Lojistik İşlerinde İş Sağlığı ve Güvenliği 2024-2025 Vize Soruları

Lojistikte En Çok Kullanılan Taşıma Türü ve Maliyet Unsuru

Lojistik faaliyetlerde maliyet optimizasyonu kritik bir rol oynar. En yaygın ve düşük maliyetli taşıma şekli olan karayolu taşımacılığı, esnek yapısı sayesinde sıklıkla tercih edilir. Karayolu taşımacılığı, kısa ve orta mesafelerde kapıdan kapıya hizmet sunarak lojistik süreçlerde pratiklik sağlar.

Depolarda Raf Sistemlerinin Önemi

Depo yönetiminde kullanılan raf sistemleri hem ürün güvenliği hem de operasyonel verimlilik açısından önemlidir. Geniş koridorlu, ayarlanabilir palet raf sistemleri, özellikle forklift erişimini kolaylaştırması nedeniyle en yaygın tercih edilen yapıdadır.

İşyeri Gürültü Seviyeleri ve Sınırlar

Çalışma alanlarındaki gürültü seviyesi, iş sağlığı açısından kritik öneme sahiptir. 70-80 dB(A) aralığında bir seviye genellikle kabul edilebilir olarak değerlendirilir. Bu sınırın üzerindeki gürültü, işitme kaybı riskini artırmakta ve kişisel koruyucu donanım (KKD) kullanımını zorunlu kılmaktadır.

Risk Kavramının Tanımı ve Değerlendirme Süreci

İş sağlığı ve güvenliği bağlamında risk, bir tehlikenin gerçekleşme olasılığı ile bu durumun yaratacağı zararın birleşimidir. Bu tanım, işyerlerinde alınacak önlemlerin derecelendirilmesini sağlar. Doğru risk değerlendirmesi, kazaların önlenmesinde temel rol oynar.

Deniz Taşımacılığı ve Lojistikteki Rolü

Deniz yolu taşımacılığı, büyük hacimli yükleri düşük maliyetle taşımak için idealdir. Ancak taşıma süresinin uzun olması ve çevresel riskler gibi bazı dezavantajları da bulunmaktadır. Buna rağmen yüksek maliyetli bir yöntem olmaması, deniz taşımacılığını avantajlı hale getirir.

Risk Değerlendirme Yöntemlerinde Ortak Unsur

Fine-Kinney, L Matris (5×5) ve FMEA gibi risk analiz yöntemlerinde ortak parametre “olasılıktır”. Bu yöntemler, iş yerindeki tehlikelerin ciddiyetini belirlemeye yardımcı olurken öncelik sıralaması yapmayı sağlar.

Raf Sistemlerinde Periyodik Kontrolün Zorunluluğu

Raf sistemlerinin yılda en az bir kez periyodik olarak kontrol edilmesi, olası yapısal bozulmaları erken tespit ederek iş kazalarının önüne geçilmesini sağlar. Bu kontroller, raf sisteminin güvenliğini ve uzun ömürlü kullanımını garanti eder.

Kapalı Depo Türleri ve Sınıflandırmalar

Kapalı depolar, ürünlerin yapısına ve çevresel koşullara göre sınıflandırılır. İklimlendirilmiş, soğuk hava veya tehlikeli madde depoları bu kategorilere örnektir. Ancak “özel depolar” gibi belirsiz tanımlar, teknik sınıflandırmalar arasında yer almaz.

Lojistikte En Çok Tercih Edilen Konteyner Tipleri

Uluslararası lojistik işlemlerinde 20’lik ve 40’lık konteynerler en çok kullanılan standartlardır. 60’lık konteynerler yaygın olarak tercih edilmez çünkü bu boyutlar uluslararası standartlara uygun değildir.

Koruyucu Eldivenlerde Uyulması Gereken Standartlar

Mekanik risklere karşı üretilmiş koruyucu eldivenler TS EN 388+A1 standardına uygun olmalıdır. Bu standart, aşınma, kesilme ve delinmelere karşı dayanıklılığı belirler. Kimyasal maddeler içinse farklı standartlar (örn. TS EN ISO 374-1) geçerlidir.

1- Taşımacılıkta en düşük maliyetli ve en çok kullanılan taşımacılık modu aşağıdakilerden hangisidir?

