Yazılım Kalite ve Testi 2025-2026 Vize Soruları

Giriş

Yazılım Kalite ve Testi; yazılımın güvenilirliğini, performansını ve kullanıcı ihtiyaçlarını karşılama düzeyini ölçen süreçleri kapsar. Bu özet, 2025-2026 vize sorularından hareketle; TDD, test türleri, şüphecilik ilkesi ve temel test paradokslarını ele almaktadır.

1. Temel Geliştirme ve Test Yaklaşımları

• Test Güdümlü Geliştirme (TDD): Kodlamadan önce test senaryolarının yazıldığı ve geliştirmenin bu testleri geçecek şekilde yapıldığı yaklaşımdır.
• Şüphecilik (Skepticism): Bir test uzmanını yazılımcıdan ayıran en temel özelliktir. Yazılımcı “nasıl çalışır”a odaklanırken, test uzmanı “nasıl bozulur” şüphesiyle yaklaşır.
• Duman Testi (Smoke Test): “Build Verification Test” olarak da bilinir. Detaylı testlere başlamadan önce, yazılımın en temel fonksiyonlarının (örn: giriş yapma) çalışıp çalışmadığını kontrol eden öncül testtir.

[Image of software testing types diagram]

2. Test Türleri ve Karşılaştırmalar

• Entegrasyon Testi: Birimler tek başına hatasız çalışsa bile, birleşince sorun çıkabilir. Bu test, modüllerin birbirleriyle olan etkileşimini kontrol eder.
• Fonksiyonel Testler: Yazılımın “ne yaptığını” (işlevselliğini) test eder. Performans, yük ve stres testleri ise fonksiyonel olmayan testlerdir.
• Karşılaştırma Testi (Benchmark): Yeni çıkan bir ürünün (örneğin yeni model bir telefon), önceki modellerle veya rakip ürünlerle kıyaslanmasıdır.
• Regresyon Testi: Yazılımda yapılan bir değişiklikten sonra, mevcut çalışan özelliklerin bozulup bozulmadığını kontrol eder.

3. Test Prensipleri ve Kavramlar

• Tarım İlacı Paradoksu (Pesticide Paradox): Sürekli aynı test senaryolarının uygulanması durumunda, yazılımın bu testlere “bağışıklık” kazanması ve artık yeni hata bulunamaması durumudur. Testler düzenli güncellenmelidir.
• Kapsamlı Test İmkansızlığı: Bir veri alanına girilebilecek sonsuz sayıda olasılık (doğru/yanlış tüm değerler) olduğundan, her şeyi test etmek (Exhaustive Testing) mümkün değildir.
• “Bug” Teriminin Kökeni: 1947’de Grace Hopper’ın bilgisayar röleleri arasında sıkışmış gerçek bir güve (böcek) bulmasıyla literatüre girmiştir.

4. Hata ve Risk Yönetimi

• Kurgusuz Test (Ad-hoc): Önceden planlanmış bir senaryo olmadan, uzmanın sezgileriyle anlık planlama yaparak gerçekleştirdiği testtir.
• Risk Öncelik Sayısı (RPN): Risklerin sınıflandırılmasında kullanılır. “Kritik” seviye genellikle sistemin çalışmasını engelleyen durumlar için kullanılırken, “Kozmetik” hatalar daha düşük önceliklidir.

1. Geliştirilecek yazılımla ilgili, kodlardan önce test senaryolarının yazıldığı yaklaşıma verilen ad aşağıdakilerden hangisidir?

A) Dokümantasyon Bazlı Yazılım
B) Kodlama Tabanlı Geliştirme
C) Test Güdümlü Geliştirme
D) Analiz Bazlı Tasarım
E) Bakım Temelli Yazılım

Cevap : C) Test Güdümlü Geliştirme

Açıklama : Test Güdümlü Geliştirme (Test Driven Development – TDD), yazılım geliştirme sürecinde kodlamadan önce test senaryolarının yazılmasını ve geliştirmenin bu testleri geçecek şekilde yapılmasını öngören yaklaşımdır.

2. Yazılımlarda bazen bir birimin diğerini olumsuz olarak etkileyebildiği bilinmektedir. Bu durum aşağıdaki testlerin hangisiyle ortaya çıkabilir?

A) Kabul testi
B) Entegrasyon testi
C) Sistem testi
D) Saha testi
E) Birim testi

Cevap : B) Entegrasyon testi

Açıklama : Entegrasyon testi (Integration Testing), birimlerin birleştirildiğinde birbirleriyle olan etkileşimlerini ve uyumunu kontrol eder. Bir modülün diğerini bozup bozmadığı bu aşamada tespit edilir.

