Çocuk Edebiyatı 2025-2026 Final Soruları

1. Sözlü Gelenek ve Masalın Evrimi

Sözlü edebiyatın en köklü ve temel taşı olan masallar, insanlık tarihinin en eski anlatı geleneklerini temsil eder. Masallar kendi içinde iki ana gruba ayrılır: Halk arasında kuşaktan kuşağa aktarılarak süzülen “derleme masallar” ve bir yazar tarafından kurgulanan “edebi masallar”. Örneğin, yüzyıllardır anlatılan ve anonim bir kökene sahip olan Uyuyan Güzel tipik bir derleme masal örneğiyken; Şeker Portakalı veya Matilda gibi eserler edebi nitelik taşır. Günümüzde ise masal türü, çocuğun gerçek dünyasıyla hayal dünyasını harmanlayan “yarı fantastik metinler” olarak karşımıza çıkmaktadır. Bu anlatılar çoğu zaman efsanevi olayları içeren mitolojik unsurlardan beslenir.

2. Çocukluk Algısının Tarihsel Yolculuğu ve Özneleşme

Çocukluğun bir kavram olarak edebiyatta yer alması tarihsel süreçte büyük değişimler göstermiştir. Orta Çağ düşünürleri ve din adamları, çocukluğu “insanın en iğrenç hali” ve terbiye edilmesi gereken günahkar bir evre olarak tanımlamışlardır. Bu karanlık bakış açısı, çocuğun edebiyatta bağımsız bir birey olarak görülmesini geciktirmiştir. Çocuğun edebiyatta tam anlamıyla bir özne konumuna yükselmesi ve kendi hakları olan bir birey olarak kabul görmesi ancak 20. yüzyılın ikinci yarısında gerçekleşmiştir. Bu dönemden itibaren çocuklara yönelik metinler, sadece öğretici değil, çocuğun iç dünyasını yansıtan bir kimliğe bürünmüştür.

3. Çocuk Edebiyatı Yazarının İlkeleri ve Gerçekçilik

Nitelikli bir çocuk edebiyatı yazarının en temel özelliği, metni bir öğretme veya terbiye aracı olarak görmemesidir. Yazar; ne bir öğretmen ne bir anne ne de babadır; o bir sanatçıdır. Bu bağlamda yazar, metinde doğrudan buyruklar vermekten kaçınmalı ve kendi yetişkin gerçekliğini ön planda tutmak yerine çocuğun dünyasına göreleştirilmiş bir dil kurmalıdır. Peter Haertling gibi önemli kuramcılar, çocuklara “güzelleştirilmiş” sahte dünyalar sunmak yerine, hayatın kaygılarını ve gerçeklerini yansıtan bir edebiyatın gerekliliğini vurgulamışlardır. Haertling’in Benjamin Anna’yı Seviyor eseri, bu gerçekçi ve duygusal yaklaşımın bir sonucu olarak edebiyat tarihindeki ilk psikolojik çocuk romanı örneği olarak kabul edilir.

4. Edebi Türlerin Teknik Yapısı ve Ergenlik Dönemi Okumaları

Çocuk edebiyatında türler, teknik yapılarıyla birbirinden ayrılır. Örneğin öykü türü, kısa bir anlatı olmasının yanı sıra zaman ve mekan aynılığı (birlik/bütünlük) ilkesiyle karakterize edilir. Ergenlik dönemine gelindiğinde ise okuma alışkanlıkları farklılaşır. 14 yaş üstü bireylerde, toplumdaki adaletsizlikleri veya ideal düzen arayışlarını yansıtan ütopya ve distopya romanları ağırlık kazanmaya başlar. Ayrıca Harry Potter gibi seriler, ergenin sorunlarına seslenen “postmodern masal” örnekleri olarak bu dönemde büyük ilgi görür. Bu yaş grubu ayrıca kendini ve toplumu keşfetmek için popüler sosyoloji ve psikoloji metinlerini de tercih edebilmektedir.

