Yönetim Muhasebesi 2025-2026 Bütünleme Soruları

Stratejik Maliyet Yaklaşımları ve Ürün Yaşam Seyri

Modern işletmelerde maliyet yönetimi sadece üretim aşamasıyla sınırlı kalmaz. Ürün Yaşam Seyri Maliyetleme (Life Cycle Costing), bir ürünün fikir aşamasından piyasadan çekilme aşamasına kadar olan tüm süreçteki maliyetlerini ve kârlılığını izler. Bu kapsamlı değerlendirme, çevresel maliyetleri de tanımlayarak yöneticilere bütüncül bir perspektif sunar. Öte yandan, Kaizen Maliyetleme üst yönetim tarafından belirlenen kârlılık hedeflerine göre içsel iyileştirmelere odaklanırken, Hedef Maliyetleme doğrudan müşteri beklentilerini ve piyasa fiyatını merkeze alarak tasarım aşamasında maliyetleri kontrol eder.

Maliyet-Hacim-Kâr (MHK) Analizi ve Karar Verme

İşletmelerin kâra geçiş noktasını belirlemede en kritik araç MHK analizidir. Birim Katkı Payı, satış fiyatından değişken maliyetin çıkarılmasıyla bulunur ($Katkı\ Payı = Satış\ Fiyatı – Değişken\ Maliyet$). İşletmenin belirli bir hedef kâra ulaşması için gereken satış miktarı ise şu formülle hesaplanır:$$\text{Gerekli Satış Miktarı} = \frac{\text{Toplam Sabit Maliyetler} + \text{Hedeflenen Kâr}}{\text{Birim Katkı Payı}}$$Yatırım kararlarında, örneğin yeni bir makine alımı söz konusu olduğunda, fayda-maliyet analizi yapılarak nakit akışları ve tasarruflar değerlendirilir. Üretme veya satın alma (Make or Buy) kararlarında ise sadece üretim durdurulduğunda tasarruf edilebilecek “kaçınılabilir” sabit maliyetler ve değişken maliyetler dikkate alınmalıdır.

Genel Üretim Maliyetleri ve Maliyet Ayrıştırma

Genel Üretim Maliyetlerinin (GÜM) mamullere yüklenmesinde kullanılan yükleme oranları, tahmini maliyetlerin faaliyet hacmine (makine saati vb.) bölünmesiyle elde edilir. Karma maliyetlerin içindeki sabit ve değişken unsurları ayırmak için kullanılan En Yüksek ve En Düşük Noktalar Yöntemi, faaliyet hacmindeki farkın maliyetteki farka oranlanması esasına dayanır. Bu yöntemde birim değişken maliyet bulunduktan sonra toplam maliyetten düşülerek sabit maliyet tutarına ulaşılır.

Standart Maliyetleme ve Sapma Analizi

Performans denetiminde kullanılan standart maliyetleme, fiili sonuçların bütçelenen rakamlarla karşılaştırılmasını sağlar. Malzeme Fiyat Sapması, satın alınan miktar üzerinden hesaplanırken; Miktar Sapması, standart fiyat üzerinden üretimde kullanılan fiili miktar ile standart miktar arasındaki farkı ölçer. Fiili maliyetlerin standartlardan yüksek olması “olumsuz sapma”, düşük olması ise verimlilik artışını gösteren “olumlu sapma” olarak nitelendirilir.

Finansal Analiz ve Nakit Yönetimi

İşletmenin kısa vadeli borç ödeme gücünü Likidite Oranları ölçerken, varlıklarını gelir yaratmada ne kadar etkin kullandığını Varlık Devir Hızı gösterir. Nakit bütçelemesinde, kredili satışların tahsilat zamanlaması (çeyreklik dilimler gibi) nakit akış tablosunun doğruluğu için hayati önem taşır. Stok yönetiminde ise emniyet stoku (minimum seviye) talep dalgalanmalarına göre belirlenirken; stokların bozulma süresi gibi faktörler maksimum stok seviyesini sınırlar.

