Genel Kimya 2024-2025 Final Soruları (Bahar)

1. Hesaplamalar ve Mol Kavramı

Kimyanın temel taşlarından biri mol hesaplamalarıdır. Örneğin, amonyum dikromatın 0,5 molünün kaç gram olduğu sorusu, atom kütlelerinin toplanarak mol kütlesinin hesaplanmasını ve ardından oranla kütlenin bulunmasını içerir. Bu tarz sorular, öğrencilere stoikiyometri bilgilerini uygulama fırsatı verir.

2. Gazların Özellikleri ve Hali

Gazların düzensiz yapıda olması ve karıştıklarında homojen çözelti oluşturmaları önemli özelliklerdendir. Bu konudaki sorular, öğrencinin maddelerin fiziksel halleri ve karışım türleri konusundaki bilgisini test eder.

3. Kimyasal Bağlar

Bir molekülde hangi bağ türünün yer aldığı bilgisi, iyonik ya da kovalent bağ ayrımını iyi kavramayı gerektirir. Örneğin, H₂S’de iyonik değil kovalent bağ bulunur. Bu sorular özellikle elementler arası bağ türlerini ayırt etmeyi hedefler.

4. Periyodik Özellikler ve Atom Yarıçapı

Periyodik tabloda atom yarıçapı sağa ve yukarıya doğru küçülür. Bu bilgiyi kullanan sıralama soruları, öğrencilere periyodik sistemin mantığını ölçmek için idealdir.

5. Kuantum Sayıları ve Elektron Dağılımı

Orbital şekillerinin belirlenmesinde açısal momentum kuantum sayısı (ℓ) kilit rol oynar. Ayrıca, bir elementin elektron dizilimini kısaltarak yazmak, sınavda sık sorulan uygulamalardandır.

6. Hidratlaşma ve Çözeltiler

Bir iyonun su molekülleriyle çevrilmesi olayına hidratlaşma denir. Bu kavram, iyonların çözeltide nasıl davrandığını açıklamak için önemlidir.

7. Yükseltgenme Basamakları

Perklorat gibi bileşiklerde klorun yükseltgenme basamağını bulmak için oksijenin -2 değerlikli olduğunu ve toplam yükle denkleştirme yapılması gerektiği bilinmelidir.

8. Lewis Yapıları ve Değerlik Elektronları

İyot gibi 7A grubunda yer alan elementlerin Lewis gösterimi 7 nokta içerir. Bu tür sorular temel elektron bilgisiyle şekil okuma becerilerini birleştirir.

9. Gaz Yasaları ve Sıcaklık-Basınç İlişkisi

Sabıt hacimli sistemlerde gazın basıncı ve sıcaklığı doğru orantılıdır (Gay-Lussac yasası). Bu ilişkiyi doğru kullanarak yeni basınç değeri hesaplanabilir.

10. Kimyasal Tepkimeler ve Stokiyometri

Bir kimyasal tepkimede tüm reaktanların tükenmesi beklenmez. Gerçekte, sınırlayıcı reaktan biter, fazla olanlar artar. Bu fark, stokiyometrik denge kavramının özüdür.

11. Karışım Türleri: Homojen ve Heterojen

Tuzlu su, şekerli su gibi karışımlar homojen; sis, çamur, ayran gibi karışımlar heterojendir. Bu sorular, öğrencilerin gözlemledikleri karışımların mikroskobik yapısını anlamalarını sağlar.

12. Fiziksel ve Kimyasal Değişimler

Buzun erimesi veya şekerin çözünmesi fiziksel; kâğıdın yanması gibi dönüşümler ise kimyasal değişimdir. Kimya soruları bu ayrımı iyi kavrayanları öne çıkarır.

13. İyonlaşma Enerjisi ve Elektron Yapısı

Bir atomdan elektron koparmak için gereken enerjiye iyonlaşma enerjisi denir. Bu özellik atomun çekirdek yapısını ve elektron bağlama gücünü gösterir.

14. Kimyasal Adlandırmalar

Bileşik adlandırmaları için iyon yüklerinin doğru bilinmesi gerekir. Örneğin PbCl₂ için “kurşun(II) klorür” ifadesi doğru adlandırmadır. Yanlış adlandırma soruları, öğrencinin elementlerin değerliklerini öğrenip öğrenmediğini sınar.

15. Basınç Dönüşümleri

1 atm = 760 mmHg oranı, basit çeviri sorularında kullanılır. 1140 mmHg yaklaşık 1,50 atm’dir. Bu tür sorular birimler arası hızlı dönüşüm becerisini ölçer.

