Tıbbi Dokümantasyon 2024-2025 Bütünleme Soruları

Giriş

Tıbbi dokümantasyon; tıp tarihi, sağlık bilgi sistemleri, arşiv yönetimi ve yasal mevzuatlar gibi geniş bir yelpazeyi kapsar. 2024-2025 Bütünleme sınavı soruları incelendiğinde, ICD kodlama sistemleri, e-Dönüşüm süreçleri, arşiv imha prosedürleri ve KVKK gibi konuların ağırlıkta olduğu görülmektedir.

1. Tıp Tarihi ve Temel Felsefeler

Tıbbi uygulamaların kökenleri antik inançlara dayanır.

• Antik Çin Tıbbı: Temelinde evrendeki zıt ama tamamlayıcı güçleri ifade eden Yin ve Yang inancı yatar.

2. Hastalıkların Sınıflandırılması (ICD)

Uluslararası hastalık sınıflandırma sistemleri, doğrudan hastayı tedavi etmek için değil; istatistik, salgın takibi ve ölüm nedenlerini belirlemek için kullanılır.

• ICD-11: Dünya Sağlık Örgütü’nün güncel sistemi olan ICD-11, 26 ana bölümden oluşmaktadır.
• Amaçlar: Salgın hastalıkları belirleme ve ölüm nedenlerini (mortalite) saptama önceliklidir.

3. Sağlık Bilgi Sistemleri ve E-Dönüşüm

Dijitalleşme sürecinde insan kaynağı ve entegre sistemler kritiktir.

• E-Dönüşümün Temeli: Başarılı bir e-dönüşümün en temel öğesi, hem üreten hem kullanan tarafında “Vasıflı İnsan Gücü”dür.
• E-Devlet Hizmetleri: MERNİS (Nüfus), VEDOP (Vergi) ve Kimlik Paylaşım Sistemi (KPS), e-devletin entegre temel projelerindendir.
• TSİM (Temel Sağlık İstatistikleri Modülü): 2005 yılından itibaren web tabanlı yapıya geçmiştir. Amacı sağlık durumu ve risk grupları hakkında bilgi sunmaktır.
• Laboratuvar Yönetimi: Kalite kontrol sürecinde test sonuçlarının en az iki aşamalı onaylanması esastır.

4. Tıbbi Kayıt, Arşiv ve Güvenlik İlkeleri

Tıbbi kayıtların yönetimi, yasal mevzuatlar ve güvenlik ilkeleri çerçevesinde yapılır.

• Güvenlik İlkeleri (CIA): Kayıt yönetiminde Gizlilik, Bütünlük ve Erişilebilirlik temel ilkelerdir.
• KVKK (6698 Sayılı Kanun): Veri sorumlusu, verilerin güvenliği için gerekli tüm teknik ve idari tedbirleri almakla yükümlüdür.
• Arşiv Yönetimi:
  • Merkezi Sistem: Güvenlik ve standartlaşma sağlar ancak personel sayısının artırılmasını gerektirmesi bir maliyet unsuru olabilir (Olumlu bir yön değildir).
  • İmha Süreci: İmha listeleri, kurumun en üst amiri (Başkanlık/İta Amiri) tarafından onaylandıktan sonra kesinlik kazanır.
  • Geri Bildirim: Arşiv süreçlerinin iyileştirilmesinde kullanıcı memnuniyetini ölçmek için geri bildirim toplanır.

5. Sağlık Hizmetleri ve Profesyonel Roller

• Birinci Basamak (ASM/TSM): Temel amaç tedavi etmekten ziyade, toplum sağlığını geliştirmek ve korumaktır.
• Hekimler: Tıbbi dokümanları öncelikle tedavi planı oluşturmak ve tıbbi karar vermek için kullanırlar.
• Kanser Kayıt Elemanı: Verilerin tutarlılığını ve kalitesini kontrol etmekle görevlidir.
• Eczane Modülü: Reçete yönetimi alt modülü; reçetelerin oluşturulması, onaylanması ve takibini sağlar.

1. Antik Dönemde Çin tıbbının temelinde hangi inanç ve felsefe yatmaktadır?

A) Yin ve Yang
B) Çivi Yazısı
C) Ayurveda
D) Kahun Papirüsü
E) Hamurabi Kanunları

Cevap : A) Yin ve Yang

Açıklama : Antik Çin tıbbı, evrendeki zıt ama tamamlayıcı güçleri ifade eden **Yin ve Yang** felsefesi ile “Chi” (yaşam enerjisi) kavramına dayanır.

