SAK202U Sağlık Kurumları Yönetimi-2 2024-2025 Final Soruları

Cevap: D) Kendi kendini yöneten ekipler
Açıklama: Modern örgüt yapılarında karşılaştığımız “Kendi kendini yöneten ekipler” (Self-managed teams), organizasyonun üst yönetimi tarafından ekibe ulaşılması gereken temel bir hedefin ve genel çerçevenin verildiği, ancak bu hedefe ulaşmak için hangi yöntemlerin kullanılacağı, günlük faaliyetlerin nasıl planlanacağı, çalışma takvimi, iş bölümü, kalite kontrolü ve hatta bazen ekip liderinin seçimi gibi tüm yönetimsel yetki ve inisiyatiflerin tamamen ekibin kendi özgür iradesine bırakıldığı otonom yapılardır. Bu ekiplerde yüksek düzeyde yetki devri, güven ve içsel motivasyon söz konusudur.

Cevap: E) Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji
Açıklama: Gözle görülemeyecek kadar küçük olan ve hastalıklara yol açan bakteri, virüs, mantar ve parazit gibi mikroorganizmaların vücutta neden olduğu hastalıkların teşhisi, tedavisi ve bu hastalıkların yayılmasını önleme yolları ile ilgilenen temel tıp dalı Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji uzmanlık alanıdır. Bu birim aynı zamanda hastane enfeksiyonlarının kontrolü, salgınların yönetimi, antibiyotik direncinin takibi ve uygun antibiyotik kullanımının sağlanması gibi kritik ve hayati süreçleri de yönetmektedir.

Cevap: D) Saygınlık arayan
Açıklama: Grup dinamikleri ve ekip içi roller incelendiğinde, grup üyelerinin sergiledikleri bazı davranışlar yapıcı iken bazıları yıkıcı ve benmerkezcidir. “Saygınlık arayan” (recognition seeker) rolünü üstlenen kişi; ekip içindeki tartışmalarda grubun asıl amacına veya hedefine odaklanmak yerine, sürekli olarak kendi başarılarını anlatarak, geçmişteki başarılarıyla böbürlenerek, aşırı ve dikkat çekici davranışlar sergileyerek gruptaki tüm ilgiyi, takdiri ve odağı kendi üzerine çekmeye çalışan kişidir. Bu rol genellikle grubun enerjisini emer ve ortak çalışma ruhuna zarar verir.

Cevap: A) Klinik Tanı Kodlama Birimi
Açıklama: 1970’li yıllarda Yale Üniversitesi’nde Robert Fetter ve John Thompson tarafından geliştirilen Tanı İlişkili Gruplar (DRG) sistemi, hastaları benzer klinik özelliklere göre sınıflandırmayı amaçlamıştır. Bu sistemin hastane yönetimine entegre edilmesiyle tıbbi kayıtların standart bir şekilde kodlanması ihtiyacı doğmuş, bu da günümüzde Klinik Tanı Kodlama Birimi’nin temelini oluşturmuştur.

Cevap: C) Yatay koordinasyon
Açıklama: Bir işletmenin organizasyon şemasında, emir-komuta zincirinde (hiyerarşide) birbiriyle alt-üst ilişkisi bulunmayan, eşit statü ve seviyede yer alan farklı bölüm, departman veya pozisyonlar arasındaki iş birliği ve bilgi akışına “Yatay Koordinasyon” adı verilir. Örneğin, bir hastanede Satın Alma Müdürü ile İnsan Kaynakları Müdürü’nün (ikisi de aynı yönetsel seviyededir) ortak bir problemi çözmek için üst makamlara gitmeden doğrudan iletişime geçip karar almaları tipik bir yatay koordinasyon örneğidir. Bu tür koordinasyon, bürokrasiyi azaltır ve iş süreçlerini hızlandırır.

Cevap: E) Kamm tipi
Açıklama: Hastane mimarisi ve yapı modelleri incelendiğinde, hastanelerin işlevsel akışını sağlamak için çeşitli harf veya şekillerle anılan (H, Y, T, Pavyon vb.) mimari tasarımlar geliştirilmiştir. Almancada “tarak” anlamına gelen Kamm kelimesinden türetilen Kamm tipi (tarak modeli) mimari yapı, çok uzun bir ana koridor (omurga) üzerinde bu koridora dik açılarla saplanan ve yan yana sıralanmış birden fazla T veya I şeklindeki blokların bir araya gelmesiyle oluşur. Bu model, özellikle geniş alanlara yayılan ve departmanlar arası izolasyonun aynı zamanda merkezi bir bağlantıyla sağlandığı hastane projelerinde sıklıkla tercih edilmiştir.

