Girişimcilik 2025 2026 Final Soruları (Güz)

Girişimciliğin Teorik Temelleri: İnovasyon ve Yaratıcı Yıkım

Girişimcilik, modern iktisat teorisinde sadece bir iş kurma eylemi değil, bir “değişim yaratma” süreci olarak tanımlanır. Joseph Schumpeter’e göre girişimci, yenilikler yaparak ekonomideki statik “durgun dengeyi” bozan ve büyümeyi tetikleyen kişidir. Yeniliklerin olmadığı bir dünyada ekonomik yaşam, her yıl aynı büyüklükte devam eden dairesel bir akım içinde kalır. Peter Drucker ise inovasyonu, girişimcinin değişimi bir fırsat olarak kullanmak için başvurduğu en özgün araç olarak nitelendirir. Bu süreçte girişimciler, ticari tecrübelerini teknik bilgilerle harmanlayarak kullanıcı teknik girişimci gibi hibrit modeller oluştururlar.

Psikolojik Perspektif: Beklenti Teorisi ve Belirsizlik Altında Karar Alma

Girişimcilik doğası gereği yüksek düzeyde belirsizlik içerir. Başarılı bir girişimci, belirsizliği tamamen yok etmeye çalışmak (bu imkansızdır) yerine, belirsizlik ortamında karar alma yetisine sahiptir. Kahneman ve Tversky’nin Beklenti Teorisi (Prospect Theory), girişimcilerin risk algısını açıklar. Bu teoriye göre, insanların kazanç durumunda garantici, kayıp durumunda ise risk alan bir tavır sergilemelerine Yansıma Etkisi (Reflection Effect) denir. Girişimciler, hesaplanmış riskleri alırken bu psikolojik bariyerleri yönetmek durumundadırlar.

KOBİ’ler ve Finansal Mimari: Basel-II’den KGF’ye

Küçük ve Orta Büyüklükteki İşletmeler (KOBİ), ekonomik sistemin dinamik gücüdür. Ancak bu işletmelerin finansmana erişiminde asimetrik bilgi (taraflardan birinin diğerinden fazla bilgiye sahip olması) ve kurumsal yönetişim eksikliği ciddi bir engel oluşturur. Basel-II düzenlemeleri, bu bilgi eksikliğini minimize ederek daha şeffaf bir finans sektörü kurmayı amaçlar. Türkiye’de ise teminat yetersizliği yaşayan KOBİ’lere Kredi Garanti Fonu (KGF) aracılığıyla kefalet desteği sağlanarak banka kredisi kullanmaları mümkün hale getirilmiştir.

Türkiye’nin İktisadi Dönüşümü ve 24 Ocak Kararları

Türkiye’nin girişimcilik ve iktisat tarihinde 1980 yılı bir milattır. 24 Ocak 1980 Kararları ile devletçi ve korumacı bir model olan İthal İkamesi Kalkınma Stratejisi terk edilmiş; yerine serbest piyasa ekonomisi ve İhracata Dayalı Büyüme modeli benimsenmiştir. Bu dönüşüm, Türk girişimcisinin yerel sınırlardan çıkarak dünya pazarlarında rekabet etmesinin önünü açmıştır. 1970’lerden itibaren gelişmiş ülkelerde özel girişimciliğin ulusal kalkınma için birincil devlet politikası haline gelmesiyle uyumlu bir süreçtir.

Avrupa Birliği Girişimcilik Politikası

AB, girişimciliği sadece ekonomik bir faaliyet değil, bir kültür olarak yaygınlaştırmayı hedefler. 1987 yılında kurulan Avrupa Bilgi Merkezleri (Euro Info Centres), KOBİ’lerin Tek Pazar’a adaptasyonunu hızlandırmak için kurulmuş devasa bir ağdır. AB’nin bu alandaki temel işlevi, üye devletlerin politikalarını girişimciliği teşvik politikası ile tamamlamak, bireyleri motive etmek ve onlara gerekli teknik becerileri kazandırmaktır.

