İletişim Sosyolojisi 2024-2025 (Güz) Vize Soruları

1. Aşağıdakilerden hangisi etkili bir sözlü iletişim için gerekli olan şartlardan bir olarak sayılamaz?

A) Sesin rengini, tonunu, üslubunu ayarlamak
B) Uzlaşmacı ve empatik olmak
C) Konuşmayı tecrübeli kişilere uygun yapmak
D) Dinleyici ile göz teması kurmak
E) Alıcının anlayacağı biçimde iletişim kurmak

Cevap: C) Konuşmayı tecrübeli kişilere uygun yapmak

Açıklama: Etkili iletişim herkesle uyum içinde konuşabilmeyi gerektirir, tecrübe şartı gerektirmez.

2. Aşağıdakilerden hangisi iletişim sosyolojisi disiplininin çalışma alanlarından biri değildir?

A) Toplumsallaşma
B) Beden dili
C) Kitle kültürü ve popüler kültür
D) Ağ toplumu
E) Kariyer planlama

Cevap: E) Kariyer planlama

Açıklama: Kariyer planlama iletişim sosyolojisinin doğrudan bir çalışma alanı değildir.

3. Aşağıdakilerden hangisi liberal/ana akım iletişim modellerinden biri olan “medya etkileri odaklı” yaklaşımlardan biri değildir?

A) Kamuoyu oluşturma
B) Gündem belirleme
C) Çerçeveleme
D) Ekonomi politik
E) Suskunluk sarmalı

Cevap: D) Ekonomi politik

Açıklama: Ekonomi politik, medya etkileri odaklı bir yaklaşım değildir.

4. Aralarında birlik veya belli bir düzen olan veya zaman içinde tekrarlanan, ilerleyen, gelişen olay ve hareketler dizisi olarak tanımlanan kavram aşağıdakilerden hangisidir?

A) Süreç
B) İletişim
C) İlişki
D) İş birliği
E) Koordinasyon

Cevap: A) Süreç

Açıklama: Süreç, olayların düzenli ve tekrar eden bir şekilde gelişmesi anlamına gelir.

5. Toplumun birçok konuyla aynı anda baş edememesi nedeniyle kamuoyunun başlıca işlevinin “konulaştırma” olduğunu ifade eden düşünür aşağıdakilerden hangisidir?

A) Niklas Luhmann
B) Jean-Jacques Rousseau
C) Noelle-Neumann
D) Saint Simon
E) Arnold Toynbee

Cevap: A) Niklas Luhmann

Açıklama: Niklas Luhmann, toplumun konuları sıralama işlevini üstlendiğini belirtmiştir.

6. İletişim sürecindeki ögelerden biri olan “kodlama” aşağıdakilerden hangisi ile açıklanabilir?

A) İletişim sürecinin yazılı olması hâlinde, hedefin mesajı tam olarak çözümleyememesine neden olan durumdur.
B ) Kaynak ve hedefin aynı sosyal çevreden gelmeleri durumunda iletişimlerini beden dili ile gerçekleştirmeleridir.
C ) Elektronik bir cihaz yoluyla duygu, düşünce ve fikirlerin hedef kitleye ulaştırılmasıdır.
D) Tanımlanmamış beden dili hareketleridir.
E) Kaynak kişinin (veya kurumun) iletmek istediği duygu, düşünce ve fikirleri belli sembollere dönüştürerek bir nevi şifrelemesidir.

Cevap: E) Kaynak kişinin (veya kurumun) iletmek istediği duygu, düşünce ve fikirleri belli sembollere dönüştürerek bir nevi şifrelemesidir.

Açıklama: Kodlama, iletişimdeki mesajların sembollere dönüştürülmesi sürecidir.

7. Aşağıdakilerden hangisi kamuoyu kavramının ortaya çıktığı aydınlanma dönemi Avrupa’sının özelliklerinden biri değildir?

A) Ücretli emeğin ortaya çıkması
B) Ticaret ve sanayinin gelişmeye başlaması
C) Matbaanın icadı ve gazete tirajlarının artması
D) Kentleşme ve hızlı nüfus artışı
E) Telgraf kullanımının yaygınlaşması

Cevap: E) Telgraf kullanımının yaygınlaşması

Açıklama: Telgraf, aydınlanma döneminden daha sonraki bir dönemde yaygınlaşmıştır.

8. Kaynak tarafından gönderilen mesajların teknolojik bir araç kullanılarak niteliği tam olarak bilinmeyen ve çok sayıda kişiden oluşan hedef kitleye ulaşmasıyla kurulan iletişim biçimi aşağıdakilerden hangisidir?

A) Grup iletişimi
B) Örgütsel iletişim
C) Kitle iletişimi
D) Görsel iletişim
E) Dış iletişim

Cevap: C) Kitle iletişimi

Açıklama: Kitle iletişimi, geniş kitlelere teknoloji yoluyla ulaştırılan iletişim şeklidir.

9. Açık bir biçimde kamuoyu ve toplumsal kuralları güçlendirme işlevi gören medya ile ilgili olarak “toplumsal denetim” yaklaşımını geliştiren iletişim bilimci aşağıdakilerden hangisidir?

A) John Dewey
B) Charles Cooley
C) Harold D. Lasswell
D) Marshall McLuhan
E) P. Felix Lazarsfeld

Cevap: E) P. Felix Lazarsfeld

Açıklama:

10. Trafikte kırmızı ışık herkes için “dur” anlamına gelir. Herkesin üzerinde uzlaştığı iletişim kodları olan, durum ya da kavramın yerine geçen ve onu işaret eden resim, yazı veya görüntüye ne ad verilir?