5. Görsel Dil, Eleştiri ve Kitap Seçimi

Çocuk kitaplarında görselleştirme, metnin bir tamamlayıcısı değil, ona eş değerde bir anlatı bütünüdür. Görsel, kendi başına bir öykü anlatır ve metni temsil eder. Kitap seçimi sürecinde ise “eleştiri” kavramı sadece hata bulmak değil, belirli bir bakış açısından yola çıkarak eseri değerlendirmek anlamını taşır. Seçim yaparken yetişkinlerin mutlak otoritesi yerine; çocuğun kitabı seçme, eleştirme ve hatta sıkıldığı kitabı bırakma (reddetme) özgürlüğü tanınmalıdır. Çocukları birer ideolojik nesne olarak gören metinlerden uzak durulmalı; hedef kitleye göre güncellenen temel ölçütler esas alınmalıdır.

6. Edebiyatın Klasik İmzaları ve Macera

Çocuk edebiyatı tarihine damga vuran yazarlar, türlerin sınırlarını belirlemişlerdir. Jules Verne, “Denizler Altında 20.000 Fersah” ve “Dünyanın Merkezine Yolculuk” gibi eserleriyle macera ve bilim kurgu türünü çocuklarla buluştururken; Louisa May Alcott, “Küçük Kadınlar” ile klasikleşmiş karakter gelişimlerini işlemiştir. Christian Tielmann gibi modern yazarlar ise çocukların günlük hayatı içselleştirmesine yardımcı olan çevreyi tanıtıcı eserler kaleme almışlardır. Bu zengin literatür, genç kız edebiyatından macera romanlarına kadar geniş bir yelpazede çocukların okuma kültürünü zenginleştirmeye devam etmektedir.

1. Sözlü Gelenek ve Masalın Gücü

Sözlü edebiyatın temelini oluşturan masallar, henüz yazının yaygınlaşmadığı dönemlerde kuşaktan kuşağa aktarılan en güçlü anlatı türüdür. Günümüzde masallar, klasik formlarından sıyrılarak “yarı fantastik metinler” olarak karşımıza çıkmaktadır. Efsanevi olayların anlatıları olan mitolojiden beslenen bu tür, anonim halk masalları (derleme) ve yazarı belli olan edebi masallar olarak ikiye ayrılır. Örneğin, yüzyıllardır anlatılan “Uyuyan Güzel” derleme bir masal iken, Roald Dahl veya Louisa May Alcott gibi yazarların eserleri edebi kimlik taşır.

2. Çocukluk Algısının Tarihsel Dönüşümü

Çocukluğun edebiyatta bir “özne” olarak kabul edilmesi uzun bir tarihsel süreç gerektirmiştir. Orta Çağ’da çocukluk, dini doktrinlerin etkisiyle “insanın en iğrenç hali” veya “ilk günahla lekelenmiş bir evre” olarak tanımlanmıştır. Ancak 20. yüzyılın ikinci yarısından itibaren çocuk, kendi hakları ve duyguları olan bağımsız bir birey (özne) konumuna yükselmiştir. Bu değişim, Peter Haertling gibi yazarların “Benjamin Anna’yı Seviyor” eseriyle ilk psikolojik roman örneklerini vermesine zemin hazırlamıştır.

3. Edebî Türler ve Teknik Nitelikler

Nitelikli bir çocuk edebiyatı eserinde “çocuğa görelik” ilkesi esastır. Yazarlar, kendi ideolojik gerçeklerini dayatmak yerine estetik bir dil kurmalı ve metinde buyruklar vermekten kaçınmalıdır. Öykü türü, “zaman ve mekan aynılığı” ilkesiyle kısa ve yoğun bir anlatı sunarken; Harry Potter gibi modern eserler “postmodern masal” olarak ergenlerin dünyasındaki otorite sorgulamalarına seslenir. Özellikle 14 yaş üstü gençlerin, kendilerini keşfetme sürecinde popüler sosyoloji ve psikoloji metinlerine yöneldiği, toplumsal düzeni anlamak için ütopya ve distopyaları tercih ettiği gözlemlenmektedir.

