Türk Dili-2 2024-2025 Vize Soruları

1. Aşağıdakilerden hangisi 14. yüzyılda yaşamış şairlerden değildir?

A) Kadı Burhâneddin
B) Âşık Paşa
C) Şeyhülislâm Yahyâ
D) Hoca Dehhânî
E) Gülşehrî

Cevap : C) Şeyhülislâm Yahyâ

Açıklama : Şeyhülislâm Yahyâ 16. yüzyıl sonu ile 17. yüzyıl başlarında yaşamıştır. Diğerleri 14. yüzyıl şairleridir.

2. Okuyucunun okuma etkinliği esnasında anlamlandırmayı istenen düzeyde gerçekleştirmesi için izlediği yollara ne ad verilir?

A) Okuma metni
B) Okuma amaçları
C) Okuma stratejileri
D) Okuma biçemleri
E) Okumanın işlemlenmesi

Cevap : C) Okuma stratejileri

Açıklama : Metni anlamlandırmak amacıyla kullanılan yöntem ve tekniklere “okuma stratejileri” denir.

3. Beni kör kuyularda merdivensiz bıraktın Denizler ortasında bak yelkensiz bıraktın
Öylesine yıktın ki bütün inançlarımı;
Beni bensiz bıraktın; beni sensiz bıraktın.

Yukarıdaki dizelerde aşağıdaki duygulardan hangisine yer verilmemiştir?

A) Ölüm korkusu
B) Çaresizlik
C) Karamsarlık
D) Sitem
E) Yalnızlık

Cevap : A) Ölüm korkusu

Açıklama : Dizelerde sitem, yalnızlık, çaresizlik ve karamsarlık hissedilir, ancak açık bir “ölüm korkusu” ifadesi yoktur.

4. Aşağıdakilerden hangisi cümlelerin bütünsel bir metin olabilmesi için aranan şartlardan değildir?

A) Durumsallık
B) Bağlaşıklık
C) Akıcılık
D) Tutarlılık
E) Bilgisellik

Cevap : C) Akıcılık

Açıklama : Metinsellik ölçütleri arasında durumsallık, tutarlılık, bağlaşıklık, amaçlılık vb. vardır. “Akıcılık” metinselliğin doğrudan ölçütü değildir.

5. “Bu aşamada taslaklar incelenirken ilk olarak kelime, cümle ve anlatıma odaklanılmalıdır. İmla ve noktalama sonraki aşamalarda kontrol edilmelidir. Yani yazının mekanik boyutundan ziyade, içeriğine önem verilmelidir.”

Yukarıda verilen bilgi, yazma süreci aşamalarından hangisiyle doğrudan ilgilidir?

A) Yazıyı oluşturma
B) Kaynakça hazırlama
C) Düzeltme
D) Kontrol etme ve sunum
E) Yazmaya hazırlık

Cevap : A) Yazıyı oluşturma

Açıklama :

6. Koku, dünyada ortaya çıkan ilk duyudur. Doğadaki yırtıcı hayvanlar, avlaması gereken hayvanları kokularından tanır. Koku sayesinde hangi besine ihtiyacı olduğunu ayırt edebilir. Bu sebeple bir timsah antiloptan oldukça fayda sağlar ve bir koyunun yaptığı gibi sabahtan akşama kadar ot çiğnemez. Aslan, et; köpek balığı ise balık peşindedir. …… . Hatta hangisine daha çok ihtiyaç duyduğumuz bile genlerimizde bulunur. Ona göre ete, balığa ya da ota yöneliriz. Vücudumuz için iyi olanı, arzularımız bilir.

Yukarıdaki parçada boş bırakılan yere, düşüncenin akışına uygun olarak aşağıdakilerden hangisi getirilebilir?

A) İnsanlar ve hayvanlar kokusunu iyi almadıkları bir maddenin tadını da tam olarak alamaz.
B) Bizler de bunun gibi doğanın sunmuş olduğu etçil ve otçul besinleri tüketmenin yararımıza olduğunu biliyoruz.
C) Koku duyusunda meydana gelen bozukluklar, insanın besin ihtiyacını etkilemektedir.
D) Hayvanların koku alma duyusu, koku bölgeleri büyük olduğu için insanlarınkinden daha güçlüdür.
E) Bu ve buna benzeyen etkileri düşünüldüğünde kokunun insan hayatındaki yerinin tartışılmaz olduğu ortaya çıkmaktadır.

