MUH103U Genel Muhasebe I 2023-2024 Güz Ara Sınavı Soruları

Giriş

Genel muhasebe, bir işletmenin ekonomik faaliyetlerini kaydeden, sınıflandıran, özetleyen ve raporlayan bir bilgi sistemidir. Bu sistemin temelini, işletmenin sahip olduğu “varlıklar”, bu varlıkların kaynakları olan borçlar ve işletme sahipleri tarafından sağlanan “sermaye” oluşturur. Bu üç unsur arasındaki ilişki, Varlıklar = Borçlar + Özsermaye şeklinde ifade edilen temel muhasebe denkliği ile açıklanır. Örneğin, bir işletmenin varlıkları 33.000 TL ve borçları 10.000 TL ise, sermayesi 23.000 TL olmak zorundadır.

Muhasebenin Temel Kavramları ve İlkeleri

Muhasebe uygulamaları, genel kabul görmüş ilke ve kavramlara dayanır. Bunlardan en önemlilerinden biri, gelir ve giderlerin nakit hareketine bakılmaksızın, ortaya çıktıkları dönemde kaydedilmesini gerektiren “tahakkuk esasıdır”. Bir diğer önemli kavram ise, işletmelerin seçtikleri muhasebe politikalarını birbirini izleyen dönemlerde değiştirmeden uygulamalarını gerektiren “tutarlılıktır”. Bilanço ise, “varlıklara, borçlara ve özkaynaklara ilişkin ilkeler” üzerine kuruludur.

Muhasebe Süreci: Defterler ve Kayıt Mantığı

Muhasebe süreci, mali nitelikteki olayların kaydedilmesiyle başlar. Bir banka ile sadece “kredi anlaşması yapmak”, henüz para hareketi olmadığı için mali bir olay sayılmaz. Mali olaylar, ilk olarak tarih sırasıyla “yevmiye defterine” kaydedilir. Daha sonra bu işlemler, konularına göre “Büyük Defter’de” (Defter-i Kebir) ilgili hesaplara aktarılarak “sınıflandırılır”. Bu aktarmaların matematiksel doğruluğunu kontrol etmek için ise “mizan” adı verilen bir çizelge düzenlenir. Türkiye’de kullanılan Tekdüzen Hesap Planı’nda ise, 153 Ticari Mallar gibi hesap kodlarının ilk rakamı olan “1”, o hesabın ait olduğu “hesap sınıfını” (bu örnekte Dönen Varlıklar) belirtir. Muhasebe dilinde “320 borçlu, 100 alacaklı” gibi bir ifade, 320 Satıcılar hesabının borçlandırılarak bir borcun ödendiğini ve 100 Kasa hesabının alacaklandırılarak kasadan para çıktığını ifade eder.

Finansal Tablolar

Muhasebe sürecinin nihai ürünü, dönem sonu ayarlama kayıtları yapıldıktan ve “kesin mizan” düzenlendikten sonra hazırlanan finansal tablolardır.

• Bilanço (Finansal Durum Tablosu): İşletmenin belirli bir tarihteki varlıklarını, borçlarını ve özsermayesini gösterir. “Dönen varlıklar”, bir yıl içinde paraya çevrilmesi beklenen varlıklardır; “bir yıldan uzun süreli varlıklar” ise duran varlıklardır.
• Gelir Tablosu (Kâr veya Zarar Tablosu): İşletmenin belirli bir dönemdeki gelir ve giderlerini göstererek faaliyet sonucunu (kâr veya zarar) ortaya koyar. Basit bir örnekle, 5.000 TL’ye satılan bir malın maliyeti 3.000 TL ise, işletmenin kârı 2.000 TL’dir.
• Nakit Akış Tablosu: İşletmenin nakit giriş ve çıkışlarını faaliyet, yatırım ve finansman başlıkları altında sınıflandırır. Örneğin, üretimde kullanılan bir makinenin satılması, “yatırım faaliyetlerinden” kaynaklanan bir nakit akışıdır.

