Sağlık Eğitimi (Bahar) 2024-2025 Vize Soruları

Sağlık Eğitiminde Temel İlkeler

Sağlık eğitimi, bireylerin sağlıkla ilgili bilgi, tutum ve davranışlarını geliştirmeyi hedefleyen sistemli bir süreçtir. Bu süreçte hem bireysel hem de toplumsal düzeyde sağlığın korunması, geliştirilmesi ve hastalıkların önlenmesi amaçlanır.

Koruyucu Sağlık Hizmetleri

Kişiye yönelik koruyucu sağlık hizmetleri arasında kişisel temizlik, düzenli beslenme ve hastalıkların erken tanısı yer alır. Buna karşılık hava kirliliği kontrolü gibi çevresel müdahaleler, çevreye yönelik hizmetler kapsamındadır.

Sağlık Eğitimi Yöntemleri

Eğitim sürecinde bireysel eğitim, grup eğitimi, örnek olay yöntemi, anlatım ve drama gibi teknikler kullanılabilir. Hangi yöntemin seçileceği eğitimin amacı, hedef kitlenin özellikleri ve içerik yapısına göre belirlenir.

Eğitici Nitelikleri ve Etkili Öğretim

Etkili bir eğitici iletişim becerilerine sahip, tarafsız, açık ve anlaşılır bir dil kullanan kişidir. Eğitimde ön yargı, eğiticinin başarısını düşürebilir. Bu nedenle objektiflik ve empati önemli becerilerdendir.

Yaşam Dönemlerine Göre Sağlık Alışkanlıkları

Orta yetişkinlik döneminde bireyler belirli alışkanlıklar geliştirerek daha yapılandırılmış bir yaşam sürer. Bu dönem, kişisel sağlık yönetimi ve düzenli yaşam alışkanlıklarının yerleşmesi açısından kritiktir.

Eğitim Türleri ve Özellikleri

Eğitim türleri arasında örgün, yaygın, formal ve informal eğitim yer alır. Formal eğitim, yapılandırılmış ve önceden planlanmış bir program çerçevesinde yürütülürken; informal öğrenme daha serbest ve günlük yaşam içinde gelişir.

Drama, Rol Yapma ve Katılımcı Yöntemler

Katılımcı yöntemler, özellikle sağlık davranışlarını kalıcı kılmak için etkilidir. Drama gibi teknikler yaratıcılığı ve güven duygusunu artırırken, örnek olay analizi gerçek yaşam sorunlarıyla başa çıkma becerisi kazandırır.

Sağlık Tanımı ve Uluslararası Belgeler

Dünya Sağlık Örgütü sağlık kavramını yalnızca hastalık yokluğu değil; fiziksel, ruhsal ve sosyal iyilik hâli olarak tanımlar. Alma Ata Bildirgesi ise sağlık hizmetlerinin eşit, erişilebilir ve toplum merkezli olması gerektiğini vurgular.

İçgüdü ve Kültürel Etkiler

Davranış bilimlerinde içgüdü, doğuştan gelen ve türün tüm bireylerinde görülen kalıplaşmış davranışları ifade eder. Sağlıkla ilgili bazı tutum ve alışkanlıklar ise kültürel faktörlerden etkilenerek şekillenir.

1- Aşağıdakilerden hangisi içgüdü kavramının özelliklerinden biri değildir?

A) Karmaşık bir davranış kalıbı gerekmesi
B) Söz konusu davranışın, türün bütün üyelerinde olması
C) Davranışın türe özgü olması
D) Davranışın doğuştan gelmesi
E) Davranışın sonradan kazanılması

Cevap : E) Davranışın sonradan kazanılması

Açıklama : İçgüdüler, doğuştan gelen, türe özgü ve karmaşık davranış kalıplarıdır; sonradan kazanılmazlar.

2- Aşağıdakilerden hangisi kişiye yönelik koruyucu sağlık hizmetlerinden biridir?

A) Yeterli ve temiz su sağlanması
B) Atıkların kontrolü
C) Kişisel temizlik ve bakım
D) Besin kontrolü ve güvenliği
E) Konut sağlığı

Cevap : C) Kişisel temizlik ve bakım

Açıklama : Kişisel temizlik ve bakım, bireyin sağlığını korumaya yönelik doğrudan uyguladığı hizmetlerdendir.

3- Aşağıdakilerden hangisi “Orta Yetişkinlik Dönemi (30–60 Yaş)” alışkanlıklarından biridir?

A) Kendisi için uygun zaman dilimleri oluşturarak belli alışkanlıklar kazanması
B) Çalışma yaşamına başlaması ve bu işte yükselmesi
C) Bireyin bağımsız olarak meslek belirlemesi
D) Sorumluluk alarak ev yönetiminde söz sahibi olması
E) Yaş aralığına uygun yeni ilişkiler kurması

Cevap : A) Kendisi için uygun zaman dilimleri oluşturarak belli alışkanlıklar kazanması

Açıklama : Orta yetişkinlik döneminde birey, kendi düzenini kurarak alışkanlıklar geliştirir.