A) Karayolu taşımacılığı
B) Deniz yolu taşımacılığı
C) Boru hattı taşımacılığı
D) Demir yolu taşımacılığı
E) Hava yolu taşımacılığı

Cevap : B) Deniz yolu taşımacılığı

Açıklama :Uluslararası anlamda en yaygın kullanılan taşımacılık türüdür. Taşıma modları arasında en güvenli ve düşük maliyetli olanıdır. Çok büyük miktardaki ürünler ve konteynerlenebilen ürünler denizyolu le taşınır.

2- Depolarda en yaygın olarak kullanılan raf sistemi aşağıdakilerden hangisidir?

A) Geniş koridorlu raf sistemi (ayarlanabilir palet raf sistemi)
B) Geri itme raf sistemi
C) Konsol raf sistemi
D) Çift derinlik raf sistemi
E) İçeri girme raf sistemi

Cevap : A) Geniş koridorlu raf sistemi (ayarlanabilir palet raf sistemi)

Açıklama : Depolarda en yaygın kullanılan raf sistemi ayarlanabilir palet raf sistemidir. Bu sistem, geniş koridorlara sahip olması sayesinde forkliftle erişimi kolaylaştırır. Diğer sistemler belirli ürün grupları ya da depolama senaryoları için uygundur, ancak genel kullanımda A şıkkı tercih edilir.

3- Çalışma alanlarındaki gürültü seviyesi genel olarak hangi aralıkta olmalıdır?

A) 75 dB(A)- 80 dB(A)
B) 70 dB(A)- 75 dB(A)
C) 70 dB(A)- 80 dB(A)
D) 85 dB(A)- 90 dB(A)
E) 80 dB(A)- 85 dB(A)

Cevap : C) 70 dB(A)- 80 dB(A)

Açıklama : İş sağlığı ve güvenliği açısından önerilen gürültü seviyesi genellikle 70-80 dB(A) aralığındadır. Bu seviyenin aşılması halinde işitme kaybı riski artar ve KKD (kişisel koruyucu donanım) kullanımı zorunlu hale gelir. 85 dB ve üzeri ise maruziyet sınırıdır.

4- Aşağıdakilerden hangisi riski tanımlamaktadır?

A) İş yerinde meydana gelen; çalışan, iş yeri ya da iş ekipmanını zarara uğratma potansiyeli olduğu hâlde zarara uğratmayan olay
B) İş yerinde var olan ya da dışarıdan gelebilecek, çalışanı veya iş yerini etkileyebilecek zarar veya hasar verme potansiyeli
C) Tehlikelerden kaynaklanan bir olayın, meydana gelme ihtimali ile zarar verme derecesinin bileşkesi
D) Çalışma ortamında yer alan ve çalışanın sağlığı ve güvenliği açısından olumsuzluk oluşturabilecek durumlar
E) İş yerinde veya işin yürütümü nedeniyle meydana gelen, ölüme sebebiyet veren veya vücut bütünlüğünü ruhen ya da bedenen özre uğratan olay

Cevap : C) Tehlikelerden kaynaklanan bir olayın, meydana gelme ihtimali ile zarar verme derecesinin bileşkesi

Açıklama : Risk, bir tehlikenin gerçekleşme olasılığı ile bu gerçekleşmenin doğuracağı sonucun birleşimidir. Yani riskin büyüklüğü, olayın olasılığı ve şiddetine bağlı olarak değişir. Diğer şıklar tehlike veya kazayı tanımlar.

5- Aşağıdakilerden hangisi deniz yolu taşımacılığının dezavantajlarından biri değildir?

A) Ek taşıma modlarına ihtiyaç duyması
B) Kaza olması durumunda taşınan yüke ve ölçeğine bağlı olarak çevreye zarar vermesi
C) Fazla elleçleme gerektirmesi
D) Uzun taşıma süresine sahip olması
E) Yüksek maliyetli olması

Cevap : E) Yüksek maliyetli olması

Açıklama : Deniz yolu taşımacılığı, büyük miktarda yükü uzun mesafelerde taşımak için oldukça ekonomiktir. Bu nedenle yüksek maliyetli değildir. Ancak diğer şıklarda yer alan dezavantajlar (örneğin uzun süre, çevresel zarar potansiyeli) deniz taşımacılığında yaygındır.

6- Risklerin önceliklendirilmesine yönelik kullanılan L Matris (5×5), hata türü ve etkileri analizi ve Fine-Kinney yaklaşımlarında risk değeri hesaplanırken dikkate alınan ortak parametre aşağıdakilerden hangisidir?