Sonuç

Genel muhasebe, işletme faaliyetlerinin finansal sonuçlarını raporlarken, “yönetim muhasebesi” bu bilgileri işletme yöneticilerinin karar verme süreçlerinde kullanmaları için analiz eder. Bir emlak işletmesinin satmak için elinde tuttuğu dairelerin “maddi duran varlık” değil, “stok” olarak sınıflandırılması gibi detaylar, muhasebenin her işletmenin faaliyetine özgü doğru ve güvenilir bilgi üretme amacını yansıtır.

1. Gelirlerin ve giderlerin oluştukları zaman tanımlanması ve kaydedilmesi aşağıdaki varsayımlardan hangisinin gereğidir?

A) Birleştirme
B) Tahakkuk esası
C) Mahsup etme
D) İşletmenin sürekliliği
E) Karşılaştırmalı bilgi sunma

Cevap : B) Tahakkuk esası

Açıklama : Tahakkuk esası kavramı, gelir ve giderlerin nakit hareketine bakılmaksızın, ortaya çıktıkları (hak edildikleri veya katlanıldıkları) dönemde kaydedilmesini gerektirir. Bu, dönemsellik kavramının bir gereğidir.

2. Aşağıdakilerden hangisi paraya dönüşen ve işletmenin faaliyetlerini sürdürmek amacıyla kullanılan unsurlardır?

A) Giderler
B) Maliyetler
C) Gelirler
D) Varlıklar
E) Kaynaklar

Cevap : D) Varlıklar

Açıklama : Varlıklar, işletmenin sahip olduğu ve gelecekte ekonomik fayda beklediği, paraya çevrilebilen veya faaliyetlerde kullanılan ekonomik değerlerdir (nakit, alacaklar, binalar vb.).

3.

--------  --------
KASA HESABI 1.000 
BANKALAR HESABI 4.000 
BİNALAR HESABI 20.000 
TAŞITLAR HESABI 8.000 
BANKA KREDİLERİ HS 10.000 
SERMAYE HESABI ?
-------- --------

Yukarıda “A” İşletmesinin dönem başı açılış kaydı yer almaktadır. Buna göre açılış kaydında Sermaye Hesabının alacak tutarı aşağıdakilerden hangisidir?

A) 33.000
B) 28.000
C) 23.000
D) 20.000
E) 5.000

Cevap : C) 23.000

Açıklama : Temel muhasebe eşitliği Varlıklar = Borçlar + Özsermaye (Sermaye)
şeklindedir.
Toplam Varlıklar: 1.000 + 4.000 + 20.000 + 8.000 = 33.000 TL.
Toplam Borçlar: 10.000 TL.
Sermaye = 33.000 - 10.000 = 23.000 TL.

4. _________ işletme sahipleri tarafından işletmeye verilen aktiflerin kaynağıdır.
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru bir şekilde tamamlar?

A) Sermaye
B) Pasif
C) Borç
D) Aktif
E) Varlık

Cevap : A) Sermaye

Açıklama : Sermaye, işletme sahiplerinin işletmenin varlıkları (aktifleri) üzerindeki haklarını ifade eder ve işletmeye koydukları varlıkların kaynağını oluşturur. Bu nedenle özkaynakların ana kalemidir.

5. Bir faaliyet dönemi boyunca finansal tabloların hazırlanabilmesi için bilanço kalemlerinde ve gelir ve giderlerde ortaya çıkan değişmeleri saptamak üzere kullanılan hesapların işleyişini gösteren yasal defter aşağıdakilerden hangisidir?

A) Kıymetli evrak defteri B) Pay defteri C) Yevmiye defteri D) Envanter defteri E) Büyük defter

Cevap : E) Büyük defter

Açıklama : Yevmiye defterine kaydedilen işlemlerin, konularına göre sınıflandırılarak toplandığı ve her bir hesabın hareketlerinin ve bakiyesinin izlendiği deftere Büyük Defter (Defter-i Kebir) denir.

6.

