Stratejik Yönetim 2024-2025 Bütünleme Soruları

Rekabet Stratejileri ve Maliyet Liderliği

İşletmelerin rakiplerine karşı üstünlük kurabilmesi için Michael Porter tarafından tanımlanan jenerik stratejilerden birini başarıyla uygulaması gerekir. Maliyet Liderliği, sektördeki en düşük maliyet yapısına sahip olmayı hedefler. Ancak bu strateji, sadece personel veya reklam giderlerini kısmak gibi basit bir tasarruf yöntemi değildir. Gerçek maliyet üstünlüğü, işletmenin değer zincirindeki değer yaratmayan maliyet unsuru faaliyetlerin elimine edilmesi ve süreçlerin yeniden yapılandırılması ile sağlanır. Bu strateji, rakiplerin fiyat rekabetine girmesini zorlaştırırken, pazara yeni girişleri de caydırıcı bir etki yaratır.

Pazarlama ve Dağıtım Kanalı Stratejileri

Üretici işletmelerin ürünlerini tüketiciye ulaştırma biçimleri iki temel strateji etrafında şekillenir. İtme Stratejisi (Push Strategy), pazarlama çabalarının doğrudan aracılara ve satış kanallarına (bayiler, toptancılar) yöneltilmesini ifade eder. Ticari promosyonlar, bayi toplantıları ve satış noktası malzemeleriyle aracı teşvik edilerek ürün pazarın içine “itilir”. Çekme Stratejisinde ise odak noktası nihai tüketicidir; yoğun reklam çalışmalarıyla tüketicinin ürünü bayiden talep etmesi sağlanır.

Dış Çevre Analizi ve Karar Ortamları

Stratejik planlama sürecinde dış çevre (PESTEL) analizi hayati önem taşır. Hükümetlerin çevreyi korumak adına çıkardığı somut yasalar ve kısıtlamalar Yasal Çevre kapsamında değerlendirilir. Karar alma süreçlerinde yöneticiler bilgi düzeyine göre üç farklı ortamda bulunabilirler. Eğer yönetici sorunun yapısı, alternatiflerin sonuçları ve dış etmenlerin etkileri hakkında kısıtlı bilgiye sahipse bu durum Belirsizlik (Uncertainty) olarak tanımlanır.

Kurumsal Kaynaklar ve Yetkinlikler (DNTO/VRIO)

Kaynaklara Dayalı Görüş (RBV) çerçevesinde bir kaynağın rekabet avantajı sağlayabilmesi için Değerli ve Nadir olması gerekir. Ancak bu avantajın sürdürülebilir hale gelmesi, kaynağın kolayca taklit edilemez olmasına ve işletmenin bu kaynağı kullanmak üzere organize olmasına bağlıdır. İşletmeyi rakiplerinden ayıran bu üstün becerilere Temel Yetenek (Core Competence) adı verilir. Farklı iş birimleri arasındaki teknolojik bilgi paylaşımı ve marka bilinirliğinin aktarılması ise Stratejik Uyum olarak nitelendirilir.

Portföy Analizi: BCG (BDG) Matrisi

Boston Danışma Grubu (BCG) Matrisi, işletmenin ürün veya iş birimlerini iki eksende analiz eder: Dikey eksende Pazarın Büyüme Hızı, yatay eksende ise Göreceli Pazar Payı yer alır. Bu matriste büyüme hızı yüksek ancak pazar payı düşük olan birimler Soru İşaretleri (Problem Çocuklar) olarak adlandırılır. Bu birimler doğru yatırım ile “Yıldızlara” dönüşebilir veya başarısız olup “Köpeklere” evrilebilirler.

Uluslararasılaşma ve Kurumsal Stratejiler

İşletmelerin küresel pazara açılması; ticari, finansal ve sosyokültürel riskleri de beraberinde getirir. Uluslararasılaşma sürecinde kullanılan kurumsal stratejiler; Çok Uluslu, Global, Uluslarötesi ve Uluslararası iş stratejileri olarak sınıflanır. İşletmelerin benzer amaçlarla bir araya gelip bağımsızlıklarını koruyarak iş birliği yapmalarına ise Stratejik İttifak adı verilir.

