LOLONOLO Ana Sayfa » blog » Adalet » Borçlar Hukuku 2024-2025 Vize Soruları
AdaletauzefBankacılık ve SigortacılıkBorçlar HukukuÇalışma Ekonomisi Ve Endüstri İlişkileriİktisatKamu YönetimiMaliyeUluslar Ticaret ve Lojistik Yönetimi

Borçlar Hukuku 2024-2025 Vize Soruları

Borçlar Hukuku 2024-2025 Vize Soruları

 
LOLONOLO Ana Sayfa » blog » Adalet » Borçlar Hukuku 2024-2025 Vize Soruları

#1. I. (A)’nın cep telefonunu (C)’ye satması
II. (A)’nın vekil sıfatıyla ücretsiz olarak (B)’nin bir işini görmesi
III. (A)’nın cep telefonunu (B)’ye bağışlama taahhüdünde bulunması
Yukarıdakilerden hangisi/hangileri tek tarafa borç yükleyen bir sözleşmedir?

Cevap : E) Yalnız III
Açıklama :

#2. Kira sözleşmesinde sözleşme tarafları kiracının kira ödeme borcunu nerede ifa edeceğini kararlaştırmamışlardır. Bu durumda kira bedeli borcunun ifa edileceği yer aşağıdakilerden hangisidir?

Cevap : D) İfa zamanında kiraya verenin ikametgahında
Açıklama : Para borçları, aksine sözleşme yoksa, **”Götürülecek Borçlar”**dandır. Yani ödeme zamanında alacaklının (kiraya verenin) yerleşim yerinde ödenmelidir (TBK 89).

#3. Bir sözleşme yapılırken, düzenleyenin, ileride çok sayıdaki benzer sözleşmede kullanmak amacıyla, önceden, tek başına hazırlayarak karşı tarafa sunduğu sözleşme hükümleri aşağıdakilerden hangisi ile ifade edilir?

Cevap : E) Genel işlem koşulları
Açıklama : Banka sözleşmeleri, sigorta poliçeleri veya abonelik sözleşmeleri gibi, bir tarafça önceden matbu olarak hazırlanan ve karşı tarafın müzakere etmeden imzaladığı standart hükümlere TBK Madde 20 uyarınca **”Genel İşlem Koşulları”** denir.

#4. Tarafların sözleşme kurulurken üzerinde hiç durmadıkları bir konuda sonradan ortaya çıkan bir uyuşmazlığın çözümünde hangi yola başvurulacaktır?

Cevap : B) Sözleşmenin tamamlanması
Açıklama : Sözleşmede, tarafların irade beyanlarında yer almayan bir boşluk (ikincil noktalarda eksiklik) varsa, hakim bu boşluğu tarafların farazi iradelerine veya yasa hükümlerine göre doldurur. Buna **”Sözleşmenin Tamamlanması”** denir.

#5. Borcun ifasının ispatına ilişkin aşağıdaki bilgilerden hangisi yanlıştır?

Cevap : A) Alacaklının senedi borçluya iade etmiş olması halinde dahi borcu ödediğini iddia eden borçlunun bu iddiasını ispat etmesi gerekir.
Açıklama : Türk Borçlar Kanunu Madde 104’e göre; “Senedin borçluya geri verilmesi, borcun sona erdiğine karinedir.” Yani senedi elinde bulunduran borçlu, borcu ödediğini ispatlamak zorunda değildir; yasa bunu varsayar (karine). Aksini iddia eden alacaklının ispat etmesi gerekir. Bu nedenle A şıkkındaki ifade yanlıştır.

Öğrenme Yönetim Sistemi Öğrenci Dostu LOLONOLO bol bol deneme sınavı yapmayı önerir.

#6. Bir elbise satın almak isteyen (A), (B)’nin mağazasına girer. O sırada mağazada bulunan tezgahtar (T)’nin kendisine gösterdiği elbiselerden birini beğenir. Satın aldığı bu elbisenin bedelini (T)’ye ödeyen (A) mağazadan ayrılır. Buna göre, aşağıdaki bilgilerden hangisi doğrudur?

Cevap : B) (T), (B)’nin temsilcisi olarak hareket ettiğini bildirmemesine rağmen, (A)’nın bu hususu hal ve şartlardan anlaması gerekir ve doğrudan temsilin sonuçları meydana gelir.
Açıklama : Temsilci olduğunu açıkça söylemese bile, hal ve şartlardan temsil ilişkisinin varlığı anlaşılıyorsa (bir mağazada tezgahtarın satış yapması gibi), **Doğrudan Temsil** hükümleri uygulanır (TBK 40). Alıcı A, T’nin mağaza sahibi B adına hareket ettiğini bilebilecek durumdadır.

#7. Sözleşme yapmak isteyen tarafların, kural olarak bu sözleşmenin konusunu diledikleri gibi tayin edebilmeleri, Borçlar Hukukunun aşağıdaki ilkelerinden hangisi ile açıklanmaktadır?

Cevap : C) Sözleşmenin içeriğini belirleme özgürlüğü ilkesi
Açıklama : TBK Madde 26’ya göre; “Taraflar, bir sözleşmenin içeriğini kanunda öngörülen sınırlar içinde özgürce belirleyebilirler.” Bu ilke **Sözleşme Özgürlüğü**nün “içerik (konu) belirleme” alt başlığıdır.