4- Sağlık personeli tarafından bireylerin sorunları için ayrı ayrı verilen eğitim türüne ne ad verilir?

A) Bireysel eğitim
B) Uzaktan eğitim
C) Formal eğitim
D) Grup eğitimi
E) İnformal eğitim

Cevap : A) Bireysel eğitim

Açıklama : Bireysel eğitim, kişinin ihtiyacına özel olarak verilen eğitimdir.

5- Aşağıdakilerden hangisi soru‐cevap yönteminde eğiticinin özelliklerinden biri değildir?

A) Kullandığı dile hakim olması
B) Tam olarak açıklığa kavuşturulamayan konuları farklı açılardan tekrarlayabilmesi
C) Eğitim sırasında etkili bir iletişime sahip olması
D) Konuları sadece bir kez anlatması
E) Doğru, anlaşılır ve net cümleler kullanması

Cevap : D) Konuları sadece bir kez anlatması

Açıklama : Etkili bir soru‐cevap yönteminde, eğitici konuları gerektiğinde tekrar açıklamalıdır.

6- Aşağıdakilerden hangisi kişiye yönelik koruyucu sağlık hizmetlerinden biri değildir?

A) İlaçla koruma
B) İyi beslenme
C) Hava kirliliğinin kontrolü
D) Kişisel temizlik ve bakım
E) Hastalıkların erken tanı ve tedavisi

Cevap : C) Hava kirliliğinin kontrolü

Açıklama : Hava kirliliğinin kontrolü çevreye yönelik bir koruyucu sağlık hizmetidir. Kişiye yönelik hizmetler doğrudan bireyin sağlığını korumaya yöneliktir.

7- Sağlık hizmetlerinin tarihsel gelişimi açısından ilk dönem aşağıdakilerden hangisidir?

A) Klinik Hekimlik
B) Bulgusal Hekimlik
C) Laboratuvar Hekimliği
D) Çağdaş Halk Sağlığı anlayışı
E) Sosyal Hekimlik

Cevap : B) Bulgusal Hekimlik

Açıklama : Bulgusal Hekimlik, sağlık hizmetlerinin ilk dönemidir ve doğrudan gözleme dayalıdır.

8- Aşağıdakilerden hangisi drama yönteminin avantajlarından biri değildir?

A) Dinleme yeteneğini arttırması
B) Drama tekniği uygulanmasının uzun sürmesi
C) Yaratıcılık yeteneğini yükseltmesi
D) Güven duygusunu yükseltmesi
E) Konuşmayı akıcı bir hâle taşıması

Cevap : B) Drama tekniği uygulanmasının uzun sürmesi

Açıklama : Bu ifade bir avantaj değil, drama yönteminin olası dezavantajlarından biridir.

9- “Eğitim ortamında, gerçek yaşamda karşılaşılan sorunları çözerek öğrenmenin sağlandığı” metod hangi eğitim yöntemidir?

A) Örnek olay (Vaka incelemesi)
B) Beyin fırtınası
C) Rol yapma
D) Gösterip yaptırma
E) Drama

Cevap : A) Örnek olay (Vaka incelemesi)

Açıklama : Örnek olay yöntemi, katılımcıların problem çözme becerilerini geliştirmelerine yardımcı olur.

10- Aşağıdakilerden hangisi eğiticinin özellikleri açısından önemli olan faktörlerden biri değildir?

A) Eğiticinin karşısındaki gruba karşı ön yargılı olması
B) Eğiticinin toplumun bildiği bir kişi olması
C) Eğiticinin etkili şekilde iletişim kurma kabiliyeti olması
D) Eğiticinin toplumun güvendiği bir kişi olması
E) Eğitimden beklenen faydanın eğitimci tarafından tam olarak anlaşılması

Cevap : A) Eğiticinin karşısındaki gruba karşı ön yargılı olması

Açıklama : Eğitici, tarafsız ve yapıcı olmalıdır. Ön yargı, eğitimin etkinliğini azaltan olumsuz bir özelliktir.

11- Aşağıdakilerden hangisi öğrenmede öğrenme yöntemleri açısından önemli olan faktörlerden biridir?

A) Türleri hazırlık durumu
B) Kaygıyla birlikte uyarılmışlık hali
C) Konu boyutuna göre bütüncül veya parçalı sistemlerin uygulanması
D) Bireylerin fizyolojik olarak olgunlaşma düzeyleri
E) Yaş, zeka ve dikkat durumları

Cevap : C) Konu boyutuna göre bütüncül veya parçalı sistemlerin uygulanması

Açıklama : Öğrenmede yönteme karar verilirken, konunun kapsamı ve içeriği göz önünde bulundurulmalıdır.