İnsan Kaynakları ve Değişim Yönetimi

Modern yönetimde İnsan Kaynakları Yönetimi, iş gücünün seçiminden geliştirilmesine ve bağlılığının sağlanmasına kadar stratejik bir rol üstlenir. Değişim süreçlerinde çalışanlar “aktif direnç” gösterebilir; sabotaj ve kışkırtma bu direncin bir parçasıyken, baskı altında yardımlaşma bir direnç değil, pasif bir uyum davranışıdır. Stratejik yönetimin nihai çıktısı ise her zaman işletmeye ortalama üzeri getiri sağlayan sürdürülebilir bir başarıdır.

1. Maliyet liderliği veya üstünlüğü hangi yol ile sağlanabilir?

A) Değer yaratan faaliyetlerde farklılaştırma çalışmalarıyla maliyetlerin artırılması sureti ile
B) Yatırım yapmamak suretiyle herhangi bir strateji uygulanmaması ile
C) İşletmede üretim, personel giderleri, yönetim giderleri, reklam giderleri gibi masrafların kısılması ile
D) Değer yaratmayan bazı maliyet unsuru faaliyetlerin elimine edilmesi ve maliyetlerin yeniden yapılandırılması ile
E) Ar-Ge çalışmalarını ve pazarlama faaliyetlerini ikiye katlayıp farklılaştırma için bütçe artırılması ile

Cevap : D) Değer yaratmayan bazı maliyet unsuru faaliyetlerin elimine edilmesi ve maliyetlerin yeniden yapılandırılması ile

Açıklama : Michael Porter’ın Jenerik Stratejilerinden biri olan “Maliyet Liderliği”, rakiplerden daha düşük maliyetle üretim yaparak rekabet avantajı sağlamayı hedefler. Ancak bu sadece “masrafları kısmak” (C şıkkı) demek değildir; çünkü kaliteden ödün vererek yapılan kesintiler müşteri kaybına yol açar. Gerçek maliyet liderliği, işletmenin değer zincirini analiz edip, müşteriye değer katmayan gereksiz süreçleri, israfları ve maliyet kalemlerini ortadan kaldırmakla (elimine etmekle) ve iş süreçlerini daha verimli hale getirecek şekilde yeniden yapılandırmakla sağlanır. Bu sayede kalite korunurken birim maliyet düşürülür.

2.”Üretici işletme, pazarlama çabalarını aracılara ve satış kanallarına yöneltir, bu çabalar talebi uyarır, aracılar da alıcılara bu malı ulaştırır. Bu tür stratejiler ticari promosyonlar olarak da bilinmektedir. Amaç aracıları ve satış kanallarını ürünü satmaya teşvik etmektir. Ticari indirimler ve armağanlar, satış noktası malzemeleri (raf, stant, poster vb.), yarışma ve çekilişler, bayi toplantıları, satış yarışmaları, fuarlar gibi faaliyetler bu strateji altında değerlendirilmektedir.”
Yukarıda tanımı verilen pazarlama stratejisi aşağıdakilerden hangisidir?

A) Çekme stratejisi
B) Marka geliştirme stratejisi
C) Marka büyütme stratejisi
D) İtme stratejisi
E) Pazarın kaymağını alma stratejisi

Cevap : D) İtme stratejisi

Açıklama : Pazarlamada dağıtım kanalı stratejileri temel olarak ikiye ayrılır: İtme (Push) ve Çekme (Pull).
İtme Stratejisi: Üreticinin, ürünü dağıtım kanalları (toptancı, perakendeci, bayi) aracılığıyla nihai tüketiciye doğru “ittiği” yöntemdir. Burada odak noktası aracıları motive etmektir; bayilere özel indirimler, satış primleri, raf düzenlemeleri gibi araçlar kullanılır. Soruda anlatılan, aracıları teşvik etmeye yönelik bu yaklaşımdır.
Çekme Stratejisi: Üreticinin doğrudan nihai tüketiciye reklam yaparak, tüketicinin ürünü bayiden talep etmesini (“çekmesini”) sağladığı yöntemdir.

3. Bir ülkedeki hükümetin, çevreyi korumak amacıyla özel (hususi) araçların trafiğe çıkışlarını sınırlandıran bir yasa çıkartıp, bu konuda kısıtlamalar getirmesi işletme için hangi çevre koşulunun altında değerlendirilmelidir?

