgüvenli olmak

Cevap: B) Eleştirici olmak

Açıklama: Eleştirici olmak, yaratıcılığın desteklenmesinde olumsuz bir etki yaratabilir.