#8. Aşağıdaki borçlardan hangisi parça borcu niteliğindedir?

Cevap : D) Evde kullanılan masaüstü bilgisayarın mülkiyetini devir borcu
Açıklama : Borcun konusu, benzerlerinden ayırdedilebilen, özellikleri itibarıyla ferdileştirilmiş tek bir nesne ise **”Parça Borcu”**dur. “Evde kullanılan o özel bilgisayar” tektir. Diğer şıklardaki (muz, bal, para, seri üretim televizyon) mallar misli (cins) borcudur; yerlerine yenisi konulabilir.

#9. Sorumsuzluk anlaşmaları bakımından aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

Cevap : A) Yardımcı kişilerin fiillerinden doğan sorumluluk bakımından yapılacak olan sorumsuzluk anlaşmaları ağır kusur için geçerli değildir
Açıklama : TBK Madde 116/2’ye göre; borçlu, yardımcı kişilerin fiilinden doğacak sorumluluğu önceden yapılan bir anlaşmayla **tamamen kaldırabilir**. Kanun, borçlunun *kendi* ağır kusuru için sorumsuzluk anlaşmasını yasaklarken (Madde 115), *yardımcı kişilerin* ağır kusuru için böyle bir yasak getirmemiştir (uzmanlık gerektiren meslekler hariç). Bu nedenle A şıkkı yanlıştır; yardımcı kişinin ağır kusuru için de sorumsuzluk anlaşması yapılabilir.

#10. Aşağıdakilerden hangisi alacaklı temerrüdüne bağlanan sonuçlardan biri değildir?

Cevap : B) Alacaklı temerrüdü halinde borçlu alacaklının zararlarını tazmin ederek borçtan kurtulabilir.
Açıklama :

Öğrenme Yönetim Sistemi Öğrenci Dostu LOLONOLO bol bol deneme sınavı yapmayı önerir.

#11. I. (A) (B)’ye e-posta göndermiştir.
II. (A) ve (B) bir yemek davetinde bir araya gelmişlerdir.
III. (A) (B)’ye faks göndermiştir.
IV. (A) ve (B) telefonda görüşmektedirler.
Yukarıdaki ihtimallerden hangisinde sözleşme tarafları arasındaki müzakereler hazır olmayanlar arasında gerçekleşmektedir?

Cevap : C) I ve III
Açıklama : Hukukta “hazır olanlar”, beyan ve kabulün anında (eşzamanlı) gerçekleştiği durumlardır (yüzyüze, telefon). “Hazır olmayanlar” ise beyanın karşı tarafa ulaşması için belirli bir sürenin geçtiği durumlardır. Mektup, **Faks ve E-posta** (I ve III) hazır olmayanlar arası iletişim araçları olarak kabul edilir.

#12. Aşağıdaki borçlardan hangisini üçüncü kişi de ifa edebilir?

Cevap : D) Bir ton kömürün kömürlüğe taşınması borcu
Açıklama : Kural olarak borçlu, borcunu bizzat ifa etmek zorunda değildir (TBK 83). Ancak borcun niteliği borçlunun kişisel becerisine, sanatına veya kişiliğine dayanıyorsa (doktor, avukat, ressam, terzi gibi) bizzat ifa gerekir. Kömür taşıma işi kişisel bir yetenek gerektirmediği için üçüncü bir kişi tarafından da ifa edilebilir.

#13. (A), kullanmakta olduğu dizüstü bilgisayarı 5.000 TL’ye kendisine satabileceğini içeren bir maili (B)’ye gönderir. (B) de (A)’ya “4.500 TL’ye olursa kabul ediyorum!” şeklinde bir cevap gönderir. Aşağıdakilerin hangisinde (A) ve (B)’nin irade beyanları sırasıyla doğru olarak gösterilmiştir?

Cevap : C) Öneri – Önerinin reddi ve yeni öneri
Açıklama : A’nın maili bir “Öneri”dir. B’nin cevabı ise öneriyi aynen kabul etmek değil, şartları değiştirerek (fiyatı düşürerek) verilen bir cevaptır. Bu durum hukukta **”önerinin reddi ve yeni bir öneri”** sayılır.

#14. (A), gece aniden ateşlenen çocuğu (Ç)’yi doktora götürmüştür. Doktor (D), (Ç)’yi muayene etmek için (A)’dan 10.000 TL talep etmiştir. Bu durumda (A) ve (D) arasındaki sözleşmenin geçerliliği açısından aşağıdaki hukuki kurumlardan hangisi söz konusu olur?

Cevap : A) Aşırı yararlanma (gabin)
Açıklama : Bir tarafın zor durumda kalmasından (çocuğun hastalığı) yararlanarak, edimler arasında açık bir orantısızlık yaratılması (normal ücretin çok üzerinde talep) **”Aşırı Yararlanma” (Gabin)** durumunu oluşturur (TBK 28).

#15. Aşağıdakilerden hangisinde kişisel (şahsi) edim söz konusu değildir?

Cevap : E) (A)’nın satın aldığı 10 kg. şeker karşılığında markete satış bedelini borçlanması
Açıklama : Mimar, ressam, öğretmen ve usta gibi mesleklerde borcun ifası, borçlunun kişisel becerisine ve yeteneğine bağlıdır (Şahsi Edim). Ancak **para borçları** (satış bedeli) şahsi nitelikte değildir; parayı kimin ödediği alacaklı için önemli değildir (Maddi Edim).