A) Sosyokültürel Çevre
B) Yasal Çevre
C) Teknolojik Çevre
D) Politik Çevre
E) Yönetimsel Çevre

Cevap : B) Yasal Çevre

Açıklama : İşletmelerin dış çevre analizinde (PESTEL analizi), devletin koyduğu kurallar ve düzenlemeler Politik ve Yasal çevre başlıklarında incelenir. Hükümetin genel eğilimleri ve istikrarı “Politik Çevre” iken; somut kanunlar, yönetmelikler, yasaklar, vergiler ve iş hukuku kuralları “Yasal Çevre” (Legal Environment) kapsamındadır. Soruda spesifik olarak “bir yasa çıkartılması” ve yasal kısıtlamalardan bahsedildiği için bu durum yasal çevrenin konusudur.

4. -Yönetici, sorunun yapısı, ne zaman ve nasıl çözülmesi gerektiği ya da çözmek için herhangi bir girişimin gerekip gerekmediği konusunda kesin bir bilgiye sahip değildir.
-Yönetici, çözüme ulaşmak için kullanılacak yöntemler ve alternatif yollar hakkında bilgili, tecrübeli değildir veya bilgisi, tecrübesi kısıtlıdır.
-Yönetici, seçilecek alternatiflerin sonuçları ve dış etmenlerin bu alternatif yollar üzerindeki etkileri hakkındaki bilgi kısıtlıdır.
Bir yönetici yukarıda verilen sıralanmış sorunları yaşıyorsa bu yönetici………. durumundadır.
Yukarıda verilen boşluğa aşağıdaki seçeneklerden hangisi getirilmelidir?

A) rekabet denkliği
B) kalitesizlik maliyeti
C) belirsizlik
D) işletme körlüğü
E) entropi

Cevap : C) belirsizlik

Açıklama : Karar alma ortamları genellikle Belirlilik, Risk ve Belirsizlik olarak sınıflandırılır.
Belirlilik: Sonuçların kesin bilindiği durumdur.
Risk: Sonuçların olasılıklarının bilindiği durumdur.
Belirsizlik (Uncertainty): Yöneticinin elinde yeterli bilgi olmadığı, alternatiflerin sonuçlarını öngöremediği, hangi yöntemi kullanacağını bilemediği ve olasılıkları dahi hesaplayamadığı durumdur. Soruda tarif edilen “bilgi eksikliği, tecrübe kısıtlılığı ve sonuçların öngörülememesi” tam olarak belirsizlik ortamını ifade eder.

5. En az iki ya da daha fazla işletmenin “geliştirmek, üretmek, satmak vb.” amaçlarla bir araya gelerek iş birliği yapmalarına ….. adı verilmektedir.
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?

A) stratejik üstünlük
B) stratejik ittifak
C) stratejik karşılık
D) stratejik kapışma
E) stratejik uyum

Cevap : B) stratejik ittifak

Açıklama : Stratejik İttifak (Strategic Alliance); iki veya daha fazla bağımsız işletmenin, belirli bir projeyi gerçekleştirmek, teknoloji geliştirmek, yeni pazarlara girmek veya kaynaklarını paylaşmak amacıyla, kendi bağımsızlıklarını koruyarak kurdukları iş birliği anlaşmalarıdır. Bu ortaklıklar; ortak girişim (Joint Venture), lisanslama veya uzun süreli tedarik anlaşmaları şeklinde olabilir.

6. Değişimin kabulü her zaman kolay değildir. Değişim kabul edilmediğinde ise değişime direnç söz konusu olacaktır. Birey değişime karşı birçok tutum içerisine girebilir ve bu tutumlardan biri de “aktif direnç” şeklindedir.
Aşağıdakilerden hangisi bu tutumu sergileyen birisinin davranışı olamaz?

A) Bozma
B) Sabote etme
C) Bilerek yanlış yapma
D) İşten ayrılma ve kışkırtma
E) Yönetimin baskısı altında yardımlaşma

Cevap : E) Yönetimin baskısı altında yardımlaşma

Açıklama : Değişime direnç “Aktif” ve “Pasif” olarak ikiye ayrılır.
– Aktif Direnç: Değişimi engellemek için kasıtlı ve saldırgan eylemler yapmaktır. Sabotaj, işi yavaşlatma, bilerek hata yapma, kışkırtma, protesto etme gibi davranışlardır.
– Pasif Direnç: Sessiz kalma, görmezden gelme, öğrenmeyi reddetme gibi davranışlardır.
“Yönetimin baskısı altında yardımlaşma” (veya uyum sağlama) ise bir direnç değil, isteksiz de olsa bir kabullenme/itaat davranışıdır. Bu kişi değişime direnmekten vazgeçmiş veya boyun eğmiştir.