Cevap : B) Bizler de bunun gibi doğanın sunmuş olduğu etçil ve otçul besinleri tüketmenin yararımıza olduğunu biliyoruz.

Açıklama : Parçanın devamında insanların da benzer biçimde hangi besine ihtiyacı varsa onu kokuyla seçebildiği ifade ediliyor. B seçeneği, anlatım bütünlüğünü en iyi sağlar.

7. Klasik edebiyatta kullanılan dil, günümüzdeki dilden en fazla ….. bakımından farklılık gösterir.

A) şekil bilgisi
B) kelime grupları
C) kelime varlığı
D) cümle yapısı
E) yapım ekleri

Cevap : C) kelime varlığı

Açıklama : Klasik Türk edebiyatında Arapça ve Farsçadan gelen, günümüzden farklı ve geniş bir kelime hazinesi ağırlıktadır.

8. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde anlatım bozukluğu yoktur?

A) Sen yaşadıklarını, bense kaybettiklerimi unutamıyorum.
B) Bugün zorluklar içerisinde geçen bir hayatım varsa bunu sana borçluyum.
C) Ne seni ne de adada geçirdiğimiz güzelim yazı unutamadım.
D) Türkiye 15 Temmuz 2016 yılında karanlık bir güne uyanma tehlikesi ile yüz yüze kalmıştı.
E) Anavatan, korkunun uğramadığı, umut ışıklarının hiç sönmediği bir yerdir

Cevap : E) Anavatan, korkunun uğramadığı, umut ışıklarının hiç sönmediği bir yerdir

Açıklama : Diğer cümlelerde ifade ve yapı açısından farklı bozukluklar görülebilir; E seçeneğinde anlatım bozukluğu yoktur.

9. İnsanoğlu kurduğu medeniyetleri kendi eli ile yıktığı hâlde sözün kurduğu dünyayı yıkamamıştır. Bedenin sustuğu yerde söz yaşamaya devam etmiştir. Yaşayan söz, büyülü sözdür ve mutlak hâkimiyetini kurar. Söz varlığı içerisinde hükümranlık hakkına en çok sahip olan şiir sanatıdır. Bunun için en itibarlı sanattır. Kaldı ki şiir, mensubu bulunduğumuz milletin sanat şubelerinin en zengin mirasıdır. Öyle bir miras ki geleceğini kendi içerisinde taşımaktadır.

Yukarıdaki parçada aşağıdaki düşünceyi geliştirme yollarından hangisine başvurulmuştur?

A) Karşılaştırma
B) Örnekleme
C) Soyutlama
D) Tanımlama
E) Alıntı yapma

Cevap : A) Karşılaştırma

Açıklama :

10. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde gereksiz sözcük kullanımından kaynaklanan bir anlatım bozukluğu vardır?

A) Sokaktaki çocukların neşeli sesleri bütün gün hiç eksilmeden devam ediyordu.
B) Yazın sıcak günlerinde Büyükada’nın zirvesindeki kiliseye ulaşmak, yaşlılar için bir işkenceye dönüşür.
C) Bir masal meyvesi gibi paylaştık o gece mehtabı, bütün dostlarla.
D) İki kardeşten en büyüğü her zaman kendisinin haklı olduğunu iddia ederdi.
E) İnsan hayatı boyunca gerçeğin, haklının ve mazlumun yanında olmaktan vazgeçmemelidir.

Cevap : D) İki kardeşten en büyüğü her zaman kendisinin haklı olduğunu iddia ederdi.

Açıklama : “İki kardeşten en büyüğü” ifadesinde “en” sözcüğü fazladır. “İki kardeşin büyüğü” şeklinde ifade edilmelidir.