Öğrenme Yönetim Sistemi Öğrenci Dostu LOLONOLO bol bol deneme sınavı yapmayı önerir.

#16. I. Hazır olmayanlar arasında yapılan bir sözleşme, kabul haberinin vardığı anda kurulur ve o andan itibaren hüküm doğurmaya başlar.
II. Kabul haberi önerene varıncaya kadar kabul açıklaması geri alınabilir.
III. Hazır olanlar arasında yapılan bir sözleşme, kabulün açıklandığı anda kurulur ve açıklanma anından itibaren hüküm doğurmaya başlar.
IV. Kabul edenin ölmüş veya fiil ehliyetini kaybetmiş olması durumunda kural olarak kabul geçersiz hale gelmez.
Borçlar Kanunu’na göre sözleşmenin kurulması ile ilgili yukarıdaki ifadelerden hangisi ya da hangileri yanlıştır?

Cevap : A) Yalnız I
Açıklama : TBK Madde 11/2’ye göre; “Hazır olmayanlar arasında kurulan sözleşmeler, **kabulün gönderildiği andan başlayarak** hüküm doğurur.” I. öncüldeki “vardığı andan itibaren hüküm doğurur” ifadesi yanlıştır. Sözleşme varma anında kurulsa da, hüküm ve sonuçları geçmişe etkili olarak (gönderme anından itibaren) başlar.

#17. (A), kendi adına ve hesabına bilgisayar alması için (T)’ye temsil yetkisi vermiştir. Buna göre aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevap : C) (A), (T)’ye verdiği temsil yetkisini (T)’ye yönelteceği tek taraflı irade beyanı ile kaldırabilir.
Açıklama : Temsil yetkisi verilmesi, temsil olunanın (A) tek taraflı irade beyanıyla gerçekleşen bir işlemdir. Aynı şekilde, temsil yetkisinin geri alınması (azil) da temsil olunanın **tek taraflı irade beyanıyla** ve dilediği zaman yapılabilir (TBK 42).

#18. Satıcı (S), alıcı (A)’dan satış bedelini ödemesini talep etmiştir. (A)’nın (S)’ye “Sen malı teslim etmedikçe ya da teslimini teklif etmedikçe ben parayı ödemem.” demesi hukuken aşağıdakilerden hangisi ile ifade edilir?

Cevap : D) Ödemezlik defi
Açıklama : Karşılıklı borç yükleyen sözleşmelerde, kendi edimini ifa etmeyen veya ifayı teklif etmeyen tarafın, karşı taraftan ifa istemesi durumunda; karşı tarafın “önce sen ifa et” diyerek kendi edimini yerine getirmekten kaçınma hakkına **”Ödemezlik Defi”** denir.

#19. Karşılıklı borç yükleyen sözleşmelerde taraflardan birinin ifa güçsüzlüğüne düşmesi halinde bu tarafın “Karşı edim güvence altına alınıncaya kadar ben de borcumu ödemem.” demesi hukuken aşağıdakilerden hangisi ile ifade edilir?

Cevap : E) İfa güçsüzlüğü defi
Açıklama : Sözleşme kurulduktan sonra taraflardan birinin mali durumu bozulur ve edimini ifa etmesi tehlikeye girerse (aciz hali), diğer taraf kendi edimini ifa etmekten kaçınabilir ve teminat isteyebilir. Buna **”İfa Güçsüzlüğü Defi”** denir.

#20. İkinci el otomobil satın almak isteyen (A), az kullanılmış olduğunu düşünerek (B)’nin 15.000 km’deki otomobilinin satışı konusunda (B) ile anlaşır. Oysa (B) otomobilin kilometre saatine müdahale ederek, otomobilin kilometresini 115.000 km’den 15.000 km’ye düşürmüştür ve bu durumu (A)’dan gizlemiştir.
Yukarıda yer alan bilgilere göre, (A) aşağıdaki sebeplerden hangisine dayanarak sözleşmeyi iptal edebilir?

Cevap : B) Aldatma
Açıklama : Bir tarafın, diğer tarafı sözleşme yapmaya ikna etmek için kasten yanlış bilgi vermesi veya gerçeği gizlemesi **”Aldatma” (Hile)** halidir (TBK 36). Kilometre düşürmek tipik bir aldatma örneğidir.

Öğrenme Yönetim Sistemi Öğrenci Dostu LOLONOLO bol bol deneme sınavı yapmayı önerir.

Öncesi
TESTi BiTiR, PUANINI GÖR

SONUÇ

Borçlar Hukuku 2024-2025 Vize Soruları VİDEO ÖZET

Borçlar Hukuku: Sözleşme Özgürlüğü, İfa Prensipleri ve Temsil İlişkileri

Borçlar Hukukunun Temel İlkeleri ve Sözleşme Özgürlüğü

Modern Borçlar Hukuku, tarafların irade serbestisini merkeze alan Sözleşme Özgürlüğü ilkesi üzerine inşa edilmiştir. Türk Borçlar Kanunu (TBK) Madde 26 uyarınca, taraflar kanunun emredici hükümlerine aykırı olmamak kaydıyla sözleşmenin içeriğini, konusunu ve karşı tarafını diledikleri gibi belirleyebilirler. Bu özgürlüğün bir alt dalı olan içeriği belirleme özgürlüğü, bireylerin ekonomik ilişkilerini kendi ihtiyaçlarına göre şekillendirmesine olanak tanır. Ancak günümüzde bankacılık ve sigortacılık gibi alanlarda, güçlü olan tarafın önceden hazırlayıp sunduğu Genel İşlem Koşulları, bu özgürlüğün sınırlandığı ve dürüstlük kuralı çerçevesinde denetlendiği özel bir alanı temsil eder.

