Sosyoloji Tarihi 2

Giriş

Bu makalede, sosyoloji tarihinin önemli figürlerinden Max Weber, Georg Simmel, Emile Durkheim gibi isimlerin temel düşünceleri ile çağdaş sosyolojik yaklaşımlar ele alınacaktır. 2024-2025 final sınavı soruları temel alınarak hazırlanan bu içerik, sosyoloji kuramlarının gelişimini ve günümüzdeki tartışmalarını anlamayı amaçlamaktadır.

Max Weber: Devlet, Otorite ve Nesnellik

Max Weber’e göre devletin dış ilişkilerde elde ettiği güç ve saygınlık, siyasal otoritenin toplumsal meşruiyetini artırır. Weber, sosyal bilimlerde nesnelliğin önemini vurgulamakla birlikte, araştırmacının değerlerinden tamamen bağımsız olamayacağını kabul eder. Ancak analiz sürecinde değer yargısızlığı ilkesine uyulması gerektiğini savunur.

George Herbert Mead ve Toplumsal Etkileşim

George Herbert Mead’e göre insanların zihinsel gelişimi, toplumsal etkileşim ve adaptasyon süreçleriyle yakından ilişkilidir. Mead, Durkheim’ın “kolektif bilinç” ve Wundt’un “zihinsel topluluklar” kavramlarını dönüştürerek “genelleştirilmiş diğerleri” kavramını ortaya koymuş ve bireyin benlik gelişiminde toplumsal normların ve diğer insanların tutumlarının rolünü vurgulamıştır. Mead’in “sosyal ben” kavramı, bireyin toplumsal normlar doğrultusunda şekillenen benliğini ifade eder.

Emile Durkheim: Toplumsal Bütünleşme ve İş Bölümü

Durkheim ve Comte’un düşünceleri arasındaki önemli ayrımlardan biri, Comte’un sosyolojiye dinsel bir form vermeye çalışırken Durkheim’ın bu yaklaşımı reddetmesidir. Durkheim’a göre toplumsal bütünleşme düzeyi, grup içindeki sosyal etkileşimlerin yoğunluğu, dinsel törenlere katılım düzeyi ve değer ile inançların paylaşım oranı gibi göstergelerle ölçülebilir. Düşük toplumsal bütünleşme ise bencil intihar riskini artırır.

Vilfredo Pareto: Denge Modelleri ve Türevler

Mühendislik eğitiminin etkisiyle Vilfredo Pareto, toplumsal ve ekonomik süreçleri denge modelleri üzerinden analiz etmiştir. Pareto’ya göre “türevler”, eylemleri rasyonelleştirme sürecinde genellikle toplumsal gerçeklikten sapar ve sürekli değişerek yerlerini yeni türevlere bırakır.

Georg Simmel: Toplumsal Etkileşim ve Modernitenin Diyalektiği

Georg Simmel’in sosyolojik incelemelerinin merkezinde toplumsal etkileşim kavramı yer alır. Simmel, modernitenin diyalektiğini para bağlamında, modern insanın para sayesinde geleneksel bağımlılık ilişkilerinden kurtularak özgürleşmesi ancak aynı zamanda hayatının anlamını yitirmesi olarak tanımlar. Simmel’e göre “grup içi” çatışma, yakın ilişkilerde ortaya çıkar ve yoğun duygusallık içerir. Simmel’in akademide kendine yer bulmakta zorlanmasının temel sebebi ise ele aldığı konuların akademik dünyada marjinal bir konumda olmasıydı.

Max Weber: Modern Kapitalizmin Ortaya Çıkışı

Max Weber’e göre modern kapitalizmin Batı’da ortaya çıkışındaki temel neden, insanların sıkı çalışmayı ve sınırlı tüketimi içeren Protestan ahlakına yönelmesidir.

