Sosyal Politika 2024-2025 Final Soruları

1. “….. gelirinin tamamın harcadığı halde, mutlak yoksulluk kriterinde esas alman günlük kalori miktarını yalnızca yüzde 80’ini karşılayabilenleri ifade eden yoksulluk türüdür.“
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?

A) Mutlak yoksulluk
B) İnsani yoksulluk
C) Göreceli yoksulluk
D) Sosyal yoksulluk
E) Ultra yoksulluk

Cevap : E) Ultra yoksulluk

Açıklama : Ultra yoksulluk, bireyin temel ihtiyaçlarını karşılamakta ciddi zorluk yaşadığı bir durumu ifade eder.

2. Sosyal yardımlaşma ve dayanışma vakıfları için aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

A) 1986 tarihinde yürürlüğe giren 3294 sayılı Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Teşvik Kanunu’na dayalı olarak kurulmaya başlamıştır.
B) Ülkemizde yoksulluğa karşı alınan en kapsamlı önlemdir.
C) Muhtaç durumdaki kişilere yardım etmek, sosyal adaleti pekiştirici tedbirler alarak gelir dağılımı adaletini sağlamak, sosyal yardımlaşma ve dayanaşmayı teşvik etmek amacıyla kurulmuştur.
D) Sosyal yardımlaşma ve dayanışma vakıfları ile birlikte Sosyal Yardımlaşma ve Danışmayı Teşvik Fonu da kurulmuştur.
E) Vakıfları yöneten mütevelli heyetlerine o bölgenin belediye başkanı başkanlık eder.

Cevap : E) Vakıfları yöneten mütevelli heyetlerine o bölgenin belediye başkanı başkanlık eder.

Açıklama : Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakıfları (SYDV), 1986 yılında yürürlüğe giren 3294 sayılı Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışmayı Teşvik Kanunu kapsamında kurulmuştur ve ülkemizde yoksullukla mücadelede önemli bir rol oynamaktadır. Vakıfların amacı, muhtaç durumda bulunan bireylere destek sağlamak, gelir dağılımı adaletini gözetmek ve sosyal yardımlaşmayı teşvik etmektir. Ayrıca, bu vakıflarla birlikte Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışmayı Teşvik Fonu da oluşturulmuştur.

Ancak, vakıfların yönetiminden o bölgenin belediye başkanı sorumlu değildir. Vakıfları yöneten mütevelli heyetlerinin başkanlığını kaymakamlar yapar. Dolayısıyla E seçeneği yanlış bir ifadedir.

3. “Devlet dışında ve devletin denetimi altında olmayan, gönüllü üyeliğe dayanan örgütlerin yer aldığı alan“ olarak tanımlanan kavram aşağıdakilerden hangisidir?

A) Serbest toplum
B) Sosyal alan
C) Sivil toplum
D) Kamusal alan
E) Kurumsal olmayan alan

Cevap : C) Sivil toplum

Açıklama : Sivil toplum, bireylerin gönüllü olarak bir araya gelip toplumsal konulara dair faaliyet gösterdiği alandır.

4. Endüstri Devrimi öncesinde Avrupa’da görülen, aynı meslek ya da zanaat dalında çalışanların oluşturdukları örgütlerin adı nedir?

A) Kervansaray
B) İşçi sendikası
C) Bedesten
D) Lonca
E) Manastır

Cevap : D) Lonca

Açıklama : Loncalar, belirli meslek gruplarını temsil eden, üretimi ve işleyişi denetleyen kuruluşlardı.

5. I. Yaşam süresi
II. Lüks tüketim
III. Eğitim
IV. Yatırımlar
V. Ekonomik ve sosyal imkanlar
Yukarıdakilerden hangileri Birleşmiş Milletler’in gelişmekte olan ülkelerde “İnsani Yoksulluk“u belirlemek için kullandığı kriterlerdir?

A) I, II ve III
B) III ve V
C) I, II ve IV
D) I, III ve V
E) II, IV ve V

Cevap : D) I, III ve V

Açıklama : Birleşmiş Milletler (BM), gelişmekte olan ülkelerde “İnsani Yoksulluk“ kavramını belirlemek için bazı temel kriterler kullanmaktadır. Bu kriterler bireylerin temel ihtiyaçlara erişimini değerlendirir. İnsani Yoksulluk Endeksi (HPI) kapsamında kullanılan ana göstergeler şunlardır:
Yaşam süresi (I): İnsanların ortalama yaşam süresi, sağlık hizmetlerine erişim ve yaşam kalitesi insani yoksulluğun temel göstergelerindendir.
Eğitim (III): Okuryazarlık oranı, temel eğitime erişim gibi unsurlar insani kalkınmanın ayrılmaz bir parçasıdır.
Ekonomik ve sosyal imkanlar (V): Gelir düzeyi, temel hizmetlere (sağlık, barınma, temiz su) erişim gibi faktörler yoksulluğun belirlenmesinde önemli rol oynar.
Lüks tüketim (II) ve yatırımlar (IV) ise BM’nin insani yoksulluk ölçütleri arasında yer almaz çünkü bunlar daha çok ekonomik refah ve büyüme ile ilgilidir. Bu nedenle doğru cevap D) I, III ve V’dir.