11. Çocuklar fiziksel yönden olduğu gibi psikolojik ve zihinsel bakımdan da yetişkinlerden farklıdır. Onların kendilerine mahsus bir dünyaları vardır. Olaylara bakışları, olayları değerlendirmeleri, hayalleri kendilerine mahsustur. ….. Bu ihtiyaca bağlı olarak dünyanın neresinde olursa olsun, çocuğun olduğu her yerde oyun vardır. Oyun, âdeta çocuğun hayatının gayesidir.

Yukarıdaki parçada boş bırakılan yere düşüncenin akışına uygun olarak aşağıdakilerden hangisi getirilebilir?

A) Bu sebeple çocuk için oyun, bir eğlence ve öğrenme kaynağı demektir.
B) Oysa insan hayatındaki çeşitli dönemler gibi çocuk veya çocukluk da bir dönemdir.
C) Oyun, çocuğun yaşantısında beslenme ve nefes alıp vermek kadar önemlidir.
D) Bu bağlamda, çocukların en temel ihtiyaçlarından biri oyundur.
E) Çocuğa oyun için uygun ortamın ve yeterli malzemenin sağlanması gerekir.

Cevap : D) Bu bağlamda, çocukların en temel ihtiyaçlarından biri oyundur.

Açıklama : Parçada çocuk dünyası ve oyunun önemine vurgu yapıldığından, düşüncenin akışına en uygun ifade D seçeneğidir.

12. (I) Akademik yazma, kişisel yazılarda olmayan birçok şey içerir. (II) Akademik yazılar yazarların yayımlanmış eserlerinden alıntılar yapmaya dayalıdır. (III) Akademik yazılar bilgi vermek amacı taşıdığı için gramer ve noktalamaya dikkat edilmesi önemli değildir. (IV) Geleneksel olarak akademik konular, somut bir kalıba koyamayacağımız fikirler ve konseptler gibi soyut konular üzerine odaklıdır. (V) Akademik yazma, kendi kural ve uygulamaları olan özel bir yazı türüdür.

Başak “Akademik yazma ile ilgili kısaca bilgi veriniz.” adlı Türk Dili dersi final sınavı sorusunu yukarıdaki gibi cevaplandırmış fakat sorudan eksik puan almıştır.
Başak’ın bu sorudan eksik puan almasının sebebi hangi cümlede yaptığı hatadan kaynaklanmaktadır?

A) I
B) II
C) V
D) III
E) IV

Cevap : D) III

Açıklama : (III) numaralı cümlede “gramer ve noktalamaya dikkat edilmesi önemli değildir” ifadesi açıkça hatalıdır. Akademik yazmada dilbilgisi kuralları ve noktalama çok önemlidir.

13. (I) GDO’lu ürünlerin ekonomi, insan sağlığı ve çevre üzerinde birçok yarar ve zararları bulunmaktadır. (II) Bol miktarda, bozulmaya dayanıklı, hoş kokulu, böcek, virüs, bakteri, mantar, parazitlere dayanıklı ürünler elde etmek, ürünlerin vitamin ve mineral içeriğini artırarak zenginleştirmek sayılabilecek yararlar arasındadır. (III) Bunun yanında hastalık bulaştırma, antibiyotiklere direnç geliştirme ise GDO’lu ürünlerin sayılabilecek olası zararlarındandır. (IV) GDO’lu ürünlerin alerjik reaksiyonlara neden olup olmadığı da hâlâ tartışılmakta ve yapılan çalışmalarda farklı sonuçlar elde edilmektedir. (V) Tüm bunların yanında besin teknolojisi alerjenik bir yiyeceğin alerjenik özelliğini azaltmak için de gen transferi yapabilir.

Yukarıdaki metinde numaralanmış cümlelerden hangisi parçanın anlam bütünlüğünü bozmaktadır?

A) V
B) IV
C) II
D) I
E) III

Cevap : A) V

Açıklama :

14. Aşağıdakilerden hangisi kişisel hayatı konu alan metinlerden değildir?

A) Otobiyografi
B) Mektup
C) Günlük
D) Sohbet
E) Gezi Yazısı

Cevap : D) Sohbet

Açıklama : Sohbet (söyleşi), doğrudan kişisel hayatı konu almak zorunda değildir. Diğerleri çoğunlukla kişisel yaşantı ve izlenimlere odaklanır.