3. Aşağıdaki özelliklerden hangisinin bir yazılım geliştiricide olmasına gerek duyulmazken bir yazılım test uzmanında kesin olarak bulunması beklenir?

A) Programlama dilini iyi bilmek
B) Şüphecilik
C) Planlı olmak
D) Analitik olmak
E) Teknik ayrıntılara sahip olmak

Cevap : B) Şüphecilik

Açıklama : Yazılım geliştiriciler genellikle “nasıl çalıştırırım” odaklı iken, test uzmanları “nasıl bozulur” veya “ya çalışmazsa” şüphesiyle yaklaşmalıdır. Bu şüphecilik (skepticism), test uzmanının ayırt edici temel yetkinliğidir.

4. Aşağıdakilerden hangisi fonksiyonel testlerin amaçlarından biri değildir?

A) Yazılım biriminin hatasız, güvenilir ve etkin bir şekilde çalışması
B) Yazılım biriminin ihtiyaçları tam olarak karşılayıp karşılamadığının belirlenmesi
C) Yazılım biriminin sistem gereksinimlerine uygun olması
D) Yazılım biriminin kullanıcının isteklerine cevap vermesi
E) Yazılım biriminin yüksek performansa sahip olması

Cevap : E) Yazılım biriminin yüksek performansa sahip olması

Açıklama : Fonksiyonel testler yazılımın “ne yaptığını” (işlevselliğini) test eder. Performans, yük, stres gibi kavramlar ise yazılımın “nasıl çalıştığını” test eden fonksiyonel olmayan (non-functional) testlerin konusudur.

5. Bir yazılımda, sürekli aynı testler yapılması neticesinde belli bir süre sonra hiçbir hatanın bulunmaması aşağıdaki ilkelerin hangisi ile açıklanabilir?

A) İçerik Bağımlılık
B) Varlığı Göster, Yokluğu Gösterme
C) Erken Test Gereksinimi
D) Hata Yokluğu Yanılgısı
E) Tarım İlacı Paradoksu

Cevap : E) Tarım İlacı Paradoksu

Açıklama : Tarım İlacı Paradoksu (Pesticide Paradox), aynı test senaryolarının tekrar tekrar uygulanması durumunda, bu testlerin artık yeni hataları bulamayacağını ifade eder. Böceklerin ilaca bağışıklık kazanması gibi, yazılım da aynı testlere karşı direnç kazanır; bu yüzden testler güncellenmelidir.

6. Bir yazılım biriminde küçük çaplı testler yapılmış ve daha büyük çaplı testler için hazırlık aşaması başlamışsa bu durumda bu yazılım biriminin aşağıdaki testlerden hangisini tamamladığı ifade edilir?

A) Öncül test
B) Analiz testi
C) Performans testi
D) Duman testi
E) Yük testi

Cevap : D) Duman testi

Açıklama : Duman testi (Smoke Testing), yazılımın en temel fonksiyonlarının çalışıp çalışmadığını kontrol eden, daha detaylı testlere geçmeden önce yapılan ilk kontroldür (“Build Verification Test”).

7. Bir yazılım testinin aynı koşullar altında birden fazla kez yapılabilmesi aşağıdaki isimlerden hangisi ile ifade edilir?

A) Test Tekrarlanabilirliği
B) Doğruluk
C) Test Edilebilirlik
D) Test Analitikliği
E) Test Pratikliği

Cevap : A) Test Tekrarlanabilirliği

Açıklama : Test Tekrarlanabilirliği (Test Repeatability), bir testin aynı ortam ve girdilerle her çalıştırıldığında aynı sonucu vermesi yeteneğidir.

8. “Kurgusuz test” ismine sahip olan yazılım testine bu isim aşağıdaki özelliklerinin hangisine bağlı olarak verilmiştir?

A) Test esnasında hangi verilerin kullanıldığı
B) Testin nasıl planlandığı
C) Test esnasında hangi teknolojilerin kullanıldığı
D) Testin nasıl uygulandığı
E) Yazılımın hangi parçasının test edildiği

Cevap : B) Testin nasıl planlandığı

Açıklama : Kurgusuz test (Ad-hoc veya Exploratory testing), önceden yazılmış detaylı test senaryoları veya planları olmadan, test uzmanının sezgi ve deneyimine dayalı olarak anlık planlama ile yaptığı testtir.