4. Kitap Seçimi ve Görsel Dil

Çocuğa kitap seçerken sadece yetişkinlerin beğenisi değil, hedef kitlenin ihtiyaçlarına göre yenilenen temel ölçütler dikkate alınmalıdır. Çocuğun kitabı reddetme veya sıkıldığında bırakma özgürlüğü korunmalı, çocuk asla ideolojik bir nesne olarak görülmemelidir. Bu süreçte kitabın resmedilmesi, metnin bir süsü değil, “metinle eş değer” bir anlatı dilidir. Görsel kendi başına bir öyküdür ve çocuk kitabı resimlemesi çocuk için bir görsel şölendir.

5. Klasik Yazarlar ve Tematik Çeşitlilik

Jules Verne, “Dünyanın Merkezine Yolculuk” ve “Denizler Altında 20.000 Fersah” gibi eserleriyle bilim kurgu ve maceranın öncüsü olmuştur. Louisa May Alcott’un “Küçük Kadınlar”ı karakter gelişimi üzerine yoğunlaşırken, Christian Tielmann “Çağlar” serisiyle çocuklara günlük hayatın rutinlerini içselleştirmeyi öğretir. Genç kız edebiyatı ise tarihsel süreçte kadınların okuma kültürüne ve toplumsal rollerine dair önemli sosyolojik veriler sunarak, edebiyatın toplumsal değişimdeki rolünü pekiştirir.

1. Aşağıdakilerden hangisi derleme bir masaldır?

A) Şeker Portakalı
B) Uyuyan Güzel
C) Matilda
D) Küçük Kadınlar
E) Sadako

Cevap : B) Uyuyan Güzel

Açıklama : Masallar, edebi masallar ve derleme (halk) masalları olarak ikiye ayrılır. “Uyuyan Güzel”, yüzyıllardır sözlü gelenekte yaşayan ve daha sonra Charles Perrault ile Grimm Kardeşler gibi derlemeciler tarafından yazıya geçirilen anonim kökenli bir halk masalıdır. Şeker Portakalı (Jose Mauro de Vasconcelos), Matilda (Roald Dahl) ve Küçük Kadınlar (Louisa May Alcott) ise belirli bir yazarı olan modern çocuk edebiyatı klasiklerinden edebi eserlerdir.

2. Aşağıdakilerden hangisi sözlü edebiyatının temelini oluşturmaktadır?

A) Masal
B) Hikaye
C) Söyleşi
D) Roman
E) Öykü

Cevap : A) Masal

Açıklama : İnsanoğlunun henüz yazıyı kullanmadığı veya yaygınlaştırmadığı dönemlerde, kuşaktan kuşağa anlatılarak aktarılan sözlü edebiyatın en güçlü ve temel taşı masallardır. Masallar, olağanüstü olayları ve kahramanları barındıran yapısıyla hem eğitici hem de eğlendirici bir işlev üstlenerek sözlü kültürün hafızasını oluşturmuştur. Hikaye, roman ve öykü gibi türler ise çok daha sonraki dönemlerde, özellikle yazılı kültürün gelişmesiyle bugünkü formlarını kazanmışlardır.

3. Aşağıdakilerden hangisi çocuk edebiyatı yazarında bulunması gereken özelliklerden biri değildir?

A) Bir yazarın inancının, ideolojisinin olması doğaldır.
B) Yazar, ne öğretmendir ne anne ne de babadır, yazardır.
C) Yazar, kendi gerçeğini ön planda tutmalıdır.
D) Yazar, metinde buyruklar vermez.
E) Yazarlar, yazdıkları metinlerin türünü bilmelidir.

Cevap : C) Yazar, kendi gerçeğini ön planda tutmalıdır.