Sözleşmenin Kurulması: Öneri ve Kabul Süreçleri

Sözleşmenin kurulması için tarafların karşılıklı ve birbirine uygun irade beyanları şarttır. Beyanlar, tarafların iletişim kurma biçimine göre farklılık gösterir:

  • Hazır Olanlar Arasında: Beyan ve kabulün anında gerçekleştiği (yüz yüze veya telefonla) durumlarda sözleşme, kabulün açıklandığı anda kurulur ve hüküm doğurur.
  • Hazır Olmayanlar Arasında: E-posta veya faks gibi araçlarla yapılan görüşmelerde sözleşme, kabul haberinin önerene vardığı anda kurulmuş sayılsa da; TBK Madde 11/2 uyarınca hüküm ve sonuçlarını kabulün gönderildiği andan itibaren doğurur.

Eğer bir taraf öneriye yanıt verirken şartları değiştirirse (örneğin fiyatı düşürürse), bu durum bir kabul değil, eski önerinin reddi ve yeni bir öneri niteliği taşır.

İrade Sakatlıkları ve Sözleşmenin Geçersizliği

Bir sözleşmenin geçerli olabilmesi için tarafların iradelerinin hür olması gerekir. Aldatma (Hile), bir tarafın kasten yanlış bilgi vererek karşı tarafı sözleşmeye ikna etmesidir; örneğin bir otomobilin kilometresinin düşürülmesi tipik bir aldatma vakasıdır. Aşırı Yararlanma (Gabin) ise, bir kişinin zor durumda kalmasından, düşüncesizliğinden veya deneyimsizliğinden faydalanarak edimler arasında açık bir orantısızlık yaratılmasıdır. Bu durumlarda zarar gören taraf sözleşmeyi iptal etme hakkına sahiptir.

Borcun İfası ve İspat Yükümlülüğü

Borcun ifası (yerine getirilmesi), borçluyu borçtan kurtaran en temel işlemdir. Kural olarak borcu ödediğini iddia eden borçlu, bunu ispatlamakla yükümlüdür. Ancak hukukta karine (varsayım) denilen durumlar mevcuttur: Borç senedinin borçluya iade edilmiş olması, borcun ödendiğine dair bir karine teşkil eder ve borçlu artık ispat yükü altında değildir. Ayrıca para borçları, aksine bir anlaşma yoksa alacaklının yerleşim yerinde ödenmesi gereken götürülecek borçlar sınıfındadır. Borçlar niteliğine göre ikiye ayrılır:

  • Parça Borcu: Ferdileştirilmiş, benzeri olmayan tek bir nesne (örneğin evde kullanılan o özel bilgisayar).
  • Cins (Misli) Borcu: Yerine yenisi konulabilen mallar (10 kg şeker, 50 bin Frank).

Doktor veya ressam gibi borçlunun kişisel becerisine dayanan edimler şahsi edim olup bizzat ifa edilmelidir; ancak kömür taşıma gibi vasıfsız işler üçüncü kişilerce de ifa edilebilir.

Temsil İlişkileri ve Yetki Sınırları

Bir kimsenin, başka birinin adına ve hesabına hukuki işlem yapmasına temsil denir. Temsilci olduğunu açıkça söylemese bile, durumun nezaketinden ve halin gereklerinden (bir mağazadaki tezgahtarın satışı gibi) temsil ilişkisi anlaşılabiliyorsa Doğrudan Temsil sonuçları doğar. Temsil olunan, verdiği yetkiyi dilediği zaman tek taraflı irade beyanıyla geri alabilir (azil hakkı).

Temerrüt ve Defi Hakları

Borçlu edimini yerine getirmezse borçlu temerrüdü, alacaklı edimi kabul etmezse alacaklı temerrüdü oluşur. Karşılıklı borç yükleyen sözleşmelerde taraflar birbirini korumak için bazı savunma araçlarına sahiptir. Kendi edimini sunmayan tarafın karşıdan ifa istemesi halinde “önce sen yap” denilmesine Ödemezlik Defi; karşı tarafın mali durumunun bozulması (aciz hali) durumunda ifadan kaçınılmasına ise İfa Güçsüzlüğü Defi denir.