9. Aşağıdakilerden hangisi bir mimarî ve /veya tasarım hatası değildir?

A) Yanlış sırada komut kullanmak
B) Belirtilmemiş birincil veri ve veri işleme sınıfları
C) Yazılım üzerinde gerçekleştirilen eksik inceleme
D) Iş süreç tasarımının zayıf kalması
E) Yazılımın müşterinin bilgisayarında çalışmaması

Cevap : E) Yazılımın müşterinin bilgisayarında çalışmaması

Açıklama :

10. Aşağıdakilerden hangisi bir yazılım riskinin Müşteri Açısından Önemine göre yapılmış bir kategorilendirme değildir?

A) İsteğe bağlı
B) Kritik
C) Zorunlu
D) Acil
E) Önemli

Cevap : B) Kritik

Açıklama :

11. Aşağıdaki şıklarda verilen test türlerinden hangileri, yazılımda değişiklik yapıldıktan sonraki durumları test eden testlerdir?

A) Kurulum Testi – Ölçeklenebilirlik Testi
B) Eşzamanlılık Testi – Hacim Testi
C) Saldırı Bazlı Test – Risk Bazlı Test
D) Bakım Testi – Regresyon Testi
E) Stres Testi – Yük Testi

Cevap : D) Bakım Testi – Regresyon Testi

Açıklama : Regresyon testi, yapılan bir değişikliğin mevcut çalışan özellikleri bozup bozmadığını kontrol eder. Bakım testi de yazılımın canlıya alındıktan sonraki değişim süreçlerini kapsar.

12. İngilizce’de yazılım hatası için genellikle bug (böcek) kelimesinin kullanılmasının sebebi nedir?

A) Herhangi bir sebebi yoktur, rastgele konulmuş bir isimdir
B) Yazılım hatalarının böceklere benzer şekilde zarar vermesi
C) Böcek ve hata kelimelerinin İngilizce’de aynı kökten gelmesi
D) Yazılım hatalarının fiziksel şeklinin böceğe benzemesi
E) Tespit edilen ilk yazılım hatasının gerçekten bir böcek yüzünden gerçekleşmesi

Cevap : E) Tespit edilen ilk yazılım hatasının gerçekten bir böcek yüzünden gerçekleşmesi

Açıklama : 1947 yılında Grace Hopper’ın ekibi, Mark II bilgisayarındaki bir hatanın röle arasına sıkışmış gerçek bir güve (böcek) yüzünden olduğunu bulmuş ve “bug” terimi literatüre girmiştir.

13. Aşağıdakilerden hangisi bir yazılım test raporunda genellikle bulunan bilgilerden biri değildir?

A) Hangi verilerin kullanıldığı
B) Hangi testin uygulandığı
C) Hangi bileşenin test edildiği
D) Testi kimin gerçekleştirdiği
E) Ne gibi sonuçlar elde edildiği

Cevap : D) Testi kimin gerçekleştirdiği

Açıklama :

14. Yeni bir cep telefonu modeli çıktığında bu model genellikle önceki modellerden faydalanılarak test edilir.
Bu test işlemine ne isim verilmektedir?

A) N-Anahtar Testi (N-Switch Testing)
B) Karar Testi (Decision Testing)
C) Çevik Test (Agile Testing)
D) Karşılaştırma Testi (Benchmark Test)
E) Negatif Test (Negative Testing)

Cevap : D) Karşılaştırma Testi (Benchmark Test)

Açıklama : Benchmark testi, bir sistemin performansını veya özelliklerini referans alınan başka bir sistemle (örneğin önceki modelle veya rakip ürünle) kıyaslamak için yapılır.

15. Test karşılaştırma işlemi esnasında test karşılaştırıcı aşağıdakilerden hangilerini karşılaştırır?

A) Beklenen sonuç gerçekleşen sonuç
B) Test girdisi – test çıktısı
C) Koşul-test kapanışı
D) Test koşulu – test ortamı
E) Test senaryosu – test prosedürü

Cevap : A) Beklenen sonuç gerçekleşen sonuç

Açıklama : Testin temel amacı, yazılımın beklenen davranışı (Expected Result) ile test sırasındaki gerçek davranışı (Actual Result) arasındaki farkı bulmaktır.

16. Öğrenci numaralarının girildiği bir alana girilen tüm değerlerin test edilmesi mümkün değildir.
Bunun sebebi aşağıdakilerden hangisidir?

A) Alana girilebilecek doğru ya da yanlış sonsuz adet değer bulunması
B) Alana girilen bir sayının öğrenci numarası olup olmamasının tespit edilememesi
C) Alana girilecek değerlerin çift ya da tek olabilmesi
D) Alana girilebilecek değerlerin farklı sayıda hane içerebilmesi
E) Farklı alanların da öğrenci numarası değerini içerebilmesi

Cevap : A) Alana girilebilecek doğru ya da yanlış sonsuz adet değer bulunması

Açıklama : Kapsamlı test (Exhaustive Testing) prensibine göre, tüm girdi kombinasyonlarını test etmek pratik olarak imkansızdır çünkü sonsuz sayıda olasılık vardır. Bu yüzden eşdeğerlik sınırları gibi teknikler kullanılır.