Açıklama : Çocuk edebiyatı yazarı, her şeyden önce “çocuğa görelik” ilkesini esas almalıdır. Yazarın kendi yetişkin gerçeklerini, karmaşık dünyasını veya öznel doğrularını metnin merkezine koyması, çocukla metin arasındaki bağı koparabilir. Nitelikli bir yazar, kendi gerçeğinden ziyade çocuğun algı kapasitesini, ilgi alanlarını ve gelişim özelliklerini ön planda tutarak estetik bir dil kurmalıdır. Diğer şıklar yazarın sanatçı kimliğini ve teknik bilgisini tanımlayan doğru niteliklerdir.

4. Öykü, genel anlamda kısa bir anlatı olmasının yanında hangi özellikle bilinmektedir?

A) Zaman ve mekân eşitsizliği
B) Zaman ve mekân aynılığı
C) Düşünce ve sorunun eşitsizliği
D) Uzunluk ve mekan aynılığı
E) Uzun ve sorun eşitsizliği

Cevap : B) Zaman ve mekân aynılığı

Açıklama : Öykü türü, roman gibi geniş zaman dilimlerine ve çok farklı mekanlara yayılmaz. Aristoteles’in trajedi için öngördüğü “birlik” kuralına benzer şekilde, öykülerde genellikle dar bir zaman dilimi ve sınırlı (tekil veya benzer) mekanlar üzerinden olaylar örülür. Bu durum edebiyat kuramında “zaman ve mekan aynılığı” veya bütünlüğü olarak ifade edilir; yani okuyucu dağılmadan, tek bir kesite odaklanır.

5. Çocuk edebiyatı tarihine ilk psikolojik roman örneği olarak geçen ve Peter Haertling tarafından kaleme alınan roman aşağıdakilerden hangisidir?

A) Benjamin Anna’yı Seviyor
B) Köprü Altı Çocukları
C) Küçük Vampir
D) Küçük Kadınlar
E) Çarli’nin Çikolata Fabrikası

Cevap : A) Benjamin Anna’yı Seviyor

Açıklama : Alman yazar Peter Haertling’in “Benjamin Anna’yı Seviyor” adlı eseri, çocukların duygusal dünyasını, ilk aşk deneyimlerini ve bu süreçteki içsel sorgulamalarını hiçbir sansüre veya yapaylığa kaçmadan anlattığı için çocuk edebiyatında “ilk psikolojik roman” örneği olarak kabul edilir. Eser, çocukların da yetişkinler kadar derin duygulara sahip olduğunu kanıtlar niteliktedir.

6. “Çağlar Bisiklet Sürmeyi Öğreniyor” gibi çevreyi, hayatın akışını tanıtıcı ve içselleştirici kitapları kaleme alan yazar kimdir?

A) Christian Tielmann
B) Can Göknil
C) Leo Lionni
D) Dagmar Geisler
E) Liane Schneider

Cevap : A) Christian Tielmann

Açıklama :

7. Çocuk edebiyatına ilişkin aşağıdaki düşüncelerden hangisi Peter Haertling’e ait değildir?

A) Çocukların gerçekliğini yansıtan bir edebiyata gereksinim duyulmalıdır.
B) Çocukları ciddiye alan bir edebiyat gereklidir.
C) Çocukların dünyasının kaygı ve gereksinimlerine karşı duyarlı olunmalıdır.
D) Hayatın gerçeklerini yansıtan bir edebiyat gereklidir.
E) Çocuk edebiyatında çocuğa güzelleştirilmiş bir dünya sunulmalıdır.

Cevap : E) Çocuk edebiyatında çocuğa güzelleştirilmiş bir dünya sunulmalıdır.

Açıklama : Peter Haertling, çocuk edebiyatında “gerçekçilik” akımının en önemli savunucularından biridir. Ona göre edebiyat, çocuğu bir fanusun içine koyup ona sadece pembe bir dünya (“güzelleştirilmiş dünya”) sunmamalıdır. Aksine, hayatın içinde var olan acıları, zorlukları, hastalıkları veya sosyal sorunları da çocuğun algılayabileceği bir dille anlatmalıdır. Haertling, çocukların ancak hayatın gerçekleriyle yüzleşerek sağlıklı bireyler olabileceğine inanır.

