SAK201U Sağlik Kurumları Yönetimi I Ünite -8

Sağlık Kuruluşlarında Kalite Yönetimi

Sağlık kuruluşlarında kalite yönetimi, hasta memnuniyetinin artırılması, hizmetlerin etkinliği ve verimliliğinin sağlanması için kritik bir süreçtir. Bu yazıda kalite yönetiminin temel kavramları, tarihsel gelişimi ve sağlık sektöründeki uygulamaları ele alınmaktadır.

Kalite Kavramının Tarihsel Gelişimi

Kalite kavramı, Eski Mısır dönemine kadar uzanmaktadır. Piramitlerin yapımında kullanılan standartlar, kalite yönetiminin ilk örneklerini oluşturmuştur. Zamanla bu kavram, sanayi devrimi ve modern yönetim teorileriyle daha sistematik bir yapı kazanmıştır.

Sağlık Sektöründe Kalite Uygulamalarının Nedenleri

Sağlık sektöründe kalite uygulamalarının yaygınlaşmasının temel nedenleri arasında bireylerin satın alma gücünün artması, rekabetin yoğunlaşması ve kaliteli bakım talebinin yükselmesi bulunmaktadır. Ayrıca, maliyet-kalite dengesine odaklanılarak etkili ve verimli hizmet sunumu sağlanması amaçlanmıştır.

Kalite Belirleme Kriterleri

Sağlık hizmetlerinde kaliteyi belirleyen bazı kriterler şunlardır:

• Etkenlik: Mevcut bilimsel bilgi ve kaynaklarla en iyi sonuçların alınmasını ifade eder.
• Verimlilik: Fayda ve maliyet arasında optimum bir dengenin sağlanmasıdır.
• Etkililik: Hastanın durumunda hızlı ve üst düzey bir iyileşme sağlanmasıdır.

Toplam Kalite Yönetimi (TKY) ve Sağlık Hizmetleri

Toplam Kalite Yönetimi, süreç odaklı bir yaklaşımla sağlık hizmetlerinde sürekli iyileştirmeyi hedefler. TKY’nin sağladığı avantajlar arasında insan kaynaklarının geliştirilmesi, kriz yönetiminden sürekli iyileştirmeye geçiş ve süreç kontrolünün güçlendirilmesi yer alır.

Çalışan Katılımı ve Kalite Çemberleri

Kalite çemberleri, çalışanların kaliteye katkıda bulunmasını teşvik eden küçük gruplardır. Bu gruplar, sorunları çözmek ve süreçleri iyileştirmek için düzenli toplantılar yapar. Katılımın artırılması, çalışanların motivasyonunu ve organizasyona bağlılığını güçlendirir.

Hasta Memnuniyeti ve Ölçüm Yöntemleri

Hasta memnuniyeti, sağlık hizmetlerinin başarısını belirleyen önemli bir göstergedir. Nitel yöntemler, gözlemler, hasta geri bildirimleri ve video kayıtları gibi araçlarla hasta memnuniyeti ölçülür. Nicel yöntemler ise istatistiksel veriler kullanarak değerlendirme yapar.

Sağlık Sektöründe Müşteri Kavramı

Sağlık sektöründe müşteriler, iç müşteri ve dış müşteri olarak ikiye ayrılır. İç müşteriler, kuruluşun çalışanları ve hizmet alan birimlerdir. Dış müşteriler ise hastalar ve hizmetten doğrudan faydalanan diğer bireylerdir.

Sonuç

Sağlık kuruluşlarında kalite yönetimi, etkinlik, verimlilik ve hasta memnuniyetini artırmak için kritik bir öneme sahiptir. TKY ve kalite çemberleri gibi yaklaşımlar, hem çalışanların hem de hastaların memnuniyetini sağlamak için güçlü araçlar sunar. Kalite yönetiminin sürekli bir süreç olduğu unutulmamalıdır; bu nedenle yenilikçi ve katılımcı yaklaşımlar benimsenmelidir.

1- Kalite kavramı ile ilgili ilk bulgular hangi döneme kadar uzanır?

A) Eski Mısır
B) Eski Yunanlılar
C) Osmanlı dönemi
D) Amerika
E) İngiltere

Cevap : A) Eski Mısır

Açıklama : Kalite kavramına dair ilk bulgular, Eski Mısır uygarlığına kadar uzanır. Mısır’da piramitlerin yapımında uygulanan standartlar, kalite yönetiminin erken örneklerindendir.

2- Sağlık sektöründe kalite uygulamalarının başlatılmasının başlıca nedenleri aşağıdakilerden hangisi değildir?

