Hareketli Grafik Tasarım 2025-2026 Final Soruları

Yeni Medya ve Tarihsel Kökenler

Geleneksel sanatların dijital algoritmalar ve yazılımlarla harmanlandığı alan **Yeni Medya Sanatı (New Media Art)** olarak adlandırılır. Sinema ve animasyonun doğuşunun temelinde, insan gözünün ardışık durgun resimleri kesintisiz hareket olarak algılaması illüzyonu olan **Görüntünün Sürekliliği (Persistence of vision)** yatar. Bu optik yanılsamayı kullanan ilk basit optik oyuncaklardan biri **Thaumatrope** (ipli dönen disk)’tir. Hareketli at fotoğraflarıyla sinema anatomisine öncülük eden araştırmacı ise **Eadweard Muybridge**’dir. Osmanlı coğrafyasında gösterilen ilk film, Lumière Kardeşlerin *Trenin Gara Girişi* (Lyon’daki işçilerin çıkışı) eseri kabul edilir.

Klasik Animasyon ve Prensipler

Saydam asetatlar üzerine kare kare çizilen klasik canlandırma tekniği **Cel Animasyon**dur (bilgisayardan on yıllarca önce keşfedilmiştir). Disney’in 12 Temel Animasyon Prensibi tüm sektöre mal olmuş evrensel kurallardır; *Kare Hızı (Framerate)* ise sanatsal değil teknik bir donanım standardıdır. Harekete çeşitlilik katıp komediyi güçlendiren abartı ilkesi **Exaggeration**’dır. Nesne durduğunda bağlı unsurların salınmaya devam etmesi veya gecikmeli hareket etmesi **Follow Through & Overlapping Action** prensibidir. Senaryonun çizgi roman karesi şeklinde kâğıda döküldüğü planlama aşaması **Storyboard (Öykü Tahtası)** olup yapım öncesi (pre-production) evresindedir. Türk animasyonunda kaligrafiyi tipleştiren usta ise *Amentü Gemisi Nasıl Yürüdü* eseriyle **Tonguç Yaşar**’dır.

Kinetik Tipografi ve Hareketli Grafik Araçları

Metinlerin müzikle senkronize olduğu hareketli müzik videolarına **Lyric Video** denir ve renk barındırma zorunluluğu yoktur. Kinetik tipografinin sinemada sanatsal ilk kullanımı Saul Bass tarafından *North by Northwest* (Gizli Teşkilat) film jeneriği ile yapılmıştır. Videodaki hareketli unsurlara metinleri sabitleme işlemine **Motion Tracking** adı verilir ve *Stranger Than Fiction* filminde örneği görülür. Flash Professional’ın günümüzdeki evrilmiş tam adı **Adobe Animate** programıdır.

Kompozisyon ve Dijital Eklentiler

Bağımsız katmanların (video, efekt, arka plan) renk ve perspektifle harmanlanıp tek sahnede birleştirilmesi işlemine **Compositing (Kompozisyonlama)** denir. Ana programların yeteneklerini genişleten yan yazılımlara/eklentilere ise **Plug-in** adı verilir.

1. Yeni medya ya da yeni medya sanatı kavramının doğru tanım ve açıklaması aşağıdakilerden hangisidir?

A) Dada akımı ile üretilen video tabanlı uygulamaların yaygınlaşması sebebiyle ortaya çıkmış bir kavramdır. Sanatta video kullanımını ifade eder.
B) Bilgisayar grafikleri, bilgisayar animasyonları, sanal sanat, internet sanatı, interaktif sanat, programlanabilir hareketli grafikler ve benzer içerikleri kapsayan bir sanat yaklaşımı olarak açıklanabilir.
C) Televizyonun yaygın kullanımı sonucu ortaya çıkmıştır. Bu durum klasik sinemanın şekil değiştirip TV ile her evde izlenebilir olması ile ilişkilendirilebilir.
D) Sinemada sesin kullanılabilir olması ve sessiz sinemanın bitişi ile ortaya çıkan bir terimdir. Klasik anlamda kabul edilen sinemanın yeni hâlini temsil eder.
E) İkinci Dünya Savaşı sonrasında ortaya çıkıp kitleleri derinden etkileyen yenilikçi yaklaşımların genel adıdır.

Cevap: B) Bilgisayar grafikleri, bilgisayar animasyonları, sanal sanat, internet sanatı, interaktif sanat, programlanabilir hareketli grafikler ve benzer içerikleri kapsayan bir sanat yaklaşımı olarak açıklanabilir.

2. Amentü Gemisi Nasıl Yürüdü, kendisine 1970 yılında II. Altın Koza film şenliğinde büyük ödülü getirmiştir. Bu eserinde, Osmanlı kaligrafi sanatı ile oluşturulan simgelere adeta can vererek bilindik çizgi film anlayışının dışında deneysel bir çalışma ortaya çıkarmıştır.
Yukarıdaki metin hangi sanatçımızı anlatmaktadır?

A) İhap Hulusi
B) İbn-i Heysem
C) Mengü Ertel
D) Tonguç Yaşar
E) İbrahim Müteferrika

Cevap: D) Tonguç Yaşar

3. Bu ilke, animasyonun çok düz ve sıradan görünmemesi için gereklidir. Hareket tasarımındaki vurgu ile doğrudan ilişkilidir. Bu sebeple bir hareketi veya eylemi abartmak monoton eylemlere çeşitlilik katar ve mesajın daha etkili bir şekilde iletilmesine yardımcı olur. Zıplaması gereken bir karenin normalden daha uzun süre havada asılı kalması ya da düşmesi gereken zamandan daha geç düşmesi veya şeklinin beklenmedik biçimde deforme olması bu konuda bir örnek olabilir. Bu konuda ses kullanımı da vurgu ya da durağanlığa olumlu katkı sağlar.
Yukarıdaki açıklama hangi animasyon ilkesini anlatmaktadır?

A) Exaggeration
B) Staging
C) Timing
D) Secondary Action
E) Squash & Stretch

Cevap: A) Exaggeration

4. Storyboard aşaması animasyon üretiminin hangi aşamasında gerçekleşir?

A) Üretim öncesi hazırlık dönemi olarak sayılan pre-prodüksiyon aşamasında
B) Üretim aşaması olan prodüksiyon aşamasında
C) Görsel efektlerin verilmesi aşamasında
D) Üretim sonrası işlemlerin yapıldığı post post prodüksyon aşamasında
E) Render işlemleri aşamasında

Cevap: A) Üretim öncesi hazırlık dönemi olarak sayılan pre-prodüksiyon aşamasında

5. Compositing ifadesinin tanımı aşağıdakilerden hangisidir?

A) Üretilen çalışmanın işlenmesi ve dışarı aktarılması işlemidir.
B) Farklı kaynaklardan gelen görsel ögeleri tek görüntülerde birleştirme süreci veya tekniğidir.
C) Programın içine dosya dâhil edilmesi işlemidir.
D) Ses tasarımı ve kontrolü için kullanılan yazılımdır.
E) Render işleminin diğer adıdır.

Cevap: B) Farklı kaynaklardan gelen görsel ögeleri tek görüntülerde birleştirme süreci veya tekniğidir.

6. Aşağıdakilerden hangisi “Plug-in” ifadesinin tanımıdır?

A) 3 boyutlu programlar için üretilmiş ve en yaygın biçimde kullanılan renk yazılımıdır.
B) Fransızca kökenli olan bu terim 3 boyutlu programlardaki render alma işleminin kısa adıdır.
C) Illustrator programı için üretilen vektörlerin genel adıdır. Eps, Cdr gibi uzantıları bulunur.
D) Ana programlara destek veren ek yazılımlara denir. Türkçeye eklenti olarak çevrilir.
E) Photoshop’ta üretilmiş pek çok objeyi hareketli hale getirmeye yarayan programdır.

Cevap: D) Ana programlara destek veren ek yazılımlara denir. Türkçeye eklenti olarak çevrilir.

7. “Cel Animasyon” hakkında yapılan açıklamalardan hangisi yanlıştır?

A) Klasik anlamda kare kare kâğıtlara çizilen animasyon türüdür.
B) Üretiminde çizilen eskizlerin, rapido kalemleri aracılığıyla asetatlara aktarımı ve boyanarak fotoğraflanmaya hazırlanması gibi aşamalar vardır.
C) Bilgisayar teknolojisinden sonra keşfedilen bu yöntem uzun yıllar boyu kullanılan en klasik yöntemdir.
D) Klasik bir yöntem olarak kabul edildiğinden temel veya geleneksel bir yöntem olarak görülür.
E) Disney stüdyolarında üretilen ilk uzun metrajlı animasyon filmleri bu şekilde üretilmiştir.

Cevap: C) Bilgisayar teknolojisinden sonra keşfedilen bu yöntem uzun yıllar boyu kullanılan en klasik yöntemdir.

8. Hareket yanılsaması/illüzyonu yaratmak için kullanılan ilk buluş sayılan Thaumatrope isimli basit cihaz temelde ……
Yukarıdaki açıklamayı en uygun şekilde tamamlayan seçenek aşağıdakilerden hangisidir?

A) Hititlere ait özel gün ve törenlerde kullanılan ve resim yapmaya yarayan bir aygıttır.
B) iki parça ipin karşıt taraflardan tuttuğu küçük bir disktir.
C) rüzgâr gücü ile dönen küçük aynalara bağlıdır.
D) karşılıklı olarak birbirine bağlanmış olan merceklerin hareketleri ile çalışır.
E) kapalı bir kutunun içinden açılan delikten yansıyan ışık yansımasını elde eder.

Cevap: B) iki parça ipin karşıt taraflardan tuttuğu küçük bir disktir.

9. Otobüste sabit bir hızda giden yolcuların ani bir fren sonucu dimdik durmaları beklenemez. Bir yerlerden tutunuyor bile olsalar ileri geri sarsılırlar. Normale dönmeleri zaman alır. Başka bir örnek verilmesi gerekirse bir tabak muzlu jöle düşünün. Tabak bir elden diğerine hızlıca alındığında jölenin tekrar önceki durağan haline gelmesi, tıpkı otobüsteki yolcular gibi birkaç dakika alacaktır. Bu durum, nesnelerin farklı bölümlerinin farklı hız ve zamanlamalarda hareket edebileceğini gösterir.
Yukarıdaki metinde verilen örnekler hangi animasyon prensibini açıklar niteliktedir?

A) Appeal
B) Follow Through & Overlapping Action
C) Exaggeration
D) Slow In Slow Out
E) Timing

Cevap: B) Follow Through & Overlapping Action

10. Stop Motion tekniği kısaca nedir?

A) Kuklalar, fotoğraflar veya diğer unsurların fotoğraflanarak kullanıldığı canlandırma türüdür.
B) İzimler kullanılarak yapılan animasyon türüdür.
C) Sadece maketler ile üretilen animasyonların genel adıdır.
D) İki boyutlu dijital objelerin kullanıldığı fotoğraf tabanlı bir canlandırma türüdür.
E) After Effects gibi programlarla üretilen canlandırmaların genel adı.

Cevap: A) Kuklalar, fotoğraflar veya diğer unsurların fotoğraflanarak kullanıldığı canlandırma türüdür.

11. Animasyonun 12 ilkesi olarak tanımlanan kurallar serisi hakkında aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

A) Kurallar Disney’in Nine Old Man isimli animatör ekibinin çalışma biçimlerini anlatır.
B) Temelde klasik animasyon üretimine yönelik oluşturulmuş olsa da canlandırmanın her türüne uygulanabilir kurallar silsilesidir.
C) İlk olarak 1981 yılında Disney animatörleri Frank Thomas ve Ollie Johnston tarafından yazılmıştır.
D) The Illusion of Life: Disney Animation isimli kitapta yayımlanmıştır.
E) Disney çizerlerinin uyguladıkları temel teknikler sonucu üretilmiştir ve belirlenmiştir.

Cevap: A) Kurallar Disney’in Nine Old Man isimli animatör ekibinin çalışma biçimlerini anlatır.

12. Da Vinci’nin canlı hareketlerini yakalama çalışmalarıyla benzer bir şekilde, atları konu edinerek hareketlerini anlamak amacıyla fotoğraflayan sanatçı ve araştırmacı aşağıdakilerden hangisidir?

A) Marcel Duchamp
B) Lotte Reiniger
C) William Henry
D) Eadweard Muybridge
E) Fox Talbot

Cevap: D) Eadweard Muybridge

13. Motion Tracking yönteminin 2 boyutlu tipografi ile kullanımına örnek gösterilebilecek sinema jeneriği aşağıdakilerden hangisidir?

A) Flash Gordon Conquers the Universe
B) Ezel Dizisi açılış jeneriği
C) Vacancy
D) Stranger Than Fiction
E) Superman

Cevap: D) Stranger Than Fiction

14. Lyric Video ile ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

A) İçerisinde barındırdığı metinler sebebiyle kinetik tipografi başlığı altında incelenebilecek bir hareketli grafik ürünü olarak düşünülmelidir.
B) Youtube gibi küresel anlamda kullanılan büyük sosyal medya platformlarında ve MTV gibi uluslararası yayın yapan TV kanalların tamamında karşımıza çıkan güncel bir yaklaşımdır.
C) Bir çalışmanın Lyric Video olarak tanımlanması için içeriğinde mutlaka renk barındırması esastır
D) İçeriğinde müzik, tipografi ve animasyon unsurlarını birlikte barındırdığı görülmektedir.
E) Canlandırma, tipografi, video, video klip unsurlarının merkezinde bulunan bir çeşit animasyon olarak kabul edilebilir.

Cevap: C) Bir çalışmanın Lyric Video olarak tanımlanması için içeriğinde mutlaka renk barındırması esastır

15. Storyboard kavramının Türkçe karşılığı hangi şıkta doğru verilmiştir?

A) Eskiz kağıtları
B) Desen
C) Öykü tahtası
D) Hikâye tasarımı
E) Zaman çubuğu

Cevap: C) Öykü tahtası

16. Kinetik tipografinin başlangıcı sayılan film jeneriği aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir?

A) Flash Gordon Conquers the Universe
B) Superman
C) North by Northwest
D) Matrix
E) Stranger Than Fiction

Cevap: C) North by Northwest

17. “Bir trenin La Ciotat Garına varışı” isimli sinema filmi için aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

A) Animasyonun içeriğinde tren garında alışveriş yapan insanlar ve işten çıkan işçiler konu edinilmiştir.
B) Yönetmeni ilk sinema makinesi olarak kabul edilen sinematografi bulan Thomas Edison isimli mucittir.
C) Film 1924 yılında İstanbul ve Ankara’da eş zamanlı olarak gösterilmiştir.
D) Animasyon ve çizgi film alanında üretilmiş ve dönemin Türk toprakları içinde gösterilen ilk çizgi film örneği olarak kabul edilir.
E) Osmanlı sınırları içerisinde gösterilmiş ilk sinema filmi olarak kabul edilir.

Cevap: E) Osmanlı sınırları içerisinde gösterilmiş ilk sinema filmi olarak kabul edilir.

18. Dünyada toplu olarak gösterilen ilk sinema filmi olma özelliğine sahip olan eser aşağıdakilerden hangisini konu etmektedir?

A) Düğün esnasında insanların dans etmesi
B) Trenin gara girişi
C) Atların koşması
D) Işığın yansıması
E) İşçilerin fabrikadan çıkışı

Cevap: E) İşçilerin fabrikadan çıkışı

19. Grafik tasarımları ve sinema jenerikleri alanında ürettiği özgün tasarımlarla tanınan, kinetik tipografi alanında ilk jenerik çalışmaları üreten ünlü yönetmen ve tasarımcı kimdir?

A) Dan Perri
B) George Lucas
C) Mauce Binder
D) Sergio Leone
E) Saul Bass

Cevap: E) Saul Bass

20. 2020 yılından önce “Flash Professional” olarak bilinen ve yaygın kullanılan yazılım, günümüzde Adobe firması tarafından satın alınmış ve ismini alarak, geliştirilmeye devam eden bir animasyon programı olmuştur.
Yukarıda yer alan cümledeki boşluğu doldurabilecek uygun ifade aşağıdakilerden hangisidir?

A) Adobe Photoshop
B) Corel Draw
C) Adobe Premiere
D) Maya
E) Adobe Animate

Cevap: E) Adobe Animate