12- Aşağıdakilerden hangisi sağlık eğitiminin amaçları içerisinde yer almaz?

A) Bireylerin sağlık teknolojisi konusunda bilgi sahibi olmasını sağlamak
B) Bireylerin ve toplumun sağlık düzeylerini takip etmek
C) Uygun eğitim araçlarının belirlenmesi ve kullanılmasını sağlamak
D) Kişilerin sağlık bilgisini azaltmak
E) Öğretimi yönlendirmek

Cevap : D) Kişilerin sağlık bilgisini azaltmak

Açıklama : Sağlık eğitiminin amacı sağlık bilgisini artırmak, geliştirmek ve uygulamaya dökmeyi sağlamaktır.

13- Önceden belirlenmiş amaç ve kurallara sahip planlı ve programlı eğitim türü aşağıdakilerden hangisidir?

A) Örgün
B) İnformal
C) Yaygın
D) Kurslar
E) Formal

Cevap : E) Formal

Açıklama : Formal eğitim, belirli programlara dayalı olarak yürütülen sistemli eğitimdir.

14- Aşağıdakilerden hangisi eğitimin açık fonksiyonlarından biri değildir?

A) Siyasal işlevi
B) Toplumsal statü işlevi
C) Ekonomik işlevi
D) Toplumsal işlevi
E) Bireyi geliştirme işlevi

Cevap : B) Toplumsal statü işlevi

Açıklama : Toplumsal statü işlevi eğitimin örtük (gizli) işlevleri arasında sayılır.

15- Aşağıdakilerden hangisi sağlık eğitiminde anlatım yönteminin avantajlarından biri değildir?

A) Yöntemin eğiticinin kontrolünde olması
B) Kişi sayısı fazla olan gruplara eğitim uygulanabilmesi
C) Pahalı olması
D) Az zamanda çok sayıda bilgi sunulması
E) Ekonomik açıdan avantaj sağlaması

Cevap : C) Pahalı olması

Açıklama : Anlatım yöntemi genellikle ekonomik ve yaygın bir yöntemdir.

16- Sürekli eğitim kavramı içerisinde “aralıklı bir şekilde yenilenen” eğitim şekline ne ad verilir?

A) Yaygın Eğitim
B) İnformal eğitim
C) Örgün eğitim
D) Dönüşümlü eğitim
E) Formal eğitim

Cevap : D) Dönüşümlü eğitim

Açıklama : Dönüşümlü eğitim, süreklilik ilkesi doğrultusunda belirli aralıklarla yapılan eğitimleri kapsar.

17- Fiziksel dünya kişinin beslenmesinde kullanacağı besinleri sunar. Bu besinleri kişinin nasıl tüketeceğini belirleyen faktör hangisidir?

A) Dışsal faktörler
B) İçsel faktörler
C) Gelişimsel faktörler
D) Yaş faktörleri
E) Kültürel faktörler

Cevap : E) Kültürel faktörler

Açıklama : Kültürel faktörler, bireylerin yeme alışkanlıklarını ve sağlık davranışlarını etkiler.

18- Belirli yaş gruplarında, ön şartları belli aşamalarda, belirlenmiş temel amaçlara ulaşmak için uygulanan eğitim türü aşağıdakilerden hangisidir?

A) Formal
B) Örgün
C) İnformal
D) Kurslar
E) Yaygın

Cevap : B) Örgün

Açıklama : Örgün eğitim; okul öncesi, ilkokul, ortaokul ve lise gibi yaşa göre yapılandırılmış resmi eğitim sistemini ifade eder.

19- Aşağıdaki ifadelerden hangisi Dünya Sağlık Örgütü (WHO) tarafından yapılan sağlık tanımı içerisinde yer almaz?

A) Fiziksel etmenler
B) Sosyal iyilik kavramı
C) Ruhsal etmenler
D) Ekolojik etmenler
E) Hastalık yokluğu

Cevap : D) Ekolojik etmenler

Açıklama : WHO’nun sağlık tanımı, fiziksel, ruhsal ve sosyal iyilik halini kapsar; ancak ekolojik unsurlar bu tanımda yer almaz.

20- Aşağıdakilerden hangisi Temel Sağlık Hizmetleri Bildirisi (Alma Ata Bildirgesi) içinde yer alan temel noktalardan biri değildir?

A) Çevreye uyum
B) Hizmetin boyutu
C) Öz Sorumluluk
D) Korumaya öncelik
E) Varlıklılara ayrıcalıklı hizmet

Cevap : E) Varlıklılara ayrıcalıklı hizmet

Açıklama : Alma Ata Bildirgesi’nde sağlık hizmetlerinin eşitlikçi ve herkes için erişilebilir olması vurgulanır.