8. Aşağıdakilerden hangisi Jules Verne’in eserlerinden biri değildir?

A) İki Yıl Okul Tatili
B) Dünyanın Merkezine Yolculuk
C) Gulliver’in Gezileri
D) Balonla Beş Hafta
E) Denizler Altında 20.000 Fersah

Cevap : C) Gulliver’in Gezileri

Açıklama : “Gulliver’in Gezileri” adlı eser, İrlandalı yazar Jonathan Swift tarafından kaleme alınmış, aslında dönemin siyasi yapısını eleştiren bir satirdir. Jules Verne ise bilim kurgu ve macera edebiyatının öncüsü olup İki Yıl Okul Tatili, Balonla Beş Hafta ve Denizler Altında 20.000 Fersah gibi bilimsel öngörüye dayanan macera romanlarıyla tanınır.

9. “Eleştiri” kavramının anlamı aşağıdakilerden hangisidir?

A) Belirli bir bakış açısından yola çıkarak değerlendirme
B) Sadece yanlışları bulma
C) Aşağılama
D) Hata avcılığı
E) Olumsuzlama

Cevap : A) Belirli bir bakış açısından yola çıkarak değerlendirme

Açıklama : Eleştiri (kritik), halk arasındaki yaygın yanlış algının aksine sadece “kötüleme” veya “hata bulma” değildir. Eleştiri, bir sanat eserini veya düşünceyi, belirli estetik, teknik veya kuramsal ölçütler ışığında incelemek, hem güçlü hem de zayıf yönlerini ortaya koyarak bir yargıya varmaktır. Yani eleştiri bir nesnel değerlendirme sürecidir.

10. Çocuklara kitap seçerken aşağıdakilerden hangisi dikkate alınmalıdır?

A) Kitap kapağı güzel kitaplara öncelik verilmelidir.
B) Çocukların yerine kitap seçimlerini her zaman yetişkinler yapmalıdır.
C) Temel ölçütler belirlemeli ve bunları mutlaklaştırmadan yer, durum ve hedef kitleye göre yenileştirerek kitap seçilmelidir.
D) Sayfa sayısı en fazla olan kitaplar alınmalıdır.
E) İçinde çok yazı olan kitaplar tercih edilmelidir.

Cevap : C) Temel ölçütler belirlemeli ve bunları mutlaklaştırmadan yer, durum ve hedef kitleye göre yenileştirerek kitap seçilmelidir.

Açıklama : Nitelikli çocuk kitabı seçimi dinamik bir süreçtir. Kitabın sanatsal kalitesi, kağıt yapısı ve çocuğun gelişim dönemine uygunluğu gibi “temel ölçütler” her zaman olsa da; hedef kitlenin (çocuğun) bireysel zevkleri, bulunduğu kültürel ortam ve güncel ihtiyaçlar bu seçimi esnetmelidir. Sabit ve katı kurallar yerine, çocuğun ilgi alanını merkeze alan esnek bir değerlendirme sistemi en doğru yöntemdir.

11. Çocuğa göreleştirilmiş masal türü günümüzde karşımıza…… olarak çıkar.
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?

A) eğitici metin
B) yarı fantastik metin
C) bilim kurgu metni
D) sürükleyici metin
E) bilgilendirici metin

Cevap : B) yarı fantastik metin

Açıklama : Klasik masalların olağanüstü öğeleri, günümüz çocuk edebiyatında modern gerçeklikle harmanlanarak “yarı fantastik metin” formuna bürünmüştür. Bu metinler, bir yandan çocuğun içinde yaşadığı gerçek dünyadan (okul, aile vb.) parçalar sunarken, diğer yandan hayal gücünü tetikleyen fantastik unsurları bu gerçekliğin içine sızdırır. Bu sayede çocuk, masalsı dünyayı kendi hayatıyla daha kolay ilişkilendirebilir.