A) Fark edilebilirlik
B) Olasılık
C) Sonuç
D) Maruziyet
E) Şiddet

Cevap : B) Olasılık

Açıklama : Risk değerlendirme yöntemlerinde olayın olasılığı (meydana gelme ihtimali) her zaman dikkate alınan ana parametrelerden biridir. Fine-Kinney modelinde olasılık, maruziyet ve şiddet birlikte değerlendirilir. Ancak L Matris ve FMEA’de de ortak unsur “olasılıktır”.

7- Raf sistemlerinin periyodik kontrolleri ne kadar sürede bir yapılmalıdır?

A) 1 yılda
B) 6 ayda
C) 3 ayda
D) 5 yılda
E) 2 yılda

Cevap : A) 1 yılda

Açıklama : Raf sistemlerinin güvenliğini sağlamak amacıyla yılda en az bir kez periyodik kontroller yapılmalıdır. Bu kontroller sayesinde yıpranma, eğilme ya da yapı bozulmaları erken tespit edilerek kazalar önlenebilir.

8- Aşağıdakilerden hangisi kapalı depo türlerinden biri değildir?

A) İklimlendirilmiş depolar
B) Kuru yük depoları
C) Özel depolar
D) Tehlikeli madde depoları
E) Soğuk hava depoları

Cevap : C) Özel depolar

Açıklama : “Özel depolar” ifadesi, teknik olarak tanımlı bir kapalı depo türü değildir. Diğer seçenekler ise iş sağlığı ve güvenliği açısından farklı ihtiyaçlara göre tasarlanmış, standartlarda yer alan depo türleridir.

9- I. 20’lik konteynerler
II. 40’lık konteynerler
III. 60’lık konteynerler
Yukarıdakilerden hangisi/hangileri lojistik işlemlerinde en çok kullanılan konteyner türlerindendir?

A) I ve II
B) Yalnız III
C) II ve III
D) Yalnız I
E) I ve III

Cevap : A) I ve II

Açıklama : Lojistikte en yaygın kullanılan konteyner türleri 20’lik ve 40’lık konteynerlerdir. 60’lık konteynerler standartlar arasında yer almaz ve yaygın olarak kullanılmaz.

10- Mekanik risklere karşı koruyucu eldivenler aşağıdaki hangi standarda uymak zorundadır?

A) TS EN 397+A1
B) TS EN 388+A1
C) TS EN ISO 374-1
D) TS EN ISO 20471
E) TS EN ISO 20345

Cevap : B) TS EN 388+A1

Açıklama : TS EN 388+A1 standardı, mekanik risklere karşı koruyucu eldivenler için geçerlidir. Bu standarda uygun eldivenler, kesilme, delinme, aşınma gibi risklere karşı koruma sağlar. Diğer standartlar baş, ayak veya kimyasal risklere yönelik koruyucu donanımlar içindir.

11- Aşağıdaki KKD’lerden hangisi Kişisel Koruyucu Donanımların İşyerlerinde Kullanılması Hakkında Yönetmelik’te yer almamaktadır?

A) Gövde ve karın bölgesi koruyucuları
B) Cilt koruyucuları
C) Dolaşım sistemi koruyucuları
D) Solunum sistemi koruyucuları
E) El ve kol koruyucuları

Cevap : C) Dolaşım sistemi koruyucuları

Açıklama : KKD Yönetmeliği’nde doğrudan dolaşım sistemi koruyucuları tanımı yer almaz. Yönetmelikte genellikle baş, göz, kulak, solunum, el, ayak ve vücut bölümleri için koruyucular tanımlanmıştır. Cilt koruyucuları da dolaylı yoldan kimyasal koruma kapsamında değerlendirilir.

12- Aşağıdakilerden hangisi KKD’lerin İş Yerlerinde Kullanılması Hakkında Yönetmeliği’nde sınıflandırılan göz koruyucularından biri değildir?

A) Dalgıç tipi gözlük
B) Görünür radyasyon gözlüğü
C) Lazer ışığı gözlüğü
D) Güneş gözlüğü
E) X-ışını gözlüğü

Cevap : D) Güneş gözlüğü

Açıklama : Güneş gözlüğü genel kullanım içindir, iş sağlığı ve güvenliği mevzuatında KKD kapsamında değerlendirilmez. Diğer seçenekler özel çalışma ortamlarında (lazer, radyasyon, dalış vb.) gözün korunmasına yönelik sınıflandırılmış donanımlardır.

13- Aşağıdakilerden hangisi raf sistemleri tasarlanırken boşluk bırakılması gereken yerlerden biri değildir?