A) İleti veya Mesaj
B) Gösterge
C) Araç
D) Hedef
E) Gösterilen

Cevap: B) Gösterge

Açıklama: Gösterge, bir durumu veya kavramı temsil eden simgeler veya sembollerdir.

11. İrfan Erdoğan ve Korkmaz Alemdar’a göre aşağıdakilerden hangisi medya sahibi olmanın sağladığı temel fırsatlardan biri değildir?

A) Yerleşik oldukları ülkenin ekonomik durumlarından etkilenirler.
B) Statü sağlayarak meşruiyetlerini güçlendirebilirler.
C) Kendi ticari şirketlerinin tanıtımlarını yapabilirler.
D) Manevi bir doyum sağlayabilirler.
E) Kamuoyunu yönlendirebilirler.

Cevap: A) Yerleşik oldukları ülkenin ekonomik durumlarından etkilenirler.

Açıklama: Medya sahipliği, ekonomik bağımsızlık sağlamayabilir, ülke ekonomisinden etkilenebilir.

12. İkinci Dünya Savaşı’nın sonlarına kadar iletişim araştırmalarına hâkim olan temel yaklaşım aşağıdakilerden hangisidir?

A) Uyaran-tepki modeli
B) Bağımlılık modeli
C) Medya etkileri yaklaşımı
D) Kullanımlar ve doyumlar yaklaşımı
E) Yetiştirme kuramı modeli

Cevap: A) Uyaran-tepki modeli

Açıklama: İkinci Dünya Savaşı sonrası iletişim araştırmalarında uyaran-tepki modeli etkindi.

13. Medya profesyonellerinin en büyük handikaplarından biri de medya sermayedarının ekonomik çıkarları ile ….. arasındaki dengeyi koruyabilmektir.
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yere gelecek en uygun ifade aşağıdakilerden hangisidir?

A) kamuoyu
B) devlet politikaları
C) liberal politikalar
D) kamu yararı
E) özgür basın

Cevap: D) kamu yararı

Açıklama: Medya profesyonelleri, kamu yararını gözetirken ekonomik baskılarla dengeyi sağlamaya çalışırlar.

14. Kaynak ve hedefin eş zamanlı ve aynı mekânda olmasını gerektiren iletişim biçimi aşağıdakilerden hangisidir?

A) Örgütsel iletişim
B) Yüzyüze iletişim
C) İç iletişim
D) Kitle iletişimi
E) Yazılı iletişim

Cevap: B) Yüzyüze iletişim

Açıklama: Yüzyüze iletişim, aynı mekânda ve zamanda gerçekleşir.

15. Aşağıdakilerden hangisi iletişim ve medya konusunda sosyal bilimcileri bilimsel çalışma yapmaya sevk eden faktörlerden biri sayılamaz?

A) Dünyadaki milyarlarca insanın günlük hayatının önemli bir kısmını işgal etmesi
B) Üç boyutlu televizyon teknolojilerinin geliştirilmesi
C ) Kitlesel bir iletişim aracı olan medyanın modern toplumun en etkin ve etkili kurumlarından biri olması
D) Medyanın en önemli toplumsallaşma aracılarından biri olması
E ) 4. kuvvet olarak medyanın, kamuoyunun doğru ve tarafsız haber alma özgürlüğünün teminatı olması

Cevap: B) Üç boyutlu televizyon teknolojilerinin geliştirilmesi

Açıklama: Medya çalışmaları teknolojik yeniliklerden bağımsız olarak toplumsal önem taşır.

16. UNESCO adına 1977 yılında uluslararası medya, kitle iletişimi, haberler ve diğer iletişim problemlerini analiz etmek üzere bir rapor hazırlayan İletişim Sorunlarını İnceleme Komisyonunun kısa adı aşağıdakilerden hangisidir?

A) BM Medya Komisyonu
B) Küresel Etik Komisyonu
C) McBride Komisyonu
D) McQuail Komisyonu
E) UNESCO Komisyonu

Cevap: C) McBride Komisyonu

Açıklama: McBride Komisyonu, iletişim sorunlarını incelemek için UNESCO adına kurulmuştur.

17. Hedefin kaynak tarafından gönderilen iletileri alma, yorumlama ve çözümleme sürecini aşağıdaki kavramlardan hangisi açıklar?

A) Mesaj
B) Feedback
C) Kod açma
D) Kodlama
E) Geri bildirim

Cevap: C) Kod açma

Açıklama: Kod açma, iletilerin anlamlandırılması sürecidir.

18. Aşağıdakilerden hangisi iletişimin kapsadığı eylemler arasında yer almaz?

A) Anlam üretmek
B) Paylaşmak
C) Haberleşmek
D) Rahatlatmak
E) Aktarmak

Cevap: D) Rahatlatmak

Açıklama: İletişim, bilgi aktarımı üzerine odaklanır; rahatlatma doğrudan bir iletişim eylemi değildir.

19. Bir değer oluşturmak, bir duygu veya davranış değişikliği meydana getirmek üzere başlatılan sürece verilen ad aşağıdakilerden hangisidir?

A) Sembolik etkileşim
B) İletişim
C) Korelasyon
D) Gelişim
E) Empati

Cevap: B) İletişim

Açıklama: İletişim süreci, değer yaratma ve değişim sağlamada etkilidir.

20. Bireyi, kendisinin de içinde bulunduğu toplumsal çevreye uyacak şekilde toplumsallaştıran gruplara “toplumsallaşma aracısı” denilmektedir.
Aşağıdakilerden hangisi temel toplumsallaşma aracılarından biri değildir?

A) Aile
B) Medya
C) Arkadaş ve akran grupları
D) Ekonomik gruplar
E) Eğitim kurumları

Cevap: D) Ekonomik gruplar

Açıklama: Ekonomik gruplar toplumsallaşma sürecinde temel bir araç olarak görülmez.