Yöntem Tartışmaları ve Tarihsel İktisat Okulu

Max Weber’in özgün bir sosyoloji geliştirirken beslendiği Tarihsel İktisat Okulu ve Teorik İktisat Okulu arasında, iktisadın ahlaki disiplin mi yoksa bilim mi olduğu gibi metodolojik karşıtlıklar bulunmaktaydı. İktisadi değişimlerin evrimsel mi döngüsel mi olduğu tartışması bu temel karşıtlıklardan biri değildir.

Max Weber: Patrimonyalizm

Max Weber’e göre patrimonyalizmde insanlar konumlarını geleneklere ve lidere sadakatlerine bağlı olarak elde ederler, kişisel ve resmi ilişkiler iç içe geçmiştir, görevde uzmanlaşma asgari düzeydedir ve görevliler emirlerin uygulanmasında lidere itaatle yükümlüdür. Otoritenin sınırları belirgin değildir.

Çağdaş Yaklaşımlar: Avrupa­merkezcilik ve Küreselleşme

Avrupa­merkezcilik, sosyal bilimlerde Avrupa tarihini esas alarak geliştirilen teorilerin diğerlerini görmezden gelmesidir. Anthony Giddens’e göre modernlik başlı başına küreselleştirici bir olgudur ve zaman ile mekân arasında mesafe oluşması bu sürecin temel özelliğidir. Küreselleşme ekonomik ve siyasi etmenlerden etkilenirken, bölgesel sınırlamaların etkinleşmesi küreselleşme ile çelişir.

Toplumsal Hareket Teorileri ve Barrington Moore’un Modernleşme Yaklaşımı

Toplumsal hareket teorileri, kolektif davranış teorileri, kaynakların seferber edilmesi teorisi ve eylem-kimlik yaklaşımı gibi farklı perspektifleri içerir. Barrington Moore’un yola çıkış önermesi, köylü halkın modernleşmek için aristokrasiye ihtiyaç duyduğu yönündedir.

Sonuç

Sosyoloji tarihi, toplumsal olguları anlamak için farklı kuramsal çerçeveler sunar. Weber, Simmel ve Durkheim gibi klasik sosyologların düşünceleri günümüz sosyolojik çalışmalarına hala ışık tutarken, çağdaş yaklaşımlar küreselleşme gibi yeni olguları anlamak için önemli araçlar sunmaktadır.

1- Max Weber’e göre devletin dış ilişkilerde elde ettiği güç ve saygınlık, aşağıdakilerden hangisine neden olur?

A) Siyasal otoritenin toplumsal meşruiyetinin artmasına
B) Devletin demokratikleşme sürecinin hız kazanmasına
C) Teknolojik gelişmelerin askerî alanda yoğunlaşmasına
D) Ulusal eğitim sisteminin zayıflamasına
E) Dinî liderlerin toplumsal itibarlarını yitirmelerine

Cevap : A) Siyasal otoritenin toplumsal meşruiyetinin artmasına

Açıklama : Max Weber’e göre, bir devletin dış politikada başarılı olması ve uluslararası alanda güç ve saygınlık kazanması, kendi vatandaşları nezdinde siyasal otoritesinin meşruiyetini (kabul edilebilirliğini) artırır.

2- Mead’e göre, insanların “zihinsel” gelişimini sağlayan en önemli etken aşağıdakilerden hangisidir?

A) Toplumsal etkileşim ve adaptasyon
B) Toplumsal regresyon ve bireyselleşme
C) Kişisel içe dönüş ve dezadaptasyon
D) Bireyin fiziksel ve psikolojik sağlığı
E) Doğuştan gelen genetik özellikler

Cevap : A) Toplumsal etkileşim ve adaptasyon

Açıklama : George Herbert Mead’e göre, insan zihni ve benliği doğuştan var değildir. Bunlar, bireyin diğer insanlarla girdiği sembolik ve “toplumsal etkileşim” süreci içinde, çevreye “adaptasyon”uyla birlikte gelişir.

