HiT102U Halkla İlişkiler Ünite 4

Giriş: “Mecra Mesajdır”

Halkla ilişkiler faaliyetlerinde başarının anahtarı, doğru mesajı doğru araçla hedef kitleye ulaştırmaktır. Ünlü iletişim teorisyeni Marshall McLuhan’ın “Mecra mesajdır” (The medium is the message) sözü, iletişim aracının kendisinin, en az aktardığı içerik kadar önemli olduğunu ve mesajın algılanışını şekillendirdiğini vurgular. Bu bağlamda halkla ilişkiler ortamları, iç ve dış hedef kitlelere göre farklılık gösterir.

İç Halkla İlişkiler: Hedef Kitle ve Araçlar

İç halkla ilişkiler, sadece çalışanları değil, kurumun en yakın çevresini kapsayan bir süreçtir. Bu kapsamda hedef kitleler şunlardır:

• İşgörenler (Çalışanlar)
• İşgörenlerin aileleri
• Tedarikçiler
• Kuruluşun iş ilişkisi olan kesimler (Bayiler vb.)

Not: Siyasetçiler ve genel kamuoyu, iç halkla ilişkilerin değil, dış halkla ilişkilerin veya “kamusal işlerin” konusudur.

Bu hedef kitlelerle iletişim kurarken çeşitli araçlar kullanılır:

• Toplantılar: Çalışanların sorularını ve sorunlarını yöneticilere doğrudan ve aracısız iletebildiği en etkili yüz yüze iletişim ortamıdır.
• Kuruluş Yayınları: Kurum dergisi, mektuplar, kitaplar ve broşürler gibi basılı materyallerdir. (Sergiler bir yayın değil, organizasyon faaliyetidir).
• Sosyal Etkinlikler: Piknikler, geziler gibi organizasyonlar, özellikle çalışanların ailelerinin de dahil edilmesiyle kurum aidiyetini pekiştirir.
• Dijital Ağlar:
  • Intranet: Sadece kurum çalışanlarının erişebildiği, kurum içi özel internet ağıdır.
  • Extranet: Kurumun iş ortakları, bayileri veya tedarikçileri gibi dış paydaşlarının da sınırlı erişim sağlayabildiği güvenli ağdır.

Dış Halkla İlişkiler ve Kitle İletişim Araçları

Dış halkla ilişkiler, kurumun geniş kamuoyu ile iletişim kurduğu alandır. Burada kullanılan temel araçlar televizyon, radyo, gazete ve sinema gibi kitle iletişim araçlarıdır. Bir halkla ilişkiler uzmanı, bu araçları kullanırken medya kurumunun yayın politikasını, hedef kitleye ulaşma oranını, materyallerin teslim zamanını ve mesajın yayınlanma şansını iyi analiz etmelidir.

Dış halkla ilişkilerde “Organizasyon Faaliyetleri” de önemli bir yer tutar:

• Fuarlar: Belirli bir sektörle ilgili pek çok firmanın katıldığı, ürün ve hizmetlerin tanıtıldığı geniş kapsamlı organizasyonlardır.
• Sergiler: Genellikle tek bir kuruluşun ürün veya hizmetini tanıttığı, daha sınırlı etkinliklerdir.

Modern Himaye: Sponsorluk

Geçmişteki “himaye etme” kavramının modern halkla ilişkilerdeki karşılığı Sponsorluktur. Sponsorluk; spor, sanat veya kültür alanındaki kişi veya kurumlara maddi destek, araç-gereç veya hizmet sağlanarak kurum imajının güçlendirilmesi ve dolaylı yoldan satın alma tercihlerinin etkilenmesi sürecidir.

1. “Mecra mesajdır” sözü kime aittir?

A) Marshall McLuhan
B) David Ogilvy
C) Alex Bogusky
D) Hugh Laurie
E) Bruce Dickinson

Cevap : A) Marshall McLuhan

Açıklama : Ünlü iletişim teorisyeni **Marshall McLuhan**’ın geliştirdiği ve günümüz iletişim araçlarının çeşitliliğiyle önem kazanan temel düşüncesi **”medya mesajdır”** sözüyle ifade edilmiştir. Bu ifade, iletişim aracının kendisinin, aktardığı içerik kadar önemli olduğunu vurgular.

2. Aşağıdakilerden hangisi iç halkla ilişkilerin hedef kitlelerinden biri değildir?

A) İşgörenler
B) İşgörenlerin aileleri
C) Tedarikçiler
D) Kuruluşun iş ilişkisi olan kesimler
E) Siyasetçiler

Cevap : E) Siyasetçiler

Açıklama : **İç halkla ilişkiler** (Kurum içi halkla ilişkiler) faaliyetleri, kuruluşun yakın çevresine ve çalışanlarına yöneliktir. **İşgörenler** (A), **İşgörenlerin aileleri** (B), **Tedarikçiler** (C) ve **Kuruluşun iş ilişkisi olan kesimler** (D) iç halkla ilişkilerin hedef kitlesidir. **Siyasetçiler** (E) ise dış çevreyi ve **Kamusal İşler** gibi dış halkla ilişkiler uygulama alanlarını ilgilendiren hedef kitlelerdir.

3. Çalışanların sorularını veya sorunlarını yöneticilere doğrudan iletme şansı buldukları iç halkla ilişkiler ortamı aşağıdakilerden hangisidir?