15. Akademik yazma denilince akla özellikle _____, _____, _____, _____ vb. ürünler gelmektedir.

A) lisansüstü tezler, makaleler, mektuplar, projeler
B) lisansüstü tezler, makaleler, projeler, bilimsel raporlar
C) makaleler, lisansüstü tezler, gezi yazıları, hatıratlar
D) makaleler, lisansüstü tezler, bilimsel raporlar, ders kitapları
E) lisansüstü tezler, makaleler, projeler, tutanaklar

Cevap : B) lisansüstü tezler, makaleler, projeler, bilimsel raporlar

Açıklama : Akademik yazma denilince tezler, makaleler, projeler ve bilimsel raporlar tipik örneklerdir.

16. Ben sanırdım âlem içre hiç bana yâr kalmadı
Ben beni terk eyledim gördüm ki ağyâr kalmadı

Yukarıdaki beyitte “Ben beni terk eyledim” ifadesi ile aşağıdakilerden hangisi kastedilmektedir?

A) Ben bu diyarı terk ettim.
B) Ben özümü yitirdim.
C) Benim âlemde sadık bir yârim kalmadı.
D) Ben canımı hiçe saydım.
E) Ben kendi nefsimden vazgeçtim.

Cevap : E) Ben kendi nefsimden vazgeçtim.

Açıklama : Tasavvufî manada “Benlikten geçmek” anlamına gelir; nefsi terk etmek kastedilir.

17. Okumanın fiziksel yönüne vurgu yapan okuma biçimleri aşağıdakilerden hangisinde verilmiştir?

A) Gözden geçirerek okuma – Tarayarak okuma
B) Yoğun okuma – Yaygın okuma
C) Metin kaynaklı okuma – Zihin kaynaklı okuma
D) Aşağıdan yukarı okuma – Yukarıdan aşağı okuma
E) Sesli okuma – Sessiz okuma

Cevap : E) Sesli okuma – Sessiz okuma

Açıklama : Sesli ya da sessiz okuma, fiziksel açıdan (göz ve ses) okuma biçimini gösterir.

18. Yaşadıklarımdan öğrendiğim bir şey var:
Yaşadın mı, yoğunluğuna yaşayacaksın bir şeyi
Sevgilin bitkin kalmalı öpülmekten
Sen bitkin düşmelisin koklamaktan bir çiçeği

Yukarıdaki şiire hâkim olan duygu aşağıdakilerden hangisidir?

A) Doğa sevgisi
B) Tutku
C) Hasret
D) Yaşama sevinci
E) Yalnızlık

Cevap : B) Tutku

Açıklama : Dizeler, sevgi ve hayatı tutkulu bir biçimde yaşama vurgusunu gösterir.

19. I. Şüphesiz bir milletin dili ve edebiyatı hür olmadıkça yükselmesini beklemek hayalden ileri gidemez.
II. Şiir, kalpten kalbe geçen bir hadisenin lisan halinde tecelli edişidir.
III. Geçenlerde, tenha bir gece gezintisinde, unutulmuş zannettiğim bazı mısraların hafızamın derinliklerinde yerlerini koruduğunu hissettim.
IV. Beni ablamla karşılaştıran babam, beni hep azımsamıştır.
V. Bekliyorum, öyle bir vakitte gel ki vazgeçmem mümkün olmasın.

Yukarıdaki cümlelerin hangilerinde anlatım bozukluğu vardır?

A) IV ve V
B) I ve IV
C) III ve IV
D) II ve III
E) I ve V

Cevap : (tartışmalı)

20. Metin kaynaklı ve zihin kaynaklı okumanın eksik yönlerinin eleştirilmesi ile Rumelhart tarafından ortaya konan okuma modeli aşağıdakilerden hangisidir?

A) Gözden geçirerek okuma
B) Yoğun okuma
C) Tarayarak okuma
D) Sessiz okuma
E) Etkileşimli okuma

Cevap : E) Etkileşimli okuma

Açıklama : Rumelhart, metin ve okuyucu etkileşimine dayalı “Etkileşimli Okuma Modeli”ni ortaya koymuştur.