2. Laboratuvar Bilgi Yönetim Modülü’nün kalite kontrol yönetimi hangi özelliği içerir?

A) Otomatik etiketleme
B) Testlerin sıralanması ve sonuçlarının kaydedilmesi
C) Test sonuçlarının en az iki aşamalı onaylanması
D) Laboratuvar malzemelerinin stok takibi
E) Laboratuvar performansının izlenmesi

Cevap : C) Test sonuçlarının en az iki aşamalı onaylanması

Açıklama :

3. ICD-11 sistemi kaç ana bölümden oluşmaktadır?

A) 30
B) 26
C) 23
D) 28
E) 21

Cevap : B) 26

Açıklama : Dünya Sağlık Örgütü’nün yayınladığı ICD-11 (Hastalıkların Uluslararası Sınıflandırması), ek bölümlerle birlikte **26 ana bölümden** oluşmaktadır (ICD-10’da bu sayı 22 idi).

4. I. Salgın hastalıkları belirleme
II. Hastalıkları tedavi edebilme
III. Ölüm nedenlerini belirleme
Yukarıdakilerden hangisi/hangileri hastalıklarda sınıflandırma sistemlerinin gelişmesinde rol oynamıştır?

A) I ve II
B) II ve III
C) Yalnız II
D) Yalnız I
E) I ve III

Cevap : E) I ve III

Açıklama : Hastalık sınıflandırma sistemleri (ICD gibi), istatistiksel veri toplamak, **salgınları izlemek** ve **ölüm nedenlerini** (mortalite) belirlemek için geliştirilmiştir. Doğrudan tedavi etmek (klinik müdahale) bu sistemlerin değil, hekimliğin görevidir.

5. Aşağıdakilerden hangisi E-dönüşüm sürecini oluşturan “vasıflı insan, hem kullanıcılar hem de üreticiler için kritik öneme sahiptir ve başarılı e-dönüşümün temelini oluşturur” temel öğesinin ana başlığıdır?

A) EİT Sektörünün Gelişmesi veya Üretim
B) Enformasyon Altyapısı
C) Kurumlar ve Liderlik
D) Vizyon, Politikalar
E) İnsan Gücü

Cevap : E) İnsan Gücü

Açıklama : Tanımda bahsedilen “vasıflı insan” faktörü, e-dönüşümün **İnsan Gücü** (Beşeri Sermaye) bileşenini ifade eder.

6. I. Merkezi Nüfus İdaresi Sistemi (MERNİS)
II. Kimlik Paylaşım Sistemi
III. Nüfus Sayımı Sistemi
IV. Vergi Daireleri Otomasyonu Projesi (VEDOP I-II)
Yukarıdakilerden hangisi/hangileri e-devlet portalı üzerinden verilen hizmetlerdendir (veya entegre temel projelerdendir)?

A) Yalnız II
B) Yalnız I
C) I, II ve IV
D) I ve III
E) Yalnız III

Cevap : C) I, II ve IV

Açıklama : MERNIS (Nüfus) ve VEDOP (Vergi) Türkiye’nin e-devlet altyapısının temel taşlarıdır ve bu sistemler üzerinden vatandaşa hizmet sunulur. Kimlik Paylaşım Sistemi (KPS) de bu verilerin kurumlar arası paylaşımını sağlar.

7. Birinci basamak sağlık hizmetlerinin temel amacı nedir?

A) Hastaların tüm tedavi ihtiyaçlarını karşılamak
B) Sadece kronik hastalıkları tedavi etmek
C) Yalnızca ilaç reçete etmek
D) Toplumun sağlığını geliştirmek
E) Sadece acil durumlara müdahale etmek

Cevap : D) Toplumun sağlığını geliştirmek

Açıklama : Birinci basamak (ASM, TSM vb.), koruyucu sağlık hizmetlerine odaklanarak hastalıkları önlemeyi ve **toplum sağlığını geliştirmeyi** hedefler.

8. Yataklı Tedavi Kurumları Tıbbi Kayıt ve Arşiv Hizmetleri Yönergesi’nde, sağlık kayıtlarında hangi ilkeler gözetilmelidir?

A) Yasal uyumluluk, finansal fayda ve kullanım kolaylığı
B) Eğitim standartları, uluslararası onay ve sosyal güvenlik
C) Ticari değer, sosyal etki ve erişim
D) Kamu erişimi, kolaylık ve maliyet etkinliği
E) Gizlilik, bütünlük ve erişilebilirlik

Cevap : E) Gizlilik, bütünlük ve erişilebilirlik

Açıklama : Bilgi güvenliğinin ve arşivciliğin üç temel ilkesi; kayıtların mahremiyetinin korunması (**Gizlilik**), bozulmaması (**Bütünlük**) ve yetkililerce ulaşılabilir olması (**Erişilebilirlik**)tır.