16. Kimyasal Tepkime Miktarları

Tepkime denklemine göre, belirli miktarda metanolün yanması için gereken O₂ mol sayısı hesaplanabilir. Bu sorular, mol-mol oranlarına dayalı hesaplama yeteneğini test eder.

17. Kuantum Sayılarıyla Orbital Tanımı

n = 2, l = 1 ve ml = 0 kuantum sayıları, doğrudan 2p orbitalini tanımlar. Öğrencinin kuantum sayılarını yorumlama becerisi burada ön plana çıkar.

Sonuç olarak, bu final sınavı kimya öğrencilerinden yalnızca bilgi değil, yorum ve uygulama becerisi de bekliyor. Sorular dengeli; hem temel kavramları hem de hesaplama ve analiz yeteneğini ölçüyor. Kimya öğreniminde bu tarz değerlendirmeler, konuların teoriden pratiğe ne kadar geçtiğini net bir şekilde ortaya koyuyor.

1- Amonyum dikromat bileşiğinin 0,5 molü kaç gramdır? (N: 14 g/mol, H: 1 g/mol, O: 16 g/mol, Cr: 52 g/mol)

A) 504 g
B) 31 g
C) 252 g
D) 63 g
E) 126 g

Cevap : E) 126 g

Açıklama :

2- I. Maddenin en düzenli hâlidir.
II. Bulundukları kabın şeklini alırlar.
III. Gazlar kendi aralarında heterojen karışım oluştururlar.
Yukarıdaki ifadelerden hangisi ya da hangileri gazların temel özelliklerinden değildir?

A) Yalnız III
B) Yalnız I
C) I ve II
D) I ve III
E) Yalnız II

Cevap : D) I ve III

Açıklama : Gazlar düzensiz yapıdadır, bu nedenle I. ifade yanlıştır. Ayrıca gazlar karıştıklarında homojen karışım oluştururlar, heterojen değil. Dolayısıyla III de yanlıştır. Yalnız II doğrudur çünkü gazlar içinde bulundukları kabın şeklini alır.

3- Kimyasal bağlar konusu ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

A) O₂ molekülünde oksijen atomları arasında ikili kovalent bağ bulunur.
B) I₂ molekülünde iyot atomları arasında apolar kovalent bağ vardır.
C) CH₄ bileşiğindeki bağ türü kovalent bağdır.
D) BaCl₂ bileşiğindeki bağ türü iyonik bağdır.
E) H₂S molekülünde atomlar arasında iyonik bağ vardır.

Cevap : E) H₂S molekülünde atomlar arasında iyonik bağ vardır.

Açıklama : H₂S molekülünde kükürt ve hidrojen arasında kovalent bağ bulunur, çünkü elektronlar ortaklaşa kullanılır. Bu nedenle E şıkkı yanlıştır. Diğer tüm ifadeler doğrudur: O₂ ve I₂’de kovalent bağ, CH₄’te kovalent bağ, BaCl₂’de ise iyonik bağ vardır.

4- ⁴Be, ⁹F ve ¹²Mg elementlerinin atom çapına göre büyükten küçüğe doğru sıralaması aşağıdakilerden hangisidir?

A) Be > Mg > F
B) F > Be > Mg
C) Mg > Be > F
D) F > Mg > Be
E) Be > F > Mg

Cevap : C) Mg > Be > F

Açıklama : Periyodik tabloda sağa ve yukarıya gidildikçe atom yarıçapı küçülür. Mg (12) Be’den (4) sonra gelir ve aynı gruptadır, aşağıda yer aldığı için daha büyüktür. F ise 9 numaralı atom olup sağda yer alır ve en küçük atom yarıçapına sahiptir. Doğru sıralama Mg > Be > F şeklindedir.

5- Aşağıdakilerden hangisi orbitalin şeklini belirleyen kuantum sayısıdır?

A) Atom kuantum sayısı
B) Magnetik kuantum sayısı
C) Spin kuantum sayısı
D) Açısal momentum kuantum sayısı
E) Baş kuantum sayısı

Cevap : D) Açısal momentum kuantum sayısı

Açıklama : Açısal momentum kuantum sayısı (ℓ), orbitalin şeklini belirler. s, p, d, f orbitalleri bu sayıya göre belirlenir. Baş kuantum sayısı enerji düzeyini, magnetik kuantum sayısı yönelimini, spin kuantum sayısı elektron dönüşünü belirtir.