3- Aşağıdaki açıklamalardan hangisi, Durkheim ve Comte’un düşünceleri arasındaki en önemli ayrımlardan birini ifade etmektedir?

A) Durkheim, toplumun hukuki yapıdan bağımsız düşünülebileceğini savunurken Comte hukuku merkeze almıştır.
B) Durkheim, bireyin psikolojik yönelimlerinin toplumu belirlediğini savunurken Comte tam tersini öne sürmüştür.
C) Durkheim, sosyolojinin pozitif bir bilim olamayacağını savunurken Comte bunun tam tersini iddia etmiştir.
D) Comte, sosyolojiye dinsel bir form vermeye çalışırken Durkheim bu yaklaşımı reddetmiştir.
E) Comte, toplumu sadece ekonomik faktörlerle açıklar ve toplumsal iş bölümüne karşı çıkarken Durkheim, iş bölümünü toplumsal dayanışmanın temeli olarak görmüştür.

Cevap : D) Comte, sosyolojiye dinsel bir form vermeye çalışırken Durkheim bu yaklaşımı reddetmiştir.

Açıklama : Her ikisi de pozitivist olsa da, Comte kariyerinin sonlarına doğru sosyolojiyi “İnsanlık Dini” olarak adlandırdığı seküler bir din haline getirmeye çalışmıştır. Durkheim ise bu yaklaşımı reddederek sosyolojinin tamamen bilimsel ve objektif kalması gerektiğini savunmuştur.

4- Mühendislik eğitiminin Vilfredo Pareto’nun sosyoloji anlayışına yaptığı en önemli katkı aşağıdakilerden hangisidir?

A) Mühendislik eğitimiyle birlikte edindiği doğa bilimsel anlayış, ilerlemeci bir tarih felsefesi geliştirmesini sağlamıştır.
B) Matematiksel yöntemlerin iktisat alanında kullanılmasının uygun olmadığı sonucuna varmasını sağlamıştır.
C) Siyasi olaylara sınıf kuramı perspektifinden daha eleştirel bakabilmesini sağlamıştır.
D) Toplumdaki farklı sınıflar arasındaki çatışmaları açıklamak üzere yeni bir materyalist yöntem geliştirmesine yardımcı olmuştur.
E) Toplumsal ve ekonomik süreçleri denge modelleri üzerinden analiz etmesine olanak tanımıştır.

Cevap : E) Toplumsal ve ekonomik süreçleri denge modelleri üzerinden analiz etmesine olanak tanımıştır.

Açıklama : Mühendislik eğitiminden gelen Pareto, toplumu sürekli bir denge arayışı içinde olan bir sistem olarak görmüştür. Bu bakış açısı, onun toplumsal ve ekonomik süreçleri, fizik ve mekanikteki gibi “denge modelleri” üzerinden analiz etmesine olanak sağlamıştır.

5- Max Weber’in sosyal bilimlerde “nesnellik” ve “değerler” arasındaki ilişkiyi nasıl ele aldığına dair aşağıdaki açıklamalardan hangisi doğrudur?

A) Weber, sadece doğa bilimlerinin nesnel olabileceğini belirtir ve sosyal bilimlerde değerlerin her zaman araştırma sürecini etkilemesi gerektiğini savunur.
B) Weber, sosyal bilimlerde nesnel bir yaklaşımın mümkün olamayacağını savunur ve tüm araştırmaların değer yüklü olduğunu kabul eder.
C) Weber, araştırmacıların kişisel değerlerinden tamamen bağımsız olamayacaklarını ve bu değerlerin sosyal bilimlerdeki analizlere yansıtılması gerektiğini öne sürer.
D) Weber, sosyal bilimlerdeki tüm analizlerin öznel değerlerle şekillenmesi gerektiğini belirtir ve nesnelliğin imkânsız olduğunu savunur.
E) Weber, sosyal bilimlerin tamamen değerden bağımsız olamayacağını kabul etmekle birlikte, araştırmaların nesnel olabilmesi için değerlerin analiz sürecini etkilememesi gerektiğini savunur.