Kurumsal Sosyal Sorumluluk ve Friedman Görüşü

Girişimcilik dünyasında sosyal sorumluluk kavramına farklı yaklaşımlar mevcuttur. Liberal iktisatçı Milton Friedman, işletmelerin tek bir sosyal sorumluluğu olduğunu savunur: Kurallar dahilinde kalarak kaynakları verimli kullanmak ve ekonomik kârlılığını artırmak. Bu görüşe göre, kârlı bir işletme istihdam yaratarak ve vergi ödeyerek topluma en büyük hizmeti zaten yapmaktadır. Gelişmiş ülkelerde bu süreç pazar mekanizmalarıyla ilerlerken, gelişmekte olan ülkelerde girişimcilik hala hükümet politikalarının belirlediği ekonomik güdülere daha bağımlıdır.

1. Temelde ticari tecrübe edinmiş, aynı zamanda teknolojik gelişmelerle ilgili olan ve teknik bilgiler edinen girişimci türüne ne ad verilmektedir?

A) Uygulayıcı teknik girişimci
B) Üretici teknik girişimci
C) Fırsatçı teknik girişimci
D) Kullanıcı teknik girişimci
E) Araştırmacı teknik girişimci

Cevap : D) Kullanıcı teknik girişimci

Açıklama :

2. “Ulusal ve uluslararası piyasalarda ….. gücü kazanılmasında, dolayısıyla halkın ….. düzeyinin yükseltilmesinde ….. payı büyüktür.”
Yukarıdaki ifadede boş bırakılan yerlere sırasıyla aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?

A) rekabet – refah – teknolojinin
B) finans – beklenti – sermayenin
C) sermaye – girişimcilik – rekabetin
D) üretim – geçim – yatırımın
E) yatırım – gelir – teşviklerin

Cevap : A) rekabet – refah – teknolojinin

Açıklama : İktisadi kalkınma teorisinde; ülkelerin uluslararası piyasalarda “Rekabet Gücü” kazanması, doğrudan halkın “Refah Düzeyini” artırır. Bu süreçte en büyük pay, verimliliği artıran unsur olarak “Teknoloji”ye veya bunu ticari değere dönüştüren “Girişimciliğe” aittir. A şıkkı bu mantıksal zinciri en doğru kuran seçenektir.

3. Avrupa Birliği’nde bireyler ve toplum daha girişimci olmaya teşvik edilirken girişimcilik politikası da girişimcileri ….. ederek ve gerekli ….. donatarak girişimcilik dinamizmini artırmayı amaçlamaktadır.
Yukarıdaki ifadede boş bırakılan yerlere sırasıyla aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?

A) disipline – esneklikle
B) motive – becerilerle
C) sübvanse – hiyerarşiyle
D) koordine – kontrolle
E) kontrol – yapıyla

Cevap : B) motive – becerilerle

Açıklama : Avrupa Birliği’nin Girişimcilik Eylem Planı’nın temel amacı; girişimcilik kültürünü yaygınlaştırmak için bireyleri cesaretlendirmek yani “Motive Etmek” ve onların iş kurabilmeleri için ihtiyaç duydukları teknik/yönetsel yetkinlikleri yani “Becerileri” kazandırmaktır.

4. Beklenti teorisinin insanların kazanca veya kayba dayalı alternatifler arasında seçim yapmaları durumunda yaklaşımlarının değişeceğini öne süren varsayımı aşağıdakilerden hangisidir?

A) Fayda etkisi
B) Kesinlik etkisi
C) Yansıma etkisi
D) Olasılık etkisi
E) Ayırma etkisi

Cevap : C) Yansıma etkisi

Açıklama : Kahneman ve Tversky’nin Beklenti Teorisi’ne (Prospect Theory) göre; insanlar “kazanç” durumunda riskten kaçınırken (garantici davranırken), aynı durum “kayıp” çerçevesinde sunulduğunda riski seven (risk alan) bir tavır sergilerler. Bu simetrik davranış değişikliğine “Yansıma Etkisi” (Reflection Effect) denir.

