E-Ticaret ve Tedarik Zinciri Yönetimi 2023-2024 Final Soruları

E-ticaret ve tedarik zinciri yönetimi, günümüz iş dünyasında firmaların rekabet gücünü artıran kritik unsurlardır. Tedarik zinciri yönetimi, ürün ve hizmetlerin tedarik edilmesinden müşteriye ulaştırılmasına kadar olan tüm süreçleri kapsar ve etkin bir şekilde yönetilmesi, firmaların başarısında önemli rol oynar. Bu makalede, e-ticaret ve tedarik zinciri yönetiminin çeşitli unsurlarını ve bunların işletmeler için önemini inceleyeceğiz.

SCOR Modeli ve Müşteri Memnuniyeti

SCOR (Supply Chain Operations Reference) modeli, tedarik zinciri performansını değerlendirmek için kullanılan bir çerçevedir ve müşteri memnuniyetini geliştirmek amacıyla beş kritik unsur üzerinde durur: güvenilirlik, heveslilik, çeviklilik, maliyet ve gönüllülük. Ancak, gönüllülük SCOR modelinin ele aldığı kritik unsurlardan biri değildir. SCOR modeli, tedarik zinciri süreçlerinin verimliliğini ve etkinliğini artırmayı hedefler.

Stok Bulundurma Maliyetleri

Stok bulundurma maliyetleri, stokların saklanmasıyla ilgili çeşitli maliyetleri içerir. Bu maliyetler arasında depolama maliyeti, stokların fiziksel olarak depolanmasıyla ilgili maliyetlerdir. Sipariş maliyeti, işçilik maliyeti, personel maliyeti ve yatırım maliyeti gibi diğer maliyetler de stok bulundurma sürecinde dikkate alınmalıdır.

ESM Modeli ve Toplam Stok Maliyeti

ESM (Economic Stock Model) modelinde toplam stok maliyetleri, sipariş maliyetleri ve elde bulundurma maliyetlerinden oluşur. Bu model, stok yönetiminde maliyetleri optimize etmeyi amaçlar ve işletmelerin stok seviyelerini verimli bir şekilde yönetmesine yardımcı olur.

Karayolu Taşımacılığının Dezavantajları

Karayolu taşımacılığı, tedarik zincirinde yaygın olarak kullanılan bir taşıma yöntemidir. Ancak, bu yöntemin dezavantajları arasında trafik yoğunluğundan etkilenme, çevreye verilen zarar, yüksek sabit maliyetler ve iklim koşullarından etkilenme sayılabilir. Karayolu taşımacılığı, genellikle sevkiyat sürelerinin kısa olmasıyla bilinir ve bu, bir dezavantaj değildir.

Depo Lokasyon Seçimi

Etmen puan yöntemi, alternatif depo lokasyonları arasından en uygun olanını seçmek için kullanılır. Maliyetler, iklim koşulları, işgücü imkanları ve yerel teşvikler gibi faktörler değerlendirilerek en uygun depo lokasyonu belirlenir. Örneğin, Bursa depo lokasyonu, belirtilen faktörler göz önüne alındığında en uygun seçenek olabilir.

Stok Kontrolü ve Etkinliği

Stok kontrolünün etkinliği, faaliyetlerin hızlı ve zamanında gerçekleştirilmesi, diğer bölümlerle başarılı işbirliği, süreçlerin en doğru şekilde gerçekleştirilmesi ve stok maliyetlerinin minimize edilmesi ile sağlanır. Pazar payındaki artış, stok kontrolünün etkinliğini doğrudan etkileyen bir faktör değildir.

Operasyonel Kararlar ve Kalite Kontrol

Tedarik zincirinde operasyonel kararlar, müşterilere teslim edilecek ürünlerin kalite kontrol işlemlerini içerir. Kalite kontrol işlemleri, operasyonel kararlar aşamasında ele alınır ve ürünlerin müşteri beklentilerini karşılamasını sağlar.