1. Aşağıdakilerden hangisi ürün yaşam seyri maliyet sisteminin amaçları arasında yer almaz?

A) Ürün yaşam seyri maliyet sistemi, ilgili ürünün kârlı olduğu döneminin maliyetlerini tespit eder.
B) Bir ürünün toplam maliyeti ile başlangıç ve değişim aşamalarında getireceği kârın piyasadan çekilme aşamasındaki maliyeti ne ölçüde karşıladığının belirler.
C) Ürün yaşam seyri maliyet sistemi, ürünün kârlı döneminin artık sona erip piyasadan çekilme aşamasına gelindiğinde tüm süreç içindeki maliyetleri belirler.
D) Bu sistemde maliyet konusunda kapsamlı bir değerlendirme yapar.
E) Bu sistem ürünün çevresel maliyet sonuçlarını da tanımlar.

Cevap : A) Ürün yaşam seyri maliyet sistemi, ilgili ürünün kârlı olduğu döneminin maliyetlerini tespit eder.

Açıklama : Ürün Yaşam Seyri Maliyetleme (Life Cycle Costing), bir ürünün sadece kârlı olduğu “olgunluk” dönemini değil; fikir aşamasından (Ar-Ge), tasarıma, üretime, pazarlamaya, satış sonrası hizmetlere ve nihayetinde piyasadan çekilme (hurdaya ayrılma) aşamasına kadar geçen *tüm* ömrü boyunca oluşan maliyetleri izler ve yönetir. A şıkkındaki ifade, sistemi sadece “kârlı olduğu dönemle” sınırladığı için yanlıştır. Amaç, ürünün doğumundan ölümüne kadar olan toplam maliyeti ve kârlılığı bütüncül bir yaklaşımla görmektir.

2. Pembe imalat işletmesi tek tip mamul üretip satmaktadır. İşletme imalatını yaptığı ürünleri birimini 600 liraya üretmekte, 800 liraya satmaktadır. İşletme dönem boyunca 2.000.000 lira sabit maliyete katlanmaktadır.
Buna göre; Birim mamul katkı payı aşağıdakilerden hangisidir?

A) 120 lira
B) 200 lira
C) 160 lira
D) 320 lira
E) 240 lira

Cevap : B) 200 lira

Açıklama : Katkı payı, birim satış fiyatından birim değişken maliyetin çıkarılmasıyla bulunur. Bu değer, işletmenin sabit maliyetlerini karşılamak ve kâra geçmek için her bir ürün satışından elde ettiği brüt kazancı ifade eder.
Formül: Birim Katkı Payı = Birim Satış Fiyatı – Birim Değişken Maliyet
Verilenler: Satış Fiyatı = 800 TL, Üretim Maliyeti (Değişken kabul edilir) = 600 TL.
Hesaplama: 800 – 600 = 200 TL. (Sabit maliyetler birim katkı payı hesabına dahil edilmez, toplam kâr analizinde kullanılır).

3. Mil İşletmesi’nin 400.000 makine saati için ortaya çıkmasını beklediği tahmini genel üretim maliyeti 6.000.000 TL’ dir. Bu tutarın 1.200.000 TL’ lik kısmını değişken genel üretim maliyetleri, 4.800.000 TL’ lik kısmını sabit genel üretim maliyetleri oluşturmaktadır.
Mil İşletmesi için sabit genel üretim maliyeti yükleme oranı aşağıdakilerden hangisidir?

A) 12 TL/ms
B) 20 TL/ms
C) 4 TL/ms
D) 8 TL/ms
E) 10 TL/ms

Cevap : A) 12 TL/ms

Açıklama : Genel Üretim Maliyeti (GÜM) yükleme oranı, toplam tahmini GÜM tutarının, tahmini faaliyet hacmine (burada makine saati) bölünmesiyle bulunur. Soru özel olarak “Sabit GÜM Yükleme Oranı”nı sormaktadır.
Formül: Sabit GÜM Yükleme Oranı = Toplam Sabit GÜM / Toplam Makine Saati
Verilenler: Toplam Sabit GÜM = 4.800.000 TL, Makine Saati = 400.000 ms.
Hesaplama: 4.800.000 / 400.000 = 12 TL/ms.
(Not: Eğer toplam yükleme oranı sorulsaydı 6.000.000 / 400.000 = 15 TL olurdu).