9. Aşağıdaki seçeneklerden hangisinde veri sorumlusunun, 6698 Sayılı Kanun’a göre kişisel verilerin hukuka aykırı işlenmesini önlemek için yapması gerekenler belirtilmiştir?

A) Kişisel verileri yalnızca kendi iç sistemlerinde saklamak
B) Kişisel verilerin sadece kamuya açık olmasını sağlamak
C) Yalnızca finansal bilgileri korumak
D) Kişisel verileri sadece sağlık verileriyle sınırlamak
E) Gerekli teknik ve idari tedbirleri almak

Cevap : E) Gerekli teknik ve idari tedbirleri almak

Açıklama : KVKK (6698 s.k.) uyarınca veri sorumlusu, verilerin güvenliğini sağlamak için “her türlü teknik ve idari tedbiri almak” zorundadır.

10. Aşağıdaki seçeneklerden hangisinde Merkezi Örgütlenme Modelinin olumlu yönlerinden biri yer almamaktadır?

A) Dosya yönetimini profesyonelce sağlama
B) Dosyaların güvenliğini sağlama
C) Dosyalama hizmetleri ile ilgili personel sayısını artırma
D) Dosya hizmetlerinde standartlaşmayı sağlama
E) Dosyaların korunmasını ve sınıflandırılmasını sağlama

Cevap : C) Dosyalama hizmetleri ile ilgili personel sayısını artırma

Açıklama : Merkezi sistemin avantajları standartlaşma ve güvenliktir. Ancak sadece arşiv için **personel sayısını artırma** gerekliliği bir avantaj (olumlu yön) değil, genellikle bir maliyet veya dezavantaj olarak değerlendirilir. (Not: Merkezi sistemde uzmanlaşmış personel gerekir ancak amaç toplam verimliliktir).

11. Ayakta hasta bakım hizmetlerinin etkinliği ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

A) Komplikasyonların artmasına neden olabilirler.
B) Sadece büyük hastanelerde uygulanabilirler.
C) Doğru tedavi yöntemlerinin akılcı kaynak kullanımıyla komplikasyonların önlenmesine yardımcı olurlar.
D) Zaman ve iş gücü kaybını artırabilirler.
E) Yatakta tedavi gören kurumların etkin kullanımını engellerler.

Cevap : C) Doğru tedavi yöntemlerinin akılcı kaynak kullanımıyla komplikasyonların önlenmesine yardımcı olurlar.

Açıklama : Etkin bir ayakta tedavi hizmeti, hastalıkların erken teşhis ve tedavisiyle ilerlemesini (komplikasyonları) önler ve hastaneye yatış ihtiyacını azaltarak kaynakların akılcı kullanımını sağlar.

12. Temel Sağlık İstatistikleri Modülü (TSİM) yazılımının amacı nedir?

A) Hastane dışındaki araştırmaları desteklemek
B) Sağlık durumu ve risk gruplarına ilişkin bilgi sunmak
C) Hastane çalışanlarının eğitimini sağlamak
D) Sağlık politikalarını belirlemek
E) Yalnızca laboratuvar sonuçlarını göstermek

Cevap : B) Sağlık durumu ve risk gruplarına ilişkin bilgi sunmak

Açıklama : TSİM, sağlık verilerini toplayarak istatistiksel raporlar oluşturur. Bu sayede toplumun sağlık durumu, risk grupları ve hizmet kullanım oranları hakkında bilgi sunar.

13. Hekimler tıbbi dokümanları hangi amaçlarla kullanır?

A) Tedavi planı oluşturma ve tıbbi karar verme
B) İdari işlerin yönetimi
C) Eğitim materyali hazırlama
D) Sigorta taleplerinin işlenmesi
E) Yasal incelemeler

Cevap : A) Tedavi planı oluşturma ve tıbbi karar verme

Açıklama : Hekimler için tıbbi kayıtların birincil amacı, hastanın durumunu izlemek, doğru **tedavi planını oluşturmak** ve **tıbbi kararlar** vermektir.

14. Hastane arşivlerinin yönetiminde değerlendirme ve İyileştirme sürecinde hangi adım, arşiv yönetimi süreçlerinin kullanıcı memnuniyeti üzerindeki etkisini değerlendirmek için kullanılır?

