Algoritmalar ve Programlamaya Giriş 2024-2025 Final Soruları (Güz)

Giriş

Programlama dünyasına adım atarken algoritmik düşünce yapısını kavramak esastır. Bu ders; akış diyagramları, döngüler, diziler ve temel arama algoritmaları üzerine kuruludur. Aşağıda, sınav sorularından yola çıkarak derlenen önemli noktalar özetlenmiştir.

Algoritma ve Akış Diyagramları

• Akış Diyagramları: Programın görsel ifadesidir ve programlama dilinden bağımsızdır. Sadece sıralı değil, döngüsel ve karar yapılı süreçleri de ifade eder.
• Komutlar:
  • OKU (READ): Kullanıcıdan veri almak için kullanılır.
  • YAZ (WRITE): Sonucu ekrana basmak için kullanılır.
• Değişkenler: Örneğin tek sayıları bulmak için sayaç 2 artırılmalıdır (i = i + 2).

Programlama Yapıları ve Döngüler

• Fonksiyonlar:
  • void: Geriye değer döndürmeyen alt programlar için kullanılır.
  • return: Hesaplanan değeri ana programa geri göndermek için kullanılır.
  • call: Bir alt programı çağırmak için kullanılır.
• Döngüler (Loop):
  • Tek sayıları yazdırmak için döngü adımı 2 olmalıdır (STEP 2).
  • Faktöriyel hesabı için çarpım değişkeni 1’den başlar ve döngüdeki her sayıyla çarpılır (Örn: 12345 = 120).

Diziler ve Arama Algoritmaları

• Diziler (Arrays): Aynı türdeki verileri tutar (Sayısal, karakter, mantıksal). Elemanlara erişim için indis kullanılır.
• Arama Algoritmaları:
  • İkili Arama (Binary Search): Sıralı dizilerde verimli arama yapar.
  • Doğrusal Arama (Linear Search): Diziyi baştan sona tarar.
  • En İyi/Kötü Durum: Aranan elemanın ilk sırada olması “En İyi Durum”dur (Best Case). (Sınavda sorulan “En Kötü Durum” ifadesi yanlıştır).

Algoritmik Yaklaşımlar

• Böl ve Fethet (Divide and Conquer): Problemi parçalara ayırarak çözer. Genellikle özyinelemeli (recursive) çalışır. (Örn: Merge Sort). Ancak tüm sıralama algoritmaları bu mantıkla çalışmaz (Örn: Bubble Sort).

1.

Yukarıda bir ana program ve geriye değer döndürmeyen bir alt programa ait kaba kodlar verilmiştir. Kaba kodlarda boş bırakılan yerlere gelmesi gereken ifadeler sırasıyla hangi şıkta doğru verilmiştir?

A) return, main
B) main, return
C) return, void
D) void, call
E) function, call

Cevap : D) void, call

Açıklama : Geriye değer döndürmeyen alt programlar (fonksiyonlar) genellikle **void** ile tanımlanır. Ana program içerisinde bir alt programı çağırmak için ise (kaba kod/pseudocode mantığında) **call** (çağır) ifadesi kullanılır.

2. I. Akış diyagramlarında sadece sıralı programlar ifade edilir.
II. Akış diyagramları problemin görsel olarak ifade edilmesini sağlar.
III. Akış diyagramlarının ifade şekli programlama dillerine göre değişkenlik gösterir.
IV. Akış diyagramı, standartlaştırılmış elemanlardan oluşur.
Akış diyagramları ile ilgili olarak yukarıdaki ifadelerden hangisi ya da hangileri yanlıştır?

A) II ve IV
B) I ve III
C) Yalnız II
D) Yalnız I
E) II ve III

Cevap : B) I ve III

Açıklama : Akış diyagramlarında sadece sıralı değil, döngüsel ve karar yapılı programlar da ifade edilebilir (I yanlış). Akış diyagramları programlama dillerinden bağımsızdır, evrensel semboller kullanılır (III yanlış). II ve IV doğrudur.

3.

Yukarıdaki geri değer döndüren bir alt programın kaba kodunda boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?

A) call
B) return
C) void
D) main
E) function

Cevap : B) return

Açıklama : Fonksiyonun hesapladığı değeri ana programa geri göndermesi için **return** (döndür) komutu kullanılır.