7. BDG matrisinde, işletmenin göreceli pazar payı düşük olduğu halde hızla büyüyen sektörlerde faaliyet gösteren şirketler “…..” olarak adlandırılmaktadırlar.
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?

A) yıldızlar
B) soru işaretleri
C) sağmal inekler
D) nakit yaratıcılar
E) köpekler

Cevap : B) soru işaretleri

Açıklama : Boston Danışma Grubu (BCG) Matrisi, işletmeleri Pazar Büyüme Hızı ve Pazar Payına göre 4 gruba ayırır:
1. Yıldızlar: Yüksek büyüme, Yüksek pazar payı.
2. Sağmal İnekler: Düşük büyüme, Yüksek pazar payı (Nakit deposu).
3. Soru İşaretleri (Problem Çocuklar): Yüksek büyüme hızı olan bir sektördedirler ancak işletmenin pazar payı Düşüktür. Gelecekleri belirsizdir; yatırım yapılırsa yıldıza dönüşebilir, yapılmazsa silinebilirler.
4. Köpekler: Düşük büyüme, Düşük pazar payı.

8. Temel yetenekler ve DNTO çerçevesi kapsamında, aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

A) İyi faydalanılmak üzere organize edilememiş değerli bir kaynak veya yetenek, her şekilde rekabet avantajı sağlayacaktır.
B) Değerli ancak nadir olmayan kaynaklar sürdürülebilir rekabet avantajı sağlarlar.
C) Değerli olsun ya da olmasın bir yeteneğin veya kaynağın rekabet avantajı sağlaması taklit edilebilirliği ile ilişkilidir.
D) Değerli ve nadir olan yetenek ve kaynaklar rekabet avantajı sağlarlar.
E) Taklit edilmesi zor yetenek ve kaynakların işletmelere rekabet avantajı sağlaması zordur.

Cevap : D) Değerli ve nadir olan yetenek ve kaynaklar rekabet avantajı sağlarlar.

Açıklama : Kaynaklara Dayalı Görüş (RBV) ve VRIO (Türkçe: DNTO – Değerli, Nadir, Taklit Edilemez, Organize Olmuş) analizine göre:
– Bir kaynak Değerli (Değer yaratan) ve Nadir (Rakiplerde olmayan) ise, işletmeye en azından geçici bir rekabet avantajı sağlar.
– Eğer bu kaynak aynı zamanda Taklit Edilemez ise ve işletme bunu kullanmak için Organize olmuşsa, bu avantaj “Sürdürülebilir Rekabet Avantajı”na dönüşür.
– Değerli ama nadir olmayan kaynaklar (B şıkkı) sadece “Rekabet Eşitliği” sağlar (herkeste var).
– Organize olunamamış kaynaklar (A şıkkı) potansiyeli kullanamadığı için avantaj sağlamaz (Kullanılmayan avantaj).

9. Aşağıdakilerden hangisi uygun biçimde uygulamaya koyulan bir maliyet liderliği stratejisinin işletmeye yaratmış olduğu avantajlardan biri değildir?

A) Rakiplerin fiyat rekabetine girmelerini kolaylaştırır.
B) Pazara yeni giren firmaların tehdidini azaltır.
C) Fiyat esnekliği avantajı sağlar.
D) Müşterileri rakip haline gelme ihtimalini azaltır.
E) Ortalamanın üzeri getiri sağlar.

Cevap : A) Rakiplerin fiyat rekabetine girmelerini kolaylaştırır.

Açıklama : Maliyet liderliği stratejisinde işletme sektördeki en düşük maliyet yapısına sahiptir. Bu durum, işletmeye fiyatları düşürme gücü verir. Rakipler bu düşük fiyatla baş edemeyecekleri için, maliyet lideri olan firmayla “fiyat rekabetine girmekten kaçınırlar”. Yani maliyet liderliği, rakiplerin fiyat rekabetine girmesini kolaylaştırmaz, aksine zorlaştırır ve caydırır. Diğer şıklar (B, C, D, E) maliyet liderliğinin sağladığı gerçek avantajlardır.