A) Bireylerin satın alma gücünün artması
B) Tedavi kurumları arasında rekabetin başlaması
C) Sağlık hizmetlerinde kaliteli bakım isteğinin yaygınlaşması
D) Koruyucu sağlık hizmetlerinin gelişmesi
E) Kalite – maliyet çelişkisine çözüm getirerek etkili ve verimli hizmet sunumu sağlanması

Cevap : D) Koruyucu sağlık hizmetlerinin gelişmesi

Açıklama : Koruyucu sağlık hizmetleri, kalite uygulamalarının başlıca nedenlerinden biri değildir; daha çok tedavi ve bakım kalitesine odaklanılır.

3- Bilimsel bilgiler çerçevesinde ve mevcut olanaklarla hastanın durumunda yapılabilecek en kısa sürede ve en üst düzeydeki gelişmenin sağlanması, hangi kalite belirleme kriterine yöneliktir?

A) Etkililik
B) Etkenlik
C) Verimlilik
D) Yasallık
E) Optimal olma

Cevap : B) Etkenlik

Açıklama : Etkenlik, mevcut bilgiler ve kaynaklarla mümkün olan en iyi sonuçların alınmasını ifade eder.

4- Fayda ve maliyetler arasında optimum bir dengenin sağlanması ve hastaya fiziksel, ruhsal ve sosyal açıdan sunulan hizmetin kalitesinin gözetilmesi hangi kalite belirleme kriterine yöneliktir?

A) Etkililik
B) Etkenlik
C) Verimlilik
D) Yasallık
E) Optimal olma

Cevap : C) Verimlilik

Açıklama : Verimlilik, maliyet ve fayda arasında bir denge kurarak en yüksek düzeyde hizmet sunmayı hedefler.

5- Bir başlangıcı ve bitişi olan faaliyetler zinciri olarak tanımlanan kalite unsuru aşağıdakilerden hangisidir?

A) Kalite çemberi
B) İstatistik kontrol
C) Süreç
D) Kıyaslama
E) Katılım

Cevap : A) Kalite çemberi

Açıklama : ..

6- Kalite çalışmalarında çalışan katkısını sağlamak için kullanılan en yaygın yöntem aşağıdakilerden hangisidir?

A) Kalite çemberi
B) İstatistik kontrol
C) Süreç
D) Kıyaslama
E) Katılım

Cevap : A) Kalite çemberi

Açıklama : Kalite çemberi, çalışanların kaliteye katkıda bulunmalarını sağlamak için oluşturulan küçük gruplardır.

7- Aşağıdakilerden hangisi sağlık hizmetlerinde TKY uygulamasının sağlayacağı yararlardan biri değildir?

A) İnsan kaynaklarının sürekli geliştirilmesine önem verilir.
B) Yönetimdeki “kriz yönetimi” anlayışı, “sürekli gelişme” ye dönüşür.
C) Toplam süreç kontrolünün yerini teftiş ve kontroller alır.
D) Problemler ortaya çıktıktan sonra çözüm aranması yerine, önceden tedbir alma.
E) Hiyerarşiden kaynaklanan biçimsel yetkiden çok profesyonel uzmanlığa önem verilir.

Cevap : C) Toplam süreç kontrolünün yerini teftiş ve kontroller alır.

Açıklama : TKY’nin temel amacı, süreç kontrolünü güçlendirmek ve teftişe dayalı yaklaşımdan uzaklaşmaktır.

8- Mesleki faaliyetler sonucu ortaya çıkan mal ve hizmetlerden birinci derecede etkilenen kişi ve kuruluşlar hangi müşteri türü kapsamındadır?

A) İç müşteri
B) Dış müşteri
C) Global müşteri
D) Standart müşteri
E) Yabancı müşteri

Cevap : B) Dış müşteri

Açıklama : —

9- Aşağıdakilerden hangisi Leebov ve Scott tarafından öne sürülen sağlık kurumlarında hasta tatmininin unsurları arasında yer almaz?

A) İnsancıl Nedenler
B) Ekonomik nedenler
C) Pazarlama nedeni
D) Etkililik nedeni
E) Çevresel nedenler

Cevap : E) Çevresel nedenler

Açıklama : Çevresel nedenler, hasta tatmini unsurları arasında Leebov ve Scott tarafından belirtilmemiştir.

10- Sayısal olmayan yöntemlere daha çok odaklanarak gözlemler, personel veya hasta geribildirimleri, video, teyp kayıtları gibi yollarla hasta memnuniyetini ölçmeye yarayan yöntemler aşağıdakilerden hangisidir?

A) Nitel yöntemler
B) Nicel yöntemler
C) Odak grup görüşmeleri
D) İstatistik yöntemler
E) Beyin fırtınası yöntemi

Cevap : A) Nitel yöntemler

Açıklama : Nitel yöntemler, hasta memnuniyetini sayısal olmayan yollarla ölçmeyi hedefler.