17. Aşağıdakilerin hangisi bir yazılımda yapılabilecek doğrudan ölçmelere örnek olarak verilemez?

A) Yazılımcının kod yazma performansı
B) Veri tabanındaki toplam tablo sayısı
C) Yazılım dokümantasyonunun sayfa sayısı
D) Yazılım testinin süresi
E) Yazılım dosyalarının toplam boyutu

Cevap : A) Yazılımcının kod yazma performansı

Açıklama : Dosya boyutu, sayfa sayısı, süre ve tablo sayısı gibi değerler doğrudan ölçülebilir (objektif) metriklerdir. Ancak “kod yazma performansı” soyut bir kavramdır ve genellikle satır sayısı (LOC) veya işlev puanı gibi dolaylı metriklerle tahmin edilmeye çalışılır, doğrudan bir ölçü birimi yoktur.

18. Aşağıdakilerden hangisi kurtarma testinin kontrolünü gerçekleştirdiği işlemlerden biri değildir?

A) Çöken bir modüldeki verilerin yeniden elde edilip edilemediği
B) Yazılımdaki herhangi bir sorunda bilgi kaybı oluşup oluşmadığı
C) Yazılımın dışarıdan saldırıya uğrayıp uğramadığı
D) Çöken bir modülün yeniden eski haline gelip gelmediği
E) Bir geri kurtarma işlemi yapıldığı takdirde zamanlamanın ne kadar olduğu

Cevap : C) Yazılımın dışarıdan saldırıya uğrayıp uğramadığı

Açıklama : Sistemin dış saldırılara karşı dayanıklılığı “Güvenlik Testi”nin (Security Testing) konusudur. Kurtarma testi (Recovery Testing), sistemin çökme sonrası veriyi ve işlevselliği geri getirip getiremediğine odaklanır.

19. Aşağıdaki hangi değerlere sahip olan bir yazılım riskinin RPN değeri 12 değildir?

A) Sistem Açısından Önemine Göre: Veri Kaybı / Müşteri Açısından Önemine Göre: Düzeltilmesi İyi Olacak / Gerçekleşme Olasılığına Göre: İhtimal Dahilinde Olmayan
B) Sistem Açısından Önemine Göre: İşlevsellik Kaybı / Müşteri Açısından Önemine Göre: Zorunlu / Gerçekleşme Olasılığına Göre: İhtimal Dahilinde Olmayan
C) Sistem Açısından Önemine Göre: Kozmetik Risk / Müşteri Açısından Önemine Göre: İsteğe Bağlı / Gerçekleşme Olasılığına Göre: Muhtemel
D) Sistem Açısından Önemine Göre: Giderilebilir İşlevsellik Kaybı / Müşteri Açısından Önemine Göre: Düzeltilmesi İyi Olacak / Gerçekleşme Olasılığına Göre: Muhtemel
E) Sistem Açısından Önemine Göre: Giderilebilir İşlevsellik Kaybı / Müşteri Açısından Önemine Göre: Zorunlu / Gerçekleşme Olasılığına Göre: Mümkün

Cevap : C) Sistem Açısından Önemine Göre: Kozmetik Risk / Müşteri Açısından Önemine Göre: İsteğe Bağlı / Gerçekleşme Olasılığına Göre: Muhtemel

Açıklama : Risk Öncelik Sayısı (RPN) hesaplamalarında genellikle 1-5 arası puanlar çarpılır. C şıkkındaki “Kozmetik (Düşük – 1)”, “İsteğe Bağlı (Düşük – 1)” ve “Muhtemel (Yüksek – 3 veya 4)” değerlerinin çarpımı 12 etmeyecektir (1x1x3=3 veya 1x1x4=4). Diğer şıklarda orta ve yüksek değerlerin çarpımı (Örn: 2x2x3=12 veya 3x4x1=12) 12 sonucunu verebilir.

20. Bazı yazılım testleri doğrudan yazılımın özelliklerini ve kriterlerini test etmeyi amaçlar. Aşağıdakilerden hangisi bu tip bir test değildir?

A) Sürdürülebilirlik Testi
B) Güvenlik Testi
C) Entegrasyon Testi
D) Kurtarılabilirlik Testi
E) Güvenilirlik Testi

Cevap : C) Entegrasyon Testi

Açıklama : Sürdürülebilirlik, Güvenlik, Kurtarılabilirlik ve Güvenilirlik; yazılımın kalite nitelikleridir (Quality Attributes). Entegrasyon Testi ise bir kalite niteliği değil, testin yapıldığı “seviye” veya “aşama”dır (Birim -> Entegrasyon -> Sistem).