A) Yüklü paletler ile yukarısı arasında
B) Birbirlerine komşu paletlerin/yüklerin arasında
C) Taşıyıcı kiriş ve palet arasında
D) Taşıma ekipmanları ve raf arasında
E) Taşıyıcı kiriş ve yük arasında

Cevap : E) Taşıyıcı kiriş ve yük arasında

Açıklama :

14- İlk olarak atom enerjisi alanında ve nükleer santral operasyonlarında kullanılan ve bir olayın olası sonuçlarının olasılıklarının hesaplanmasına dayanan risk değerlendirme yöntemi aşağıdakilerden hangisidir?

A) Fine-Kinney yaklaşımı
B) L Matris (5×5) yaklaşımı
C) Hata türü ve etkileri analizi (FMEA)
D) Olay ağacı analizi
E) Hata ağacı analizi

Cevap : D) Olay ağacı analizi

Açıklama :

15- Raf sistemlerinde ekipmanlar arasındaki boşlukların azalması raf yapısında ciddi zararlara ve taşıma ekipmanlarının kullanımında verimsizliğe yol açmaktadır. 1000-1200 mm genişliğe sahip paletlerin kendi aralarında veya yükler arasındaki mesafe en az kaç mm olmalıdır?

A) 100 mm
B) 1000 mm
C) 1100 mm
D) 800 mm
E) 900 mm

Cevap : A) 100 mm

Açıklama : Paletler arasında en az 100 mm mesafe bırakılması, hem forklift gibi taşıma ekipmanlarının güvenli çalışması hem de depolama sisteminin hasarsız kullanılabilmesi açısından önemlidir. Fazla dar aralıklar çarpma riskini artırır.

16- Tehlikeli kimyasallara ve mikroorganizmalara karşı koruyucu eldivenler ve kol koruyucular aşağıdaki hangi standarda uymak zorundadır?

A) TS EN 397+A1
B) TS EN ISO 374-1
C) TS EN 388+A1
D) TS EN ISO 20345
E) TS EN ISO 20471

Cevap : B) TS EN ISO 374-1

Açıklama : Bu standart, kimyasal maddelere ve mikroorganizmalara karşı koruyucu eldivenlerin performans gerekliliklerini belirler. TS EN 388+A1 mekanik risklere yöneliktir. Diğer standartlar baş, ayak ve görünürlükle ilgilidir.

17- İlk yatırım maliyeti diğer taşıma modlarına kıyasla daha düşük ve kısa mesafelerde en kullanışlı olan taşımacılık modu aşağıdakilerden hangisidir?

A) Deniz yolu taşımacılığı
B) Boru hattı taşımacılığı
C) Demir yolu taşımacılığı
D) Hava yolu taşımacılığı
E) Karayolu taşımacılığı

Cevap : E) Karayolu taşımacılığı

Açıklama : Karayolu taşımacılığı, kısa mesafelerde hızlı ve esnek olmasıyla öne çıkar. Altyapı yatırımı düşük olup başlangıç maliyeti de diğer modlara göre düşüktür. Hava ve deniz taşımacılığı daha pahalıdır ve daha uzun mesafeler için uygundur.

18- Az tehlikeli işyerlerinde risk değerlendirmesi kaç yılda bir yenilenmelidir?

A) 10
B) 2
C) 4
D) 6
E) 8

Cevap : D) 6

Açıklama :

19- Raf sistemlerinde güvenli çalışmanın sağlanabilmesi için ekipmanlar arasında belirli çalışma aralıklarının olması gerekmektedir.
Yukarıdaki bilgiye göre 1000 mm genişliğe sahip bir paletin tabanları arasındaki mesafe en az kaç mm olmalıdır?

A) 1000 mm
B) 100 mm
C) 1100 mm
D) 800 mm
E) 900 mm

Cevap : E) 900 mm

Açıklama : Palet genişliği 1000 mm olduğunda, aralardaki çalışma mesafesi en az 900 mm olmalıdır. Bu sayede forklift gibi araçların rahatça manevra yapabilmesi ve iş kazalarının önlenmesi sağlanır.

20- Bir lojistik depoda ayrılmamış forklift yolları olarak tanımlanan tehlikenin can kaybı, yaralanma ve maddi hasar risklerine ait risk skoru ve Fine-Kinney yaklaşımına göre risk değerlendirme sonucu aşağıdakilerden hangisidir?

A) 720 – Tolerans gösterilemez risk
B) 90 – Önemli risk
C) 270 – Esaslı risk
D) 9000 – Tolerans gösterilemez risk
E) 4200 – Tolerans gösterilemez risk

Cevap : D) 9000 – Tolerans gösterilemez risk

Açıklama :