Yönetim Bilişim Sistemleri 2024-2025 Final Soruları (Bahar)

Temel Bilgisayar Kavramları: Donanım ve Yazılım

Bilgisayarlar, donanım ve yazılım olmak üzere iki ana bileşenden oluşur. Nispeten yüksek grafik kapasitesi gerektiren profesyonel uygulamalar için kullanılan bilgisayarlar iş istasyonlarıdır. Veri depolama cihazlarından biri olan manyetik teyp ise sıralı erişim yöntemine göre veri depolar.

Bir bilgisayarın doğrudan anlayabildiği tek dil makine dilidir. İlk bilgisayarlarda yazılım geliştirme, günümüzdeki gibi kod yazmak yerine, makinenin devrelerinin tasarlanması biçimindeydi. Yazılımlar, sistem ve uygulama yazılımları olarak ikiye ayrılır. İşletim sistemi, bir sistem yazılımıdır. Kaynak kodlarıyla birlikte temin edilen ve kullanıcıların üzerinde değişiklik yapmasına izin veren yazılımlara ise açık kaynak yazılım denir.

Ağ Teknolojileri ve Topolojiler

Bilgisayarların birbirleriyle iletişim kurmasını sağlayan ağların temelinde çeşitli teknolojiler bulunur. Bir bilgisayar ağı üzerinde 0 ve 1’lerden oluşan dijital verilerin aktarımında kullanılan sistem paket anahtarlamadır. Bir iletişim ortamında bir seferde yalnızca bir veri aktarımı yapılıyorsa, bu iletime ana bant (baseband) denir. Hem maliyetin daha az olması hem de uzaktan bir ağa güvenli erişim için kullanılan yöntem özel sanal ağdır (VPN).

“TV kablosu” olarak da adlandırılan kablo türü ise eş eksenli kablodur. Ağ topolojilerinden biri olan halka ağ topolojisinde, iletilen sinyal kapalı bir çember içerisinde düğümden düğüme çevrim yapmaktadır.

İnternet, Web ve İletişim

İnternet gibi bir ağa doğrudan bağlı olan bir cihaza ana sistem (host) denir. Bir bilgisayarın kablosuz bir ağa bağlanabilmesi için bilmesi gereken o ağa ait özel isme hizmet seti tanımlayıcı (SSID) adı verilir.

Web’te gezinen bir kullanıcının bazı bilgilerini (site tercihleri, oturum bilgileri vb.) saklamak için başvurulan yöntem çerezlerdir (cookies). Kullanıcılar arasında, merkezi bir sunucu olmadan dosya paylaşımını sağlayan yazılımlar ise eşler arası dosya paylaşımı (P2P) sistemleridir.

Anında mesajlaşma uygulamalarına örnek olarak ICQ, Whatsapp, MSN Messenger ve Yahoo! Messenger verilebilir. Alexnet ise bir mesajlaşma uygulaması değil, bir derin öğrenme modelidir.

Enformasyon Sistemleri ve Geliştirilmesi

Bir organizasyonda enformasyon sistemini meydana getiren temel unsurlar donanım, yazılım, veri, insan ve prosedürlerdir. Altyapı, bu unsurları kapsayan genel bir terimdir. Bir sistemi geliştirmek veya iyileştirmek amacıyla yapılan ve karar vericiye daha iyi hareket biçimlerini belirleyebilmesi için yardım eden soruşturma türü sistem analizidir. “Eğer… ise ne olur?” sorusunun cevabını arayan ve senaryo analizleri yapan sistemler ise karar destek sistemleridir.

İşletmelerde Bilişim Sistemleri

Tedarik zinciri yönetiminde, tedarikçilerin bir organizasyona bağlanabilmeleri için en önemli koşullardan biri, organizasyonun büyük hacimli siparişler vermesidir.

Hücresel telefon sistemlerinde, bölgeler hücrelere ayrılmıştır ve her hücrenin merkezinde bir alıcı-verici bulunur. Kullanıcı başka bir hücreye geçtiğinde, diğer hücrenin alıcı-vericisi süreci devralır. Bir hücreden cevap alınması durumunda iletişimin bölge merkezindeki ana alıcı-verici aracılığıyla gerçekleştirildiği bilgisi ise doğru değildir.

1- “Tedarikçilerin organizasyona bağlanabilmeleri için en önemli koşul ……”
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?