@lolonolo_com

Borçlar Hukuku 2024-2025 Vize Soruları

Borçlar Hukuku 2024-2025 Vize Soruları

1. Borcun ifasının ispatına ilişkin aşağıdaki bilgilerden hangisi yanlıştır?

A) Alacaklının senedi borçluya iade etmiş olması halinde dahi borcu ödediğini iddia eden borçlunun bu iddiasını ispat etmesi gerekir.
B) Alacaklı anaparanın tamamı için çekince belirtmeksizin borçluya makbuz vermişse, faizlerini de almış olduğu kabul edilir.
C) Alacaklı, faiz veya kira bedeli gibi dönemsel edimlerden biri için, herhangi bir çekince belirtilmeksizin makbuz vermiş ise, önceki dönemlere ait edimler de ifa edilmiş sayılır.
D) Alacaklıya ödeme yapmak isteyen borçlu, alacaklıdan makbuz isteyebilir ve alacaklı makbuz vermekten kaçınır ise borçlu da ifadan kaçınabilir.
E) Borcu ifa ettiğini iddia eden borçlu, iddiasını ispat ile yükümlüdür.

Cevap : A) Alacaklının senedi borçluya iade etmiş olması halinde dahi borcu ödediğini iddia eden borçlunun bu iddiasını ispat etmesi gerekir.

Açıklama : Türk Borçlar Kanunu Madde 104’e göre; “Senedin borçluya geri verilmesi, borcun sona erdiğine karinedir.” Yani senedi elinde bulunduran borçlu, borcu ödediğini ispatlamak zorunda değildir; yasa bunu varsayar (karine). Aksini iddia eden alacaklının ispat etmesi gerekir. Bu nedenle A şıkkındaki ifade yanlıştır.

2. Aşağıdaki borçlardan hangisi parça borcu niteliğindedir?

A) 10 kg anamur muzunu teslim borcu
B) 5 kg anzer balı teslim borcu
C) 50.000 İsviçre Frangı para borcu
D) Evde kullanılan masaüstü bilgisayarın mülkiyetini devir borcu
E) A marka Y model televizyonun mülkiyetini devir borcu

Cevap : D) Evde kullanılan masaüstü bilgisayarın mülkiyetini devir borcu

Açıklama : Borcun konusu, benzerlerinden ayırdedilebilen, özellikleri itibarıyla ferdileştirilmiş tek bir nesne ise **”Parça Borcu”**dur. “Evde kullanılan o özel bilgisayar” tektir. Diğer şıklardaki (muz, bal, para, seri üretim televizyon) mallar misli (cins) borcudur; yerlerine yenisi konulabilir.

3. Bir sözleşme yapılırken, düzenleyenin, ileride çok sayıdaki benzer sözleşmede kullanmak amacıyla, önceden, tek başına hazırlayarak karşı tarafa sunduğu sözleşme hükümleri aşağıdakilerden hangisi ile ifade edilir?

A) Aşırı yararlanma
B) Yedek sözleşme hükümleri
C) Tamamlayıcı sözleşme hükümleri
D) İrade sakatlığı
E) Genel işlem koşulları

Cevap : E) Genel işlem koşulları

Açıklama : Banka sözleşmeleri, sigorta poliçeleri veya abonelik sözleşmeleri gibi, bir tarafça önceden matbu olarak hazırlanan ve karşı tarafın müzakere etmeden imzaladığı standart hükümlere TBK Madde 20 uyarınca **”Genel İşlem Koşulları”** denir.

4. Aşağıdaki borçlardan hangisini üçüncü kişi de ifa edebilir?

A) Doktorun estetik ameliyat yapma borcu
B) Avukatın davayı takip etme borcu
C) Terzinin gelinlik dikme borcu
D) Bir ton kömürün kömürlüğe taşınması borcu
E) Bir kimsenin yağlı boya resminin yapılmasına yönelik borç

Cevap : D) Bir ton kömürün kömürlüğe taşınması borcu

Açıklama : Kural olarak borçlu, borcunu bizzat ifa etmek zorunda değildir (TBK 83). Ancak borcun niteliği borçlunun kişisel becerisine, sanatına veya kişiliğine dayanıyorsa (doktor, avukat, ressam, terzi gibi) bizzat ifa gerekir. Kömür taşıma işi kişisel bir yetenek gerektirmediği için üçüncü bir kişi tarafından da ifa edilebilir.

5. I. (A) (B)’ye e-posta göndermiştir.
II. (A) ve (B) bir yemek davetinde bir araya gelmişlerdir.
III. (A) (B)’ye faks göndermiştir.
IV. (A) ve (B) telefonda görüşmektedirler.
Yukarıdaki ihtimallerden hangisinde sözleşme tarafları arasındaki müzakereler hazır olmayanlar arasında gerçekleşmektedir?

A) Yalnız III
B) II ve IV
C) I ve III
D) Yalnız I
E) III ve IV

Cevap : C) I ve III

Açıklama : Hukukta “hazır olanlar”, beyan ve kabulün anında (eşzamanlı) gerçekleştiği durumlardır (yüzyüze, telefon). “Hazır olmayanlar” ise beyanın karşı tarafa ulaşması için belirli bir sürenin geçtiği durumlardır. Mektup, **Faks ve E-posta** (I ve III) hazır olmayanlar arası iletişim araçları olarak kabul edilir.

