Ata Aöf Gruplarla Sosyal Hizmet Ünite -7

Grup Çalışması ve Tanışma Aşaması

Grup Çalışmasının Tanımı ve Amacı

Grup çalışması, bireylerin ve grupların karşılaştığı sorunlarla başa çıkmalarına yardımcı olmayı hedefleyen bir sosyal hizmet tekniğidir. Günümüzde grup çalışması, bireylerin birbirlerine destek oldukları bir süreç olarak kabul edilmektedir. Grup çalışması; bireysel, grup, örgütsel ve topluluk düzeyinde değişim ve etki yaratmayı amaçlar.

Bu süreç; sağaltım, destek, eğitim, kendine yardım, sosyal eylem, topluluk organizasyonu ve ekip çalışması gibi birçok farklı amaç doğrultusunda kullanılabilir. Grup çalışması uygulamalarında temel eğilim, birey ve çevresindeki değişimi birlikte hedefleyen güçlenme yaklaşımı ile çeşitli kuramsal yaklaşımları birleştirmektir.

Grup çalışması iki temel aşamadan oluşur:

1. Grup Öncesi Süreç
2. Grup Süreci

Grup Öncesi Süreç

Tanışma ve Bağlantı Kurma

Sosyal çalışmacı, bir grup çalışması başlatmadan önce tanışma ve bağlantı kurma sürecini başlatır. Bu süreç, grubun temel yapı taşlarının atıldığı ve sosyal çalışmacının kurumu, hedef kitlesi ve kendisi hakkında bilgi topladığı aşamadır.

Tanışma aşaması şu unsurları içerir:

1. Kurumu Anlama

Sosyal çalışmacı, grubun yapılacağı kurumu iyi tanımalıdır. Kurumun hedefleri, amaçları, olanakları ve örgütsel yapısı hakkında bilgi sahibi olmalıdır. Ayrıca, sosyal hizmet uygulamalarını etkileyen ulusal ve uluslararası mevzuatı anlamalıdır.

2. Hedef Grupla Tanışma

Hedef grubu tanımak, sosyal çalışmacının katılımcılarla uyumlanmasını sağlar. Bu süreçte:

• Hedef kitleyle ilgili okumalar yapılır.
• Daha önce hedef grup ile çalışmış uzmanlardan bilgi alınır.
• Katılımcılarla doğrudan gözlem yapılır.

3. Grup Çalışması İhtiyacını Tespit Etme

Grup çalışmasının gerekliliği üç temel nedene dayanabilir:

• Kurumun grup çalışmaları ile hizmet sunuyor olması.
• Hedef kitlenin ihtiyaçlarının grup çalışması dışında karşılanamaması.
• Ortamda sosyal hizmete ihtiyaç duyan grupların varlığı.

4. Literatür Taraması

• Hedef kitle ve grup çalışmasıyla ilgili okumalar yapılır.
• Spesifik grup çalışmaları hakkında bilgi toplanır.
• Sosyal hizmetin etik ve mesleki değerleri gözden geçirilir.

Grubun Amacını Belirleme

Grubun amacı, tüm grup sürecinin temelini oluşturur. Amaç belirlenirken:

• Müracaatçıların ihtiyaçlarına uygun olunmasına,
• Amacın ve içeriğin birbirine karıştırılmamasına,
• Amacın geniş bir perspektiften tanımlanmasına dikkat edilir.

Grubun amacı, sosyal çalışmacı tarafından kurum yetkilileri ve potansiyel üyelerin profiline göre belirlenir.

Kurumdan Destek Sağlama

Grup çalışması başlatmadan önce sosyal çalışmacı, kurum içinden ve dışından destek almalıdır. Bu destek, grup çalışmasının temasına bağlı olarak ayni veya nakdi olabilir.

Grup İçin Uygun Kişileri Belirleme

Gruba katılacak kişilerin seçimi, hedef gruba uygun stratejilerle yapılmalıdır. Sosyal çalışmacı, müracaatçılarla birebir görüşerek tanışma ve bağlantı kurma sürecini yönetir. Bu süreçte:

• Müracaatçıların perspektifi anlaşılmaya çalışılır.
• Karşılıklı empati geliştirilir.
• Çalışma hakkında ortak bir anlayış oluşturulur.

Tanışma ve Bağlantı Kurma Sürecinde Gereken Bilgi Temeli

1. Kurumsal Bilgiler:
   Kurumun misyonu, işlevleri ve sosyal hizmet uygulamalarına etkisi.
2. Toplumsal ve Kültürel Faktörler:
   Grup üyelerinin toplumsal cinsiyet, eğitim seviyesi, sosyo-ekonomik durum ve etnik köken gibi özelliklerinin grup içi etkileşimlere olası etkisi.
3. Stratejik Planlama:
   Grup üyelerinin seçimi için mesleki stratejiler geliştirme.
4. Danışma ve Süpervizyon:
   Sosyal çalışmacının süreç boyunca diğer meslektaşlarıyla danışma ve süpervizyon mekanizmalarını etkin bir şekilde kullanması.