6. SOYBİS ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

A) Muhtaç insanların yardıma erişim süreci kısaltılmıştır.
B) Yardım için bireylerin başvuru sürelerini uzatan ve kırtasiyeciliği artıran bir etkisi olmuştur.
C) Bürokrasi en aza indirilmiş ve kamu kaynaklarının etkin kullanılmasına katkıda bulunulmuştur..
D) Açılımı Sosyal Yardım Bilgi Sistemi’dir.
E) Etkin sosyal yardım politikaları geliştirilmesine yönelik gereken sağlıklı istatistiki bilgi için altyapı oluşturulmuştur.

Cevap : B) Yardım için bireylerin başvuru sürelerini uzatan ve kırtasiyeciliği artıran bir etkisi olmuştur.

Açıklama : SOYBİS (Sosyal Yardım Bilgi Sistemi), Türkiye’de sosyal yardımların daha etkin, hızlı ve adil bir şekilde dağıtılmasını sağlamak amacıyla geliştirilen bir sistemdir. Bu sistem, muhtaç bireylerin yardıma erişim süreçlerini hızlandırır (A şıkkı doğru), bürokrasiyi azaltır ve kamu kaynaklarının etkin kullanımına katkı sağlar (C şıkkı doğru). Aynı zamanda, sosyal yardım politikalarının geliştirilmesi için sağlıklı istatistiki verilerin toplanmasına olanak tanır (E şıkkı doğru).
Ancak B şıkkında belirtilen “başvuru sürelerini uzattığı ve kırtasiyeciliği artırdığı“ ifadesi yanlıştır. Aksine, SOYBİS, sosyal yardım başvurularının daha hızlı değerlendirilmesini sağlayarak bürokrasiyi azaltmayı hedeflemektedir. Bu nedenle, yanlış olan şık B şıkkıdır.

7. Ludist hareket aşağıdakilerden hangisini ifade etmektedir?

A) Yeni makinelerin yaygınlaştırılması
B) İşveren hareketi
C) Fransız Aydınlanmasının öncü hareketi
D) Dini bir oluşum
E) Makine kırıcılığı

Cevap : E) Makine kırıcılığı

Açıklama : Ludist hareket, işçilerin sanayi makinelerine karşı isyan ederek üretim araçlarını tahrip etmeleriyle bilinir.

8. Aşağıdakilerden hangisinde dünyanın son dönemde yaşadığı iktisadi krizler doğru verilmiştir?

A) 1929 Buhranı – 1974 Petrol Krizi – 2001 Ekonomik Krizi – 2008 Küresel Finans Krizi
B) 1929 Buhranı – 1974 Petrol Krizi – 2008 Küresel Finans Krizi
C) 1929 Buhranı – 1980/24 Ocak Kararları – 2008 Küresel Finans Krizi
D) 1929 Buhranı – 1945 Ekonomik Krizi – 2008 Küresel Finans Krizi
E) 1929 Buhranı – 2001 Ekonomik Krizi – 2008 Küresel Finans Krizi

Cevap : B) 1929 Buhranı – 1974 Petrol Krizi – 2008 Küresel Finans Krizi

Açıklama :

9. Çalışabilecek durumda olan ve çalışmak isteyen, ancak buna rağmen iş bulma ümitleri olmadığı için iş aramayan ya da iş aramayı bırakmış kişilerden oluşan grup aşağıdakilerden hangisinde doğru olarak verilmiştir?

A) Kayıt dışı olanlar
B) Kısa süreli işsizler
C) Uzun süreli işsizler
D) Bağımlı nüfus
E) İş bulma ümidi olmayanlar

Cevap : E) İş bulma ümidi olmayanlar

Açıklama : Çalışabilecek durumda olan ve çalışmak isteyen, ancak iş bulma ümitlerini kaybettikleri için iş aramayan bireyler “iş bulma ümidi olmayanlar“ olarak adlandırılır. Bu kişiler, aslında iş gücüne katılmak istemelerine rağmen işsizlik sürelerinin uzun olması ya da piyasanın iş imkanları açısından kendilerine uygun olmadığına inanmaları nedeniyle aktif olarak iş aramaktan vazgeçmişlerdir.
Diğer şıkların açıklamaları şu şekildedir:
A) Kayıt dışı olanlar: Resmi kayıtlarda görünmeyen, sigortasız çalışan bireylerdir.
B) Kısa süreli işsizler: Genellikle 1 yıldan kısa süredir iş arayan bireylerdir.
C) Uzun süreli işsizler: 1 yıldan uzun süredir iş arayan bireyleri ifade eder.
D) Bağımlı nüfus: Çalışma yaşında olmayan (çocuklar, yaşlılar vb.) ya da çalışmadığı halde gelirini başkalarından sağlayan bireyleri kapsar.
Dolayısıyla, doğru cevap E şıkkıdır: İş bulma ümidi olmayanlar.