Üçüncü Parti Lojistik (3PL) Firmaları

Üçüncü parti lojistik firmaları, firmaların lojistik ve stok maliyetlerini azaltmalarına yardımcı olur. Ancak, 3PL firmalarıyla çalışmanın üretim maliyetlerini azaltma gibi bir faydası yoktur. 3PL firmaları, firmaların ana faaliyetlerine odaklanmalarına ve teknolojik esneklik sağlamalarına yardımcı olur.

Stok Bulundurma Riskinin Maliyeti

Stoklanan malzemelerin zamanla bozulması, miadının dolması ve modasının geçmesi, stok bulundurma riskinin maliyeti ile ilişkilidir. Bu maliyet, stok yönetiminde dikkate alınması gereken önemli bir faktördür.

Ana Üretim Planı Girdileri

Ana üretim planı girdileri, müşteri talebi, işgücü yeterliliği, tedarikçi performansı ve finansman planları gibi bilgileri içerir. İş emirleri, ana üretim planı girdilerinden biri değildir.

Sürdürülebilir Tedarik Zinciri Yönetimi

Sürdürülebilir tedarik zinciri yönetimi, tedarik zincirinin her aşamasındaki çalışanların haklarının ve çalışma koşullarının insan haklarına aykırı olmamasını ve çalışanları koruyucu nitelikte olmasını vurgular. Bu kavram, sosyal ve çevresel sorumlulukları ön planda tutar.

Aralıklı Siparişlerin Avantajları

Aralıklı olarak büyük miktarda sipariş vermek, fiyat artışlarından korunma, sipariş maliyetlerinde düşme ve tedarik güvenliği gibi avantajlar sağlar. Ancak, bu yöntem doğrudan kâr maksimizasyonuna yönelik değildir.

Talep Tahmin Yöntemleri

Talep tahmin yöntemleri arasında uzman görüşleri, zaman serileri analizi, Delphi yöntemi ve pazar analizi bulunur. Kurumsal karne, bir talep tahmin yöntemi değil, performans değerlendirme aracıdır.

Çapraz Sevkiyat

Çapraz sevkiyat, depolama maliyetlerini azaltmak amacıyla ürünlerin doğrudan sevkiyat bölgesine aktarılmasını sağlayan bir yöntemdir. Bu yöntem, tedarik zinciri süreçlerinde tasarruf sağlamak için kullanılır.

Çift Kutu Yöntemi

Çift kutu yöntemi, stokların iki ayrı bölmeli kutularda muhafaza edilmesini içerir. Bu yöntem, stok yönetiminde etkinliği artırır ve malzemelerin düzenli bir şekilde saklanmasını sağlar.

Sıçramalı Mekik Taşıma

Sıçramalı mekik taşıma, yüklerin yol koşulları nedeniyle daha uygun araçlarla taşınmasını gerektiren bir taşımacılık yöntemidir. Özellikle kayak merkezleri gibi zor ulaşılabilir bölgelere taşımacılıkta kullanılır.

Deterministik Stok Kontrol Modelleri

Ekonomik sipariş miktarı modeli, deterministik stok kontrol modellerinden biridir. Bu model, belirli bir talep ve maliyet yapısına dayalı olarak stok seviyelerini optimize etmeyi amaçlar.

Tedarikçi Firma Performans Ölçümü

Tedarikçi firma performans ölçümünde, firmanın tedarik zinciri stratejik rekabet hedefleri ile uyumlu kriterler kullanılmalıdır. Tedarikçi firmaların performansı sadece satın alma maliyetlerine göre değil, farklı kriterlere göre değerlendirilmelidir.

Yok Satma ve Kayıp Satış

Yok satma ve kayıp satışlar, stok bulundurulmaması durumunda ortaya çıkar. Bu durum, müşteri taleplerinin karşılanamamasına ve satış kayıplarına neden olur.

Malzeme İhtiyaç Planlama (MRP)

Malzeme ihtiyaç planlama (MRP) uygulamaları, stok seviyelerinin takibini sağlar. MRP, tedarik zinciri yönetiminde verimliliği artırmak için kullanılır.

Sonuç

E-ticaret ve tedarik zinciri yönetimi, firmaların rekabet avantajı elde etmeleri için kritik öneme sahiptir. SCOR modeli, stok bulundurma maliyetleri, ESM modeli, karayolu taşımacılığı, depo lokasyon seçimi, stok kontrolü, operasyonel kararlar, üçüncü parti lojistik firmaları, stok bulundurma riski, ana üretim planı girdileri, sürdürülebilir tedarik zinciri yönetimi, aralıklı siparişler, talep tahmin yöntemleri, çapraz sevkiyat, çift kutu yöntemi, sıçramalı mekik taşıma, deterministik stok kontrol modelleri, tedarikçi performans ölçümü, yok satma ve kayıp satışlar ve MRP uygulamaları gibi unsurlar, tedarik zinciri yönetiminde dikkate alınması gereken önemli faktörlerdir. Bu unsurların etkin bir şekilde yönetilmesi, firmaların operasyonel verimliliğini artırarak müşteri memnuniyetini sağlamalarına yardımcı olur

1- Aşağıdakilerden hangisi SCOR modelinin tedarik zinciri performans ölçümünde müşteri memnuniyetini geliştirmek amacıyla ele aldığı beş kritik unsurdan birisi değildir?

A) Güvenilirlik
B) Heveslilik
C) Çeviklilik
D) Maliyet
E) Gönüllülük

Cevap: E) Gönüllülük

Açıklama: ?

2- Aşağıdakilerden hangisi stok bulundurma maliyetinin içinde yer alır?

A) Sipariş maliyeti
B) İşçilik maliyeti
C) Depolama maliyeti
D) Personel maliyeti
E) Yatırım maliyeti

Cevap: C) Depolama maliyeti

Açıklama: Stok bulundurma maliyetleri arasında depolama maliyeti, stokların saklanmasıyla ilgili maliyetleri ifade eder.

3- ESM modelinde toplam stok maliyetini hangi maliyetler oluşturur?

A) Satınalma + sipariş maliyeti
B) Sipariş maliyeti + elde bulundurma
C) Satınalma sipariş maliyeti + personel maliyeti
D) Satınalma + elde bulundurmama
E) Satınalma + sipariş maliyeti + yatırım maliyeti

Cevap: B) Sipariş maliyeti + elde bulundurma

Açıklama: ESM modelinde toplam stok maliyetleri sipariş maliyetleri ve stokları elde bulundurma maliyetlerinden oluşur.

4- Aşağıdakilerden hangisi karayolu taşımacılığının dezavantajlarından birisi değildir?

A) Sevkiyat süreleri kısadır.
B) Trafik yoğunluğundan etkilenir.
C) Çevreye verdiği zarar yüksektir.
D) Sabit maliyetler yüksek, değişken maliyetler düşüktür.
E) İklim koşullarından etkilenir.

Cevap: A) Sevkiyat süreleri kısadır.

Açıklama: Karayolu taşımacılığı genellikle sevkiyat sürelerinin kısa olmasıyla bilinir ve bu bir dezavantaj değildir.

5- Bir firma etmen puan yöntemini kullanarak önceden belirlemiş olduğu üç alternatif depo lokasyonundan birini seçmek istemektedir. Aşağıdaki bilgilere göre hangi depo lokasyonu seçilmelidir?

A) Bursa veya İzmir
B) Ankara veya İzmir
C) İzmir
D) Bursa
E) Ankara

Cevap: D) Bursa

Açıklama: ?

6- Aşağıdakilerden hangisi stok kontrolünün etkinliğini sağlayacak parametrelerden biri değildir?

A) Faaliyetlerin hızlı ve zamanında gerçekleştirilmesi
B) Diğer bölümlerle başarılı işbirliği
C) Pazar payındaki artış
D) Süreçlerin en doğru şekilde gerçekleştirilmesi
E) Stok maliyetlerinin minimize edilmesi

Cevap: C) Pazar payındaki artış

Açıklama: Stok kontrolünün etkinliği pazar payındaki artış ile değil, stok yönetimi ile doğrudan ilgilidir.

7- Tedarik zincirinde müşterilere teslim edilecek ürünlerin kalite kontrol işlemlerinin gerçekleştirilmesi ile ilgili alınan kararlar aşağıdaki karar aşamalarının hangisinde yer almaktadır?

A) Stratejik kararlar
B) Finansal kararlar
C) Operasyonel kararlar
D) Taktiksel kararlar
E) Dönemsel kararlar

Cevap: C) Operasyonel kararlar

Açıklama: Kalite kontrol işlemleri operasyonel kararlar aşamasında ele alınır.

8- Aşağıdakilerden hangisi üçüncü parti lojistik (3PL) firmalarıyla çalışmanın sağlamış olduğu faydalardan biri değildir?

A) Üretim maliyetleri azalır.
B) Teknolojik esneklik sağlar.
C) Ana faaliyete odaklanma sağlar.
D) Taşıma maliyetleri azalır.
E) Stok maliyetleri azalır.

Cevap: A) Üretim maliyetleri azalır.

Açıklama: Üçüncü parti lojistik firmalarıyla çalışmak üretim maliyetlerini değil, lojistik ve stok maliyetlerini azaltır.

9- Stoklanan malzemelerin zamanla bozulması, miadının dolması ve modasının geçmesi durumu aşağıdaki hangi maliyetle ilişkilidir?

A) Sermaye maliyeti
B) Stok bulundurma riskinin maliyeti
C) Stok bulundurmama maliyeti
D) Sipariş maliyeti
E) Yok satma maliyeti

Cevap: B) Stok bulundurma riskinin maliyeti

Açıklama: Stok bulundurma riskinin maliyeti, malzemelerin bozulma, miadının dolması veya modasının geçmesi gibi durumları kapsar.

10- Aşağıdakilerden hangisi ana üretim planı girdilerinde kullanılan bilgilerden birisi değildir?

A) İş emirleri
B) Müşteri talebi
C) İşgücü yeterliliği
D) Tedarikçi performansı
E) Finansman planları

Cevap: A) İş emirleri

Açıklama: ?

11- Tedarik zincirinin her aşamasındaki çalışanların haklarının ve çalışma koşullarının insan haklarına aykırı olmaması ve çalışanları koruyucu nitelikli olması hangi modern tedarik zinciri yönetimi kavramında vurgulanmaktadır?

A) Yeşil tedarik zinciri yönetimi
B) Sosyal tedarik zinciri yönetimi
C) Küresel tedarik zinciri yönetimi
D) Sürdürülebilir tedarik zinciri yönetimi
E) Teknolojik tedarik zinciri yönetimi

Cevap: D) Sürdürülebilir tedarik zinciri yönetimi

Açıklama: ?

12- Aşağıdakilerden hangisi aralıklı olarak büyük miktarda sipariş vermenin avantajlarından değildir?

A) Fiyat artışlarından korunma
B) Sipariş maliyetlerinde düşme, maliyet azalması
C) Tedarik güvenliği
D) Satın alma faaliyetlerinin azalması
E) Kâr maksimizasyonu

Cevap: E) Kâr maksimizasyonu

Açıklama: Aralıklı olarak büyük miktarda sipariş vermek, doğrudan kâr maksimizasyonuna değil, maliyet ve tedarik güvenliğine yöneliktir.

13- Aşağıdakilerden hangisi talep tahmin yöntemlerinden birisi değildir?

A) Kurumsal karne
B) Uzman görüşleri
C) Zaman serileri analizi
D) Delphi yöntemi
E) Pazar analizi

Cevap: A) Kurumsal karne

Açıklama: Kurumsal karne bir talep tahmin yöntemi değil, performans değerlendirme aracıdır.