6- Bir iyonun su molekülleri tarafından kuşatılmasına ….. denir. Yukarıdaki cümledeki boşluğa aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?

A) Buharlaşma
B) Sıvılaşma
C) Dehidratasyon
D) Yoğunlaşma
E) Hidratlaşma

Cevap : E) Hidratlaşma

Açıklama : Bir iyonun çevresinin su molekülleriyle çevrilmesi olayı hidratlaşmadır. Bu olay sulu çözeltilerde iyonların kararlılığını sağlar. Diğer seçenekler faz değişimleriyle ilgilidir.

7- Sodyum perklorat bileşiğindeki klorun yükseltgenme basamağı aşağıdakilerden hangisidir?

A) 0
B) 3
C) 7
D) 1
E) 5

Cevap : C) 7

Açıklama : Perklorat iyonu ClO₄⁻ şeklindedir. Oksijen -2 yükseltgenme basamağında olduğundan, toplam yük -8 olur. İyonun yükü -1 olduğuna göre Cl +7 olmalıdır. Bu nedenle doğru cevap C şıkkıdır.

8- Atom numarası 53 olan X elementinin Lewis simgesi aşağıdakilerden hangisidir?

A)
B)
C)
D)
E)

Cevap : D)

Açıklama : Atom numarası 53 olan element iyottur (I). 7A grubunda yer aldığı için 7 değerlik elektronu bulunur. Lewis yapısında simge çevresine 7 nokta yerleştirilir. D seçeneği bunu doğru göstermektedir.

9- Sabit hacimli bir kapta bulunan oksijen gazı 273,0 K sıcaklıkta 0,4 atm basınç oluşturmaktadır. Kabın sıcaklığı dışarıdan ısıtma ile 409,5 K’ye getirilirse oluşan basıncın atm biriminden değeri aşağıdakilerden hangisidir?

A) 0,6
B) 3,0
C) 1,8
D) 1,2
E) 2,4

Cevap : A) 0,6

Açıklama :

10- Kimyasal reaksiyonlar konusu ile ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

A) Bir kimyasal reaksiyon denklemi yazılırken, tepkimeye girenler reaksiyon okunun soluna yazılır ve reaktanlar olarak adlandırılır.
B) Kimyasal reaksiyonların tümünde reaktanlar tamamen tükenir.
C) İki veya daha fazla maddenin bir araya gelerek moleküllerdeki atomların aralarında yeniden düzenlenmesine yol açan olaya kimyasal reaksiyon denir.
D) Stokiyometri kimyasal reaksiyonda reaktanların miktarına göre oluşacak ürünün miktarını tahmin etmemizi sağlamaktadır.
E) Bir kimyasal reaksiyon denkleştirildikten sonra kimyasal miktarlar arasındaki sayısal bağlantı reaksiyonun stokiyometrisidir.

Cevap : B) Kimyasal reaksiyonların tümünde reaktanlar tamamen tükenir.

Açıklama : Gerçek kimyasal reaksiyonlarda genellikle sınırlayıcı reaktan tamamen tükenirken, diğerleri artabilir. Bu nedenle tüm reaktanların tamamen tükenmesi ifadesi yanlıştır. Diğer seçenekler kimyasal tepkimeler ve stokiyometri konusunda doğrudur.

11- Aşağıdakilerden hangisi homojen karışıma doğru bir örnektir?

A) Kan
B) Zeytinyağı – Su
C) Tuzlu su
D) Çamur
E) Ayran

Cevap : C) Tuzlu su

Açıklama : Tuzlu su, tuzun tamamen suda çözünmesiyle oluşur ve çözeltinin her yerinde aynı bileşim bulunur, bu nedenle homojendir. Kan, ayran, çamur gibi karışımlar ise farklı fazlar içerdiğinden heterojen yapıdadır.

12- 17Cl atomunun elektron dağılımı aşağıdaki hangi seçenekte doğru olarak verilmiştir?

A) [Ar] 4s² 4p⁵
B) [Ne] 3s² 3p⁵
C) [Ar] 3s² 3p⁵
D) [Kr] 3s² 3p⁵
E) [Ne] 4s² 4p⁵

Cevap : B) [Ne] 3s² 3p⁵

Açıklama : Cl atomunun atom numarası 17’dir. Elektron dizilimi 1s² 2s² 2p⁶ 3s² 3p⁵ şeklindedir. Bu yapı [Ne] 3s² 3p⁵ kısaltmasıyla verilir. Diğer seçeneklerde ya asal gaz yanlış seçilmiştir ya da enerji düzeyleri hatalıdır.