6. (A), kendi adına ve hesabına bilgisayar alması için (T)’ye temsil yetkisi vermiştir. Buna göre aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

A) (T)’nin (A) adına ve hesabına üçüncü kişilerle yapmış olduğu hukuki işlemlerin sonuçları (T) üzerinde doğar.
B) (A)’nın (T)’ye temsil yetkisi verirken, iradesini noterde resmi şekil içinde açıklaması gerekir.
C) (A), (T)’ye verdiği temsil yetkisini (T)’ye yönelteceği tek taraflı irade beyanı ile kaldırabilir.
D) (T)’nin (A)’nın temsilcisi olduğundan söz edebilmek için (A) tarafından verilen temsil yetkisinin (T) tarafından kabul edilmesi gerekir.
E) (A), (T)’nin temsil yetkisini kaldırmışsa (T)’nin yetkisinin sona erdiğini öğrenmeden önce üçüncü kişilerle yaptığı işlemler, her hâlde temsil yetkisi devam ediyormuş gibi (A)’yı bağlar.

Cevap : C) (A), (T)’ye verdiği temsil yetkisini (T)’ye yönelteceği tek taraflı irade beyanı ile kaldırabilir.

Açıklama : Temsil yetkisi verilmesi, temsil olunanın (A) tek taraflı irade beyanıyla gerçekleşen bir işlemdir. Aynı şekilde, temsil yetkisinin geri alınması (azil) da temsil olunanın **tek taraflı irade beyanıyla** ve dilediği zaman yapılabilir (TBK 42).

7. Sözleşme yapmak isteyen tarafların, kural olarak bu sözleşmenin konusunu diledikleri gibi tayin edebilmeleri, Borçlar Hukukunun aşağıdaki ilkelerinden hangisi ile açıklanmaktadır?

A) Sözleşmeyi dilediği gibi değiştirme özgürlüğü ilkesi
B) Sözleşme yapma yapmama özgürlüğü ilkesi
C) Sözleşmenin içeriğini belirleme özgürlüğü ilkesi
D) Sözleşmenin şeklini belirleme özgürlüğü ilkesi
E) Sözleşmenin karşı tarafını belirleme özgürlüğü ilkesi

Cevap : C) Sözleşmenin içeriğini belirleme özgürlüğü ilkesi

Açıklama : TBK Madde 26’ya göre; “Taraflar, bir sözleşmenin içeriğini kanunda öngörülen sınırlar içinde özgürce belirleyebilirler.” Bu ilke **Sözleşme Özgürlüğü**nün “içerik (konu) belirleme” alt başlığıdır.

8. I. Hazır olmayanlar arasında yapılan bir sözleşme, kabul haberinin vardığı anda kurulur ve o andan itibaren hüküm doğurmaya başlar.
II. Kabul haberi önerene varıncaya kadar kabul açıklaması geri alınabilir.
III. Hazır olanlar arasında yapılan bir sözleşme, kabulün açıklandığı anda kurulur ve açıklanma anından itibaren hüküm doğurmaya başlar.
IV. Kabul edenin ölmüş veya fiil ehliyetini kaybetmiş olması durumunda kural olarak kabul geçersiz hale gelmez.
Borçlar Kanunu’na göre sözleşmenin kurulması ile ilgili yukarıdaki ifadelerden hangisi ya da hangileri yanlıştır?

A) Yalnız I
B) II, III ve IV
C) Yalnız IV
D) I ve II
E) I, III ve IV

Cevap : A) Yalnız I

Açıklama : TBK Madde 11/2’ye göre; “Hazır olmayanlar arasında kurulan sözleşmeler, **kabulün gönderildiği andan başlayarak** hüküm doğurur.” I. öncüldeki “vardığı andan itibaren hüküm doğurur” ifadesi yanlıştır. Sözleşme varma anında kurulsa da, hüküm ve sonuçları geçmişe etkili olarak (gönderme anından itibaren) başlar.

9. İkinci el otomobil satın almak isteyen (A), az kullanılmış olduğunu düşünerek (B)’nin 15.000 km’deki otomobilinin satışı konusunda (B) ile anlaşır. Oysa (B) otomobilin kilometre saatine müdahale ederek, otomobilin kilometresini 115.000 km’den 15.000 km’ye düşürmüştür ve bu durumu (A)’dan gizlemiştir.
Yukarıda yer alan bilgilere göre, (A) aşağıdaki sebeplerden hangisine dayanarak sözleşmeyi iptal edebilir?

A) Emredici kanun hükmüne aykırılık
B) Aldatma
C) Muvazaa
D) Kişilik haklarına aykırılık
E) Korkutma

Cevap : B) Aldatma

Açıklama : Bir tarafın, diğer tarafı sözleşme yapmaya ikna etmek için kasten yanlış bilgi vermesi veya gerçeği gizlemesi **”Aldatma” (Hile)** halidir (TBK 36). Kilometre düşürmek tipik bir aldatma örneğidir.

10. Sorumsuzluk anlaşmaları bakımından aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

A) Yardımcı kişilerin fiillerinden doğan sorumluluk bakımından yapılacak olan sorumsuzluk anlaşmaları ağır kusur için geçerli değildir
B) Borçlunun alacaklı ile arasındaki hizmet sözleşmesinden kaynaklanan herhangi bir borç bakımından yapılan sorumsuzluk anlaşmaları kesin hükümsüzdür
C) Sorumluluğun daraltılması sözleşmeye konulacak bir kayıtla da mümkündür.
D) Tarafların yapacakları sorumsuzluk anlaşmaları ağır kusur için geçerli değildir.
E) Tarafların yapacakları sorumsuzluk anlaşmaları hafif kusur için geçerlidir.

