Tarih Felsefesi 2022-2023 Bütünleme Soruları

Tarih Felsefesi ve Tarihçilikte Eleştirel Yaklaşımlar

Giriş

Tarih, insanlığın geçmişini, bugününü ve geleceğini şekillendiren, bireylerin ve toplumların hafızasında derin izler bırakan dinamik bir bilim dalıdır. Bu makalede, tarih felsefesi ve tarihçiliğin temel prensipleri, eleştirel yaklaşımlar ve tarihçilikte kullanılan metodolojiler üzerine odaklanılacaktır. Açıköğretim fakültesi öğrencileri için hazırlanan bu içerik, tarih biliminin çeşitli yönlerini anlama ve akademik sınavlarda başarılı olma konusunda kılavuzluk edecek bilgiler sunmayı amaçlamaktadır.

Tarih Felsefesi ve Tarihçiliğin Temelleri

Tarih felsefesi, tarihin doğası, amacı ve insanlık için önemi üzerine düşünür. Tarih metafiziğinde “gaye”, bireylerin ve toplumların zaman içinde ulaşmaya çalıştıkları, genellikle bütün insanlığın yöneldiği hedefleri ifade eder. Bu bağlamda, tarihçilik, geçmişi sistematik bir şekilde inceleyerek, geleceğe ışık tutma çabasıdır.

Eleştirel Yaklaşımlar ve Değerlendirme

Tarihçilikte eleştirel yaklaşım, doğruyu yanlıştan ayırmanın temel yöntemidir. Tarihçiler, kaynakları eleştirel bir gözle değerlendirerek, tarihsel olayları ve figürleri daha objektif bir perspektifle analiz ederler. Popper ve Gökberk gibi düşünürler, eleştirinin, hataları elemek ve yeni keşifler yapmak için vazgeçilmez olduğunu vurgularlar. Tarih bilincinin geliştirilmesi, bireylerin daha iyi bir gelecek planlaması için önemli bir araçtır.

Tarihçiliğin Evrimi ve Modern Yaklaşımlar

Modern tarihçilik, bilimsel ve siyasi değerlerin etkisi altında şekillenmiştir. Tarihçiler, olayların kronolojisini ve sosyal evrimi anlamlandırırken, nesnellik ve nedensellik kavramlarına başvururlar. Tarih bilgisinin temel özelliği, insanın kendisi hakkında olması ve bu bilginin, bireylerin ve toplumların kendilerini ve çevrelerini daha iyi anlamalarını sağlamasıdır.

Sonuç

Tarih felsefesi ve tarihçiliğin derinliklerine dalmak, açıköğretim fakültesi öğrencilerine, geçmişin karmaşıklığını ve zenginliğini anlama, eleştirel düşünme yeteneklerini geliştirme ve geleceğe yönelik bilinçli adımlar atma konusunda değerli bir perspektif sunar. Bu makalede ele alınan konular, tarih sınavlarına hazırlanan öğrencilere rehberlik edecek ve onları sınavlarda başarılı olmaları için gerekli bilgilerle donatacaktır. Tarih, sadece geçmişi değil, aynı zamanda geleceğimizi de şekillendirir. Bu nedenle, tarih bilgisi, sadece akademik bir gereklilik değil, aynı zamanda bireysel ve toplumsal gelişim için de temel bir araçtır.

@lolonolo_com olarak, tarih felsefesi ve tarihçiliğe dair bu kapsamlı bakış açısıyla, açıköğretim öğrencilerinin sınavlara en iyi şekilde hazırlanmalarına ve akademik başarılarını artırmalarına katkıda bulunmayı hedefliyoruz. Öğrencilerimizin bilgi ve anlayışlarını genişletmek, geleceğe daha bilinçli adımlar atmalarını sağlamak amacıyla çalışmalarımıza devam edeceğiz.

1. Tarih metafiziğinde gaye hangi anlama gelmektedir?

A) Siyasi amaçlar
B) İktisadi kalkınmışlık
C) Kişisel amaçlar
D) Toplumsal hedefler
E) Bütün insanlığın yöneldiği hedef

Cevap : E) Bütün insanlığın yöneldiği hedef

2. “Tarihçinin, tarihin yöntemi, yapısı, nesnesi ve değeri üzerine düşünmesini” isteyen düşünür aşağıdakilerden hangisidir?

A) Dilthey
B) Rotaker
C) Carr
D) Collingwood
E) Popper

Cevap : D) Collingwood

3. Modern tarihçiliği belirleyen değerler aşağıdakilerden hangisidir?

A) Ahlaki değerler
B) Bilimsel değerler
C) Felsefi değerler
D) Siyasi değerler
E) Dinî değerler

Cevap : D) Siyasi değerler

4. Akıl, sorunları çözerken aşağıdakilerden hangisine başvurmaktadır?

A) İlkeler
B) Hukuk
C) Teoriler
D) Öngörüler
E) Kültürler

Cevap : A) İlkeler

5. Tarihçiyi nitelendirmek için aşağıdakilerden hangisi kullanılmaktadır?

A) Kanun koyucu
B) Derlemeci
C) Sıralamacı
D) Yorumcu
E) Gezgin

Cevap : A) Kanun koyucu

6. Zamanın gelecek boyutu, hangi insan eyleminde belirgin olarak görülmektedir?

A) Tarih araştırmalarında
B) Düşünmede
C) Planlamada
D) Acil ihtiyaçlarını karşılamada
E) Şimdiyi geçmiş açısından yorumlarken

