Türkiye Cumhuriyeti Tarihi 2023-2024 Vize Soruları

1. Mondros Mütarekesi 24. maddesine göre; alti vilayette (Vilayat-ı Sitte) karışıklık çıktığı takdirde İtilaf Devletleri bu vilayetlerin herhangi bir kısmını işgal edilebilecekti. Aşağıdakilerden hangisi 24. maddede işaret edilen şehirler arasında yer almaz?

A) Sivas
B) Erzurum
C) Diyarbakır
D) Trabzon
E) Van

Cevap : D) Trabzon

Açıklama : Vilayat-ı Sitte olarak bilinen altı şehir Erzurum, Van, Bitlis, Diyarbakır, Elazığ (Mamuretülaziz) ve Sivas’tır. Trabzon bu vilayetler arasında yer almadığından doğru cevap Trabzon’dur.

2. Osmanlı Devleti’nin ekonomik bağımsızlığını kaybını adeta resmileştiren Muharrem Kararnamesi hangi yıl imzalanmıştır?

A) 1877
B) 1875
C) 1885
D) 1878
E) 1881

Cevap : E) 1881

Açıklama : Osmanlı Devleti, dış borçlarını ödeyemez hale gelince 1881 yılında Muharrem Kararnamesi ile Düyun-u Umumiye İdaresi’ni kurmuş ve bazı önemli gelir kaynaklarını alacaklı Avrupa devletlerinin denetimine bırakmıştır.

3. Büyük devletlerin 14 Şubat 1914’de bir nota ile bildirdikleri karara göre Meis hariç 12 ada İtalya’ya, Gökçeada ve Bozcaada hariç bütün Adalar Denizi adaları da Yunanistan’a bırakılmıştı. Osmanlı Devleti’nin bu karara tepkisi aşağıdakilerden hangisi olmuştur?

A) Büyük devletlere savaş ilan etmiştir.
B) İtalya’ya savaş ilan etmiştir.
C) Osmanlı Hükümeti 15 Şubat 1914’de büyük devletlere bu durumu kabullenmediğini bildiren bir itiraz notası göndermiştir.
D) Yunanistan’a savaş ilan etmiştir.
E) Büyük bir hayal kırıklığına uğramış ancak hiçbir şey yapmamıştır.

Cevap : C) Osmanlı Hükümeti 15 Şubat 1914’de büyük devletlere bu durumu kabullenmediğini bildiren bir itiraz notası göndermiştir.

Açıklama : Osmanlı Devleti, bu karara karşı diplomatik bir tepki göstermiş ancak askeri bir girişimde bulunamamıştır.

4. Osmanlı Devlet idaresinde kuvvetler ayrılığı prensibinin kabulü ilk kez hangi kurumun açılışıyla gündeme gelmiştir?

A) Meclis-i Mebusan
B) Meclis-i Tanzimat
C) Şûra-yı Devlet
D) Meclis-i Vâla-yı Ahkâm-ı Adliye
E) Meclis-i Âyan

Cevap : C) Şûra-yı Devlet

Açıklama : 1868’de kurulan Şûra-yı Devlet, yasama ve yürütme yetkilerini ayırma fikrini getiren ilk Osmanlı kurumlarından biri olmuştur.

5. Meclis egemenliğindeki bir yapıda cumhuriyet ilanının emrivaki şeklinde yapılma sebebini en açık şekilde aşağıdakilerden hangisi izah eder?

A) Şartların yeterince hazırlanmamış olması
B) Halkın cumhuriyet konusunda bilgilendirilmemiş olması
C) Milli Mücadeleyi yürüten önder kadronun siyasi yapılanma konusunda fikir birliği içinde olmamaları
D) Meclis’te hanedanın devamını isteyen vekil sayısının azımsanmayacak kadar çok olması
E) Milletvekillerinin cumhuriyet idaresini bilmemeleri

Cevap : C) Milli Mücadeleyi yürüten önder kadronun siyasi yapılanma konusunda fikir birliği içinde olmamaları

Açıklama :

6. I. Dünya Savaşı sonrasında imzalanan barış anlaşmaları eşleşmesi aşağıdakilerden hangisinde yanlış verilmiştir?

A) Avusturya / St. Germain
B) Almanya/ Versailles
C) Osmanlı Devleti / Lozan
D) Bulgaristan / Neuilly
E) Macaristan / Trianon

Cevap : C) Osmanlı Devleti / Lozan

Açıklama :

7. Amiral Souchon komutasındaki Osmanlı donanmasının 29 Ekim 1914’te Sivastopol, Odesa ve Kefe limanlarını topa tutarak İtilaf gemilerini batırması üzerine Rusya ve İngiltere Osmanlı sınırını geçip savaş ilan etmiştir.
Osmanlı devletini savaşa girmek zorunda bırakan bu gelişme sırasında sadrazam ve hariciye nazırı olan devlet adamı aşağıdakilerden hangisidir?