10. Ekonomi literatüründe kadın işgücü arzının kalkınma süreci boyunca ne şekilde bir davranış gösterdiği kabul edilmektedir?

A) “M” şeklinde
B) “N” şeklinde
C) “I” şeklinde
D) “U” şeklinde
E) “V” şeklinde

Cevap : D) “U” şeklinde

Açıklama : Kadın işgücü arzı, gelişimin erken dönemlerinde düşüş gösterip daha sonra artan bir eğilim gösterir.

11. I. Bütün dünya işçilerine devrimci sınıf bilincini aktarmak
II. İşsizlik ile mücadele etmek
III. Resmi iş bulma kurumları kurmak
IV. İşsizlik hakkında bilgi toplamak
Yukarıdakilerden hangileri ILO’nun 1919 yılında kabul ettiği 2 numaralı “İşsizlik Sözleşmesi“nin hedeflerindendir?

A) I, II, III ve IV
B) I ve II
C) I ve III
D) II, III ve IV
E) I, III ve IV

Cevap : D) II, III ve IV

Açıklama :

12. Refah sağlamada devletin rolü aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir?

A) Düzenleme – Sağlama – Planlama
B) Finanse etme – Denetleme – Düzenleme
C) Planlama – İzleme – Denetleme
D) Düzenleme – Denetleme – Sağlama
E) Düzenleme – İzleme – Finanse etme

Cevap : A) Düzenleme – Sağlama – Planlama

Açıklama :

13. Yerel yönetimlerle ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

A) Özerk kuruluşlardır.
B) Merkezi yönetime kıyasla halka karşı daha az sorumludur.
C) Demokratik sistemin vazgeçilmez ve etkili bir aktörüdür.
D) Halk katılımına imkan veren yönetsel birimlerdir.
E) Mahalli düzeydeki kamu hizmetlerinin halka doğrudan ve etkin olarak sağlanmasında merkezi yönetime göre daha başarılıdır.

Cevap : B) Merkezi yönetime kıyasla halka karşı daha az sorumludur.

Açıklama : Yerel yönetimler, doğrudan halkın seçtiği yöneticiler tarafından yönetildiği için halka karşı sorumlulukları merkezi yönetime kıyasla daha fazladır. Halkın ihtiyaçlarına daha yakın olmaları ve doğrudan yerel düzeyde hizmet sunmaları nedeniyle şeffaflık ve hesap verebilirlik açısından önemli bir konumdadırlar.
Diğer şıkların doğruluğu:
A) Özerk kuruluşlardır: Yerel yönetimler, belli ölçüde idari ve mali özerkliğe sahiptir.
C) Demokratik sistemin vazgeçilmez ve etkili bir aktörüdür: Yerel yönetimler, demokrasinin işleyişinde kritik bir role sahiptir ve katılımcı yönetimi teşvik eder.
D) Halk katılımına imkan veren yönetsel birimlerdir: Yerel yönetimler, halkın yönetime katılımını sağlayan yapılar arasında yer alır.
E) Mahalli düzeydeki kamu hizmetlerinin halka doğrudan ve etkin olarak sağlanmasında merkezi yönetime göre daha başarılıdır: Yerel yönetimler, yerel ihtiyaçları daha iyi bildikleri için hizmet sunumunda genellikle merkezi yönetime göre daha etkin olabilirler.
Dolayısıyla, yanlış olan ifade B şıkkıdır: “Merkezi yönetime kıyasla halka karşı daha az sorumludur.“ Aksine, yerel yönetimler doğrudan halka karşı hesap vermek zorundadır.

14. “Birbiriyle ilgisiz, çeşitli konularda aktiviteler gerçekleştirerek karar alma süreçlerine etki etmeye çalışırlar.“
Yukarıdaki ifadede tanımı verilen baskı grubu türü aşağıdakilerden hangisidir?