Cevap : A) Yardımcı kişilerin fiillerinden doğan sorumluluk bakımından yapılacak olan sorumsuzluk anlaşmaları ağır kusur için geçerli değildir

Açıklama : TBK Madde 116/2’ye göre; borçlu, yardımcı kişilerin fiilinden doğacak sorumluluğu önceden yapılan bir anlaşmayla **tamamen kaldırabilir**. Kanun, borçlunun *kendi* ağır kusuru için sorumsuzluk anlaşmasını yasaklarken (Madde 115), *yardımcı kişilerin* ağır kusuru için böyle bir yasak getirmemiştir (uzmanlık gerektiren meslekler hariç). Bu nedenle A şıkkı yanlıştır; yardımcı kişinin ağır kusuru için de sorumsuzluk anlaşması yapılabilir.

11. Tarafların sözleşme kurulurken üzerinde hiç durmadıkları bir konuda sonradan ortaya çıkan bir uyuşmazlığın çözümünde hangi yola başvurulacaktır?

A) Sözleşmenin uyarlanması
B) Sözleşmenin tamamlanması
C) Sözleşmenin niteliğinin belirlenmesi
D) Sözleşmenin yorumu
E) Sözleşmenin değiştirilmesi

Cevap : B) Sözleşmenin tamamlanması

Açıklama : Sözleşmede, tarafların irade beyanlarında yer almayan bir boşluk (ikincil noktalarda eksiklik) varsa, hakim bu boşluğu tarafların farazi iradelerine veya yasa hükümlerine göre doldurur. Buna **”Sözleşmenin Tamamlanması”** denir.

12. Aşağıdakilerden hangisi alacaklı temerrüdüne bağlanan sonuçlardan biri değildir?

A) Alacaklı temerrüdü halinde alacaklı sözleşmeden dönebilir.
B) Alacaklı temerrüdü halinde borçlu alacaklının zararlarını tazmin ederek borçtan kurtulabilir.
C) Alacaklı temerrüdünde borcun konusunun tevdi yerini ifa yerindeki hakim belirler.
D) Alacaklı temerrüdü halinde borçlu sözleşme konusunun tevdie elverişli olmaması hâlinde hâkimin izni ile malın sattırılarak, satış bedeli ile borçtan kurtulabilir.
E) Alacaklı temerrüdü halinde borçlu borcun konusunu hakimin göstereceği yere tevdi ile borçtan kurtulabilir.

Cevap : B) Alacaklı temerrüdü halinde borçlu alacaklının zararlarını tazmin ederek borçtan kurtulabilir.

Açıklama :

13. Kira sözleşmesinde sözleşme tarafları kiracının kira ödeme borcunu nerede ifa edeceğini kararlaştırmamışlardır. Bu durumda kira bedeli borcunun ifa edileceği yer aşağıdakilerden hangisidir?

A) İfa zamanında kiracının ikametgahında
B) Kiraya verenin banka hesabında
C) Kiralananın bulunduğu yerde
D) İfa zamanında kiraya verenin ikametgahında
E) Kiracının banka hesabında

Cevap : D) İfa zamanında kiraya verenin ikametgahında

Açıklama : Para borçları, aksine sözleşme yoksa, **”Götürülecek Borçlar”**dandır. Yani ödeme zamanında alacaklının (kiraya verenin) yerleşim yerinde ödenmelidir (TBK 89).

14. Satıcı (S), alıcı (A)’dan satış bedelini ödemesini talep etmiştir. (A)’nın (S)’ye “Sen malı teslim etmedikçe ya da teslimini teklif etmedikçe ben parayı ödemem.” demesi hukuken aşağıdakilerden hangisi ile ifade edilir?

A) Takas defi
B) İfa imkansızlığı
C) İfa güçsüzlüğü defi
D) Ödemezlik defi
E) Alacaklı temerrüdü

Cevap : D) Ödemezlik defi

Açıklama : Karşılıklı borç yükleyen sözleşmelerde, kendi edimini ifa etmeyen veya ifayı teklif etmeyen tarafın, karşı taraftan ifa istemesi durumunda; karşı tarafın “önce sen ifa et” diyerek kendi edimini yerine getirmekten kaçınma hakkına **”Ödemezlik Defi”** denir.

15. Karşılıklı borç yükleyen sözleşmelerde taraflardan birinin ifa güçsüzlüğüne düşmesi halinde bu tarafın “Karşı edim güvence altına alınıncaya kadar ben de borcumu ödemem.” demesi hukuken aşağıdakilerden hangisi ile ifade edilir?

A) Kusurlu ifa imkansızlığı
B) Takas defi
C) Zamanaşımı defi
D) Ödemezlik defi
E) İfa güçsüzlüğü defi

Cevap : E) İfa güçsüzlüğü defi

Açıklama : Sözleşme kurulduktan sonra taraflardan birinin mali durumu bozulur ve edimini ifa etmesi tehlikeye girerse (aciz hali), diğer taraf kendi edimini ifa etmekten kaçınabilir ve teminat isteyebilir. Buna **”İfa Güçsüzlüğü Defi”** denir.

16. (A), gece aniden ateşlenen çocuğu (Ç)’yi doktora götürmüştür. Doktor (D), (Ç)’yi muayene etmek için (A)’dan 10.000 TL talep etmiştir. Bu durumda (A) ve (D) arasındaki sözleşmenin geçerliliği açısından aşağıdaki hukuki kurumlardan hangisi söz konusu olur?