A) Performans Ölçümü
B) Yasal ve Düzenleyici Değişikliklere Uyum
C) İyileştirme Planları Oluşturma
D) Geri Bildirim Toplama
E) Sürekli İyileştirme Süreci

Cevap : D) Geri Bildirim Toplama

Açıklama : Kullanıcı memnuniyetini ölçmenin ve hizmetin etkisini değerlendirmenin en doğrudan yolu kullanıcılardan **geri bildirim (feedback) toplamaktır**.

15. Eczane Yönetim Modülünün reçete yönetimi alt modülü hangi işlemi gerçekleştirebilir?

A) Eczane stoklarının takibini yapmak
B) İlaç fiyatlarını belirlemek
C) Hasta danışmanlığı ve bilgilendirme sunmak
D) İlaç reçetelerinin oluşturulması, onaylanması ve takibini sağlamak
E) İlaç etkileşimlerini kontrol etmek

Cevap : D) İlaç reçetelerinin oluşturulması, onaylanması ve takibini sağlamak

Açıklama : Reçete yönetim modülünün temel fonksiyonu, elektronik veya manuel reçetelerin sisteme girilmesi, onaylanması ve hastaya verilene kadar olan sürecin **takibini sağlamaktır**.

16. Aşağıdaki seçeneklerden hangisinde kanser kayıt elemanlarının görevlerinden biri bulunmaktadır?

A) Sağlık sigortası işlemlerini yürütmek
B) Hastaların tedavi sürecini planlamak
C) Sağlık personelinin eğitimini düzenlemek
D) Verilerin tutarlılığını kontrol etmek ve kalite kontrolü yapmak
E) Hastane bütçesini yönetmek

Cevap : D) Verilerin tutarlılığını kontrol etmek ve kalite kontrolü yapmak

Açıklama : Kanser kayıt elemanları, kanser verilerini toplar, kodlar ve bu verilerin doğruluğunu, **tutarlılığını** ve kalitesini kontrol eder.

17. Yataklı tedavi hizmetlerinin yönetiminde dikkat edilmesi gerekenler arasında aşağıdakilerden hangisi bulunmaz?

A) Personel güvenliği
B) Uygun koşullarda teşhis için hızlı ve doğru tedavi
C) Hastane güvenliği
D) Verimli takım işbirliği
E) Sağlık personeli ile etkili hasta ilişkileri

Cevap : B) Uygun koşullarda teşhis için hızlı ve doğru tedavi

Açıklama :

18. İmha listelerinin kesinlik kazanması için aşağıdaki seçeneklerde verilenlerden hangisinin olması gerekir?

A) İmha listeleri yalnızca arşiv sorumlusu tarafından onaylanarak kesinleşir.
B) İmha listeleri Başkanlık ve ilgili en yüksek amir tarafından onaylanarak kesinleşir.
C) İmha listeleri herhangi bir onaya gerek kalmadan geçerlidir.
D) İmha listeleri e-Arşiv sistemi tarafından onaylanır.
E) İmha listeleri ilgili komisyon tarafından onaylanarak kesinleşir.

Cevap : B) İmha listeleri Başkanlık ve ilgili en yüksek amir tarafından onaylanarak kesinleşir.

Açıklama : Mevzuata göre arşiv malzemesinin imhası için Ayıklama ve İmha Komisyonu listeyi hazırlar, ancak bu liste kurumun en üst amirinin (ita amiri/başkanlık) **onayı ile kesinlik kazanır** ve yürürlüğe girer.

19. Temel Sağlık İstatistikleri Modülü (TSİM) projesi hangi yıldan itibaren WEB tabanlı merkezi bir yapıda yeniden tasarlanıp geliştirilmiştir?

A) 2005
B) 2000
C) 2010
D) 1997
E) 2011

Cevap : A) 2005

Açıklama :

20. Sağlıkta Dönüşüm Programı kapsamında oluşturulan aile sağlığı merkezleri ve toplum sağlığı merkezlerinin en temel amacı nedir?

A) Toplumun sağlığını geliştirmek
B) Hastaların evde ve ayakta tedavilerini sağlamak
C) Sağlık hizmetlerinin maliyetini artırmak
D) Hastaların hastanede yatış sürelerini artırmak
E) Sağlık çalışanlarının iş yükünü azaltmak

Cevap : A) Toplumun sağlığını geliştirmek

Açıklama : Birinci basamak sağlık kuruluşları (ASM, TSM), koruyucu hekimlik uygulamalarıyla bireyin ve **toplumun sağlığını geliştirmeyi** ve korumayı amaçlar.