4. Tek bir mamul üretimi yapan bir imalat işletmesinin güncel dönem bilgileri aşağıdaki gibidir:

İşletmenin mamul maliyetinin belirlenmesinde değişken maliyet yöntemi kullanması durumunda toplam dönem maliyeti aşağıdakilerden hangisidir?

A) 100.000 TL
B) 92.400 TL
C) 277.200 TL
D) 369.600 TL
E) 268.800 TL

Cevap : D) 369.600 TL

Açıklama :

5. Karşıyaka işletmesinin 31.12.2018 ve 31.12.2019 tarihli karşılaştırmalı bilançoları ve 2019 yılı gelir tablosu aşağıdaki gibidir. İşletmede 2019 yılında hiçbir demirbaş satılmamıştır. İşletmede oluşan faiz giderleri için ödemeler finansman faaliyetlerinden nakit akışları olarak değerlendirilecektir.

Karşıyaka İşletmesinin 2019 yılında finansman faaliyetlerinden nakit akışı nedir?

A) 8.960 lira
B) 10.560 lira
C) 7.440 lira
D) 11.280 lira
E) 15.680 lira

Cevap : B) 10.560 lira

Açıklama :

6. Minerva işletmesi halihazırda üretimde kullanılan makinalardan biri yerine daha yüksek verimli başka bir makina satın almayı düşünmektedir. İlgili veriler aşağıdaki gibidir:

Yeni makinanın alınması durumunda işletmenin sağlayacağı net avantaj aşağıdakilerden hangisidir?

A) 736.000 TL
B) 544.000 TL
C) 496.000 TL
D) 240.000 TL
E) 480.000 TL

Cevap : A) 736.000 TL

Açıklama :

7. Yakut işletmesinin 6 aylık verileri aşağıdaki gibidir:

En yüksek ve en düşük noktalar yönteminin kullanıldığı varsayıldığında, toplam sabit maliyet aşağıdakilerden hangisidir?

A) 17.400 lira
B) 18.000 lira
C) 15.000 lira
D) 16.200 lira
E) 16.800 lira

Cevap : C) 15.000 lira

Açıklama : En Yüksek ve En Düşük Noktalar Yöntemi (High-Low Method) adımları:
1. En yüksek ve en düşük faaliyet hacmini (makine saati) belirle.
En Yüksek: Kasım (4.000 saat, 87.000 TL)
En Düşük: Eylül (3.000 saat, 69.000 TL)
2. Değişken Maliyet Oranını (Birim Değişken Maliyet) bul.
Fark Maliyet / Fark Miktar = (87.000 – 69.000) / (4.000 – 3.000) = 18.000 / 1.000 = 18 TL/saat.
3. Toplam Sabit Maliyeti bul (Yüksek veya düşük noktayı kullan).
Toplam Maliyet = Sabit Maliyet + (Birim Değişken x Miktar)
87.000 = Sabit + (18 x 4.000)
87.000 = Sabit + 72.000
Sabit = 87.000 – 72.000 = 15.000 TL.

8. Aşağıda yer alan oranlardan hangisi işletmenin kısa vadeli borçlarını ve beklenmeyen nakit ihtiyaçlarını karşılayabilme becerisini ölçmek için kullanılan orandır?

A) Etkinlik
B) Verimlilik
C) Likidite
D) Borç ödeme
E) Kârlılık

Cevap : C) Likidite

Açıklama : İşletmenin vadesi gelen kısa vadeli borçlarını ödeyebilme gücünü, nakit pozisyonunu ve dönen varlıklarının borçları karşılama yeteneğini ölçen oranlara **Likidite Oranları** denir (Cari Oran, Asit-Test Oranı, Nakit Oran). Bu oranlar, işletmenin “akışkanlığını” ve finansal ödeme gücünü gösterir.

9. Karşıyaka İşletmesinin 2023 yılı Gelir Tablosu

Karşıyaka İşletmesinin 2023 yılına ait gelir tablosu yukarıdaki gibidir. İşletmede 2023 yılında hiçbir demirbaş satılmamıştır. İşletmede oluşan faiz giderleri için ödemeler finansman faaliyetlerinden nakit akışları olarak değerlendirilmektedir. Karşıyaka İşletmesinin 2023 yılında faaliyet giderleri için yapmış olduğu ödeme ne kadardır?

