Girişimcilik 2024-2025 Final Soruları (Güz)

Giriş

Girişimcilik, yenilikler yoluyla fırsatları değere dönüştürme sürecidir. Albert Shapero’nun tanımıyla girişimci, sosyal ve ekonomik işleyişte “inisiyatif” kullanan ve muhtemel başarısızlık “riskini” üstlenen kişidir. Girişimci, sadece kâr elde eden bir aktör değil, aynı zamanda yarattığı “katma değer” ile “toplumsal” bir sorumluluk da üstlenir. Bu makalede, girişimciyi harekete geçiren güçler, küçük ve orta büyüklükteki işletmelerin (KOBİ) dinamikleri ve girişimcilik ekosistemini şekillendiren unsurlar ele alınacaktır.

Girişimciyi Harekete Geçiren Güçler

Bireyleri kendi işini kurmaya sevk eden birçok faktör vardır. Bunlar arasında en güçlü teşvik edici unsurlardan biri, işsizlik veya mevcut işten memnuniyetsizlik gibi “negatif zorlamalar ve engellerdir”. Girişimci, bu süreçte önemli zorluklarla yüzleşir. Ekonomist Frank H. Knight, olasılıkların hesaplanabildiği “risk” ile olasılıkların bilinemediği “belirsizlik” arasında önemli bir ayrım yapmıştır; girişimci her ikisini de yönetmek durumundadır. Bu rolün sosyal sorumluluğu da tartışmalıdır. Milton Friedman’a göre, işletmelerin tek bir sosyal sorumluluğu vardır: “ekonomik” kaynaklarını kullanarak “kârlılığını” artırmak.

Küçük ve Orta Büyüklükteki İşletmeler (KOBİ’ler)

Girişimciliğin en yaygın tezahürü olan KOBİ’ler, ekonomilerin can damarıdır. KOBİ’lerin büyük işletmelere göre en önemli üstünlüğü, pazar değişikliklerine hızla uyum sağlama yetenekleri, yani “esneklikleridir”. Ancak KOBİ’ler, özellikle finansmana erişimde zorluklar yaşarlar. Banka kredilerine bir alternatif olarak, büyüme potansiyeli yüksek küçük işletmeler için “girişim sermayesi” önemli bir finansman modelidir. Basel-II gibi bankacılık düzenlemeleri ise, “ekonomik” hayatı ve özellikle “reel” sektördeki KOBİ’leri derinden etkilemektedir. Bu düzenlemelere uyum sağlamak, KOBİ’lerin raporlama ve veri tabanı konularında yeni “teknolojik” yatırımlar yapmasını gerekli kılmaktadır.

İnovasyon ve Sürekli Gelişim

Günümüz rekabet ortamında ayakta kalmak, sürekli yenilik yapmayı gerektirir. Rakiplerin yeniliği kolayca taklit edebilmesi, inovasyonun tek seferlik bir atılım değil, “sürekli” bir faaliyet olmasını zorunlu kılar. Bu durum, bireylerin ve kurumların sürekli olarak kendilerini güncellemeleri anlamına gelen “yaşam boyu” eğitimin önemini artırmıştır. Teknolojik gelişmeler, beşeri ve fiziki sermaye birikimine katkıda bulunarak ekonomik büyüme üzerinde önemli bir “dolaylı etki” yaratır, ancak aynı zamanda mevcut iş kollarını dönüştürerek “yapısal işsizlik” gibi sorunlara da yol açabilir.

Girişimcilik Ekosistemi ve Politikalar

Girişimciliğin gelişmesi, onu destekleyen bir ekosistemin varlığına bağlıdır. Bu ekosistemi etkileyen altyapı koşulları arasında kültürel-sosyal normlar, eğitim ve devlet politikaları yer alır; “dış yansıma” ise bu koşulların bir sonucu olarak ortaya çıkar. Türkiye’de girişimciliğin önündeki en önemli engellerden biri, yatırımcıların kendi araştırmalarını yapmak yerine devlet onayını yeterli görmeleri sonucu ortaya çıkan “fizibilite çalışmalarının yetersizliğidir”. Avrupa Birliği ise girişimciliği desteklemek için çeşitli politikalar geliştirmiştir. 1987’de kurulan “Avrupa Bilgi Merkezleri” KOBİ’lere danışmanlık sağlarken, 2003 tarihli “Yeşil Kitap” ise AB’nin girişimcilik politika çerçevesini oluşturmuştur. EUREKA gibi programlar ise projelere “rekabet” avantajı sağlamaktadır.