12. Kendini ve toplumu keşfetmek için özellikle 14 yaş üstündeki ergenlerde hangi edebî türlerin ağırlıklı olarak tercih edildiği gözlemlenmiştir?

A) Ütopya ve distopya romanları
B) Popüler sosyoloji ve psikoloji metinleri
C) Aşk romanları
D) Polisiye, korku romanları
E) Bilim kurgu metinleri

Cevap : B) Popüler sosyoloji ve psikoloji metinleri

Açıklama :

13. “Küçük Kadınlar” başlıklı romanın yazarı aşağıdakilerden hangisidir?

A) Jules Verne
B) Susanna Tamaro
C) Louisa May Alcott
D) Christine Nöstlinger
E) Emmy van Rhoden

Cevap : C) Louisa May Alcott

Açıklama : Amerikalı yazar Louisa May Alcott tarafından 1868 yılında yayımlanan “Küçük Kadınlar”, dört kız kardeşin (Meg, Jo, Beth, Amy) Amerikan İç Savaşı dönemindeki büyüme öykülerini, aile bağlarını ve karakter gelişimlerini anlatır. Eser, özellikle o dönemdeki kadın rollerine farklı bir bakış açısı getiren “Jo” karakteriyle edebiyat tarihinde önemli bir yere sahiptir.

14. Genç kız edebiyatının neye ilişkin bilgi sunduğu söylenebilir?

A) Eleştirel okumaya ihtiyaç duyulmamasına
B) Genç kızların okumama nedenlerine
C) Okunmaması gereken kitaplara
D) Genç kızların okuma alışkanlıklarına
E) Kadınların okuma kültürüne

Cevap : E) Kadınların okuma kültürüne

Açıklama :

15. Çocuk ve kitapla ilgili olarak aşağıda verilen yargılardan hangisi yanlıştır?

A) Çocuğun kitabı reddetme özgürlüğü olmalıdır.
B) Çocuğun kitap seçme özgürlüğü olmalıdır.
C) Çocuğun kitabı eleştirme şansı olmalıdır.
D) Çocukları ideolojik nesne olarak gören kitaplar okunmalıdır.
E) Çocuk sıkıldığı kitabı bırakabilmelidir.

Cevap : D) Çocukları ideolojik nesne olarak gören kitaplar okunmalıdır.

Açıklama : Çocuk edebiyatının en temel etik kuralı, çocuğun bir “ideolojik nesne” ya da “terbiye edilmesi gereken boş bir levha” olarak görülmemesidir. Kitaplar çocuğa belirli bir ideolojiyi dikte etmek, onu kendi fikirlerine göre yoğurmak yerine; onun eleştirel düşünme yetisini geliştirmeli ve estetik zevk vermelidir. Pennac’ın belirttiği gibi, çocuğun okumama veya sıkıldığı kitabı bırakma özgürlüğü (“okur hakları”) demokratik bir eğitim anlayışının gereğidir.

16. Çocuğun edebiyatta özne konumuna yükselmesi hangi dönemde gerçekleşmiştir?

A) 20. yüzyıl başı
B) 19. yüzyılın ikinci yarısı
C) 18. yüzyıl başı
D) 20. yüzyılın ikinci yarısı
E) 18. yüzyıl sonu

Cevap : D) 20. yüzyılın ikinci yarısı

Açıklama : Çocuk edebiyatı uzun süre çocukları “yetişkinliğe hazırlanan ham madde” veya “eğitilmesi gereken küçük yetişkinler” olarak görmüştür. Ancak 1950’lerden sonra (20. yüzyılın ikinci yarısı), çocuk hakları sözleşmeleri ve modern psikolojinin etkisiyle çocuk; kendi kararları, duyguları ve bakış açısı olan bağımsız bir “özne” olarak kabul edilmeye başlanmıştır. Bu dönemden itibaren yazılan eserler, çocuğu eğitilecek bir nesne değil, edebiyatın ana muhatabı ve etkin bir birey olarak tanımlar.