 TİCARİ ALACAKLAR
(Borç) 500 | 200 (Alacak)

Bu Ticari Alacaklar hesabına ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

A) Hesap 200 TL alacak kalanı vermiştir.
B) Hesap 300 TL alacak kalanı vermiştir.
C) Hesap 300 TL borç kalanı vermiştir.
D) Hesap kapalıdır.
E) Hesap 500 TL borç kalanı vermiştir.

Cevap : C) Hesap 300 TL borç kalanı vermiştir.

Açıklama : Ticari Alacaklar bir varlık hesabıdır ve borç kalanı verir. Kalan, büyük olan taraftan küçük olan tarafın çıkarılmasıyla bulunur: 500 (Borç) - 200 (Alacak) = 300. Kalan, büyük olan tarafın (borç tarafının) altına yazılır. Dolayısıyla hesap 300 TL borç kalanı vermiştir.

7. Dönen varlıklarla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

A) Normal faaliyet döneminden veya bir yıldan uzun süreli varlıklardır.
B) Raporlama döneminden sonra en az on iki ay içinde bir borcun ödenmesi için kullanılmak üzere ayrılan nakit veya nakit benzeri varlıklardır.
C) Öncelikle ticari amaçla elde bulundurulurlar.
D) Raporlama döneminden sonra on iki ay içinde paraya çevrilirler.
E) İşletmenin normal faaliyet döngüsü içinde paraya çevrilmeleri, satılmaları veya tüketilmeleri beklenir.

Cevap : A) Normal faaliyet döneminden veya bir yıldan uzun süreli varlıklardır.

Açıklama : Dönen varlıklar, bir yıl veya normal faaliyet dönemi içinde paraya çevrilmesi veya tüketilmesi beklenen varlıklardır. “Bir yıldan uzun süreli varlıklar” ise duran varlıkların tanımıdır.

8. “S” işletmesi dönem içinde 5.000 TL’ na “A” malını satmış ve böylece 5.000 TL işletme kasasına girmiştir. Ayrıca işletmenin sattığı “A” malının maliyeti 3.000 TL olduğu tespit edilmiştir.
Bu bilgilere göre “S” işletmesinin dönem kârı veya zararı kaç TL dir?

A) 15.000 zarar
B) 8.000 zarar
C) 2.000 kâr
D) 3.000 kâr
E) 13.000 kâr

Cevap : C) 2.000 kâr

Açıklama : Brüt satış kârı, satış hasılatından satılan malın maliyetinin çıkarılmasıyla bulunur. Kâr = Hasılat – Maliyet = 5.000 TL - 3.000 TL = 2.000 TL kâr.

9. Yevmiye defterinden büyük deftere rakamların matematiksel olarak doğru aktarıldıklarını belirlemek için düzenlenen çizelge aşağıdakilerden hangisidir?

A) Nakit Akış Tablosu
B) Mizan
C) Gelir Tablosu
D) Hesap
E) Bilanço

Cevap : B) Mizan

Açıklama : Mizan, büyük defterdeki hesapların borç ve alacak toplamları ile kalanlarını gösteren bir kontrol çizelgesidir. Temel amacı, yevmiye defterinden büyük deftere yapılan aktarmaların matematiksel doğruluğunu kontrol etmektir.

10. Genel muhasebe ve maliyet muhasebesi sistemlerinin bilgilerini, işletme ile ilgili verilecek olan kararlarda sistematik olarak kullanan ve bilgi üreten aşağıdakilerden hangisidir?

A) Finansal muhasebe
B) Özetleme
C) Maliyet muhasebesi
D) Kaydetme
E) Yönetim muhasebesi

Cevap : E) Yönetim muhasebesi

Açıklama : Yönetim muhasebesi, işletme yöneticilerinin planlama, kontrol ve karar alma fonksiyonlarını yerine getirmelerine yardımcı olmak amacıyla, finansal muhasebe ve maliyet muhasebesi verilerini analiz edip raporlayan bir muhasebe dalıdır.

11. Belirli bir dönemde gerçekleştirilen faaliyetlerin sonucunu kâr veya zarar olarak gösteren finansal tabloya ne ad verilir?