14- Tedarik zinciri süreçlerinde tasarruf sağlamak amacıyla, depoya gelen ürünlerin hiçbir yerde depolanmadan doğrudan sevkiyat bölgesine aktarılacak şekilde giriş ve çıkışının organize edilmesine verilen ad aşağıdakilerden hangisidir?

A) Genel sevkiyat
B) Depolama
C) Çapraz sevkiyat
D) Doğrudan taşıma
E) İkmal

Cevap: C) Çapraz sevkiyat

Açıklama: Çapraz sevkiyat, depolama maliyetlerini azaltmak amacıyla ürünlerin doğrudan sevkiyat bölgesine aktarılmasını sağlar.

15- “Stoklanacak malzemeler iki gözü olan bölmeli kutularda muhafaza edilir. Bölmenin birine Q kadar malzeme diğerine ise r kadar malzeme koyulabilecek iki yer ayrılır.” ifadesi aşağıdaki hangi stok kontrol yöntemine aittir?

A) Sabit sipariş süresi yöntemi
B) Gözle kontrol yöntemi
C) Sabit sipariş miktarı yöntemi
D) Çift kutu yöntemi
E) ABC yöntemi

Cevap: D) Çift kutu yöntemi

Açıklama: Çift kutu yöntemi, stokların iki ayrı bölmeli kutularda muhafaza edilmesini içerir.

16- Kayak merkezlerine taşınacak yüklerin yol koşulları nedeniyle belli noktadan sonra daha uygun araçlarla taşınması hangi tür taşımacılık yöntemidir?

A) Kombine taşıma
B) Bir seferde yük taşıma
C) Mekik taşıma
D) Teleferik taşımacılığı
E) Sıçramalı mekik taşıma

Cevap: E) Sıçramalı mekik taşıma

Açıklama: ?

17- Aşağıdakilerden hangisi deterministik stok kontrol modelidir?

A) Periyodik gözden geçirme modeli
B) Ekonomik sipariş miktarı modeli
C) Sürekli gözden geçirme modeli
D) Çift kutu yöntemi
E) Gazete-bayi modeli

Cevap: B) Ekonomik sipariş miktarı modeli

Açıklama: Ekonomik sipariş miktarı modeli, deterministik stok kontrol modellerinden biridir.

18- Aşağıdakilerden hangisi tedarikçi firma performans ölçümü ile ilgili yanlış bir ifadedir?

A) Tedarikçi performans ölçümünde firmanın tedarik zinciri stratejik rekabet hedefleri ile uyumlu kriterler kullanılmalıdır.
B) Tedarikçi firmaların performansı sadece satın alma maliyetlerine göre değerlendirilmelidir.
C) Tedarikçi firmalar performanslarına göre sınıflandırılmalıdır.
D) Performans ölçümünde tedarikçi firmaların finansal durumları incelenmelidir.
E) Tedarikçi firma performans ölçümü periyodik olarak gerçekleştirilmelidir.

Cevap: B) Tedarikçi firmaların performansı sadece satın alma maliyetlerine göre değerlendirilmelidir.

Açıklama: Tedarikçi firmaların performansı sadece satın alma maliyetlerine göre değil, farklı kriterlere göre değerlendirilmelidir.

19- Yok satma ve kayıp satış hangi durumda ortaya çıkabilir?

A) Yatırım eksikliği
B) Stok bulundurma
C) Personel eksikliği
D) Stok bulundurmama
E) Sipariş eksikliği

Cevap: D) Stok bulundurmama

Açıklama: Yok satma ve kayıp satışlar, stok bulundurulmaması durumunda ortaya çıkar.

20- Tedarik zincirinde malzeme ihtiyaç planlama (MRP) uygulamalarıyla aşağıdakilerden hangisinin takibi sağlanır?

A) Müşteri memnuniyeti
B) Verimlilik
C) Talep
D) Taşıma
E) Stok seviyeleri

Cevap: E) Stok seviyeleri

Açıklama: Malzeme ihtiyaç planlama (MRP) uygulamaları, stok seviyelerinin takibini sağlar.