10. Boston Danışma Grubu (BDG) matrisinde dikey ve yatay eksenlerin isimleri sırasıyla aşağıdakilerden hangisidir?

A) Sektörün çekicilik derecesi / Göreceli pazar payı
B) İşletmenin sektördeki pazar payı / Sektörün çekicilik derecesi
C) Göreceli pazar payı / Sektörün büyüme hızı
D) Sektörün büyüme hızı / İşletmenin sektördeki pazar payı
E) Sektörün büyüme hızı / Göreceli pazar payı

Cevap : E) Sektörün büyüme hızı / Göreceli pazar payı

Açıklama : BCG (Boston Consulting Group) portföy analizi matrisinde:
– Dikey Eksen (Y ekseni): Pazarın (Sektörün) Büyüme Hızını gösterir (Pazarın çekiciliğini temsil eder).
– Yatay Eksen (X ekseni): İşletmenin Göreceli Pazar Payını gösterir (İşletmenin rekabet gücünü temsil eder).
Bu iki boyutun kesişimiyle Yıldızlar, İnekler, Soru İşaretleri ve Köpekler alanları oluşur.

11. …, işletmenin değer zincirindeki bir ya da birkaç aktivitesinin firsat sunacak şekilde benzeştirilmesi durumuna denmektedir ve belli koşullara bağlıdır. Bunlar;
• Rekabete kaynak yaratacak şekilde ekspertiz ve teknolojik bilginin iş birimleri arasında aktarılması ve paylaşılması
• Genel değer zinciri aktivitelerinin birleştirilerek düşük maliyet avantajının sağlanabilmesi
• Mevcut marka adı bilinirliğinden faydalanılması ve bu bilinirliğin yeni iş birimleri için kullanılması
• Esas işin kaynak ve yeteneklerini, yeni iş için rekabet avantajı yaratacak biçimde düzenlenmesi
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?

A) Stratejik Entegrasyon
B) Stratejik Analiz
C) Stratejik Birleşme
D) Stratejik Ortaklık
E) Stratejik Uyum

Cevap : E) Stratejik Uyum

Açıklama : Stratejik Uyum (Strategic Fit), bir işletmenin farklı iş birimleri veya faaliyetleri arasındaki sinerjiyi ifade eder. Eğer bir işletme, bir alandaki yetkinliğini (teknoloji, marka, dağıtım ağı vb.) başka bir iş alanına aktarabiliyorsa ve bu sayede maliyetleri düşürüp verimliliği artırıyorsa, bu iş birimleri arasında “stratejik uyum” vardır. Bu kavram, çeşitlendirme stratejilerinin başarısında kilit rol oynar.

12. ….. “Hedefleri ya da kaynakların dağıtımına ilişkin tercihleri farklı olan, ancak etkileşim içinde bulunmaları gereken, birden çok sayıda kişiyi kapsayan bir durum” şeklinde tanımlanabilir.
Yukarıdaki boşluğa aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?

A) Entropi
B) Beyin Fırtınası Grubu
C) Negantropi (Negatif Entropi)
D) Karar Ortamında Çatışma
E) T-grup

Cevap : D) Karar Ortamında Çatışma

Açıklama : Çatışma (Conflict), en genel tanımıyla; hedefleri, değerleri veya çıkarları uyuşmayan iki veya daha fazla tarafın etkileşim halindeyken yaşadığı anlaşmazlık durumudur. Karar ortamında, kaynakların kısıtlı olması ve tarafların bu kaynaklar üzerindeki farklı tercihleri, kaçınılmaz olarak bir çatışma durumu yaratır. Entropi sistemin bozulması, T-grup ise bir eğitim yöntemidir.

13. Ortak pazar anlaşmaları, gümrük birliği uygulamaları, kotalar veya ambargolar, uluslararası pazar birlikleri işletmenin ….. çevresini oluşturan unsurlardır.
Yukarıdaki boşluğa aşağıdaki ifadelerden hangisinin gelmesi uygundur?

