Risk Altında Bulunan Çocuklar Ve Eğitimleri 2025 Vize Deneme Sınavı-1

1- Yakın risk kategorisindeki gençleri tanımlayan geçit davranışlarına bir örnek aşağıdakilerden hangisidir?

A) Sigara kullanımı
B) Eğitimde başarılı olmak
C) Sosyal etkinliklere katılmak
D) Sağlıklı bir yaşam tarzı benimsemek
E) Kitap okuma alışkanlığı geliştirmek

Cevap : A) Sigara kullanımı

Açıklama : Sigara kullanımı, ergenlerde riskli davranışlara geçişin ilk sinyallerinden biridir ve yakın risk faktörü olarak değerlendirilir.

2- Aşağıdakilerden hangisi Erikson’a göre ergenlik dönemi özelliklerinden biridir?

A) Resmi operasyonel aşamadadırlar (11 yaş-yetişkinlik)
B) Kavramlar ve fikirlerle ilgilenirler
C) Soyut düşünmeye başlarlar
D) Tümdengelimli ve kavramsal düşünmeye sahiptirler
E) Kimlik ve rol karmaşası aşamasındadırlar

Cevap : E) Kimlik ve rol karmaşası aşamasındadırlar

Açıklama : Erikson’un kuramına göre, ergenlik dönemindeki bireyler kimliklerini oluşturma sürecindedir ve bu süreçte rol karmaşası yaşayabilirler.

3- ……………….çocuğun doğrudan deneyimlediği risk faktörleridir. Verilen boşluğu en uygun ifade ile tamamlayınız?

A) Yakın risk
B) Uzak risk
C) Yüksek risk
D) Risk altında aktivite
E) Gelişimsel risk

Cevap : A) Yakın risk

Açıklama : Yakın riskler çocuğun doğrudan maruz kaldığı, aile içi çatışmalar veya madde kullanımı gibi faktörleri kapsar.

4- Kişisel düzeyde “savunmasızlık/kırılganlık” durumuna karşılık gelen koruyucu/önleyici faktör aşağıdakilerden hangisidir?

A) Yetersiz ebeveynlik
B) Yılmazlık
C) Riskli davranış
D) Pozitif ebeveynlik
E) Psikolojik sağlık

Cevap : B) Yılmazlık

Açıklama : Yılmazlık, bireyin stresli ve zorlu durumlara karşı gösterdiği dirençtir. Çocukların olumsuz koşullara rağmen başarılı olabilmesini sağlayan psikolojik bir dayanıklılık unsurudur.

5- Aşağıdakilerden hangisi Ulusal Çocuklar, Yeni Yürümeye Başlayan Çocuklar ve Aileler Merkezi’ne göre yüksek kaliteli bakımı garanti eden ölçütlerden biri değildir?

A) Sağlık ve güvenlik
B) Küçük gruplar (bakıcı başına en fazla 7-8 çocuk)
C) Her çocuğu bir birincil bakıcıya atamak
D) Bakımda süreklilik
E) Duyarlı bakıcılık

Cevap : B) Küçük gruplar (bakıcı başına en fazla 7-8 çocuk)

Açıklama : Yüksek kaliteli bakım için önerilen grup büyüklüğü daha küçüktür (örneğin 3-4 çocuk). 7-8 çocuk sayısı üst sınırın üzerindedir ve bireysel ilgiyi azaltabilir.

6- Aşağıdakilerden hangisi ebeveyn/aile risk faktörlerinden biri değildir?

A) Güvensiz bağlanma
B) Ebeveyn: güvensiz yetişkin bağlanma modeli
C) Bekâr ebeveynlik (destek eksikliği ile)
D) Sert ebeveynlik, kötü muamele
E) Zayıf dürtü kontrolü

Cevap : E) Zayıf dürtü kontrolü

Açıklama : Zayıf dürtü kontrolü bireysel bir özellik olup, ebeveynlik tarzı ile doğrudan ilişkili değildir. Diğer seçenekler doğrudan aile/ebeveyn kaynaklı riskleri tanımlar.

7- Vygotsky’nin Yakınsal Gelişim Alanı (ZPD) teorisine göre, bir çocuğun yapı iskelesi (scaffolding) yardımıyla yeni bir kavramı öğrenme süreci aşağıdaki aşamalardan hangisini içerir?

A) Çocuk tamamen bağımsız olarak öğrenir.
B) Çocuk, yetişkin rehberliği ile çalışır ve daha sonra bağımsız olarak başarmaya başlar.
C) Çocuk bir kavramla tamamen baş edemez.
D) Çocuk yardım almadan zor görevleri hemen öğrenir.
E) Yetişkin modeli sunar, çocuk bu modeli takip ederek aktif şekilde öğrenir.

Cevap : B) Çocuk, yetişkin rehberliği ile çalışır ve daha sonra bağımsız olarak başarmaya başlar.

Açıklama : Vygotsky’nin ZPD kuramı, çocuğun potansiyel gelişim alanını tanımlar. Yapı iskelesi (scaffolding) ile çocuk başlangıçta destek alır, sonrasında bağımsız hale gelir.

8- Aşağıdakilerden hangisi ebeveyn/aile risk faktörlerinden biridir?

A) Heyecan arama yönelimi
B) Zayıf dürtü kontrolü
C) Dikkat eksikliği
D) Hiperaktivite
E) Ayrılık/boşanma, özellikle yüksek ihtilaflı boşanma

Cevap : E) Ayrılık/boşanma, özellikle yüksek ihtilaflı boşanma

Açıklama : Yüksek çatışmalı boşanmalar çocuklar üzerinde ciddi duygusal etkiler bırakabilir ve risk faktörü oluşturur.

9- Aşağıdakilerden hangisi yılmazlık bağlamında topluma ait koruyucu faktörlerden biridir?

A) Ebeveynlik faktörleri
B) Kulüplere katılım
C) Çocuğun/genç kişinin ebeveynleri/aile üyeleri ile ilişkileri
D) Ebeveyn faktörleri
E) Akademik başarıya ilişkin faktörler

Cevap : B) Kulüplere katılım

Açıklama : Kulüp gibi sosyal gruplara katılım, aidiyet duygusu kazandırır ve toplumsal destek sağlar. Bu da yılmazlık (resilience) gelişimini olumlu etkiler.

10- ……………..gençlerin riskin üstesinden gelmesine yardımcı olan olumlu faktörlerdir, ancak bunlar bireyin dışındadır. Boşluğu en uygun ifade ile tamamlayınız?

A) Psikososyal yeterlik
B) Koruyucu faktör
C) Koruyucu süreçler
D) Kaynaklar
E) Kümülatif/çoklu koruma

Cevap : D) Kaynaklar

Açıklama : Kaynaklar, bireyin dışındaki destek sistemleri (okul, toplum, sosyal hizmetler vb.) olup, riskle başa çıkma sürecinde önemli rol oynar.

@lolonolo_com

11- Aşağıdakilerden hangisi yılmazlık bağlamında bireye ait koruyucu faktörlerden biridir?

A) Ebeveynlik faktörleri
B) Aile faktörleri
C) Çocuğun/genç kişinin ebeveynleri/aile üyeleri ile ilişkileri
D) Ebeveyn faktörleri
E) Mizaç faktörleri

Cevap : E) Mizaç faktörleri

Açıklama : Mizaç, bireyin doğuştan gelen duygusal ve davranışsal eğilimlerini içerir. Uyumlu mizaç yapıları yılmazlığı artırıcı bireysel koruyucu faktörlerdendir.

12- Yüksek riskli geçmişe sahip çocuklarda yılmazlığı artırabilecek bir faktör, çocuğun ebeveynleriyle ilişkileridir. Bu bağlamda, aşağıdaki teorilerden hangisi ebeveyn-çocuk bağlanmasının önemini vurgular?

A) Freud’un Psikoseksüel Gelişim Kuramı
B) Bowlby’nin Bağlanma Kuramı
C) Erikson’un Psikososyal Gelişim Kuramı
D) Havighurst’un Gelişimsel Görevler Teorisi
E) Mahler’in Ayrılma-Bireyleşme Kuramı

Cevap : B) Bowlby’nin Bağlanma Kuramı

Açıklama : Bowlby, çocuğun güvenli bağlanma ilişkileri kurmasının uzun vadeli gelişim ve ruh sağlığı açısından temel olduğunu savunmuştur.

13- Aşağıdakilerden hangisi yılmazlıkla ilişkili bireysel faktörlerden biridir?

A) Ebeveyn ruh sağlığı veya bağımlılık sorunlarının olmaması
B) Büyükanne ve büyükbaba ile yakın ilişkiler
C) Bakım ve güven
D) Ayrılık eksikliği
E) İç kontrol odağı

Cevap : E) İç kontrol odağı

Açıklama : İç kontrol odağına sahip bireyler, yaşadıkları olayların sorumluluğunu kendilerinde görürler. Bu özellik, yılmazlığı destekleyen bir bireysel faktördür.