A) Kuruluş gazetesi
B) Toplantı
C) Kurum dergisi
D) Kitap
E) Basın kokteyli

Cevap : B) Toplantı

Açıklama : **Toplantılar**, yüz yüze ve sözlü bir iletişim ortamı yarattığı için, çalışanların sorularını veya sorunlarını **yöneticilere doğrudan ve aracısız iletme** şansı buldukları en etkin iç halkla ilişkiler ortamıdır. (A, C, D) gibi yazılı yayınlar tek yönlü bilgi akışı sağlarken; (E) Basın kokteyli, dış halkla ilişkiler aracıdır.

4. Aşağıdakilerden hangisi çalışanların ailelerine yönelik bir iç halkla ilişkiler faaliyeti olabilir?

A) Basın gezisi
B) Kitap
C) Broşür
D) Piknik
E) Extranet

Cevap : D) Piknik

Açıklama : **Çalışanlar ve ailelerine yönelik etkinlikler**, çalışanların sosyalleşmesinde ve **kurum aidiyetinin pekiştirilmesinde** önemli rol oynar. **Piknik** (D), geziler veya kurum içi özel günler bu tür etkinliklere örnektir. (A, E) Basın gezisi ve Extranet, dış halkla ilişkiler araçlarıdır. (B, C) Kitap ve broşür ise yazılı iç halkla ilişkiler araçlarıdır.

5. Aşağıdakilerden hangisi bir kuruluş yayını olamaz?

A) Sergi
B) Kurum dergisi
C) Mektup
D) Kitap
E) Broşür

Cevap : A) Sergi

Açıklama : **Kuruluş yayınları**, kurum içi halkla ilişkilerde kullanılan **basılı araçları** ifade eder. **Kurum dergisi** (B), **Mektup** (C), **Kitap** (D) ve **Broşür** (E) kuruluş yayınlarıdır. **Sergi** (A) ise, dış halkla ilişkilerde kullanılan bir **organizasyon faaliyetidir** (ortamıdır), yazılı bir yayın aracı değildir.

6. Kuruluşa özel, sadece çalışanların yararlanabildiği internet ağına ne ad verilir?

A) Extranet
B) Facebook
C) Twitter
D) Intranet
E) Blog

Cevap : D) Intranet

Açıklama : **Intranet**, kuruluşa özel, sadece **çalışanların yararlanabildiği** bir internet ağı gibi düşünülebilir. Bu ağ üzerinden çalışanlar çeşitli bilgilere ulaşır ve haberleşir. (A) Extranet ise dışarıdan, örneğin tedarikçi ve bayilerin erişebildiği, güvenli bir ağdır. (B, C, E) Sosyal medya ve kişisel yayın araçlarıdır.

7. Aşağıdakilerden hangisi dış halkla ilişkilerde kullanılan ortam ve araçlardan biri değildir?

A) Sinema
B) Radyo
C) Televizyon
D) Gazete
E) Extranet

Cevap : E) Extranet

Açıklama : **Dış halkla ilişkiler** ortamları arasında **Kitle İletişim Araçları** (Sinema – A, Radyo – B, Televizyon – C, Gazete – D) ve **Organizasyon Faaliyetleri** yer alır. **Extranet** (E) ise, kuruluşun dış çevresindeki iş ortaklarına (tedarikçiler, bayiler gibi) özel erişim sağlayan bir **iç halkla ilişkiler** aracıdır.

8. Belli bir konu veya sektörle ilgili olarak düzenlenen ve pek çok firmanın katılarak, marka ve ürün/hizmetlerini tanıttıkları geniş kapsamlı organizasyonlara ne ad verilir?

A) Intranet
B) Extranet
C) Fuar
D) Sergi
E) Toplantı

Cevap : C) Fuar

Açıklama : **Fuar**, belli bir konu veya sektörle ilgili olarak düzenlenen ve **pek çok firmanın katılarak marka ve ürün/hizmetlerini tanıttıkları geniş kapsamlı organizasyonlardır**. Fuarlar, kuruluşu hedef kitlesiyle yüz yüze getirmesi açısından önemli bir dış halkla ilişkiler ortamıdır. (D) Sergi, daha sınırlı, genellikle tek bir kuruluşun ürün/hizmetini tanıttığı organizasyondur.

9. Himaye etmenin modern halkla ilişkilerdeki tanımlaması aşağıdakilerden hangisidir?

A) Basın gezisi
B) Sponsorluk
C) Fuar
D) Toplantı
E) Sosyal medya

Cevap : B) Sponsorluk

Açıklama : **Sponsorluk**, himaye etmenin modern halkla ilişkilerdeki karşılığıdır. Spor, sanat, kültür ve benzeri faaliyet alanlarında kişi veya kurumlara para, araç/gereç veya hizmet desteği verilerek katkıda bulunmayı ifade eder. Sponsorluğun amacı kurumu ya da ürünü tanıtarak imajı oluşturmak ve dolaylı olarak satın alma tercihlerini etkilemektir.

10. Aşağıdakilerden hangisi bir halkla ilişkiler uzmanının dış halkla ilişkiler araçlarıyla ilgili bilmesi gereken konulardan biri değildir?

A) Medya kurumunun yayın politikası
B) Kuruluş yayınları
C) Hedef kitlelere ulaşma oranı
D) Mesajların yayınlanma şansı
E) Materyallerin teslim zamanı

Cevap : B) Kuruluş yayınları

Açıklama : Halkla ilişkiler uzmanı, **dış halkla ilişkiler** için kitle iletişim araçlarını kullanırken; **Medya kurumunun yayın politikası** (A), **Hedef kitleye ulaşma oranı** (C), **Mesajların yayınlanma şansı** (D) ve **Materyallerin teslim zamanı** (E) gibi konularda bilgi sahibi olmalıdır. **Kuruluş yayınları** (Kurum gazetesi/dergisi, mektup vb.) ise iç halkla ilişkilerde kullanılan araçlardır.