A) hukuki
B) uluslararası
C) politik
D) demografik
E) ekonomik

Cevap : B) uluslararası

Açıklama : İşletmenin dış çevresi analiz edilirken; gümrük birlikleri (AB gibi), ticaret kotaları, ambargolar, küresel ticaret anlaşmaları ve uluslararası pazar dinamikleri “Uluslararası Çevre” faktörleri olarak değerlendirilir. Bu faktörler, işletmenin sınır ötesi operasyonlarını ve küresel rekabet koşullarını belirler. (Bu unsurların politik ve ekonomik boyutları olsa da, “ortak pazar” ve “gümrük birliği” kavramları doğrudan uluslararası ilişkiler düzlemindedir).

14. ….. yönetimi, işletmelerde işgücünün seçilmesi, iş birimlerine yerleştirilmesi, eğitimi, geliştirilmesi, etkili ve verimli olanların çalışmalarının devamının sağlanması ile yükümlüdür. Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?

A) Personel
B) Takım
C) İnsan kaynakları
D) Performans
E) Değişim

Cevap : C) İnsan kaynakları

Açıklama : Geleneksel “Personel Yönetimi” kavramı daha çok bordro, özlük işleri ve yasal prosedürlerle ilgilenirken; “İnsan Kaynakları Yönetimi” (İKY); işe alım, eğitim, kariyer planlama, performans değerleme ve yetenek yönetimi gibi süreçleri kapsayan, insanı stratejik bir kaynak olarak gören modern yönetim disiplinidir. Tanımda verilen fonksiyonlar (seçme, yerleştirme, geliştirme) İKY’nin temel işlevleridir.

15. Bir şirkette bir kaynağın rekabet avantajı yaratması veya yaratmaması değerli ve nadir olmasına bağlı iken bu rekabet avantajının sürdürülebilir olması hangisine bağlıdır?

A) Kolayca taklit edilip edilmeyeceğine ve ne şekilde yönetildiğine
B) Şirketin finans kaynaklarına
C) Rakiplerin sermaye gücüne
D) Üretimin başarılı çalışmasına
E) Satış teşkilatının başarılı satış gerçekleştirmesine

Cevap : A) Kolayca taklit edilip edilmeyeceğine ve ne şekilde yönetildiğine

Açıklama : VRIO analizine göre (Soru 8 ile bağlantılıdır):
1. Değerli + Nadir = Geçici Rekabet Avantajı.
2. Değerli + Nadir + Taklit Edilemez (Inimitable) + Organize Edilmiş (Organized) = Sürdürülebilir Rekabet Avantajı.
Bir avantajın uzun vadeli (sürdürülebilir) olabilmesi için, rakiplerin bu kaynağı kolayca kopyalayamaması (taklit edilemezlik) ve işletmenin bu kaynağı en iyi şekilde kullanacak yönetim sistemine (organizasyon) sahip olması gerekir.

16. Aşağıdakilerden hangisi strateji kavramının tanımlarından biri değildir?

A) Önceden belirlenen amaçları yerine getirmeye yardımcı planlar
B) Birbirini takip eden karar ve faaliyetlerin oluşturduğu bütün
C) Kısa dönemdeki faaliyetlere ve nihai sonuçlara yoğunlaşan bir yönetim süreci
D) Örgütsel amaçlara ulaşma yolu
E) Başarılı bir şekilde nasıl rekabet yapılması gerektiğine dair firma teorisi

Cevap : C) Kısa dönemdeki faaliyetlere ve nihai sonuçlara yoğunlaşan bir yönetim süreci

Açıklama : Strateji, tanımı gereği “Uzun Dönemli”, geleceğe yönelik ve kapsamlı bir plandır. İşletmenin varlığını sürdürebilmesi ve rekabet avantajı elde etmesi için çizdiği uzun vadeli rotadır. “Kısa dönemli faaliyetler” ise strateji değil, “Taktik” veya “Operasyonel” planlamanın konusudur. Bu nedenle C şıkkındaki ifade stratejinin doğasına aykırıdır.