4.  1 3 5 7 9 11
Yukarıdaki çıktı değerlerini elde etmek için aşağıdaki kodlardan hangisi doğru yazılmıştır?

A)
B)
C)
D)
E)

Cevap : A)

Açıklama : 1’den başlayıp 11’e kadar olan tek sayıları yazdırmak için döngünün 1’den başlaması ve **2’şer adım (STEP 2)** artması gerekmektedir.

5.

Yukarıda verilen akış diyagramında i değerinin başlangıç değeri 5 olmak üzere 5-100 arasındaki tek sayıların küpünün hesaplanması ve sonucun yazdırılması sağlanmaktadır. Buna göre akış diyagramında boş bırakılan yere aşağıdaki seçeneklerden hangisi gelmelidir?

A) i = i++
B) ++i
C) i++
D) i = i + 1
E) i = i + 2

Cevap : E) i = i + 2

Açıklama : Başlangıç değeri 5 (tek sayı) olduğundan, bir sonraki tek sayıya (7, 9, 11…) ulaşmak için sayının **2 artırılması** gerekir (i = i + 2).

6. I. Diziler sayısal olmayan değerleri tutabilir.
II. Diziler mantıksal değerleri tutabilir.
III. Dizideki elemanların pozisyonunu işaret etmek için indis değeri kullanılır.
IV. Aynı dizinin içinde farklı tiplerde eleman bulunabilir.
Diziler ile ilgili olarak yukarıdaki ifadelerden hangisi veya hangileri doğrudur?

A) II, III ve IV
B) I, II ve III
C) Yalnız I
D) Yalnız II
E) Yalnız IV

Cevap : B) I, II ve III

Açıklama : Diziler karakter (string) veya mantıksal (boolean) verileri tutabilir ve erişim için indis kullanılır. Ancak standart dillerde (C, Java vb.) bir dizi genellikle homojendir, yani aynı tipte verileri tutar (IV genellikle yanlıştır).

7. BAŞLA
?
YAZ (Kullanıcı_adı)
BİTİR

Yukarıdaki örnek programda kullanıcıdan adını girmesi istenmektedir. Bunun için soru işareti olan yere gelmesi gereken satır hangi şıkta doğru yazılmıştır?

A) GİR (kullanıcı_adı)
B) AL kullanıcı_adı
C) OKU (Kullanıcı_adı)
D) YAZ “kullanıcı_adı”
E) OKU kullanıcı

Cevap : C) OKU (Kullanıcı_adı)

Açıklama : Algoritmada dışarıdan veri girişi sağlamak için genellikle **OKU** (READ) komutu kullanılır.

8.

80 ve üzeri not alan öğrencilerin sayısını hesaplayan algoritmayı yazmak için yukarıda verilen kodda eksik bırakılan yerlere sırasıyla hangi değerler gelmelidir?

A) 5, 90, 1
B) 6, 85, 1
C) 5, 60, 1
D) 5, 80, 1
E) 6, 85, 1

Cevap : D) 5, 80, 1

Açıklama : Tabloda 0’dan 5’e kadar indisler var, yani döngü 5’e kadar gitmeli. Soru “80 ve üzeri” dediği için koşul değeri 80 olmalı. Sayaç her bulduğunda 1 artmalı. (Not: Tabloya göre notlar 85, 60, 95, 45, 70, 90).

9. I. Böl ve fethet mantığına göre çalışan bir algoritma özyinelemeli (recursive) olarak çalışabilir.
II. Bu mantığa göre, problem tek bir adımda çözülmeye çalışılmaz.
III. Bu mantığa göre çalışan bir algoritma kullanıldığında, farklı alt kümelerden elde edilen sonuçlar birleştirilerek nihai sonuç elde edilir.
IV. Tüm sıralama algoritmaları böl ve fethet mantığına göre çalışır.
Böl ve fethet mantığına göre çalışan algoritmalar için yukarıdaki ifadelerden hangisi veya hangileri doğrudur?