14- Yılmazlık araştırmalarına göre, aşağıdaki özelliklerden hangisi okul yıllarında koruyucu bir faktör olarak değerlendirilmektedir?

A) Erkek cinsiyet
B) Zekâ
C) Sorumluluk
D) İletişim yetenekleri
E) Olumlu benlik kavramı

Cevap : C) Sorumluluk

Açıklama : Okul yaşamında sorumluluk duygusu geliştirmek, hem akademik başarıyı hem de sosyal uyumu artırarak yılmazlığı destekler.

15- Aşağıdakilerden hangisi yılmazlıkla ilişkili toplumsal faktörlerden biri değildir?

A) Komşu ve diğer akraba olmayanlardan destek
B) Akran teması
C) Olumlu okul deneyimleri
D) Pozitif yetişkin rol modelleri
E) En az bir kişiyle yakın bağlanma

Cevap : E) En az bir kişiyle yakın bağlanma

Açıklama : Yakın bağlanma genellikle bireysel veya ailevi bir faktör olarak değerlendirilir. Toplumsal faktörler daha çok okul, çevre ve sosyal destek sistemleriyle ilişkilidir.

16- Aşağıdakilerden hangisi yılmazlıkla ilişkili ailesel faktörlerden biri değildir?

A) Büyükanne ve büyükbaba ile yakın ilişkiler
B) Ebeveyn ruh sağlığı veya bağımlılık sorunlarının olmaması
C) Bakım ve güven
D) Ayrılık eksikliği
E) Empati

Cevap : E) Empati

Açıklama : Empati bireysel bir beceridir. Diğer seçenekler doğrudan aile ortamının çocuğa sunduğu koruyucu özellikleri temsil eder.

17- I. Yetersiz Ebeveynlik Modeli
II. Dezavantajlı Çevre Modeli
III. Ekolojik Sistem Modeli
Yukarıdakilerden hangisi veya hangileri çocuk ihmalinin nedenlerine ilişkin modellerdendir?

A) Yalnız I
B) Yalnız II
C) I ve II
D) Yalnız III
E) Hepsi

Cevap : E) Hepsi

Açıklama : Çocuk ihmaline dair farklı yaklaşımlar bu üç modeli kapsar. Her biri ihmalin nedenlerine farklı düzeylerden açıklık getirir.

18- Aşağıdakilerden hangisi ihmalin çocuk üzerindeki davranışsal göstergelerindendir?

A) Çok zayıf bir dış görünüş
B) Kendi kendine zarar veren davranışlar
C) Duygusal açlık
D) Düşük öz saygı
E) Düşük öz güven

Cevap : B) Kendi kendine zarar veren davranışlar

Açıklama : Kendi kendine zarar verme davranışı, ihmalin davranışsal bir sonucudur. Çocuk, ihmal nedeniyle duygusal boşlukları bu şekilde dışa vurabilir.

19- ‘‘Çocuğa yönelik cinsel istismarın internet ortamı yoluyla gerçekleştirilmesidir.’’ şeklinde tanımlanan cinsel suç aşağıdakilerden hangisidir?

A) Çevrim İçi İstismar
B) Çevrim İçi Taciz
C) Çevrim İçi Zorbalık
D) Çevrim İçi Çocuk Cinsel İstismarı (ÇÇCİ)
E) Çevrim İçi Sosyal İstismar

Cevap : D) Çevrim İçi Çocuk Cinsel İstismarı (ÇÇCİ)

Açıklama : İnternet üzerinden çocuklara yönelik cinsel içerikli eylemler, “Çevrim İçi Çocuk Cinsel İstismarı” başlığı altında incelenir ve ciddi bir suçtur.

20- Aşağıdakilerden hangisi cinsel istismarın duygusal göstergelerindendir?

A) Genital bölgenin hasarı
B) Ani ve aşırı kilo değişimi
C) Yürümede ve oturmada zorlanma
D) Suçluluk duyma
E) İdrar yaparken acı çekme

Cevap : D) Suçluluk duyma

Açıklama : Suçluluk duygusu, istismara uğrayan çocuklarda sıkça görülen duygusal bir tepkidir. Çocuk kendini suçlu hissedebilir, bu da psikolojik desteğin gerekliliğini ortaya koyar.