Sonuç

Girişimcilik, risk almayı, yenilik yapmayı ve sürekli öğrenmeyi gerektiren dinamik bir süreçtir. Bireysel inisiyatiften KOBİ’lerin esnekliğine ve onları destekleyen ulusal ve uluslararası politikalara kadar her bir unsur, ekonomik büyümenin ve toplumsal refahın artırılmasında kilit bir rol oynamaktadır. Bu süreçte “kambiyo” gibi temel ticari işlemlerden, “girişimci girişimciliği” gibi karmaşık iş modellerine kadar geniş bir yelpazede bilgi ve beceri gerekmektedir.

1. “Basel-II düzenlemesi, özünde bir bankacılık düzenlemesi olmasının yanında, tüm ….. hayatı, özellikle de ….. sektör içinde yer alan küçük ve orta büyüklükteki işletmeleri önemli ölçüde etkileyecek hükümler içermektedir.”
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yerlere sırasıyla aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?

A) sosyal-nominal
B) ticari-finansal
C) ulusal-parasal
D) ekonomik-reel
E) toplumsal-mali

Cevap : D) ekonomik-reel

Açıklama : Basel-II, genel ekonomik hayatı düzenleyen ve özellikle finansal olmayan, mal ve hizmet üreten reel sektördeki KOBİ’leri etkileyen bir bankacılık düzenlemesidir.

2. KOBİ’lerin Avrupa Birliği ve Tek Pazar’a adaptasyonunu hızlandırmak ve etkinliği arttırmak için Avrupa Komisyonu tarafından 1987 yılında kurulan KOBİ bilgi ağı aşağıdakilerden hangisidir?

A) Avrupa Bilgi ve iletişim Ofisleri
B) Avrupa Bilişim Ağları
C) Avrupa KOBi Ajansları
D) Avrupa Girişimcilik Ağları
E) Avrupa Bilgi Merkezleri

Cevap : E) Avrupa Bilgi Merkezleri

Açıklama : 1987 yılında Avrupa Komisyonu tarafından kurulan ve KOBİ’lere AB pazarı hakkında bilgi ve danışmanlık sağlayan bu ağ, “Avrupa Bilgi Merkezleri” (Euro Info Centres) olarak bilinmektedir.

3. Genellikle tecrübeli girişimcilerin, henüz sektörde yeni ve uygun iş fikirleri olan firmaları satın alarak o işletmelere ayakta kalmayı ve yönetimi öğreterek belli bir büyüklüğe geldiğinde onu satması durumunda gerçekleşen girişimcilik türü aşağıdakilerden hangisidir?

A) Profesyonel girişimcilik
B) iç girişimcilik
C) Stratejik girişimcilik
D) Yönetici girişimciliği
E) Girişimci girişimciliği

Cevap : E) Girişimci girişimciliği

Açıklama :

4. Teknolojik gelişmelerin, beşeri ve fiziki sermaye birikimine katkıda bulunarak ekonomik büyüme ve kalkınma üzerindeki etkisi aşağıdakilerden hangisidir?

A) Statik Etki
B) Endojen Etki
C) Egzojen Etki
D) Dolaylı Etki
E) Doğrudan Etki

Cevap : D) Dolaylı Etki

Açıklama :

5. “Avrupa Birliği’ne üye devletlerde banka kredilerine bir alternatif olabilecek ….. piyasalarının geliştirilmesiyle büyüme potansiyeli yüksek küçük işletmelerin finansman ihtiyaçları karşılanmaya çalışılmaktadır.”
Yukarıdaki ifadede boş bırakılan yere sırasıyla aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?