A) I, III ve IV
B) Yalnız II
C) I ve II
D) I, II ve III
E) Yalnız I

Cevap : D) I, II ve III

Açıklama : I. ifade doğru:
Böl ve fethet algoritmaları genellikle özyinelemeli (recursive) olarak çalışır. Problem, aynı yapıda daha küçük alt problemlere ayrılır.
II. ifade doğru:
Bu yaklaşımda problem tek adımda çözülmez; parçalara ayrılır, alt problemler çözülür.
III. ifade doğru:
Alt problemlerin çözümleri birleştirilerek nihai sonuca ulaşılır (örneğin: Merge Sort).
IV. ifade yanlış:
Tüm sıralama algoritmaları böl ve fethet mantığıyla çalışmaz.
(Örn: Bubble Sort, Insertion Sort bu mantığa dayanmaz.)

10.

Yukarıda bir ana program ve geriye değer döndürmeyen bir alt programa ait kaba kodlar verilmiştir. Kaba kodlarda boş bırakılan noktalı yerlere gelmesi gereken ifadeler sırasıyla hangi şıkta doğru verilmiştir?

A) return, main
B) main, return
C) function, call
D) void, call
E) return, void

Cevap : D) void, call

Açıklama : Geriye değer döndürmeyen fonksiyon tanımı için **void**, çağırmak için **call** kullanılır.

11. BAŞLA
OKU (vize)
OKU (final)
gecmePuani = vize * 0.4 + final * 0.6
YAZ (?)
BİTİR
Bir öğrenci ders kapsamında iki farklı sınava girmektedir. Vize sınavının yüzde 40’ını, final sınavının yüzde 60’ını hesaplayıp toplam geçme puanını hesaplayan ve sonucu kullanıcıya gösteren programda soru işareti olan yere ne yazılmalıdır?

A) Yazdır(gecmePuani)
B) final
C) gecmePuani
D) toplamPuani
E) vize

Cevap : C) gecmePuani

Açıklama :

12. Arama algoritmaları için aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

A) Arama algoritmaları temel olarak diziyi tarayarak istenen elemanı bulmaya çalışır.
B) Aranan eleman dizide bulunmayabilir.
C) Aranan elemanın dizideki ilk eleman olması algoritmanın verimliliği açısından olabilecek en kötü durumu ifade eder.
D) Arama algoritmalarının her biri farklı şekillerde çalışır.
E) Bazı arama algoritmalarının çalışabilmesi için belli birtakım ön şartların sağlanması gerekir.

Cevap : C) Aranan elemanın dizideki ilk eleman olması algoritmanın verimliliği açısından olabilecek en kötü durumu ifade eder.

Açıklama : Aranan elemanın dizinin ilk elemanı olması “en iyi durum”dur (Best Case). En kötü durum (Worst Case), elemanın sonda olması veya hiç bulunamamasıdır.

13.

Yukarıdaki kaba koda göre A_sayısı = 20, B_sayısı=10 olduğu durumda hangi çıktı elde edilir?

A) B_sayısı, A_sayısından büyüktür.
B) B, A’dan büyüktür.
C) B, A’dan küçüktür.
D) B_sayısı, A_sayısından küçüktür.
E) 10, 20’den küçüktür.

Cevap : C) B, A’dan küçüktür.

Açıklama : A(20) > B(10) koşulu sağlandığı için ilk EĞER bloğu çalışır ve ekrana “B, A’dan küçüktür.” yazar.

14. Aşağıdakilerden hangisi bilinen bir arama algoritmasıdır?

A) Hızlı arama
B) Dizi arama
C) Çapraz arama
D) Eleman arama
E) İkili arama

Cevap : E) İkili arama

Açıklama : Literatürde en bilinen arama algoritmalarından biri **İkili Arama** (Binary Search) algoritmasıdır. (Ayrıca Doğrusal Arama / Linear Search de vardır).

15. carpim = 1
FOR i = 1 TO 5
carpim = carpim * i
NEXT i
YAZ(carpim)

Yukarıdaki kaba kodda verilen işlemin en son adımındaki çıktısı nedir?

A) 1
B) 2
C) 24
D) 6
E) 120

Cevap : E) 120

Açıklama : Kod, 1’den 5’e kadar olan sayıların çarpımını (faktöriyel) hesaplar. 1 * 2 * 3 * 4 * 5 = **120**.