13- Aşağıdakilerden hangisi bir iç geçiş metalidir?

A) Kadmiyum
B) Rutenyum
C) Uranyum
D) Paladyum
E) Polonyum

Cevap : C) Uranyum

Açıklama : İç geçiş metalleri lantanidler ve aktinitler grubundadır. Uranyum (U) bir aktinit elementidir. Kadmiyum, rutenyum ve paladyum geçiş metalleri; polonyum ise metaloiddir.

14- I. Buzun erimesi
II. Kağıdın yanması
III. Şekerin suda çözünmesi
Yukarıda yer alan olaylardan hangisi veya hangileri kimyasal değişim kapsamında yer alır?

A) Yalnız I
B) I ve II
C) II ve III
D) Yalnız II
E) Yalnız III

Cevap : D) Yalnız II

Açıklama : Kağıdın yanması kimyasal değişimdir çünkü kağıt yanarken yeni maddeler oluşur (CO₂, su buharı vs.). Buzun erimesi ve şekerin çözünmesi fiziksel değişimdir; madde sadece hâl değiştirir ya da dağılır ama kimliği değişmez.

15- Aşağıdaki şıklardan hangisinde heterojen karışıma doğru örnek verilmiştir?

A) Hava
B) Sis
C) Oksijenli su
D) Şekerli su
E) Çeşme suyu

Cevap : B) Sis

Açıklama : Sis, hava içinde küçük su damlacıklarının dağılmasıyla oluşan bir heterojen karışımdır. Diğer seçenekler (şekerli su, hava, oksijenli su) çözelti özellikleri taşıdıkları için homojen sayılır.

16- Gaz fazında bir atom veya iyondan bir elektron koparmak için gerekli olan enerji miktarına ….. denir.
Yukarıdaki boşluğa aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?

A) Etkin çekirdek
B) İyonlaşma enerjisi
C) Elektron ilgisi
D) Elektronegatiflik
E) Elektron çapı

Cevap : B) İyonlaşma enerjisi

Açıklama : İyonlaşma enerjisi, gaz halindeki bir atomdan bir elektron koparmak için gerekli minimum enerjidir. Elektron ilgisi elektron kazanma isteği, elektronegatiflik bağda elektron çekme yeteneği ile ilgilidir.

17- I. Kurşun klorür = PbCl₂
II. Civa(I) iyodür = Hg₂I₂
III. Mangan(IV) oksit = MnO₂
Yukarıda verilen bileşik adlandırmalarından hangisi ya da hangileri doğrudur?

A) II ve III
B) Yalnız I
C) I ve II
D) I ve III
E) Yalnız II

Cevap : A) II ve III

Açıklama : II ve III numaralı adlandırmalar doğrudur. Hg₂I₂ için civa(I) iyodür ifadesi doğrudur çünkü Hg⁺ iyonu kullanılır. MnO₂ bileşiğinde Mn⁴⁺ olduğu için mangan(IV) denir. Ancak PbCl₂ için kurşun(II) klorür denmelidir, bu nedenle I yanlıştır.

18- “1140 mmHg basınç …….. atm basınca eşittir.”
Yukarıdaki cümledeki boşluğa gelecek sayısal değer aşağıdakilerden hangisidir?

A) 1,00
B) 0,75
C) 1,25
D) 1,75
E) 1,50

Cevap : E) 1,50

Açıklama :

19- Metanol (CH₃OH) havada, CH₃OH + O₂ → CO₂ + H₂O reaksiyonuna göre yanmaktadır. 128 gram metanolün tamamen yanması için kaç mol O₂ gereklidir? (C = 12 g/mol, H = 1 g/mol, O = 16 g/mol)

A) 6
B) 10
C) 4
D) 2
E) 8

Cevap : A) 6

Açıklama :

20- n = 2, l = 1 ve ml = 0 kuantum sayılarına sahip olan orbital aşağıdakilerden hangisinde doğru olarak verilmiştir?

A) 2p
B) 2d
C) 3s
D) 2s
E) 3p

Cevap : A) 2p

Açıklama : n = 2, ikinci enerji düzeyi demektir. l = 1 → p orbitali; ml = 0 → p orbitalinde yönelim. Dolayısıyla bu tanım 2p orbitaline karşılık gelir. Diğer seçenekler yanlış enerji düzeyi ya da orbital tipidir.