A) Kampanya grupları
B) Zanaatkâr grupları
C) Feodal gruplar
D) Çıkar grupları
E) Davranış grupları

Cevap : A) Kampanya grupları

Açıklama : Kampanya grupları, belirli bir konuya veya ideolojiye bağlı kalmaksızın çeşitli ve birbirinden bağımsız konularda faaliyet göstererek karar alma süreçlerine etki etmeye çalışan baskı gruplarıdır. Bu gruplar, genellikle farkındalık yaratmak, kamuoyunu yönlendirmek veya politika değişiklikleri sağlamak amacıyla farklı konularda kampanyalar düzenlerler.
Diğer şıkların açıklamaları:
B) Zanaatkâr grupları: Belirli bir meslek dalında çalışan kişilerin haklarını savunan meslek örgütleridir.
C) Feodal gruplar: Geleneksel, hiyerarşik yapıya sahip, genellikle toplumsal statü ve aidiyete dayalı gruplardır.
D) Çıkar grupları: Belirli bir ekonomik, sosyal veya politik çıkarı temsil eden ve genellikle bu çıkarları korumaya odaklanan gruplardır.
E) Davranış grupları: Bireylerin ortak davranış kalıplarına veya alışkanlıklarına dayalı olarak oluşan gruplardır.
Verilen tanım, çeşitli konularda aktiviteler gerçekleştiren ve karar alma süreçlerine etki etmeye çalışan baskı gruplarına uyduğu için doğru cevap A) Kampanya gruplarıdır.

15. Günümüz dünyasında rekabete dayalı serbest piyasa sisteminin etkinlik alana, merkezi devlet kontrolünü temsil eden doğu bloku ülkelerindeki çözülmeyle birlikte genişlemiştir. Mal ve hizmetlerin üretilmesi ve topluma sunulmasındaki en başarılı ekonomik yapı olup çalışanları için özel emeklilik ve sağlık sigortası ile bazı sosyal politikalar doğrudan yerine getiren sosyal politika kurumu ……. olarak adlandırılmaktadır.
Yukarıdaki boşluğa gelebilecek en uygun ifade aşağıdakilerden hangisidir?

A) Dini kurumlar
B) Gönüllü kuruluşlar
C) Özel sektör
D) Sivil kesim
E) Sivil toplum kuruluşları

Cevap : C) Özel sektör

Açıklama : Özel sektör, çalışanlarının sosyal güvencelerini sağlamakla yükümlü olup ekonomik faaliyetlerde önemli bir rol oynar.

16. İlk işçi sendikaları ne zaman ve nerede kurulmuştur?

A) 1824 İngiltere
B) 1866 Almanya
C) 1877 Fransa
D) 1908 İngiltere
E) 1789 İtalya

Cevap : A) 1824 İngiltere

Açıklama : İşçi sendikaları sanayi devrimi sonrası işçi haklarını koruma amacıyla ilk olarak İngiltere’de kurulmuştur.

17. “İşsizlik ile üretim arasındaki ilişkiyi diğer bir ifadeyle işsizlikle üretim kaybı arasındaki ilişkiyi ortaya koyar“ ifadesindeki kavram aşağıdakilerden hangisidir?

A) Okan Yasası
B) Okun Yasası
C) Ohn Yasası
D) Azalan Verimler Kanunu
E) Say Yasası

Cevap : B) Okun Yasası

Açıklama : Okun Yasası, işsizlik ile ekonomik büyüme arasındaki ilişkiyi açıklar.

18. Sosyal refah, sosyal yapının gerekli ve ayrılmaz bir parçasıdır. Yoksulluk önlenebilecekken insanların yoksulluk içine düşmelerine izin verilmemelidir. Bireylerin karşı karşıya kaldığı güçlükler, onların kontrolleri dışındaki sebeplerden kaynaklanmaktadır. Yararlanabilme koşullarının esnekliği yüksek olmalıdır.
Yukarıda tanımı yapılan refah yaklaşımı aşağıdakilerden hangisidir?

A) Evrensellik yaklaşımı
B) Kalıntı refah yaklaşımı
C) Kurumsal refah yaklaşımı
D) Seçicilik yaklaşımı
E) Karma refah yaklaşımı

Cevap : C) Kurumsal refah yaklaşımı

Açıklama : Kurumsal refah yaklaşımı, refah politikalarının kalıcı ve kurumsal olması gerektiğini savunur.

19. Aşağıdakilerden hangisi kalıntı refah yaklaşımının belirgin olarak görüldüğü ülkelerden biri değildir?

A) Fransa
B) Amerika
C) Avustralya
D) Kanada
E) Japonya

Cevap : A) Fransa

Açıklama : Kalıntı refah yaklaşımı, daha çok bireysel sorumluluğu vurgulayan ülkelerde görülür.

20. ILO’nun sosyal bir konuda tavsiye kararı alması, ILO’nun aşağıdaki hangi faaliyet kapsamında olduğuna işaret etmektedir?

A) Teknik yardım faaliyeti
B) Araştırma ve yayın faaliyeti
C) Düzenleyici faaliyet
D) Mali yardım faaliyeti
E) Yargılama faaliyeti

Cevap : C) Düzenleyici faaliyet

Açıklama : ILO, çalışma hayatıyla ilgili uluslararası standartlar belirleyerek düzenleyici faaliyetlerde bulunur.