5. Aşağıdakilerden hangisi genel kabul görmüş başarılı girişimcilik özellikleri arasında yer almaz?

A) İş ve görevlere bağlanma
B) İyimserlik
C) Fırsatları yakalama
D) Risk alma
E) Belirsizlikleri yok etme çabası

Cevap : E) Belirsizlikleri yok etme çabası

Açıklama : Başarılı girişimciler; işine bağlıdır, iyimserdir, fırsatları görür ve hesaplanmış risk alırlar. Ancak girişimciliğin doğası gereği “Belirsizlik” (Uncertainty) her zaman vardır ve tamamen yok edilemez. Girişimci belirsizliği yok etmeye çalışmak yerine, belirsizliğe karşı tolerans gösteren ve belirsizlik ortamında karar alabilen kişidir. “Belirsizliği yok etme çabası” daha çok garantici bürokratik bir özelliktir.

6. Aşağıdakilerden hangisi girişimcilerin değişim yaratabilmek için kullandıkları bir araçtır?

A) İnovasyon
B) Kontrol
C) Süreklilik
D) Ölçek
E) Esneklik

Cevap : A) İnovasyon

Açıklama : Peter Drucker’a göre girişimcilik, değişimi fırsat olarak görmektir. Girişimcinin bu değişimi yaratmak veya değişime cevap vermek için elindeki en temel ve özgün araç “İnovasyon” (Yenilik)tur. İnovasyon sayesinde girişimci, kaynaklara yeni bir kapasite katarak servet yaratır.

7. Para ya da para yerine geçen belgelerin değiştirilmesi işlemine ne ad verilmektedir?

A) Kambiyo
B) Hisse senedi
C) CIF
D) FOB
E) Döviz poliçesi

Cevap : A) Kambiyo

Açıklama : Para veya para yerine geçen belgelerin (çek, poliçe, bono vb.) değiştirilmesi, alım-satımı ve bu işlemlerle ilgili hukuki/ekonomik düzenlemelerin tamamına “Kambiyo” denir. Özellikle döviz alım-satım işlemleri de bu kapsamda değerlendirilir.

8. Günümüzde “pazarın artık bütün bir dünya” olarak kabul edilmesiyle aşağıdaki hangi şartlar kapalı ekonomik sistemlere göre çok daha fazla ağırlaşmıştır?

A) Rekabet
B) Konjonktür
C) Denetim
D) Borçlanma
E) Esneklik

Cevap : A) Rekabet

Açıklama : Küreselleşme ile birlikte pazarın yerel sınırlardan çıkıp “bütün dünya” haline gelmesi, firmaların sadece yerli rakiplerle değil, dünyanın dört bir yanındaki firmalarla yarışmasını zorunlu kılmıştır. Bu durum, kapalı ekonomilere kıyasla “Rekabet” koşullarını son derece ağırlaştırmıştır.

9. Sermaye sahibi ile sermayeye ihtiyaç duyan arasındaki fark hangi yüzyılda ortaya çıkmıştır?

A) 16. yüzyıl
B) 18. yüzyıl
C) 17. yüzyıl
D) 14. yüzyıl
E) 15. yüzyıl

Cevap : B) 18. yüzyıl

Açıklama : Sanayi Devrimi’nin başladığı ve modern finansal sistemlerin geliştiği 18. yüzyılda (özellikle Richard Cantillon ve J.B. Say gibi iktisatçıların tanımlarıyla), “parayı sağlayan kişi” (sermayedar) ile “parayı işletip risk alan ve yöneten kişi” (girişimci) arasındaki ayrım netleşmeye başlamıştır.

10. KOBİ’lerin Avrupa Birliği ve Tek Pazar’a adaptasyonunu hızlandırmak ve etkinliği artırmak için Avrupa Komisyonu tarafından 1987 yılında kurulan KOBİ bilgi ağı aşağıdakilerden hangisidir?

A) Avrupa Girişimcilik Ağları
B) Avrupa Bilişim Ağları
C) Avrupa KOBİ Ajansları
D) Avrupa Bilgi ve İletişim Ofisleri
E) Avrupa Bilgi Merkezleri

Cevap : E) Avrupa Bilgi Merkezleri

Açıklama : 1987 yılında Avrupa Komisyonu tarafından kurulan ve KOBİ’lere AB mevzuatı, fonlar ve pazar fırsatları hakkında bilgi sağlayan ağın adı “Avrupa Bilgi Merkezleri” (Euro Info Centres – EIC)’dir. (Daha sonra bu ağ, Avrupa İşletmeler Ağı’na dönüşmüştür).