A) organizasyonun güçlü sözleşmeler yapmasıdır.
B) ittifak yapılması ve büyük hacimli siparişler verilmesidir.
C) tüm tedarikçiler arasında bir ittifak yapılmasıdır.
D) müşteri ilişkileri yönetim sisteminin kullanılmasıdır.
E) organizasyonun büyük hacimli siparişler vermesidir.

Cevap : E) organizasyonun büyük hacimli siparişler vermesidir.

Açıklama :

2- Hem maliyetin daha az olması hem de uzaktan bir ağa erişebilmek için kullanılan yönteme ne ad verilmektedir?

A) Uzak ağ
B) Özel sanal ağ
C) Yerel ağ
D) Paket anahtarlama
E) Çevrim anahtarlama

Cevap : B) Özel sanal ağ

Açıklama : Özel sanal ağ (VPN), İnternet gibi genel bir ağ altyapısı üzerinden şifrelenmiş bir bağlantı tüneli oluşturarak, kullanıcıların şirketin özel ağına uzaktan güvenli ve daha düşük maliyetle erişmesini sağlayan bir yöntemdir.

3- Aşağıdakilerden hangisi “TV kablosu” veya yalnızca “kablo” olarak adlandırılabilmektedir?

A) İki damarlı kablo
B) Optif-lif kablo
C) Eş eksenli kablo
D) Elektrik kabloları
E) Manyetik kablo

Cevap : C) Eş eksenli kablo

Açıklama : TV yayınlarının iletiminde ve kablolu internet bağlantılarında yaygın olarak kullanılan, merkezdeki iletken ve onu çevreleyen katmanlardan oluşan kablo türü “Eş eksenli kablo” (Coaxial cable) olarak bilinir.

4- Kullanıcılar çeşitli dosyaları bir yazılım kullanarak temin edebilirler. Bu yazılım, aranan dosyayı aynı yazılımı kullanan diğer kullanıcıların bilgisayarlarında aramaktadır.
Yukarıdaki açıklama aşağıdakilerden hangisini anlatmaktadır?

A) Cep telefonu
B) Görüntülü toplantı
C) Kullanıcılar arası dosya paylaşımı
D) İnternet
E) Eşler arası dosya paylaşımı

Cevap : E) Eşler arası dosya paylaşımı

Açıklama : Tarif edilen sistem, merkezi bir sunucu olmaksızın, kullanıcıların (“eşler”) bir yazılım aracılığıyla doğrudan birbirlerinin bilgisayarlarındaki dosyalara erişip paylaşım yaptığı “Eşler arası dosya paylaşımı” (Peer-to-Peer/P2P) ağıdır.

5- Aşağıdakilerden hangisi sıralı erişim yöntemine göre veri depolayan cihazlardan biridir?

A) Taşınabilir disk
B) Manyetik teyp
C) Optik disk
D) Manyetik disk
E) Taşınabilir bellek

Cevap : B) Manyetik teyp

Açıklama : Manyetik teyp, verileri bir şerit üzerine sırayla kaydeder ve bir veriye ulaşmak için şeridin baştan itibaren ilgili konuma kadar fiziksel olarak sarılması gerekir. Bu çalışma prensibi “sıralı erişim” olarak adlandırılır.

6- Aşağıdakilerden hangisi bir sistem yazılımıdır?

A) İşletim sistemi
B) Kelime işlem yazılımları
C) Ofis yazılımları
D) Yatırım analizi yazılımları
E) Elektronik tablo yazılımları

Cevap : A) İşletim sistemi

Açıklama : Sistem yazılımı, bilgisayar donanımını yöneten ve uygulama yazılımlarının çalışması için temel bir platform sağlayan yazılımdır. İşletim sistemi (Windows, Linux vb.) bu kategorideki en temel örnektir.

7- Aşağıdakilerden hangisi bir anında mesajlaşma uygulaması değildir?

A) ICQ
B) Alexnet
C) Whatsapp
D) MSN Messenger
E) Yahoo! Messenger

Cevap : B) Alexnet

Açıklama : ICQ, Whatsapp, MSN Messenger ve Yahoo! Messenger bilinen anında mesajlaşma servisleridir. Alexnet ise bir mesajlaşma uygulaması değil, yapay zeka alanında kullanılan bir derin öğrenme (görüntü tanıma) modelinin adıdır.