A) 5.680 lira
B) 3.680 lira
C) 5.200 lira
D) 3.200 lira
E) 4.000 lira

Cevap : D) 3.200 lira

Açıklama : Nakit Akış Tablosu hazırlanırken “Faaliyet Giderleri için yapılan ödemeler” hesaplanırken, gelir tablosundaki giderlerden nakit çıkışı gerektirmeyenler (amortisman) düşülür ve tahakkuk/ödeme farkları (borçlardaki değişim) dikkate alınır.
Soruda bilanço değişimi verilmediği için sadece Gelir Tablosuna bakılır.
Gelir tablosunda “Faaliyet Giderleri” başlığı altında genellikle “Amortisman Dışı Giderler” ve “Amortisman” yer alır.
Amortisman (2.480) nakit çıkışı değildir.
Faiz (720) finansman gideridir (soruda finansman akışı sayılacağı belirtilmiş).
Geriye kalan **”Amortisman Dışı Gider”** kalemi olan **3.200 TL**, faaliyetler için yapılan nakit ödemeyi temsil eder (Verilen bilgi sınırlılığında).

10. Karnak işletmesi tek bir mamulün üretimini gerçekleştiren küçük bir işletmedir. Değişken genel üretim maliyeti mamullere direkt işçilik saati temel alınarak yüklenmektedir. İşletmenin bir birim mamul için oluşturmuş olduğu standart maliyetler aşağıdaki gibidir:
Direkt ilk Madde ve Malzeme: 48 gr × 4 lira/gr…..192 lira
Nisan ayı içerisinde işletme tarafından 1.500 birim mamul üretilmiş ve üretime ilişkin fiili maliyetler aşağıdaki gibi gerçekleşmiştir:
Direkt ilk Madde ve Malzeme Alışları 72.000 gr × 4.8 lira/gr 345.600 lira
Üretimde kullanılan direkt ilk madde ve malzeme 70.000 gr
Yukarıdaki bilgilere göre Karnak işletmesinin Nisan ayına ilişkin direkt ilk madde ve malzeme fiyat sapması nedir?

A) 57.600 lira olumlu
B) 22.400 lira olumlu
C) 57.600 lira olumsuz
D) 44.800 lira olumsuz
E) 44.800 lira olumlu

Cevap : C) 57.600 lira olumsuz

Açıklama : Malzeme Fiyat Sapması, malzemenin standart fiyattan daha pahalıya veya ucuza alınmasından kaynaklanan farktır. Fiyat sapması genellikle “satın alınan miktar” üzerinden hesaplanır.
Formül: Fiyat Sapması = (Standart Fiyat – Fiili Fiyat) x Satın Alınan Miktar
Verilenler:
Standart Fiyat (SP) = 4 TL/gr
Fiili Fiyat (AP) = 4.8 TL/gr
Satın Alınan Miktar (AQ_purchased) = 72.000 gr
Hesaplama: (4 – 4.8) x 72.000 = -0.8 x 72.000 = -57.600 TL.
Sonuç negatif çıktığı için (fiili fiyat standarttan yüksek olduğu için) sapma **Olumsuz**dur.

11. Knidos işletmesi yılın ikinci çeyreğinde satışları maksimum seviyeye ulaşan mevsimsel bir ürün üretip satmaktadır. Aşağıda işletmenin gelecek yıla ilişkin bilgileri yer almaktadır. İşletme birimini 25 liradan sattığı tek bir ürün üretmektedir. Gelecek 4 çeyreğe ilişkin bütçelenmiş satış bilgileri aşağıdaki gibidir. Tüm satışlar kredilidir. Satışların yüzde 60’ı satışın gerçekleştiği çeyrekte, kalan yüzde 40’ı ise takip eden çeyrekte tahsil edilmektedir. 2. Yılın başında işletmenin alacakları 875.000 lira olup birinci çeyrekte tahsil edilecektir.

İşletmenin 5. faaliyet yılının 2. çeyreğindeki toplam nakit tahsilatı aşağıdakilerden hangisidir?