11. KOBİ’lerin büyük bir çoğunluğunun kurumsal ….. sahip olmaması, kredi maliyetlerini etkileyen bir diğer önemli parametre olarak ortaya çıkmaktadır.
Yukarıdaki ifadede boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?

A) paydaşlara
B) uyuma
C) iletişime
D) esnekliğe
E) yönetişime

Cevap : E) yönetişime

Açıklama : KOBİ’lerin bankalardan kredi alırken karşılaştıkları yüksek maliyet veya zorlukların temel nedenlerinden biri, şeffaf, hesap verebilir ve profesyonel bir yapıya yani “Kurumsal Yönetişime” (Corporate Governance) sahip olmamalarıdır. Bu durum bankalar nezdinde risk algısını artırır.

12. Türkiye’de 24 Ocak 1980 Kararları ile hangi kalkınma stratejisi terk edilmiştir?

A) Talep yanlı kalkınma stratejisi
B) İhracata dayalı kalkınma stratejisi
C) Arz yanlı kalkınma stratejisi
D) Dengesiz kalkınma stratejisi
E) İthal ikamesi kalkınma stratejisi

Cevap : E) İthal ikamesi kalkınma stratejisi

Açıklama : 24 Ocak 1980 Kararları, Türk ekonomisinde bir dönüm noktasıdır. Bu kararlarla birlikte, devletçi ve korumacı olan “İthal İkamesi Kalkınma Stratejisi” (dışarıdan almak yerine içeride üretme) terk edilmiş; yerine serbest piyasa ekonomisine ve “İhracata Dayalı Büyüme” modeline geçilmiştir.

13. Küçük ve orta büyüklükteki işletmeler için sağladığı kefaletle söz konusu işletmelere destek veren, yatırımlarının ve işletmelerinin finansmanında banka kredisi kullanmalarını mümkün hâle getiren kurum aşağıdakilerden hangisidir?

A) Girişimci Destek Fonu
B) Girişimcilik Finans Ofisi
C) Kredi Garanti Fonu
D) KOBI Destek Girişimi
E) Finansal Sermaye Girişimi

Cevap : C) Kredi Garanti Fonu

Açıklama : Teminat yetersizliği nedeniyle banka kredisine ulaşamayan KOBİ’lere kefil olarak finansmana erişimlerini sağlayan kurum Kredi Garanti Fonu (KGF)’dur.

14. Aşağıdakilerden hangisi uluslararası girişimcilik faaliyetlerini etkileyen ekonomik yapı kapsamında yer almaz?

A) İstihdam koşulları
B) Doğal kaynaklar
C) Pazarın büyüklüğü
D) Demografik yapı
E) İş gücü potansiyeli

Cevap : D) Demografik yapı

Açıklama : Pazar büyüklüğü, doğal kaynaklar, istihdam ve iş gücü potansiyeli doğrudan “Ekonomik Yapı”nın bileşenleridir. Ancak “Demografik Yapı” (nüfusun yaş, cinsiyet dağılımı vb.), ekonomik sonuçları olsa da literatürde genellikle “Sosyal/Kültürel Çevre” veya “Demografik Çevre” başlığı altında incelenir, saf ekonomik bir yapı unsuru değildir.

15. Yeniliklerin olmadığı durumda, ekonomik yaşamın durgun denge hâlinde kalacağını, dairesel akımların her yıl aynı kanallarda ve aynı büyüklükte devam edeceğini belirten düşünür aşağıdakilerden hangisidir?

A) Richard Cantillon
B) Peter Drucker
C) Jean Baptiste Say
D) Joseph A. Schumpeter
E) Adam Smith

Cevap : D) Joseph A. Schumpeter

Açıklama : Girişimciliği “Yaratıcı Yıkım” kavramıyla açıklayan Joseph Schumpeter; girişimcinin yaptığı yenilikler (inovasyon) olmazsa, ekonominin statik bir “durgun denge” (statik dairesel akım) içinde kalacağını ve büyümenin gerçekleşmeyeceğini savunmuştur.