A) Enver Paşa
B) Said Halim Paşa
C) Talat Paşa
D) Ahmet İzzet Paşa
E) Cemal Paşa

Cevap : B) Said Halim Paşa

Açıklama : Osmanlı Devleti’nin I. Dünya Savaşı’na girmesi sırasında Said Halim Paşa sadrazamlık görevini yürütmekteydi.

8. Aşağıdakilerden hangisi İkinci Dönem TBMM için seçim kararı alınan ortamın en önemli şartını yansıtmaz?

A) Seçim zamanının gelmiş olması
B) Mecliste muhalefetin artması
C) Mali kaynakların tükenmiş olması
D) Savaşa devam edilemeyecek durumda olunduğunun bilinmesi
E) Lozan görüşmelerinin kesintiye uğraması

Cevap : A) Seçim zamanının gelmiş olması

Açıklama :

9. “11 Ekim 1922 tarihli Mudanya Mütarekesi’nin ardından orduda en yaşlı askerlerden başlayarak 17 dönem asker terhis edilmiştir.”
Bu kararın temel gerekçesi aşağıdakilerden hangisidir?

A) Türkiye savaşmak istememektedir.
B) Türkiye artık büyük bir orduya ihtiyaç duymamaktadır.
C) Türkiye’nin tarım üretimi için genç iş gücüne ihtiyacı vardır.
D) Artık savaş bitmiştir.
E) Ordu gençleştirilmek istenmiştir.

Cevap : C) Türkiye’nin tarım üretimi için genç iş gücüne ihtiyacı vardır.

Açıklama : Kurtuluş Savaşı süresince askere alınan birçok genç, köylerine ve işlerine dönememişti. Savaş sonrası ekonominin yeniden inşası için tarım sektörü hayati önem taşıyordu. Genç iş gücüne olan ihtiyaç nedeniyle, savaşın sona ermesiyle birlikte en yaşlı askerlerden başlayarak 17 dönem asker terhis edilmiştir.

11. 1927 yılında yapılan tarım sayımına göre Türkiye’de ekilen toprakların yüzde 89,5’nde tahıl, yüzde 3,9’nda baklagiller, yüzde 6,6’sında sınaî bitkiler yetiştirilmekte olması tespiti üzerine aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

A) Türk tarımı sanayide kullanılacak türlere ağırlık vermiştir.
B) Tarımda öncelik vatandaşın ihtiyacının giderilmesine verilmiştir.
C) Türk tarımında sanayi alanına yönelik ekim son derece sınırlıdır.
D) Tarımda makineleşme yok denecek kadar azdır.
E) Türk köylüsünün modern tarım teknolojileri kullanarak çağı yakaladığı söylenemez.

Cevap : A) Türk tarımı sanayide kullanılacak türlere ağırlık vermiştir.

Açıklama : Verilere göre Türkiye’de tarım üretimi büyük oranda gıda tüketimine yönelik olup, sanayiye yönelik bitkisel üretim oranı oldukça düşüktür. Bu nedenle, sanayide kullanılacak türlere ağırlık verildiğini söylemek doğru değildir.

12. Mondros Mütarekesi’nin şartları bir bütün olarak ele alındığında aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

A) Türk Milletinin haklarını en iyi şekilde koruyan bir belgedir.
B) Ülkenin kritik önemi haiz bütün geçitlerinin kontrolünü işgalcilere veren bir anlaşmadır.
C) Ülkenin galip devletlerin isteğine göre parçalanması için hazırlanmış bir anlaşmadır.
D) Milleti kendini koruyacak imkânlardan mahrum bırakan bir anlaşmadır.
E) Galip devletlere istedikleri her yeri işgal etme yolunu açık tutan bir anlaşmadır.

Cevap : A) Türk Milletinin haklarını en iyi şekilde koruyan bir belgedir.

Açıklama : Mondros Mütarekesi, Osmanlı Devleti’nin fiilen işgal edilmesine zemin hazırlayan ve halkı savunmasız bırakan ağır hükümler içermektedir. Türk milletinin haklarını koruduğunu söylemek mümkün değildir.

13. Osmanlı yöneticilerinin I. Dünya Savaşı öncesinde İngiltere ve Fransa’ya silah ve denizaltı siparişleri, demiryolu ve liman imtiyazları teklif etmelerinin gerekçesi aşağıdakilerden hangisi değildir?

A) Tarafsız kalmak
B) Fransa’yı ittifaka ikna etmek
C) Rusya’yı ittifaka razı etmek
D) Herhangi bir üyesi ile anlaşarak İtilaf bloğuna dâhil olmak
E) İngiltere’yi ittifaka razı etmek

Cevap : A) Tarafsız kalmak

Açıklama : Osmanlı yöneticileri, savaş öncesinde İtilaf Devletleri’ne çeşitli ekonomik ve askeri avantajlar sunarak bu bloğa katılmak istemiş ancak tarafsız kalmak gibi bir politika benimsememişlerdir.