A) Bilanço
B) Gelir tablosu
C) Kâr dağıtım tablosu
D) Nakit akış tablosu
E) Özkaynak değişim tablosu

Cevap : B) Gelir tablosu

Açıklama : Bir işletmenin belirli bir hesap dönemindeki gelirlerini, giderlerini ve bunların sonucunda oluşan net kâr veya zararını gösteren finansal tabloya “Gelir Tablosu” (Kâr veya Zarar Tablosu) denir.

12. Aşağıdakilerden hangisi muhasebe tarafından izlenmesi gereken bir olay değildir?

A) Çalışanlara ücret ödemelerinin yapılması
B) Müşterilere mal ve hizmet satışının yapılması
C) Bankadan çekilen nakit kredi
D) Ticari mal satın alınması
E) Banka ile kredi anlaşmasının sağlanması

Cevap : E) Banka ile kredi anlaşmasının sağlanması

Açıklama : Muhasebe, işletmenin varlıklarında, kaynaklarında veya özsermayesinde bir değişikliğe yol açan mali nitelikteki olayları kaydeder. Sadece bir kredi anlaşması yapmak, henüz para girişi veya borç oluşmadığı için mali bir olay değildir ve muhasebeleştirilmez. Kredi kullanıldığında kayıt yapılır.

13. Aşağıdakilerden hangisi bilanço ilkeleri arasında yer almaktadır?

A) Maliyetlere ilişkin ilkeler
B) Gelirlere ilişkin ilkeler
C) Satışlara ilişkin ilkeler
D) Varlıklara ilişkin ilkeler
E) Giderlere ilişkin ilkeler

Cevap : D) Varlıklara ilişkin ilkeler

Açıklama : Bilanço ilkeleri, bilançonun temelini oluşturan varlıklar, yabancı kaynaklar (borçlar) ve özkaynaklara ilişkin ilkelerden oluşur. Gelir, gider ve maliyetlere ilişkin ilkeler ise gelir tablosu ilkeleridir.

14. İşletme, üretimde kullandığı makinasını 1.000.000 TL’ye peşin olarak satmıştır.
Bu işleme ilişkin bilgi nakit akış tablosunun hangi bölümünde raporlanacaktır?

A) Yatırım faaliyetine ilişkin nakit akışları
B) Finansman faaliyetine ilişkin nakit akışları
C) Satış gelirleri
D) Satışların maliyeti
E) İşletme faaliyetlerine ilişkin nakit akışları

Cevap : A) Yatırım faaliyetine ilişkin nakit akışları

Açıklama : Maddi duran varlıkların (makine, bina, taşıt vb.) alımı veya satımı, işletmenin yatırım faaliyetleri olarak kabul edilir. Bu nedenle, makine satışından elde edilen nakit girişi, nakit akış tablosunun “Yatırım Faaliyetlerinden Nakit Akışları” bölümünde yer alır.

15. Dönem sonunda, finansal tablolar muhasebe sürecinde hangi aşamadan sonra düzenlenir?

A) Kapanış kayıtlarından sonra
B) Genel geçici mizandan sonra
C) Açılış kaydından sonra
D) Ara mizandan sonra
E) Kesin mizandan sonra

Cevap : E) Kesin mizandan sonra

Açıklama : Muhasebe sürecinde, dönem sonu envanter ve ayarlama kayıtları yapıldıktan sonra “Kesin Mizan” (Düzeltilmiş Mizan) düzenlenir. Finansal tablolar (Bilanço ve Gelir Tablosu), bu kesin mizandaki rakamlara dayanılarak hazırlanır.

16. Bir emlak işletmesi açısından aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

A) Müşterilerinden olan alacakları ticari alacaklar grubunda raporlanır.
B) Bankadaki parası hazır değerler grubunda raporlanır.
C) Portföyündeki satılık daireler maddi duran varlık olarak raporlanır.
D) Faaliyetleri için kullandığı banka kredisi yabancı kaynaklarda raporlanır.
E) Kendisine ait satış ofisi maddi duran varlık olarak raporlanır.

Cevap : C) Portföyündeki satılık daireler maddi duran varlık olarak raporlanır.