16. “Basel-II düzenlemesi ile finans sektörünün oyuncuları arasındaki …. bilginin minimize edilmesi ve bu sayede daha rekabetçi, sağlam ve istikrarlı bir finans sektörüne erişilmesi hedeflenmiştir.”
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?

A) doğrudan
B) dolaylı
C) statik
D) asimetrik
E) dinamik

Cevap : D) asimetrik

Açıklama : Finans piyasalarında, taraflardan birinin (örneğin kredi isteyenin) diğerinden (bankanın) daha fazla bilgiye sahip olması durumuna “Asimetrik Bilgi” denir. Basel-II kriterleri, şeffaflığı ve risk yönetimini zorunlu kılarak bu “Asimetrik Bilgiyi” azaltmayı ve piyasa güvenini sağlamayı hedefler.

17. Özel girişimciliğin, gelişmiş ülkelerde ulusal kalkınma yolunda öncelikli devlet politikaları arasında birincil seçenek olarak ilgi odağı hâline gelmesi hangi tarihlere karşılık gelmektedir?

A) 1990’lar
B) 1970’ler
C) 1950’ler
D) 1960’lar
E) 1980’ler

Cevap : B) 1970’ler

Açıklama :

18. Avrupa Birliği’nin üye devletlerin uyguladığı girişimcilik politikalarına ek katkı sağlamak amacıyla daha çok tamamlayıcı bir işlev gören politikası aşağıdakilerden hangisidir?

A) Dolaylı Girişimcilik Politikası
B) Girişimciliği Teşvik Politikası
C) Bölgesel Girişimcilik Politikası
D) Pasif Girişimcilik Politikası
E) Yerel Girişimcilik Politikası

Cevap : B) Girişimciliği Teşvik Politikası

Açıklama : AB, üye ülkelerin kendi politikalarına müdahale etmek yerine, onları destekleyen ve tamamlayan, ortak bir girişimcilik kültürü oluşturmayı amaçlayan “Girişimciliği Teşvik Politikası” (Enterprise Policy) izlemektedir.

19. “Milton Friedman’a göre, işletmelerin sadece tek bir sosyal sorumluluğu vardır. Bu da hilesiz, açık ve serbest rekabete dayalı olan bir oyunun kuralları dahilinde kaldığı sürece ….. kaynaklarını kullanarak .. artıracak faaliyetlerde bulunmaktır.”
Yukarıdaki ifadede boş bırakılan yerlere sırasıyla aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?

A) iç – sermayesini
B) dış – yatırımlarını
C) ekonomik – kârlılığını
D) finansal – varlıklarını
E) doğal – özkaynaklarını

Cevap : C) ekonomik – kârlılığını

Açıklama : Liberal iktisatçı Milton Friedman’ın ünlü görüşüne göre; “İşletmenin bir tek sosyal sorumluluğu vardır: O da kârını maksimize etmektir.” Cümledeki boşluklara bu bağlamda kaynaklarını kullanarak “ekonomik kârlılığını” artırmak ifadesi gelmelidir.

20. Gelişmiş ülkelerde … mekanizmaları, girişimci sınıfın ortaya çıkışında etkili iken; gelişmemiş ülkelerde girişimciliğin gelişmesi, hükümet politikalarının belirlediği … güdülere bağlıdır.
Yukarıdaki ifadede boş bırakılan yerlere sırasıyla aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?

A) gelir – finansal
B) dağıtım – sosyal
C) pazar – ekonomik
D) servet – mali
E) bölüşüm – politik

Cevap : C) pazar – ekonomik

Açıklama : Gelişmiş ülkelerde girişimcilik, serbest piyasa koşullarında işleyen “Pazar Mekanizmaları” ile kendiliğinden gelişir. Gelişmemiş ülkelerde ise piyasa yetersiz olduğu için, girişimciliğin yönü genellikle devletin teşvikleri, korumaları ve yönlendirmeleriyle, yani hükümetin belirlediği “Ekonomik/Politik” güdülerle şekillenir. Şıklarda C seçeneği, gelişmiş ülkelerdeki piyasa dinamizmini en iyi ifade eden seçenektir.