Cevap: B) Öncü
Açıklama: Ekip çalışmasında “Öncü” (veya Başlatıcı / Initiator) rolünü üstlenen bireyler, grubun adeta motor gücü ve yenilik merkezidirler. Bu kişiler, ekibin karşılaştığı görevler, ulaşması gereken hedefler veya iş süreçleri hakkında yepyeni ufuklar açan, orijinal ve yaratıcı fikirler ortaya atan, tıkanıklık yaşanan grup problemlerini net bir şekilde tanımlayıp herkesin ufkunu genişleten çözüm önerileri sunan aktif üyelerdir. Grubun atalete düştüğü anlarda inisiyatif alarak süreci başlatan ve yönlendiren en kritik rollerden biridir.

Cevap: E) Retorik iletişim
Açıklama: İletişim modelleri arasında kökeni Antik Yunan filozoflarına (Aristo vb.) kadar dayanan “Retorik İletişim”, tamamen kaynak (gönderici) odaklı ve ikna amaçlı bir iletişim yaklaşımıdır. Bu modelin temel felsefesi, iletilmek istenen mesajın, kavramların ve anlamların kaynak tarafından kendi niyet ve stratejisine göre önceden özenle seçilmesi, tasarlanması ve kelimelere dökülmesidir. Amaç, alıcının zihninde tam da kaynağın kurguladığı ve amaçladığı anlamların, tepkilerin veya ikna durumunun aynı şekilde oluşmasını ve gelişmesini sağlamaktır. Alıcının aktif bir rolünden ziyade, kaynağın hitabet ve etkileme gücü ön plandadır.

Cevap: E) Yoldan çıktınız
Açıklama:

Cevap: B) Hale Etkisi
Açıklama: İnsan kaynakları ve psikoloji literatüründe “Hale Etkisi” (Halo Effect), bir kişinin sadece tek bir olumlu özelliğinin, yeteneğinin veya sergilediği tek bir üstün davranışının (örneğin çok şık giyinmesi, diksiyonunun çok düzgün olması veya tek bir projede çok başarılı olması) değerlendirici üzerinde yarattığı güçlü “ışık çemberi” nedeniyle, o kişinin asıl performansını oluşturan diğer tüm yetkinliklerinde (iş bilgisi, analitik düşünme, takım çalışması vb.) de sanki mükemmelmiş gibi algılanması ve değerlendiricinin tüm puanları bu tek olumlu algının yanılgısına düşerek çok yüksek vermesi durumudur. (Bunun tam tersi ise Boynuz Etkisi’dir).

Cevap: C) Serbest model
Açıklama: İletişim ağ modelleri, gruplardaki bilginin nasıl dolaştığını gösterir (zincir, tekerlek, dairesel, Y, serbest vb.). Tüm kanallı iletişim olarak da adlandırılan “Serbest Model”, grubun her bir üyesinin, hiyerarşik bir engele, aracıya veya merkezi bir lidere ihtiyaç duymadan diğer tüm üyelerle doğrudan, açık ve özgürce iletişim kurabildiği en demokratik, en eşitlikçi ve katılımcı iletişim modelidir. Karmaşık problemlerin çözülmesinde, yaratıcılığın teşvik edilmesinde ve üye tatmininin sağlanmasında en yüksek performansı gösteren iletişim ağıdır.

Cevap: D) Röntgen Teknisyeni
Açıklama: Hastanelerin ve sağlık kurumlarının klinik destek hizmetleri (özellikle radyoloji ve tıbbi görüntüleme bölümleri) kapsamında görev yapan röntgen (radyoloji) teknisyenleri veya teknikerleri, hekimlerin teşhis amacıyla talep ettiği X-ışını (röntgen) filmlerini çekerler. Geleneksel sistemlerde çekilen bu filmlerin karanlık odada veya otomatik banyo cihazlarında banyolarının yapılması, filmlerin radyoloji uzmanları tarafından raporlanmaya hazır hale getirilmesi ve sonuçlanan raporların filmlerle birlikte ilgili polikliniklere, servislere veya hasta yakınlarına imza karşılığında güvenli bir şekilde teslim edilmesi doğrudan röntgen teknisyenlerinin görev, yetki ve sorumlulukları arasındadır.