A) yatırım fon
B) esnek sermaye
C) dolaylı finans
D) girişim sermayesi
E) portföy arz

Cevap : D) girişim sermayesi

Açıklama : Yüksek büyüme potansiyeli taşıyan ancak riskli bulunan start-up ve KOBİ’ler için banka kredilerine en önemli alternatif finansman modeli, “girişim sermayesi” (venture capital) fonlarıdır.

6. Teknolojik gelişmelerin yarattığı işsizlik türü aşağıdakilerden hangisidir?

A) Gizli işsizlik
B) Açık işsizlik
C) Yapısal işsizlik
D) Friksiyonel işsizlik
E) Kısmi işsizlik

Cevap : E) Kısmi işsizlik

Açıklama :

7. “Günümüzde bilgiye ve teknolojiye kolayca erişebilen rakiplerin yeniliği taklit etme yeteneklerinin yüksek olması, yeniliğin ….. yapılmasını gerekli kılmaktadır.”
Yukarıdaki ifadede boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?

A) dengeli
B) rijit
C) sürekli
D) kısmen
E) statik

Cevap : C) sürekli

Açıklama : Rakiplerin yenilikleri hızla taklit edebildiği bir ortamda, rekabet avantajını koruyabilmek için inovasyonun tek seferlik değil, “sürekli” bir faaliyet olması zorunludur.

8. “Avrupa Araştırma ve Koordinasyon Ajansı (EUREKA) etiketi, bir projeye değer katmakta ve katılımcılarına finansal, teknik ve ticari ortaklarıyla ilişkilerinde ….. imkânı vermektedir.” Yukarıdaki ifadede boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?

A) rekabet
B) ticaret
C) fırsat
D) esneklik
E) yatırım

Cevap : A) rekabet

Açıklama :

9. “Girişimci sadece pazarlayabileceğini üretip satan kişi değil; aynı zamanda sürekli olarak işletmesinin ….. değerini artıran kişidir. Bu, onun ….. sorumluluğunun bir gereğidir.”
Yukarıdaki ifadede boş bırakılan yerlere sırasıyla aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?

A) piyasa – mali
B) kümülatif – yönetim
C) inovatif – finansal
D) mali – yapısal
E) katma – toplumsal

Cevap : E) katma – toplumsal

Açıklama : Girişimcinin temel fonksiyonlarından biri, ürettiği mal veya hizmetle “katma değer” yaratmaktır. Bu faaliyet aynı zamanda istihdam ve ekonomik gelişme sağladığı için bir “toplumsal” sorumluluk olarak da görülür.

10. Küçük işletmelerin büyük işletmelere göre en önemli üstünlüğü aşağıdakilerden hangisidir?

A) iş bölümü
B) Katma değeri
C) Dikey iş birliği
D) Esnekliği
E) Yatay iş birliği

Cevap : D) Esnekliği

Açıklama : Küçük işletmeler, daha az bürokrasiye sahip oldukları için pazar koşullarındaki değişikliklere ve müşteri taleplerine büyük işletmelere göre çok daha hızlı uyum sağlayabilirler. Bu da onların en büyük avantajı olan esnekliklerini oluşturur.

11. “Milton Friedman’a göre, işletmelerin sadece tek bir sosyal sorumluluğu vardır. Bu da hilesiz, açık ve serbest rekabete dayalı olan bir oyunun kuralları dâhilinde kaldığı sürece ….. kaynaklarını kullanarak ….. artıracak faaliyetlerde bulunmaktır.”
Yukarıdaki ifadede boş bırakılan yerlere sırasıyla aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?

A) dış – yatırımlarını
B) iç – sermayesini
C) ekonomik – kârlılığını
D) doğal – özkaynaklarını
E) finansal – varlıklarını

Cevap : C) ekonomik – kârlılığını

Açıklama : Nobel ödüllü ekonomist Milton Friedman’ın ünlü teorisine göre, bir işletmenin tek sosyal sorumluluğu, yasal çerçevede kalarak “ekonomik” kaynaklarını “kârlılığını” artırmak için kullanmaktır.