14. 1876 Anayasasına göre “Heyet-i Mebusan üyeleri Osmanlı vatandaşı elli bin…. nüfusa bir mebus düşecek şekilde halk tarafından gizli oyla seçileceklerdi.” hükmünde boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?

A) erkek
B) vergi mükellefi
C) tüccar
D) müslim-gayrimüslim
E) kadın

Cevap : A) erkek

Açıklama : 1876 Kanun-i Esasi’ye göre seçimlerde oy kullanma hakkı sadece erkek Osmanlı vatandaşlarına tanınmış olup, kadınlara seçme ve seçilme hakkı verilmemiştir.

15. I. Dünya Savaşı’nda “düşmanla işbirliği yapan ve ordu birliklerinin emniyetini tehlikeye düşüren Osmanlı vatandaşlarının ülke sınırları içinde yeniden yerleştirilmelerini düzenleyen” Geçici Sevk ve İskân Kanunu hangi tarihte çıkarılmıştır?

A) 20 Nisan 1915
B) 27 Mayıs 1915
C) 30 Ekim 1918
D) 13 Ocak 1918
E) 24 Nisan 1915

Cevap : B) 27 Mayıs 1915

Açıklama : Osmanlı Devleti, 27 Mayıs 1915’te Geçici Sevk ve İskân Kanunu’nu çıkartarak savaş sırasında düşmanla iş birliği yapan grupların zorunlu göçe tabi tutulmasını yasalaştırmıştır.

16. 1909 anayasa düzenlemeleri sırasında değiştirilen 24 maddeyle öne çıkarılan (gücü ve işlevi arttırılan) devlet kurumu aşağıdakilerden hangisidir?

A) Hilafet
B) Şûra-yı Devlet
C) Padişahlık
D) Meclis-i Mebusan
E) Meclis-i Âyan

Cevap : D) Meclis-i Mebusan

Açıklama : 1909 değişiklikleri ile padişahın yetkileri sınırlandırılmış, Meclis-i Mebusan’ın gücü artırılmış ve anayasal monarşi güçlendirilmiştir.

17. Mustafa Kemal Paşa’nın Ali Fuad, Refet ve Rauf beylerle birlikte karargâh heyetinin de imzaladığı ve Erzurum’da bulunan Kâzım Karabekir ve Konya’da Mersinli Cemal Paşa’nın da telgrafla onayladığı 22 Haziran 1919 tarihli belge aşağıdakilerden hangisidir?

A) Amasya Mülakatı kararları
B) Havza Genelgesi
C) Amasya Genelgesi
D) Sivas Kongresi kararları
E) Erzurum Kongresi kararları

Cevap : C) Amasya Genelgesi

Açıklama : 22 Haziran 1919’da yayımlanan Amasya Genelgesi, milli mücadelenin ilk yazılı belgesi olup, “milletin geleceğini yine milletin azim ve kararı belirleyecektir” ilkesini ortaya koymuştur.

18. 21 Ağustos 1909 tarihinde yapılan anayasa düzenlemeleriyle vurgu yapılan kavram aşağıdakilerden hangisidir?

A) Osmanlıcılık
B) İslamcılık
C) Batıcılık
D) Türkçülük
E) Hâkimiyet-i Milliye

Cevap : E) Hâkimiyet-i Milliye

Açıklama : 1909 anayasa düzenlemeleri ile Osmanlı yönetiminde demokratikleşme yönünde bazı adımlar atılmış ve halkın egemenliği fikri öne çıkarılmıştır. Bu nedenle “Hâkimiyet-i Milliye” (Milli Egemenlik) kavramı en önemli vurgu noktası olmuştur.

19. Lozan barış görüşmelerinde Türkiye’yi temsil eden heyete verilen talimatta görüşmelerin kesilmesine sebep olacak konular hangisinde doğru verilmiştir?

A) Kapitülasyonlar / Ermeni Yurdu
B) Osmanlı Borçları / Boğazlar
C) Ermeni Yurdu / Musul
D) Boğazlar / Kapitülasyonlar
E) Vakıflar / Adalar konusu

Cevap : A) Kapitülasyonlar / Ermeni Yurdu

Açıklama :

20. Osmanlı son döneminde ilk kız lisesi hangi padişah döneminde açılmıştır?

A) Sultan Abdülaziz
B) Sultan II. Abdülhamid
C) Sultan Abdülmecid
D) Sultan V. Murad
E) Sultan II. Mahmud

Cevap : B) Sultan II. Abdülhamid

Açıklama : Osmanlı Devleti’nde modern eğitim sistemine geçiş sürecinde Sultan II. Abdülhamid döneminde 1913 yılında “İnas İdadisi” adıyla ilk kız lisesi açılmıştır. Bu okul, kadınların eğitimine verilen önemin artmasının bir göstergesi olarak değerlendirilmiştir.