A) 16.875.000 lira
B) 35.625.000 lira
C) 20.937.500 lira
D) 24.375.000 lira
E) 28.125.000 lira

Cevap : B) 35.625.000 lira

Açıklama : 2. Çeyrekteki nakit girişleri iki kaynaktan gelir:
1. Kaynak: 2. Çeyrek satışlarının yüzde 60’ı.
2. Çeyrek Satış Tutarı = 1.875.000 adet x 25 TL = 46.875.000 TL.
Tahsilat (Cari) = 46.875.000 x yüzde 60 = 28.125.000 TL.
2. Kaynak: 1. Çeyrek satışlarının (önceki dönem) yüzde 40’ı.
1. Çeyrek Satış Tutarı = 750.000 adet x 25 TL = 18.750.000 TL.
Tahsilat (Geçmiş) = 18.750.000 x yüzde 40 = 7.500.000 TL.
Toplam 2. Çeyrek Tahsilatı = 28.125.000 + 7.500.000 = 35.625.000 TL.

12. Aşağıdakilerden hangisi dönem maliyeti olarak sınıflandırılamaz?

A) Reklam harcamaları
B) Satış ekibinin ulaşım maliyeti
C) Yöneticilere ait sağlık sigortası ödemeleri
D) Yönetici aracının amortismanı
E) Direkt işçilik

Cevap : E) Direkt işçilik

Açıklama : Maliyet muhasebesinde maliyetler “Ürün Maliyeti” ve “Dönem Maliyeti” olarak ikiye ayrılır.
Ürün Maliyetleri: Üretimle doğrudan ilgili olan ve stok maliyetine eklenen giderlerdir (Direkt İlk Madde, Direkt İşçilik, Genel Üretim Giderleri).
Dönem Maliyetleri: Üretimle doğrudan ilgisi olmayan, gerçekleştiği dönemde doğrudan gider yazılan harcamalardır (Pazarlama, Satış, Dağıtım, Genel Yönetim giderleri).
**Direkt İşçilik (E)**, bir ürün maliyetidir. Diğer şıklar (Reklam, Satış ekibi, Yönetici giderleri) ise dönem maliyetidir.

13. “……, üst yönetim tarafından işletme içinde belirlenen kârlılık hedeflerine göre yönlendirilirken ….. müşteri beklentilerini dikkate alır.”
Aşağıdakilerden hangisi yukarıda yer alan boşlukları sırasıyla en uygun şekilde tamamlar?

A) Hedef maliyetleme kalite maliyetleme
B) Kaizen maliyetleme – hedef maliyetleme
C) Kaizen maliyetleme – kalite maliyetleme
D) Kalite maliyetleme – kaizen maliyetleme
E) Hedef maliyetleme kaizen maliyetleme

Cevap : B) Kaizen maliyetleme – hedef maliyetleme

Açıklama :

14. Ortaca İşletmesi, üretmekte olduğu yedek parça ile ilgili başka bir üreticiden teklif almış ve bu teklifi kabul edip etmeme konusunda kararsızlığa düşmüştür.

Yukarıdaki bilgiler doğrultusunda, işletmenin 20.000 birim yedek parça için teklifi kabul etmesi durumunda net kazanç/kaybı ne olacaktır?

A) 80.000 lira kazanç
B) 160.000 lira kazanç
C) 80.000 lira kayıp
D) 120.000 kazanç
E) 160.000 lira kayıp

Cevap : E) 160.000 lira kayıp

Açıklama : “Üretme veya Satın Alma” (Make or Buy) kararlarında, sadece **ilgili maliyetler** (değişken maliyetler ve kaçınılabilir sabit maliyetler) dikkate alınır. Kaçınılmaz (ortak) sabit maliyetler karar almada etkisizdir.
Üretmenin İlgili Maliyeti:
DİMM (8) + Dİ (64) + Değ. GÜM (32) + Sabit-Direkt GÜM (16, çünkü üretim durursa bu direkt maliyetten tasarruf edilir) = **120 TL**.
(Not: Sabit-Ortak GÜM (24) üretim yapılsa da yapılmasa da fabrika kirası gibi devam edeceği için maliyet hesabına katılmaz).
Satın Almanın Maliyeti: **128 TL**.
Karşılaştırma: Üretmek (120 TL) < Satın Almak (128 TL).
Her birimde 8 TL zarar (kayıp) oluşur.
Toplam Kayıp: 20.000 birim x 8 TL = 160.000 TL Kayıp.
Teklifi kabul etmek (satın almak) işletmeyi zarara uğratır.

15. Siyah işletmesi üretiminde kullanmak üzere yeni teknoloji bir makina alıp almamaya karar vermeye çalışmaktadır. Yeni makineyi alması durumunda yeni yatırımın toplam maliyeti 15.000.000 lira olacak ve işletmenin 45.000.000 lira olan yıllık sabit maliyetleri 4.600.000 lira artacak ancak birim değişken maliyeti 2.200 liradan 1.800 liraya düşecektir. 2.500 lira olan birim satış fiyatında ve 1.000.000 adet yıllık satış hacminde yakın zamanda değişiklik beklenmemektedir. İşletmenin tamamen özkaynakları ile finanse edeceği bu yatırım için öngörmüş olduğu minimum yatırım kârlılığı yüzde 50 olarak belirlenmiştir. İşletmenin yatırımı yapma kararı alması durumunda, gelecek yıl 20.400.000 lira kâr edebilmesi için kaç birim mal satması gerekmektedir?

A) 100.000 adet
B) 75.000 adet
C) 22.750 adet
D) 77.000 adet
E) 77.250 adet

Cevap : A) 100.000 adet

Açıklama : Hedeflenen kâra ulaşmak için gereken satış miktarını bulmak için Başabaş Analizi formülü kullanılır.
Formül: Gerekli Satış Miktarı = (Toplam Sabit Maliyet + Hedeflenen Kâr) / Birim Katkı Payı
Verilenler:
Eski Sabit Maliyet: 45.000.000 TL
Yeni Sabit Maliyet Artışı: +4.600.000 TL
Toplam Yeni Sabit Maliyet: 49.600.000 TL.
Hedeflenen Kâr: 20.400.000 TL.
Birim Satış Fiyatı: 2.500 TL.
Yeni Birim Değişken Maliyet: 1.800 TL.
Birim Katkı Payı = 2.500 – 1.800 = 700 TL.
Hesaplama:
Gerekli Satış = (49.600.000 + 20.400.000) / 700
Gerekli Satış = 70.000.000 / 700
Gerekli Satış = 100.000 adet.

16. Bir birim stokun bir dönem boyunca elde tutulmasının yol açtığı maliyet aşağıdaki kavramlardan hangisi ile ifade edilmektedir?

A) Güvenlik stoku
B) Kritik nokta
C) Kayıtsızlık noktası
D) Ekonomik sipariş miktarı
E) Stok bulundurma maliyeti

Cevap : E) Stok bulundurma maliyeti

Açıklama : Stok yönetimi literatüründe, satın alınan malzemenin depoya girdiği andan üretime verilene kadar geçen sürede oluşan (depo kirası, sigorta, bozulma riski, bağlanan sermayenin faizi vb.) maliyetlere **Stok Bulundurma Maliyeti** (Carrying Cost / Holding Cost) denir. Bu kavram, stoktaki birim malın zaman içinde yarattığı yükü ifade eder.

17. İnci işletmesi, tek bir mamulün üretimini gerçekleştiren küçük bir işletmedir. Değişken genel üretim maliyeti, mamullere direkt işçilik saati temel alınarak yüklenmektedir. İşletmenin bir birim mamul için oluşturmuş olduğu standart maliyetler aşağıdaki gibidir:

İnci İşletmesinin Ağustos ayına ilişkin doğrudan ilk madde ve malzeme miktar sapması nedir?

A) 1.000 lira olumlu
B) 800 lira olumsuz
C) 800 lira olumlu
D) 960 lira olumsuz
E) 960 lira olumlu

Cevap : C) 800 lira olumlu

Açıklama : Miktar sapması, üretime giren fiili miktarın, o üretim için öngörülen standart miktardan farkını ölçer.
Formül: Miktar Sapması = (Standart Miktar – Fiili Kullanılan Miktar) x Standart Fiyat
1. Standart Miktar (SQ): Üretilen birim başına 24 g öngörülmüş.
Toplam Standart Miktar = 1.200 birim x 24 g = 28.800 g.
2. Fiili Kullanılan Miktar (AQ_used): 28.000 g.
3. Standart Fiyat (SP): 1 TL/g.
Hesaplama: (28.800 – 28.000) x 1 = 800 x 1 = 800 TL.
Yorum: Olması gerekenden (28.800) daha az malzeme (28.000) kullanılarak üretim tamamlandığı için tasarruf sağlanmıştır. Bu nedenle sapma **Olumludur**.

18. “…… işletmenin satışlarını gerçekleştirebilmek için varlıklarını ne kadar etkin olarak kullandıklarını ölçmek amacı ile kullanılan bir orandır.”
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?

A) Faiz karşılama oranı
B) Varlık kazanç oranı
C) Hisse başına kazanç
D) Varlık devir hızı
E) Fiyat kazanç oranı

Cevap : D) Varlık devir hızı

Açıklama : Finansal analiz oranlarından Faaliyet Oranları (veya Verimlilik Oranları) grubunda yer alan **Varlık Devir Hızı** (Asset Turnover), işletmenin sahip olduğu varlıkları satış (gelir) yaratmada ne kadar başarılı kullandığını gösterir.
Formülü: Net Satışlar / Toplam Varlıklar şeklindedir. Tanımdaki “satışları gerçekleştirmek için varlıkların etkin kullanımı” ifadesi doğrudan bu oranın tanımıdır.

19. Erenköy İşletmesinin 200.000 makine saati için ortaya çıkmasını beklediği tahmini genel üretim maliyeti 3.000.000 liradır. Bu tutarın 600.000 liralık kısmını değişken genel üretim maliyetleri, 2.400.000 liralık kısmını sabit genel üretim maliyetleri oluşturmaktadır.
Erenköy işletmesi için sabit genel üretim maliyeti yükleme oranı aşağıdakilerden hangisidir?

A) 6 lira/ms
B) 3 lira/ms
C) 9 lira/ms
D) 12 lira/ms
E) 15 lira/ms

Cevap : D) 12 lira/ms

Açıklama : 3. sorudaki mantığın aynısıdır. Sabit yükleme oranı sorulmaktadır.
Formül: Sabit GÜM Yükleme Oranı = Toplam Sabit GÜM / Tahmini Faaliyet Hacmi (Makine Saati)
Verilenler: Toplam Sabit GÜM = 2.400.000 TL, Makine Saati = 200.000 ms.
Hesaplama: 2.400.000 / 200.000 = 12 TL/ms.
(Toplam oran sorulsaydı 3.000.000/200.000=15 TL olurdu, Değişken sorulsaydı 600.000/200.000=3 TL olurdu).

20. Aşağıda yer alan stoklarla ilgili unsurlardan hangisi bir işletmede stokların minimum seviyesini belirleyen etkenler arasında yer almamaktadır?

A) Alış, üretim veya satış hacimlerinde dalgalanma olup olmadığı
B) İşletmenin stoklarını tedarikçisinden sipariş verdiği andan itibaren ne kadar süre içerisinde edinebildiği
C) Satışların beklenen düzeyi
D) Alış ve üretim partilerinin asgari büyüklüğe sahip olması zorunluluğu
E) Stok kaleminin özelliklerini yitirmeden saklanabileceği süre

Cevap : E) Stok kaleminin özelliklerini yitirmeden saklanabileceği süre

Açıklama : Stokların **minimum seviyesi** (emniyet stoku), stoksuz kalma riskine karşı belirlenen alt sınırdır. Bu seviyeyi belirlerken; talepteki dalgalanmalar (A), tedarik süresi (termin süresi – B), beklenen satış hızı (C) ve sipariş miktarı kısıtları (D) kritik rol oynar. Çünkü bu faktörler “stok biterse ne olur?” veya “ne kadar çabuk yerine koyabilirim?” sorularıyla ilgilidir. Ancak **”Stok kaleminin özelliklerini yitirmeden saklanabileceği süre”** (E), minimum seviyeyi değil, stokların **maksimum seviyesini** belirleyen bir faktördür. Çabuk bozulan bir maldan çok fazla stok yapamazsınız, bu üst sınırı sınırlar, alt sınırı değil.