17. Orta Çağ düşünürleri ve din adamları çocukluğu nasıl tanımlamaktadırlar?

A) İnsanın en güzel hâli
B) İnsan doğasının mucizesi
C) Sevap tohumu
D) İnsanın en değerli ürünü
E) İnsanın en iğrenç hâli

Cevap : E) İnsanın en iğrenç hâli

Açıklama : Orta Çağ teolojisinde çocukluk, günümüzdeki “masumiyet” algısının tam aksine, “ilk günah” (original sin) nedeniyle kirlenmiş ve henüz akli melekeleri gelişmemiş olduğu için hayvani dürtülere yakın bir evre olarak görülmüştür. St. Augustine gibi din adamları, çocukları terbiye edilmesi gereken, iradesiz ve “iğrenç” bir başlangıç hali olarak tanımlamışlardır. Bu bakış açısı, çocukların sıkı bir disiplin ve fiziksel cezalarla “insanlaştırılması” gerektiği inancını beslemiştir.

18. Aşağıdakilerden hangisi “efsanevi olayların anlatıları” olarak tanımlanmaktadır?

A) Masal
B) Destan
C) Öykü
D) Roman
E) Mitoloji

Cevap : E) Mitoloji

Açıklama : Mitoloji, bir milletin veya inanç sisteminin kökenlerini, tanrılarını, kahramanlarını ve evrenin oluşumunu açıklayan efsanevi anlatıların genel adıdır. Masallar daha bireysel ve anonim mutluluk arayışlarını konu alırken, mitoloji toplumsal bir kozmoloji sunar. Efsanevi olayların sistemsel ve kutsal bir bütünlük içinde anlatılması doğrudan mitoloji disiplininin konusudur.

19. Aşağıdaki eserlerden hangisi fantastik ya da postmodern masal diye tanımlanan ve ergenin dünyasına, sorunlarına seslenen türlere bir örnektir?

A) Yüzüklerin Efendisi
B) Alacakaranlık
C) Hobbit
D) Harry Potter
E) Hayvan Mezarlığı

Cevap : D) Harry Potter

Açıklama : J.K. Rowling’in “Harry Potter” serisi, klasik masal motiflerini (yetim çocuk, sihirli değnek, devler vb.) modern dünya ve ergenlik sorunlarıyla (arkadaşlık, otoriteye başkaldırı, ölüm korkusu, toplumsal dışlanma) harmanladığı için “postmodern masal” kategorisinde değerlendirilir. Eser sadece bir macera değil, Harry’nin bir ergen olarak kimlik bulma ve zorlu bir dünyada “ben” olma mücadelesini anlatır.

20. Kitabın resmedilmesiyle ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

A) Metinle eş değerde bir görseller bütünü hazırlanmalıdır.
B) Görseller kendi içinde metni temsil etmelidir.
C) Görsel kendi başına öyküdür.
D) Görseller metinle herhangi bir eşdeğerlik taşımaz.
E) Çocuk kitabı resimlemesi görsel şölendir.

Cevap : D) Görseller metinle herhangi bir eşdeğerlik taşımaz.

Açıklama : Çocuk edebiyatında resimleme, sadece yazılı metnin bir süsü değildir. Özellikle “resimli çocuk kitaplarında”, görsel ve metin birbirini tamamlayan, birbirine “eş değer” olan iki dildir. Bazen resim metnin söylemediğini söyler, bazen de metne yeni bir yorum katar. Dolayısıyla görsellerin metinle eşdeğerlik taşımadığını iddia etmek, çocuk edebiyatının görsel okuma ilkelerine tamamen aykırıdır; nitelikli bir kitapta resim de en az yazı kadar öykü anlatır.