Açıklama : Bir işletmenin ana faaliyet konusu olarak alıp sattığı değerler “Stoklar” veya “Ticari Mallar” hesabında izlenir. Emlak işletmesinin ana faaliyeti daire satmak olduğu için portföyündeki satılık daireler stok niteliğindedir. Maddi duran varlık, işletmenin faaliyetlerinde kullanmak üzere aldığı varlıklardır (kendi satış ofisi gibi).

17. İşletme, 35.000 TL’lik mal satın almış, karşılığında satıcıya aynı tutarda bir çek vermiştir.
Bu bilgilere göre yapılacak yevmiye kaydında borçlandırılacak hesap/hesaplar aşağıdakilerden hangisidir?

A) Ticari Mallar hs, Verilen Çekler ve Ödeme Emirleri hs
B) Bankalar hs, Satıcılar hs
C) Satıcılar hs
D) Ticari Mallar hs
E) Bankalar hs, Verilen Çekler ve Ödeme Emirleri hs

Cevap : D) Ticari Mallar hs

Açıklama : Mal satın alındığında, işletmenin stokları yani varlıkları artar. Bu nedenle 153 Ticari Mallar hesabı borçlandırılır. Karşılığında çek verildiği için 103 Verilen Çekler ve Ödeme Emirleri hesabı (pasif karakterli aktif düzenleyici bir hesap) alacaklandırılır. Soru sadece borçlandırılacak hesabı sormaktadır.

18. Muhasebe uygulamaları için seçilen muhasebe politikalarının birbirini izleyen dönemlerde değiştirilmeden uygulanması gereğini ifade eden muhasebe kavramı aşağıdakilerden hangisidir?

A) Tarafsızlık ve belgelendirme
B) Tutarlılık
C) İhtiyatlılık
D) Sosyal sorumluluk
E) Kişilik

Cevap :  B) Tutarlılık

Açıklama : Tutarlılık kavramı, işletmelerin seçtikleri muhasebe politikalarını (amortisman yöntemi, stok değerleme yöntemi vb.) birbirini izleyen dönemlerde değiştirmeden tutarlı bir şekilde uygulamalarını gerektirir. Bu ilkenin amacı, farklı dönemlere ait mali tabloların karşılaştırılabilir olmasını sağlamaktır. Böylece tablolardaki değişikliklerin, politika değişikliğinden mi yoksa işletmenin performansındaki gerçek bir değişimden mi kaynaklandığı net bir şekilde anlaşılabilir.

19. Muhasebe bilen iki kişi kendi aralarında konuşurlarken “320 borçlu 100 alacaklı” ifadesini kullanmışlardır. Bu ifadeyle aşağıdakilerden hangisi belirtilmiş olmaktadır?

A) Ticari borç için tedarikçi işletmeye ödeme yaptıklarını
B) Ticari mevduat hesabından para çektiklerini
C) Peşin olarak ticari mal aldıklarını
D) Alacak tahsil ettiklerini
E) Peşin olarak maddi duran varlık aldıklarını

Cevap : A) Ticari borç için tedarikçi işletmeye ödeme yaptıklarını

Açıklama : Tekdüzen Hesap Planı’nda 320 Satıcılar hesabı bir borç hesabıdır ve borçlandırılması borcun azaldığını (ödendiğini) gösterir. 100 Kasa hesabı ise bir varlık hesabıdır ve alacaklandırılması kasadan para çıktığını (ödeme yapıldığını) gösterir. Bu kayıt, satıcıya nakit borç ödenmesi işlemidir.

20. 153 Ticari Mallar hesabının kodlamasında 1 (bir) aşağıdakilerden hangisini ifade etmektedir?

A) Büyük defter hesabını
B) Hesap grubunu
C) Hesap açıklamasını
D) Hesap sınıfını
E) Yevmiye kaydını

Cevap : D) Hesap sınıfını

Açıklama : Tekdüzen Hesap Planı’nda hesap kodlarının ilk rakamı “hesap sınıfını” belirtir. “1” ile başlayan tüm hesaplar, bilançonun aktifinde yer alan “Dönen Varlıklar” hesap sınıfına aittir.