Cevap: D) Demirçelik
Açıklama:

Cevap: A) Çatışmadan kaçmak
Açıklama: Etkili ve yüksek performanslı ekiplerin en belirgin özellikleri arasında; üyeler arası güven, olumlu ve şeffaf iletişim, hedeflere bağlılık, ortak sorumluluk bilinci ve görev odaklı çalışma yer alır. Ancak “çatışmadan kaçmak” etkili bir ekibin özelliği değil, aksine disfonksiyonel (işlevsiz) bir ekibin göstergesidir. Başarılı ekipler, fikir ayrılıklarından ve yapıcı çatışmalardan korkmazlar; çünkü kişisel saldırıya dönüşmeyen, tamamen fikirlere ve süreçlere odaklanan sağlıklı çatışmaların (müzakerelerin) sorunların çözülmesine, yaratıcılığın artmasına ve inovasyonun doğmasına zemin hazırladığını bilirler.

Cevap: A) Karar çevresini değerlendirme
Açıklama: Rasyonel karar verme süreci birbirini izleyen belirli ve mantıksal aşamalardan oluşur. Bu sürecin ilk ve en kritik aşaması “Karar çevresini değerlendirme” veya diğer adıyla problemin teşhis edilmesidir. Bu aşamada yönetici, işletmenin mevcut durumu ile ulaşılması hedeflenen veya önceden planlanan durum (kabul edilebilir sınırlar) arasında bir sapma, uyuşmazlık veya sorun olup olmadığını tespit etmek zorundadır. Sorunun kaynağını ve boyutunu doğru bir şekilde anlayabilmek için örgütün hem iç çevresinden (çalışanlar, süreçler, finansal veriler) hem de dış çevresinden (rakipler, pazar, yasal düzenlemeler) kapsamlı, güvenilir ve gerekli bilgileri toplar.

Cevap: C) İkili Karşılaştırma Yöntemi
Açıklama: Performans değerlendirme tekniklerinden biri olan kişilerarası karşılaştırmaya dayalı “İkili Karşılaştırma Yöntemi” (Paired Comparison Method), değerlendiricinin (yöneticinin) grubundaki tüm çalışanları, önceden hazırlanmış bir matris veya tablo üzerinde tek tek, ikişerli eşleştirmeler halinde birbiriyle kıyasladığı sistematik bir yöntemdir. Yönetici “A çalışanı mı daha iyi, B çalışanı mı?”, ardından “A çalışanı mı daha iyi, C çalışanı mı?” şeklinde herkesi gruptaki diğer herkesle birebir yarıştırdıktan sonra ortaya çıkan galibiyet (tercih) sayılarına göre en başarılıdan en başarısıza doğru net ve sıralı bir liste elde eder.

Cevap: C) Merkezi Eğilim (Standart Ölçüm) Hataları
Açıklama: Performans değerlendirme sürecinde yöneticilerin sıklıkla düştüğü psikolojik hatalardan biri “Merkezi Eğilim (Standart Ölçüm) Hatası”dır. Bu hata türü, değerlendiricinin sorumluluktan veya olası tartışmalardan kaçınmak, çalışanları karşısına almamak veya kimseye haksızlık yapmama (yanlış anlaşılan bir adalet) güdüsüyle, çalışanların gerçek performans düzeyleri (çok iyi veya çok kötü) ne olursa olsun, uç noktalara gitmekten çekinerek gruptaki herkese “orta, vasat, ortalama, standart” notlar vermesi ve herkesi aynı gri havuzda toplaması eğilimidir. Bu durum, gerçekten başarılı olan çalışanların demotive olmasına yol açar.

Cevap: A) Yayılmış problemler
Açıklama:

Cevap: B) Yönetim bilimi yaklaşımı
Açıklama: II. Dünya Savaşı sırasında müttefik ordularının karşılaştığı karmaşık lojistik, stratejik ve askeri sorunları (örneğin radar sistemlerinin yerleşimi, denizaltı savunma stratejileri, tedarik zinciri optimizasyonu) çözmek amacıyla İngiliz ve Amerikalı matematikçi, fizikçi ve istatistikçilerden oluşan bilim insanları ekipleri kurulmuştur. Bu ekiplerin geliştirdiği yöneylem araştırması, matematiksel modelleme, simülasyon ve istatistiksel analiz yöntemlerinin savaştan sonra işletme ve yönetim sorunlarına uyarlanmasıyla ortaya çıkan nicel (kantitatif) yönetim teorisine “Yönetim Bilimi Yaklaşımı” adı verilmektedir.

Cevap: B) Karşılıklı bağımsızlık
Açıklama: