Fizyoloji

I. Hücre Fizyolojisi

Hücre zarı, hücrenin içi ile dışı arasında madde iletimini sağlar. Ayrıca elektrokimyasal potansiyeller oluşturup iletebilir. Hücrede ATP sentezinden sorumlu organel mitokondridir; bu görev hücre zarına ait değildir.

II. Endokrin Sistem

Endokrin sistem, vücudun işleyişini hormonlar aracılığıyla düzenler.

• Parathormon: Bu hormon paratiroid bezinde sentezlenir. Peptit yapılıdır, steroid yapıda değildir. Plazma Ca+2 (kalsiyum) değeri azaldığında salgılanır.
• Büyüme Hormonu: Fazla salgılanması sonucu Jigantizm (devlik) adı verilen endokrin hastalık oluşur.
• Pankreas Hormonları: Pankreastan salgılanan hormonlar arasında insülin ve glukagon bulunur. Oksitosin, pankreastan salgılanmaz.
• Süt Üretimi ve Salınımı: Kadınlarda meme bezlerinin gelişimi, süt üretimi ve salınımını tetikleyen hormonlar prolaktin ve oksitosindir.

III. Kardiyovasküler Sistem

Bu sistem kalp, damarlar ve kandan oluşur.

• Kalp Kası: Yapısal olarak çizgili kasa benzer ve hücreleri arasında interkale diskler bulunur. İstemsiz olarak, otonom sinir sistemi ile kontrol edilir; motor sinirlerle kontrol edilmez. Kasılması için hücre dışı kalsiyumdan yararlanır.
• Kalp Debisi: Kalbin bir dakikada pompaladığı toplam kan miktarını ifade eder. Kalbin bir atım ile pompaladığı kan miktarı (atım hacmi) ile kalbin dakikadaki atım sayısının (kalp hızı) çarpılmasıyla hesaplanır.
• Kanın Dağılımı: Kanın dolaşım sistemindeki ortalama dağılımı şu şekildedir: %65’i sistemik venler ve venüllerde, %9’u pulmoner dolaşımda, %7’si kalpte, %7’si sistemik kapillerlerde bulunur. Toplam kanın %25’lik kısmının sistemik arterlerde bulunduğu bilgisi yanlıştır; bu oran yaklaşık %10-15’tir.

Kan ve Kan Hücreleri

• Eritropoez: Kırmızı kan hücresi yapımı anlamına gelir. Bu süreç, böbreklerden salgılanan eritropoietin hormonu kontrolünde gerçekleşir. Eritropoez, kandaki oksijen artışı ile değil, oksijen azlığı (hipoksi) ile tetiklenir.
• Oksijen Taşınması: Oksijen gazı kanda büyük oranda hemoglobine bağlı olarak taşınır. Küçük bir kısmı ise plazmada çözünmüş olarak bulunur. Oksijen, lökositler (akyuvarlar) içerisinde taşınmaz.
• Lökositler (Akyuvarlar): Lenfositler, edinsel (kazanılmış) bağışıklık reaksiyonlarında rol oynar. Kandaki lökositler arasında en az rastlanan hücreler bazofillerdir. En çok bulunan hücreler ise nötrofillerdir.

IV. Solunum Sistemi

Solunum işleminin temel basamakları arasında ventilasyon (akciğerlere hava akışı) ve eksternal solunum (alveoller ve kan arasındaki gaz alışverişi) yer alır. İnspeksiyon, solunumun bir basamağı değil, bir fizik muayene yöntemidir.

V. Sindirim Sistemi

Sindirim işlevi sırasında gerçekleşen temel aktiviteler arasında salgılama ve emilim bulunur. Boşaltım, sindirim sisteminin değil, boşaltım sisteminin görevidir.

• Gastroözofagiyal Reflü (GERD): Mide içeriğinin yemek borusuna geri kaçmasıdır. Bu durum, alt özofagiyal sfinkterin yetmezliği sonucunda meydana gelir.
• Diyare (İshal): Aşırı miktarda su, Na+ (sodyum) ve K+ (potasyum) kaybına neden olabilir. Bu kayıp yeterince takviye edilmezse dehidratasyon, hipovolemi (kan hacminde azalma), şok ve kardiyovasküler yetmezlik gibi durumlar meydana gelebilir. Diyare, konstipasyona (kabızlık) neden olmaz.
• Bağırsak Florası ve Vitaminler: Kalın bağırsakta bulunan bakteri florası K vitamini ve bazı B vitaminlerini sentezleyebilir. C vitamini ve D vitamini bu flora tarafından salgılanmaz.

VI. Üriner Sistem ve Homeostazi

Nefron, böbreğin işlevsel birimidir. Nefronun bölümleri arasında Bowman kapsülü ve distal tübül yer alır. Afferent arteriyol, nefrona kan getiren damardır ve nefronun bir bölümü değildir.

Homeostatik düzenlemede böbrekler; eritropoezin düzenlenmesi (eritropoietin hormonu ile), kan pH’ının ayarlanması ve kan basıncının düzenlenmesi gibi görevlerde etkin olarak rol oynar. Motor sinirlerin kontrolü böbreklerin görevi değildir.

VII. Sinir Sistemi

Serebellumun (beyincik) temel görevi, denge ve postürün korunması dahil olmak üzere hareketleri kontrol etmek ve koordine etmektir. Bilinç düzeyi, duysal uyarıların toplanması veya görme gibi fonksiyonlar beynin diğer bölgeleri tarafından yönetilir.

VIII. Duyu Fizyolojisi

Reseptörler, belirli uyaranları algılayan özel hücrelerdir. Adequat (uygun) uyaranı ışık olan reseptörler fotoreseptörlerdir. Ağrı reseptörleri, kemoreseptörler, termoreseptörler ve mekanoreseptörler ise farklı türde uyaranlara yanıt verir.

1- I.Tiroid bezinde sentezlenir.
II.Steroid yapıdadır.
III.Plazma Ca+2 değeri azaldığında salgılanır.
Parathormon ile ilgili yukarıdaki ifadelerden hangisi/hangileri doğrudur?

A) Yalnız III
B) Yalnız II
C) I ve III
D) Yalnız I
E) II ve III

Cevap : A) Yalnız III

Açıklama : Parathormon, paratiroid bezinden salgılanan ve plazma kalsiyum düzeyi düştüğünde devreye giren peptit yapılı bir hormondur. Steroid yapılı değildir ve tiroid bezinde sentezlenmez.

2- Kanın dolaşım sistemindeki ortalama dağılımı ile ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

A) Toplam kanın yüzde 25’lik kısmı sistemik arterlerde bulunur.
B) Toplam kanın yüzde 7’lik kısmı sistemik kapillerlerde bulunur.
C) Toplam kanın yüzde 9’luk kısmı pulmoner dolaşımda bulunur.
D) Toplam kanın yüzde 7’lik kısmı kalpte bulunur.
E) Toplam kanın yüzde 65’lik kısmı sistemik venler ve venüllerde bulunur.

Cevap : A) Toplam kanın yüzde 25’lik kısmı sistemik arterlerde bulunur.

Açıklama : Sistemik arterlerde kanın yaklaşık yüzde 10–15’i bulunur. En büyük hacim ise yüzde 65 oranla sistemik venlerde ve venüllerdedir. yüzde 25 oranı abartılıdır ve yanlıştır.

3- Aşağıdakilerden hangisi kalp kasının özelliklerinden biri değildir?

A) İstemsiz olarak kontrol edilir.
B) Hücreler arasında interkale diskler vardır.
C) Yapısal olarak çizgili kasa benzer.
D) Hücre dışı kalsiyumdan yararlanır.
E) Motor sinirlerle kontrol edilir.

Cevap : E) Motor sinirlerle kontrol edilir.

Açıklama : Kalp kası otonom sinir sistemi ile kontrol edilir, motor sinirlerle değil. Motor sinirler iskelet kaslarını uyarır. Kalp kası istemsiz çalışır, hücreleri çizgili kaslara benzer ve aralarında interkale diskler vardır.

4- I. Bowman kapsülü
II. Afferent arteriyol
III. Distal tubul
Yukarıdakilerden hangisi/hangileri nefronun bölümleri arasında yer alır?

A) Yalnız III
B) Yalnız II
C) I ve III
D) II ve III
E) Yalnız I

Cevap : C) I ve III

Açıklama : Bowman kapsülü ve distal tübül nefronun yapı elemanlarıdır. Afferent arteriyol ise nefrona kan taşıyan damar yapısıdır, doğrudan nefronun parçası değildir.

5- I. Ventilasyon
II. İnspeksiyon
III. Eksternal solunum
Yukarıdakilerden hangisi/hangileri solunum işleminin bir basamağıdır?

A) I ve III
B) Yalnız II
C) II ve III
D) Yalnız I
E) Yalnız III

Cevap : A) I ve III

Açıklama : Ventilasyon (hava akışı) ve eksternal solunum (alveol ve kapiller arasında gaz alışverişi) solunumun temel basamaklarındandır. İnspeksiyon ise fizik muayene yöntemidir ve solunum basamağı değildir.

6- I. Büyüme hormonunun çok
II. Adrenalin hormonunun az
III. İnsülin hormonunun çok
Endokrin bir hastalık olan Jigantizm (devlik), ….. salgılanması sonucu oluşur.
Yukarıdaki cümledeki boşluğa, numaralandırılmış ifadelerden hangisi/hangileri getirilmelidir?

A) II ve III
B) Yalnız II
C) Yalnız III
D) I ve II
E) Yalnız I

Cevap : E) Yalnız I

Açıklama : Jigantizm, büyüme hormonu (growth hormone) fazlalığı nedeniyle ortaya çıkan bir durumdur. Özellikle çocukluk döneminde epifiz plakları kapanmadan önce meydana geldiğinde boy uzaması aşırı olur. Adrenalin veya insülinle doğrudan ilişkili değildir.

7- I. İnsülin
II. Glukagon
III. Oksitosin
Yukarıdakilerden hangisi/hangileri pankreastan salgılanan hormonlardandır?

A) II ve III
B) I ve III
C) I ve II
D) Yalnız I
E) Yalnız II

Cevap : C) I ve II

Açıklama : Pankreasta yer alan Langerhans adacıklarından salgılanan başlıca hormonlar insülin (beta hücrelerinden) ve glukagondur (alfa hücrelerinden). Oksitosin ise hipotalamustan salgılanan ve hipofiz arka lobundan kana verilen bir hormondur.

8- I. Oksitosin
II. Prolaktin
III. ADH
Yukarıdakilerden hangisi/hangileri kadında meme bezlerinin gelişimi ve süt üretimini tetikleyen hormondur?

A) Yalnız III
B) Yalnız I
C) I ve II
D) II ve III
E) Yalnız II

Cevap : C) I ve II

Açıklama :

9- Diyare sonucu aşırı miktarda su, Na+ ve K+ kaybı oluşabilir. Bu kayıp yeterince takviye edilmediği takdirde aşağıdaki durumlardan hangisi meydana gelmez?

A) Kardiyovasküler yetmezlik
B) Konstipasyon
C) Dehidratasyon
D) Şok
E) Hipovolemi

Cevap : B) Konstipasyon

Açıklama : Diyare (ishal) vücuttan sıvı ve elektrolit kaybına neden olur. Bu durum dehidratasyon, hipovolemi (kan hacmi azalması), şok ve dolaşım bozukluğu gibi ciddi sonuçlar doğurabilir. Ancak konstipasyon (kabızlık), ishalin tersi bir durumdur ve beklenmez.

10- Serebellumun temel görevi aşağıdakilerden hangisidir?

A) Bilinç düzeyini kontrol etmek
B) Duysal uyarıları toplamak
C) Hareketleri kontrol etmek
D) Homeostazisi düzenlemek
E) Görme fonksiyonunu sağlamak

Cevap : C) Hareketleri kontrol etmek

Açıklama : Serebellum (beyincik), motor koordinasyonun sağlanması, denge ve ince hareketlerin düzenlenmesinde görev alır. Bilinç, görme veya homeostaz gibi fonksiyonlar beynin diğer yapıları tarafından kontrol edilir.

11- Gastroözofagiyal reflü ….. yetmezliği sonucunda meydana gelir.
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?

A) üst özofagiyal sfinkter
B) yutak
C) pilorik sfinkter
D) alt özofagiyal sfinkter
E) duodenum

Cevap : D) alt özofagiyal sfinkter

Açıklama : Gastroözofagiyal reflü, mide içeriğinin yemek borusuna kaçmasıyla oluşur. Bunun temel nedeni alt özofagiyal sfinkterin (LES) gevşek ya da yetersiz çalışmasıdır. Diğer yapılar reflü ile doğrudan ilişkili değildir.

12- I. Kan yapımı anlamını taşır.
II. Eritropoietin hormonu kontrolünde gerçekleşir.
III. Kanda oksijen artışı ile tetiklenir.
Eritropoez ile ilgili yukarıdakilerden hangisi/hangileri doğrudur?

A) Yalnız II
B) I ve III
C) Yalnız I
D) Yalnız III
E) I ve II

Cevap : E) I ve II

Açıklama : Eritropoez, kırmızı kan hücresi üretimi anlamına gelir ve eritropoietin hormonu (böbrek kaynaklı) tarafından kontrol edilir. Bu süreç düşük oksijen seviyeleri (hipoksi) ile tetiklenir, oksijen artışıyla değil.

13- I. Hücrede ATP sentezinden sorumludur.
II. Hücrenin içi ile dışı arasında madde iletimini sağlar.
III. Elektrokimyasal potansiyeller oluşturup iletebilir.
Hücre zarı ile ilgili yukarıdakilerden hangisi/hangileri doğrudur?

A) Yalnız III
B) Yalnız II
C) Yalnız I
D) I ve III
E) II ve III

Cevap : E) II ve III

Açıklama : Hücre zarı, madde iletiminde görev alır (aktif-pasif taşıma), ayrıca iyonların dağılımını sağlayarak membran potansiyeli oluşturur. ATP sentezi ise mitokondride gerçekleşir, hücre zarının görevi değildir.

14- I. Emilim
II. Boşaltım
III. Salgılama
Yukarıdakilerden hangisi/hangileri sindirim işlevi sırasında gerçekleşen temel aktiviteler arasındadır?

A) I ve III
B) Yalnız I
C) Yalnız II
D) II ve III
E) Yalnız III

Cevap : A) I ve III

Açıklama : Sindirim sistemi; salgılama (enzim, mukus, asit) ve emilim (besinlerin kana geçişi) işlevlerini gerçekleştirir. Boşaltım ise sindirim değil, boşaltım sisteminin görevidir.

15- Aşağıdakilerden hangisi adequat uyaranı ışık olan reseptörlerdir?

A) Ağrı reseptörleri
B) Kemoreseptörler
C) Termoreseptörler
D) Fotoreseptörler
E) Mekanoreseptörler

Cevap : D) Fotoreseptörler

Açıklama : Fotoreseptörler (örneğin retina çubuk ve koni hücreleri), ışık uyaranını algılayan özel duyu reseptörleridir. Diğer reseptör tipleri farklı uyaranlara (basınç, sıcaklık, kimyasal madde vs.) yanıt verir.

16- I. K vitamini
II. C vitamini
III. D vitamini
Yukarıdakilerden hangisi/hangileri kalın bağırsakta bulunan bakteri florası tarafından salgılanan vitaminlerden değildir?

A) Yalnız II
B) II ve III
C) Yalnız I
D) I ve III
E) Yalnız III

Cevap : B) II ve III

Açıklama : Kalın bağırsakta bulunan bakteriler K vitamini ve bazı B vitaminlerini sentezleyebilir. Ancak C vitamini dışarıdan alınmalıdır ve D vitamini de deride güneş ışığı etkisiyle sentezlenir. Bu nedenle II ve III bağırsak florasınca üretilmeyen vitaminlerdir.

17- Homeostatik düzenlemede böbreklerimizin etkin olarak rol oynadığı düzenlemeler arasında ………. da yer alır.
I. Eritropoezin düzenlemesi
II. Kan pH’ının ayarlanması
III. Kan basıncının düzenlenmesi
IV. Motor sinirlerin kontrolü
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yere, numaralandırılmış ifadelerden hangisi/hangileri getirilmelidir?

A) I ve II
B) I, II ve III
C) Yalnız IV
D) Yalnız I
E) II ve III

Cevap : B) I, II ve III

Açıklama : Böbrekler homeostazda önemli roller üstlenir; kan basıncını renin-anjiyotensin sistemiyle, pH’ı H+ ve HCO3− iyonları ile, eritropoezi ise eritropoietin hormonu ile düzenler. Motor sinir kontrolü ise sinir sistemine aittir.

18- Kalp debisini hesaplama yöntemi aşağıdakilerden hangisidir?

A) Kalbin bir atım ile pompaladığı kan miktarı diyastolde geçirdiği süre ile oranlanarak
B) Kalbin bir atım ile pompaladığı kan miktarı ile kalbin dakikadaki atım sayısı çarpılarak
C) Bir dakikadaki sistol sayısı ile diyastol sayısı toplanarak
D) Kalbin bir atım ile pompaladığı kan miktarı sistol sayısına bölünerek
E) Bir dakikadaki sistol sayısı ile diyastol sayısı çarpılarak

Cevap : B) Kalbin bir atım ile pompaladığı kan miktarı ile kalbin dakikadaki atım sayısı çarpılarak

Açıklama : Kalp debisi = Atım hacmi × Kalp hızı. Bu formül, kalbin bir dakikada pompaladığı toplam kan miktarını verir. Atım hacmi bir atımda çıkan kanı, kalp hızı ise dakikadaki atım sayısını ifade eder.

19- Oksijen gazı kanda ………
I. hemoglobine bağlı olarak taşınır.
II. lökositler içerisinde serbest olarak taşınır.
III. plazmada çözünmüş olarak taşınır.
Yukarıdaki cümle, numaralandırılmış ifadelerden hangisi/hangileri ile tamamlandığında yanlış bir sonuca ulaşılır?

A) Yalnız I
B) I ve II
C) II ve III
D) Yalnız II
E) I ve III

Cevap : D) Yalnız II

Açıklama : Oksijenin büyük kısmı (yüzde 97) hemoglobine bağlı taşınır, küçük kısmı ise plazmada çözünmüş halde bulunabilir. Lökositler (akyuvarlar) oksijen taşımaz; bu görev eritrositlere (alyuvarlara) aittir. II. ifade yanlıştır.

20- I. Kanımızda en az bulunan nötrofillerdir.
II. Lenfositler edinsel bağışıklık reaksiyonlarında rol oynar.
III. Bazofiller en az rastlanan hücrelerdir.
Lökositler ile ilgili yukarıdakilerden hangisi/hangileri doğrudur?

A) Yalnız II
B) I ve II
C) Yalnız I
D) II ve III
E) Yalnız III

Cevap : D) II ve III

Açıklama : Lenfositler, bağışıklık sisteminin adaptif (edinsel) bileşenidir ve antikor üretimi, bellek hücresi oluşumu gibi görevleri vardır. Bazofiller ise granülositler arasında kandaki en az bulunan lökosit türüdür. Nötrofiller ise en fazla bulunanıdır; I. ifade yanlıştır.