12. Ekonomik gelişmede girişimciliğin ana unsur olduğu modele göre, aşağıdakilerden hangisi girişimciliği etkileyen altyapı koşullarından biri değildir?

A) Kültürel-sosyal normlar
B) Eğitim-öğretim
C) Dış yansıma
D) Finansal koşullar
E) Devlet politikaları ve programları

Cevap : C) Dış yansıma

Açıklama : Kültür, eğitim, finans ve devlet politikaları girişimcilik için temel altyapı koşullarını oluşturur. “Dış yansıma” (external spillovers) ise girişimcilik faaliyetlerinin bir sonucu veya çıktısıdır, bir altyapı koşulu değildir.

13. “Albert Shapero’ya göre girişimci, örgütün sosyal ve ekonomik işleyişinde ….. kullanan ve muhtemel başarısızlık ….. üstlenen kişidir.”
Yukarıdaki ifadede boş bırakılan yerlere sırasıyla aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?

A) inisiyatif-riskini
B) yöntem-algısını
C) program-ölçeğini
D) yetki-öngörüsünü
E) güç-perspektifini

Cevap : A) inisiyatif-riskini

Açıklama : Girişimcilik teorisyeni Albert Shapero, girişimciyi başkalarının görmediği fırsatları görerek harekete geçen, yani “inisiyatif” alan ve bu süreçteki başarısızlık olasılığının “riskini” üstlenen kişi olarak tanımlar.

14. “inovasyonun, piyasaya yeni giren girişimci ve piyasadaki yerleşik girişimciler için âdeta bağımlılık ve zorunluluk hâline gelmesi, ….. eğitimin önemini arttırmış ve yaygınlaştırmıştır.” Yukarıdaki ifadede boş bırakılan yere gelmesi gereken doğru seçenek aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?

A) sektörel boyutlu
B) yaşam boyu
C) yerel ölçekli
D) kalitatif odaklı
E) dinamik süreçli

Cevap : B) yaşam boyu

Açıklama : Sürekli inovasyon zorunluluğu, bireylerin okulda öğrendikleriyle yetinmeyip, kariyerleri boyunca kendilerini sürekli olarak güncellemelerini ve yeni bilgiler öğrenmelerini gerektirir. Bu da “yaşam boyu” öğrenme kavramını ifade eder.

15. Frank H. Knight’ın “belirli bir hareketin birden fazla sonucunun bulunması ve bu farklı sonuçların ortaya çıkma olasılıklarının da belli olmaması” şeklinde ifade ettiği kavram aşağıdakilerden hangisidir?

A) Risk
B) Belirsizlik
C) Alternatif
D) Beklenti
E) ihtimal

Cevap : B) Belirsizlik

Açıklama : Ekonomist Frank Knight, olasılıkların hesaplanabildiği durumları “risk”, olasılıkların bilinemediği veya hesaplanamadığı durumları ise “belirsizlik” olarak tanımlayarak bu iki kavramı birbirinden ayırmıştır. Tanım, belirsizliğe aittir.

16. Saha araştırmalarından elde edilen verilere göre, girişimciler sundukları raporların onaylanmasını ve kendilerine teşvik tahsis edilmesini; yatırım projelerinin kârlılığının devlet tarafından onaylanması şeklinde yorumlamışlardır. Pek çok girişimci başka bir araştırmaya gerek duymadan yatırıma girişmiştir. Sonuçta yanlış pazar, yanlış kuruluş yeri, yanlış kapasite veya teknoloji seçiminden, işletme sermayesinin yanlış tahminine, malzeme kaynaklarının yetersizliğinden yönetici bulamamaya kadar uzanan birçok güçlüklerle karşı karşıya kalmışlardır. Dolayısıyla, yatırım projesinin değerlendirilmesi devletin değil, yatırım sahibinin kendi meselesidir.
Yukarıdaki ifadede Türkiye’de girişimciliği etkileyen olumsuz faktörlerin hangisinden söz edilmektedir?

A) Finansman sorunu
B) Yatırım senaryosunun değiştirilememesi
C) Fizibilite çalışmalarının yetersizliği
D) Piyasa araştırmasının doğru yapılmaması
E) Katma değer yaratılamaması

Cevap : C) Fizibilite çalışmalarının yetersizliği

Açıklama : Paragraf, girişimcilerin pazar, kuruluş yeri, teknoloji ve sermaye gibi konularda kendi araştırmalarını yapmak yerine devlet onayını yeterli görmelerinden kaynaklanan sorunları anlatmaktadır. Bu durum, projenin yapılabilirliğini detaylıca inceleyen “fizibilite çalışmalarının yetersizliği” sorununa işaret etmektedir.

17. Aşağıdakilerden hangisi bireyleri kendi işini kurmaya sevk eden, karar verme sürecini etkileyici en güçlü teşvik edici unsurdur?

A) Negatif zorlamalar/engeller
B) Ekonomik istikrar/uygulamalar
C) Alt yapı/beceri
D) Geçmiş deneyimler/potansiyel beceriler
E) Pazarlama bilgisi/etkin pazarlama karması

Cevap : A) Negatif zorlamalar/engeller

Açıklama : Girişimcilik literatüründe, işsizlik, mevcut işten memnuniyetsizlik, terfi edememe gibi “itici faktörler” olarak da adlandırılan negatif zorlamalar, bireyleri kendi işlerini kurmaya yönelten en güçlü nedenler arasında gösterilmektedir.

18. Topluluk düzeyinde girişimciliğe verilen önemin bir göstergesi olan ve Avrupa Birliği’ndeki girişimcilikle ilgili tüm tarafların izlemesi gereken politikaları oluşturmak üzere hazırlanmış politika belgesi aşağıdakilerden hangisidir?

A) Girişimci Avrupa Kılavuzu
B) Yeşil Kitap
C) Girişimcilik Vizyonu
D) KOBİ Yol Haritası
E) KOBİ Politika Belgesi

Cevap : B) Yeşil Kitap

Açıklama : Avrupa Komisyonu tarafından 2003 yılında yayınlanan “Girişimcilik Üzerine Yeşil Kitap” (Green Paper on Entrepreneurship), AB’de girişimcilik kültürünü teşvik etmek ve engelleri kaldırmak için bir tartışma ve politika çerçevesi sunan temel bir belgedir.

19. Para ya da para yerine geçen belgelerin değiştirilmesi işlemine ne ad verilmektedir?

A) Kambiyo
B) FOB
C) CIF
D) Hisse senedi
E) Döviz poliçesi

Cevap : A) Kambiyo

Açıklama : Farklı ülkelerin paralarının veya para yerine geçen ödeme araçlarının (çek, poliçe) birbiriyle değiştirilmesi işlemleri, genel olarak “kambiyo” işlemleri olarak adlandırılır.

20. “Basel-II uygulamaları karşısında KOBi’lerin hem fiyatlama avantajlarından yararlanabilmesi hem de banka kaynaklı fonlara daha rahat ulaşabilmesi için kayıt düzenlerini geliştirerek işletme faaliyetlerini kayıt içine alması ve bu kayıtları da eksiksiz bir şekilde bankalarla paylaşması gerekmektedir. Bu durum KOBi’lerin raporlama, veri tabanı konularında yeni ….. yatırımlar yapmasını da gerekli kılmaktadır.”
Yukarıdaki ifadede boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?

A) otonom
B) teknolojik
C) doğrudan
D) yapısal
E) dolaylı

Cevap : B) teknolojik

Açıklama : Gelişmiş raporlama sistemleri ve veri tabanları oluşturmak, modern muhasebe yazılımları, veri analizi araçları ve bilgi işlem altyapısı gerektirir. Bunların tümü “teknolojik” yatırımlar kapsamındadır.