A) Aşırı yararlanma (gabin)
B) Korkutma
C) Yanılma
D) Aldatma
E) Muvazaa

Cevap : A) Aşırı yararlanma (gabin)

Açıklama : Bir tarafın zor durumda kalmasından (çocuğun hastalığı) yararlanarak, edimler arasında açık bir orantısızlık yaratılması (normal ücretin çok üzerinde talep) **”Aşırı Yararlanma” (Gabin)** durumunu oluşturur (TBK 28).

17. (A), kullanmakta olduğu dizüstü bilgisayarı 5.000 TL’ye kendisine satabileceğini içeren bir maili (B)’ye gönderir. (B) de (A)’ya “4.500 TL’ye olursa kabul ediyorum!” şeklinde bir cevap gönderir.
Aşağıdakilerin hangisinde (A) ve (B)’nin irade beyanları sırasıyla doğru olarak gösterilmiştir?

A) Öneri – Kabul
B) Öneriye davet – Kabul
C) Öneri – Önerinin reddi ve yeni öneri
D) Öneriye davet – Öneri
E) Kabul – Öneri

Cevap : C) Öneri – Önerinin reddi ve yeni öneri

Açıklama : A’nın maili bir “Öneri”dir. B’nin cevabı ise öneriyi aynen kabul etmek değil, şartları değiştirerek (fiyatı düşürerek) verilen bir cevaptır. Bu durum hukukta **”önerinin reddi ve yeni bir öneri”** sayılır.

18. Bir elbise satın almak isteyen (A), (B)’nin mağazasına girer. O sırada mağazada bulunan tezgahtar (T)’nin kendisine gösterdiği elbiselerden birini beğenir. Satın aldığı bu elbisenin bedelini (T)’ye ödeyen (A) mağazadan ayrılır.
Buna göre, aşağıdaki bilgilerden hangisi doğrudur?

A) (T)’nin mağazada (B)’yi temsilen işlemlerde bulunabilmesi için kendisine resmi şekilde özel yetki verilmiş olması gereklidir.
B) (T), (B)’nin temsilcisi olarak hareket ettiğini bildirmemesine rağmen, (A)’nın bu hususu hal ve şartlardan anlaması gerekir ve doğrudan temsilin sonuçları meydana gelir.
C) (T), (B)’nin temsilcisi olarak hareket ettiğini bildirmemesine rağmen, (A)’nın bu hususu hal ve şartlardan anlaması gerekir ve dolaylı temsilin sonuçları meydana gelir.
D) (T)’nin (B)’yi temsilen (A) ile yaptığı hukuki işlemden doğan haklar ve borçlar (T)’ye ait olur,
E) sonradan bu hakları ve borçları (B)’ye devretmesi gerekir. (T), (B)’yi temsil iradesiyle hareket etmesine rağmen bunu (A)’ya bildirmediği için, bu işlem yalnızca (T)’yi bağlar.

Cevap : B) (T), (B)’nin temsilcisi olarak hareket ettiğini bildirmemesine rağmen, (A)’nın bu hususu hal ve şartlardan anlaması gerekir ve doğrudan temsilin sonuçları meydana gelir.

Açıklama : Temsilci olduğunu açıkça söylemese bile, hal ve şartlardan temsil ilişkisinin varlığı anlaşılıyorsa (bir mağazada tezgahtarın satış yapması gibi), **Doğrudan Temsil** hükümleri uygulanır (TBK 40). Alıcı A, T’nin mağaza sahibi B adına hareket ettiğini bilebilecek durumdadır.

19. I. (A)’nın cep telefonunu (C)’ye satması
II. (A)’nın vekil sıfatıyla ücretsiz olarak (B)’nin bir işini görmesi
III. (A)’nın cep telefonunu (B)’ye bağışlama taahhüdünde bulunması
Yukarıdakilerden hangisi/hangileri tek tarafa borç yükleyen bir sözleşmedir?

A) I ve III
B) Yalnız II
C) II ve III
D) Yalnız I
E) Yalnız III

Cevap : E) Yalnız III

Açıklama :

20. Aşağıdakilerden hangisinde kişisel (şahsi) edim söz konusu değildir?

A) Mimar (M)’nin proje çizmeyi borçlanması
B) Ressam (R)’nin portre çizmeyi borçlanması
C) Öğretmen (Ö)’nün özel ders vermeyi borçlanması
D) Usta (U)’nun duvar örmeyi borçlanması
E) (A)’nın satın aldığı 10 kg. şeker karşılığında markete satış bedelini borçlanması

Cevap : E) (A)’nın satın aldığı 10 kg. şeker karşılığında markete satış bedelini borçlanması

Açıklama : Mimar, ressam, öğretmen ve usta gibi mesleklerde borcun ifası, borçlunun kişisel becerisine ve yeteneğine bağlıdır (Şahsi Edim). Ancak **para borçları** (satış bedeli) şahsi nitelikte değildir; parayı kimin ödediği alacaklı için önemli değildir (Maddi Edim).

@lolonolo_com
siyaset bilimi ve kamu yönetimi Auzef Adalet

Borçlar Hukuku 2024-2025 Vize Soruları

siyaset bilimi ve kamu yönetimi

Editor

Editör