17. Aşağıdakilerden hangisi uluslararasılaşmanın beraberinde getirdiği risklerden biri olarak sayılamaz?

A) Ticari riskler
B) Ev sahibi ülke riski
C) Finansal riskler
D) Sosyokültürel riskler
E) Kaza riskleri

Cevap : E) Kaza riskleri

Açıklama : Uluslararası pazarlara açılan işletmeler şu temel risklerle karşılaşır:
– Politik/Ev Sahibi Ülke Riski: Savaş, kamulaştırma, hükümet değişikliği.
– Ekonomik/Finansal Riskler: Döviz kuru dalgalanmaları, enflasyon.
– Ticari Riskler: Ödeme alamama, teslimat sorunları.
– Sosyokültürel Riskler: Dil, din, tüketici alışkanlıkları uyumsuzluğu.
Ancak “Kaza Riskleri” (iş kazaları vb.), uluslararasılaşmaya özgü bir risk kategorisi değildir; yerel işletmelerde de olan operasyonel bir risktir.

18. Aşağıdakilerden hangisi uluslararası kurumsal strateji tiplerinden biri değildir?

A) Çok uluslu stratejiler
B) Uluslararası iş stratejileri
C) Çok amaçlı stratejiler
D) Global stratejiler
E) Uluslarötesi stratejiler

Cevap : C) Çok amaçlı stratejiler

Açıklama : Uluslararası işletmecilikte kullanılan 4 temel strateji şunlardır:
1. Uluslararası Strateji (International): Merkezdeki bilginin transferi.
2. Çok Uluslu Strateji (Multidomestic): Yerel pazara tam uyum (yerelleşme).
3. Global Strateji: Tüm dünyayı tek pazar görüp standart ürün satma (maliyet odaklı).
4. Uluslarötesi Strateji (Transnational): Hem yerelleşmeyi hem de küresel verimliliği aynı anda sağlama.
“Çok amaçlı stratejiler” diye bir literatür sınıflandırması yoktur.

19. İşletmelerin sahip oldukları kaynakları kullanma becerilerine “İşletme Yetenekleri” adı verilmektedir. Bu yetenekler içerisinden rekabet avantajı yakalanmasını sağlayacak olanlarına ise “…..” adı verilmektedir.
Yukarıdaki boşluğa gelmesi gereken kavram aşağıdakilerden hangisidir?

A) Temel Yetenekler
B) Değerli Yetenekler
C) Güçlü Yetenekler
D) Arz-i Yetenekler
E) Asr-i Yetenekler

Cevap : A) Temel Yetenekler

Açıklama : Bir işletmenin sahip olduğu sıradan yetenekler sadece işini yapmasını sağlar. Ancak işletmeyi rakiplerinden ayıran, taklit edilmesi zor, müşteriye özel değer katan ve birden fazla pazara uygulanabilen üstün becerilerine “Temel Yetenek” (Core Competence) denir. C.K. Prahalad ve Gary Hamel tarafından geliştirilen bu kavram, sürdürülebilir rekabet avantajının kaynağıdır.

20. Strateji ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

A) Stratejik anlamda rekabet avantajının çıktısı, ortalama üzeri getiridir.
B) Farklılaştırma stratejisi, farklı olanı yapmak olduğundan her zaman stratejik rekabet avantajı yaratır.
C) Stratejik yönetimde karar ve emir komuta süreci yönetimin alt kademelerinden, üste doğru akar.
D) Farklılaştırmanın en belirgin olduğu kategori işletme-müşteri ilişkilerinde yapılan farklılaştırmadır.
E) Matris organizasyon yapısı, fonksiyon temelli yapıya kıyasla daha fazla maliyet avantajı yaratır.

Cevap : A) Stratejik anlamda rekabet avantajının çıktısı, ortalama üzeri getiridir.

Açıklama : Stratejik yönetimin nihai amacı, işletmenin rakiplerine göre daha üstün bir konuma gelmesi, yani “Rekabet Avantajı” elde etmesidir. İktisadi ve finansal açıdan rekabet avantajının en somut göstergesi ve çıktısı, işletmenin sektör ortalamasının üzerinde kâr (getiri) elde etmesidir (Ortalama üzeri getiri).
– B Yanlış: Her farklılaştırma değer yaratmaz, maliyeti getirisinden yüksek olabilir.
– C Yanlış: Strateji genellikle üst yönetimden alta doğru (top-down) belirlenir.
– E Yanlış: Matris yapı karmaşıktır ve genellikle yönetim maliyetlerini artırır.