Cevap : C) Planlamada

7. Kilise tarihçiliği ne zaman ortaya çıkmıştır?

A) Sanayi Devrimi’nde
B) 19. yüzyılda
C) Orta Çağ’da
D) Reform sürecinde
E) Rönesans’ta

Cevap : B) 19. yüzyılda

8. Kronoloji tarihsel açıdan hangi türde bir görev üstlenmiştir?

A) Kronoloji tarihi anlamayı zorlaştırmaktadır.
B) İkna etme sanatlarından biridir.
C) Belge yetersizlikleri kronolojiyi değersizleştirmektedir.
D) Olayların zamansal haritasını sunmaktadır.
E) Farklı takvimlere göre değişen kronolojiler vardır.

Cevap : D) Olayların zamansal haritasını sunmaktadır.

9. Bodin, tarih yasasının teminatı olarak aşağıdakilerden hangisini görmüştür?

A) Papayı
B) Kralı
C) Tanrı’yı
D) Felsefeyi
E) Bilimi

Cevap : C) Tanrı’yı

10. Çağdaş Batılı uluslarda kutsallık aşağıdakilerden hangisine engel olmaktadır?

A) Bilime
B) Felsefeye
C) Kişinin özgürlüğüne
D) Teoriye
E) Siyasete

Cevap : C) Kişinin özgürlüğüne

11. Avrupa merkezcilik çerçevesinde toplumların ileri ve geri olarak ayrılma nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

A) Sömürgeciliğin kötü bir şey olduğunu düşünmüşlerdir.
B) Modernleşen Avrupalılar kendilerini ilerlemiş kabul etmişlerdir.
C) Batı dışı toplumlar kendi sorunlarını çözebilmişlerdir.
D) Avrupalılar sorun çözme becerisi geliştirememişlerdir.
E) Geleneksellikten çıkmışlardır.

Cevap : B) Modernleşen Avrupalılar kendilerini ilerlemiş kabul etmişlerdir.

12. Tarihçilikte doğruyu yanlıştan ayıran yöntem aşağıdakilerden hangisidir?

A) Eleştiri
B) Karşılaştırma
C) Tarihçinin kurgusu
D) Tarih teorisi
E) Gözlem yapma

Cevap : A) Eleştiri

13. İnsanın başlangıcını; hangi şartlarda, hangi niteliklerde ve nasıl oluştuğunu açıklayan bilgiye verilen ad aşağıdakilerden hangisidir?

A) Gaye bilgisi
B) Köken bilgisi
C) Bilimsel bilgi
D) Süreç bilgisi
E) Sosyal bilgi

Cevap : B) Köken bilgisi

14. Popper’e göre eleştiride amaç aşağıdakilerden hangisidir?

A) Hataların elenmesi ve keşif yapmak
B) Rakipleri alt etmek
C) Çürütmek
D) Büyük düşünür olduğunu göstermek
E) Kesin doğruya varmak

Cevap : A) Hataların elenmesi ve keşif yapmak

15. Gökberk’e göre tarih bilincinin yararı aşağıdakilerden hangisidir?

A) Kişisel becerileri geliştirmek
B) Siyaset yapmayı kolaylaştırmak
C) Felsefe yapmak
D) Sosyal yapıyı açıklamak
E) Daha iyi bir gelecek planlamak

Cevap : E) Daha iyi bir gelecek planlamak

16. Köprülü, sosyal bilimlerde hangi ayrıma karşı çıkmıştır?

A) Eski – Yeni
B) Matematiksel – Matematiksel olmayan
C) Statik – Dinamik
D) Kültürel – Doğal
E) Bilimsel – Bilimsel olmayan

Cevap : C) Statik – Dinamik

17. Doğa ve tarihteki ilerlemeleri açıklamak için kullanılan terim aşağıdakilerden hangisidir?

A) Nedensellik
B) Nesnellik
C) Oluş
D) Evrim
E) Gelişme

Cevap : D) Evrim

18. Tarih bilgisinin temel özelliği aşağıdakilerden hangisidir?

A) Toplum hakkında olması
B) Şimdi hakkında olması
C) Doğa hakkında olması
D) Kültür hakkında olması
E) İnsanın kendisi hakkında olması

Cevap : E) İnsanın kendisi hakkında olması

19. Nispet’in görüşlerine göre karşılaştırma için öncelikle aşağıdakilerden hangisi yapılmalıdır?

A) Başka tarihçilere danışılmalıdır.
B) Teoriler geliştirilmelidir.
C) Veriler toplanmalıdır.
D) Düşünceler sorgulanmalıdır.
E) Veriler düzenlenmelidir.

Cevap : E) Veriler düzenlenmelidir.

20. Geleneksel tarihçilikte değişme hangi anlama gelmektedir?

A) Dönüşme
B) Bozulma
C) İyileşme
D) Kutsanma
E) İlerleme

Cevap : B) Bozulma