8- Aşağıdakilerden hangisi internete doğrudan bağlı bir cihazdır?

A) Yıldız ağ
B) TCP/IP
C) Ana sistem (Host)
D) UDP
E) HTTP

Cevap : C) Ana sistem (Host)

Açıklama : İnternet gibi bir ağa doğrudan bağlı olan ve bir IP adresi alarak iletişim kurabilen herhangi bir bilgisayar veya cihaza “Ana sistem” (Host) denir. Diğer seçenekler ağ topolojisi veya iletişim protokolleridir.

9- Aşağıdakilerden hangisi karar vericiye daha iyi hareket biçimlerini ve kararlarını belirleyebilmesi için yardım eden bir tür soruşturmadır?

A) Programlama
B) Dönüşüm
C) Üretim ve bakım
D) Sistem tasarımı
E) Sistem analizi

Cevap : E) Sistem analizi

Açıklama : Sistem analizi, bir iş problemini çözmek veya bir fırsatı değerlendirmek amacıyla mevcut sistemi inceleyen, paydaşların ihtiyaçlarını belirleyen ve karar vericilere sunmak üzere yeni sistem gereksinimlerini tanımlayan bir soruşturma sürecidir.

10- Bir bilgisayarın kablosuz ağa bağlanabilmesi için bilmesi gereken o ağa ait isim aşağıdakilerden hangisidir?

A) Hizmet seti tanımlayıcı (SSID)
B) Ethernet
C) TCP/IP
D) UDP
E) FTP

Cevap : A) Hizmet seti tanımlayıcı (SSID)

Açıklama : SSID (Service Set Identifier), bir kablosuz ağı diğerlerinden ayıran ve o ağa verilen özel isimdir. Bir cihazın bir Wi-Fi ağına bağlanabilmesi için bu ağın SSID’sini bilmesi ve seçmesi gerekir.

11- Aşağıdaki hangi topolojide iletilen sinyal kapalı bir çember içerisinde düğümden düğüme çevrim yapmaktadır?

A) Doğrusal ağ topolojisi
B) Şelale ağ topolojisi
C) Yıldız ağ topolojisi
D) Halka ağ topolojisi
E) Ağaç ağ topolojisi

Cevap : D) Halka ağ topolojisi

Açıklama : Halka ağ topolojisinde, ağdaki tüm cihazlar (düğümler) kapalı bir çember şeklinde birbirine bağlanır. Veri, hedefine ulaşana kadar bu çember üzerindeki cihazlardan tek yönde geçerek ilerler.

12- Aşağıdakilerden hangisi Web’te gezinen bir kullanıcının bazı bilgilerini saklamak için başvurulan bir yöntemdir?

A) Geri besleme (feed back)
B) Dosya aktarımı
C) Çerezler (Cookies)
D) Web günlüğü (Blog)
E) İz sürme (track back)

Cevap : C) Çerezler (Cookies)

Açıklama : Çerezler (Cookies), web sitelerinin, kullanıcıların bilgisayarlarına veya cihazlarına yerleştirdiği küçük metin dosyalarıdır. Bu dosyalar, site tercihleri, oturum bilgileri gibi verileri saklayarak kullanıcıyı tanımak ve daha kişiselleştirilmiş bir web deneyimi sunmak için kullanılır.

13- Bir iletişim ortamında bir seferde yalnızca bir veri aktarılabiliyorsa bunlara …… denir. Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?

A) çok işlemlilik
B) geniş bant
C) hızlı bant
D) ana bant
E) çok görevlilik

Cevap : D) ana bant

Açıklama : “Ana bant” (baseband) iletim, iletişim kanalının tüm bant genişliğinin tek bir sinyale ayrıldığı ve dolayısıyla bir seferde yalnızca bir verinin aktarılabildiği bir veri iletim tekniğidir.

14- Aşağıdakilerden hangisi “Eğer… ise ne olur?” sorusunun cevabını aramaktadır?

A) Karar destek sistemleri
B) Finans enformasyon sistemleri
C) Müşteri ilişkileri yönetim sistemleri
D) Muhasebe enformasyon sistemleri
E) Mühendislik enformasyon sistemi

Cevap : A) Karar destek sistemleri

Açıklama : “Eğer… ise ne olur?” şeklindeki senaryo analizi, Karar Destek Sistemlerinin (KDS) temel bir özelliğidir. Bu sistemler, yöneticilerin farklı koşullar ve değişkenler altında olası sonuçları görmelerini sağlayarak daha etkili kararlar almalarına yardımcı olur.

15- Aşağıdakilerden hangisi nispeten yüksek grafik kapasitesi gerektiren uygulama türlerinde kullanılan bilgisayarlardır?

A) Ana bilgisayar
B) İş istasyonu
C) Mini bilgisayarlar
D) Süper bilgisayarlar
E) Kişisel bilgisayarlar

Cevap : B) İş istasyonu

Açıklama : İş istasyonları (Workstations), mühendislik, 3B tasarım, bilimsel hesaplama ve video düzenleme gibi yoğun grafik ve işlem gücü gerektiren profesyonel uygulamalar için optimize edilmiş yüksek performanslı bilgisayarlardır.

16- Bir bilgisayarın doğrudan anlayabildiği tek dil aşağıdakilerden hangisidir?

A) C dili
B) Çevirici dil
C) Makine dili
D) FORTRAN dili
E) Yordamsal dil

Cevap : C) Makine dili

Açıklama : Makine dili, bilgisayarın işlemcisinin (CPU) doğrudan anlayıp yürütebildiği, 0 ve 1’lerden oluşan en temel seviyedeki dildir. Diğer tüm programlama dillerinin çalıştırılabilmesi için önce makine diline çevrilmeleri gerekir.

17- Aşağıdakilerden hangisi bir organizasyonda enformasyon sistemini meydana getiren unsurlardan biri değildir?

A) Prosedürler
B) Donanım
C) İnsan
D) Altyapı
E) Veri

Cevap : D) Altyapı

Açıklama : Bir enformasyon sisteminin temel unsurları genellikle donanım, yazılım, veri, insan ve prosedürler (süreçler) olarak kabul edilir. Altyapı, bu unsurların bir kısmını (özellikle donanım ve ağ) kapsayan daha genel bir terimdir ve genellikle bu beş temel bileşenden biri olarak ayrıca listelenmez.

18- “İlk bilgisayarlarda yazılım geliştirme ………”
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?

A) özel IDE araçları ile gerçekleştirilirdi.
B) çevirici programlama dili ile yapılırdı.
C) nesneye dayalı programlama ile gerçekleştirilirdi.
D) devrelerin tasarlanması biçimindeydi.
E) C programlama dili ile gerçekleşirdi.

Cevap : D) devrelerin tasarlanması biçimindeydi.

Açıklama : İlk nesil bilgisayarlarda yazılım geliştirme, günümüzdeki gibi yüksek seviyeli dillerle kod yazmak yerine, belirli görevleri yerine getirmesi için makinenin fiziksel devrelerini (anahtarları ve kabloları) yeniden düzenlemek ve tasarlamak suretiyle yapılıyordu.

19- Cep telefonları için aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

A) Herhangi bir numara arandığında her bir hücre vericisi ilgili numaraya sinyal gönderir.
B) Kullanıcı başka bir hücreye geçtiğinde, diğer hücrenin alıcı-vericisi süreci devralır.
C) Bu tür telefonlarda bölgeler hücrelere ayrılmıştır.
D) Her bir hücrenin merkezinde bir alıcı-verici bulunmaktadır.
E) Bir hücreden cevap alınırsa iletişim bölge merkezindeki ana alıcı-verici aracılığıyla gerçekleştirilir.

Cevap : E) Bir hücreden cevap alınırsa iletişim bölge merkezindeki ana alıcı-verici aracılığıyla gerçekleştirilir

Açıklama :

20- “Kaynak kodlarıyla temin edilen yazılımlar ………”
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?

A) Açık kaynak yazılımdır.
B) Oyun yazılımlarıdır.
C) Derlenmiş olarak temin edilen yazılımlardır.
D) Daha maliyetli yazılımlardır.
E) Çoklu ortam yazılımlarıdır.

Cevap : A) Açık kaynak yazılımdır.

Açıklama : Kaynak koduyla birlikte dağıtılan, kullanıcıların bu kodları görmesine, değiştirmesine ve hatta yeniden dağıtmasına olanak tanıyan yazılımlara “Açık kaynak yazılım” denir.