Sonuç

Tanışma aşaması, grup çalışmasının başarısı için kritik bir öneme sahiptir. Sosyal çalışmacı, grup öncesi sürecin her aşamasında dikkatli ve planlı hareket etmelidir. Kurumun işleyişini anlamak, hedef grup ile uyumlanmak ve grup üyelerinin seçimini dikkatle gerçekleştirmek, grup çalışmasının sağlam bir temele oturmasını sağlar. Bu aşama, grup sürecinin sonraki aşamalarında karşılaşılabilecek zorlukların azaltılmasına da katkıda bulunur

1. Grup çalışmasının güncel tanımı aşağıdakilerden hangisine odaklanmaktadır?

a) Sorunlarla başa çıkma
b) Tedavi
c) Sorunlu bireylerle çalışma
d) Bireylerin birbirine yardım ettikleri bir ortam oluşturma
e) Teşhis

Cevap : d) Bireylerin birbirine yardım ettikleri bir ortam oluşturma

Açıklama : Güncel tanımlamalar, grup çalışmasını bireylerin karşılıklı yardımlaşma ve destek sağladığı bir ortam olarak görmektedir.

2. Grup çalışması aşağıdakilerden hangisine yönelik olamaz?

a) Destek
b) Eğitim
c) Kendine yardım
d) Sosyal eylem
e) Cezalandırma

Cevap : e) Cezalandırma

Açıklama : Grup çalışmaları destek, eğitim, kendine yardım ve sosyal eylem amaçlarına yönelik olabilir ancak cezalandırma bu kapsamda yer almaz.

3. Tanışma ve bağlantı kurma grup çalışmasının hangi sürecine aittir?

a) Grup öncesi süreç
b) İlk oturum
c) Çeşitli egzersizler
d) Değerlendirme
e) Sonlandırma

Cevap : a) Grup öncesi süreç

Açıklama : Tanışma ve bağlantı kurma, grup öncesi süreçte gerçekleşen önemli bir adımdır ve grup dinamiklerinin oluşmasına katkı sağlar.

4. Grup çalışmasına olan ihtiyaç kaç nedenden doğabilir?

a) 1
b) 2
c) 3
d) 4
e) 5

Cevap : c) 3

Açıklama : Grup çalışması genellikle eğitim, destek ve sosyal etkileşim gibi üç ana nedenden doğabilir.

5. Yapmayı düşündüğümüz grup çalışmasıyla ilgili literatür tararken aşağıdakilerden hangisine bakmayız?

a) Pazarlama ile ilgili bilimsel yazın
b) Hedef kitlemizle ilgili bilimsel yazın
c) Grup çalışması ile ilgili bilimsel yazın
d) Spesifik grup çalışmaları ile ilgili bilimsel yazın
e) Sosyal hizmetin etik ve mesleki değerleri ile ilgili bilimsel yazın

Cevap : a) Pazarlama ile ilgili bilimsel yazın

Açıklama : Grup çalışması planlarken pazarlama ile ilgili yazına ihtiyaç duyulmaz. Diğer konular ise grup çalışmasının verimli olması için önemlidir.

6. Grubun amacı aşağıdakilerden hangisini etkilemez?

a) Gruba kimlerin seçileceği
b) Grubun sayısı
c) Grup oturumlarının süresi
d) Grubun yapılabileceği mekân
e) Kurumun amacı

Cevap : e) Kurumun amacı

Açıklama : Grubun amacı, grup dinamiklerini ve üyelerin özelliklerini etkiler, ancak kurumun genel amacı üzerinde doğrudan bir etkisi yoktur.

7. Aşağıdakilerden hangisi grup çalışmasını tasarlarken destek için yapabileceklerimizden biri değildir?

a) İlgili diğer kuruluşları ve imkânlarını araştırırız.
b) Grup çalışması için gerekebilecek destekleri tespit ederiz.
c) Hedef grubun özelliklerinden kaynaklanan destek ihtiyacını tespit ederiz.
d) Gruba destek bulmak işini müracaatçılara bırakırız.
e) Kuruluşumuzun olanaklarını araştırırız.

Cevap : d) Gruba destek bulmak işini müracaatçılara bırakırız.

Açıklama : Destek bulma işi lider veya grup planlayıcılarının sorumluluğundadır, müracaatçılara bırakılması uygun değildir.

8. Hangisi grup çalışmasına katılabilecek uygun kişileri tespit etmek için iyi bir yöntem değildir?

a) Hedef grubun özelliklerini anlama
b) İlgili çalışmaları okuma
c) Kura çekme
d) Önceki meslek elemanlarından bilgi ve süpervizyon alma
e) İlgili kurum ve kuruluşlardan bilgi ve yönlendirme alma

Cevap : c) Kura çekme

Açıklama : Uygun kişileri tespit etmek için bilimsel ve profesyonel yöntemler kullanılır. Kura çekme rastgele bir yöntemdir ve uygun değildir.

9. Hangisi tanışma ve bağlantı kurma aşamasına dâhil değildir?

a) Potansiyel grup üyeleri ile yüz yüze görüşme
b) Kurumsal yapıyı anlama
c) Müracaatçılara empati gösterme
d) Yapılması düşünülen grup çalışması hakkında bilgi verme
e) Müracaatçıya kendini tanıtma

Cevap : b) Kurumsal yapıyı anlama

Açıklama : Tanışma ve bağlantı kurma, birey odaklıdır ve müracaatçılarla ilişki kurmayı içerir. Kurumsal yapıyı anlama, başka bir aşamanın konusudur.

10. Hangisi tanışma ve bağlantı kurma için gereken bilgi temelinden değildir?

a) Kurumsal misyon ve işlev bilgisi
b) Grup çalışmasını sınırlayabilecek kurumsal ve toplumsal sınırlılıkların bilgisi
c) Grubun profiline dair bilgi
d) Grup üyelerinin seçimine dair mesleki stratejiler
e) Empati

Cevap : e) Empati

Açıklama : Empati, tanışma ve bağlantı kurma sürecinde gerekli bir beceridir ancak bilgi temeli değildir. Diğer seçenekler bilgi temelinin bir parçasıdır.