Cevap : E) Weber, sosyal bilimlerin tamamen değerden bağımsız olamayacağını kabul etmekle birlikte, araştırmaların nesnel olabilmesi için değerlerin analiz sürecini etkilememesi gerektiğini savunur.

Açıklama : Weber’e göre araştırmacı, araştırma konusunu seçerken kendi değerlerinden (değer ilgisi) etkilenebilir. Ancak verileri analiz ederken ve sonuçları yorumlarken bu kişisel değerlerinden arınmalı (değer yargısızlığı) ve nesnel olmalıdır.

6- Emile Durkheim’ın toplumsal “bütünleşme” ve “düzenleme” bağlamında intihar türleri hakkında yaptığı çözümlemelere göre aşağıdaki önermelerden hangisi doğrudur?

A) Yüksek toplumsal bütünleşme, anomik intihar oranlarını artırır.
B) Aşırı düzenleme, bencil intihar oranlarını arttırır.
C) Düşük toplumsal bütünleşme, bencil intiharı tetikler.
D) Aşırı düzenleme, anomik intiharları tetikler.
E) Düşük düzenleme, özgeci intiharları artırır.

Cevap : C) Düşük toplumsal bütünleşme, bencil intiharı tetikler.

Açıklama : Durkheim’a göre, bireyin toplumla bağlarının zayıfladığı, yani “düşük toplumsal bütünleşme”nin olduğu durumlarda, bireyin kendini yalnız ve izole hissetmesi sonucu “bencil (egoistik) intihar” oranları artar.

7- Max Weber’in özgün bir sosyoloji geliştirirken beslendiği Tarihsel İktisat Okulu ve Teorik İktisat Okulu arasında, tamamı iktisat teorisi ile iktisadi gerçeklik arasındaki uyumsuzluklardan kaynaklanan, metodolojik dört temel karşıtlık bulunmaktaydı.
Aşağıdakilerden hangisi bu karşıtlıklardan biri değildir?

A) Araştırmalarda tümdengelim mi yoksa tümevarım yönteminin mi kullanılacağı
B) İktisadın ahlaki disiplin mi yoksa bilim mi olduğu
C) İnsan davranışlarının rasyonel mi irrasyonel mi olduğu
D) Araştırmalarda elde edilen bulguların evrensel mi göreli mi olduğu
E) İktisadi değişimlerin evrimsel mi döngüsel mi olduğu

Cevap : E) İktisadi değişimlerin evrimsel mi döngüsel mi olduğu

Açıklama : Alman Tarihçi Okulu ile Teorik İktisat Okulu arasındaki “Yöntemler Kavgası” (Methodenstreit), tümdengelim/tümevarım, ahlak/bilim, rasyonellik/irrasyonellik ve evrensel/göreli gibi metodolojik karşıtlıklar üzerine odaklanmıştır. Değişimin evrimsel mi döngüsel mi olduğu tartışması bu temel karşıtlıklardan biri değildir.

8- Emile Durkheim’a göre aşağıdakilerden hangisi, bireyin toplumsal bütünleşme düzeyini ölçmek için uygun bir gösterge değildir?

A) Grup içindeki sosyal etkileşimlerin yoğunluğu
B) Bireyin psikolojik eğilimleri ve içsel dürtüleri
C) Çalışma faaliyetlerindeki iş bölümü ve tamamlayıcılık
D) Dinsel törenlere katılım düzeyi
E) Değer ve inançların paylaşım oranı

Cevap : B) Bireyin psikolojik eğilimleri ve içsel dürtüleri

Açıklama : Durkheim için toplumsal bütünleşme, sosyal etkileşim yoğunluğu, dini ritüellere katılım veya iş bölümü gibi gözlemlenebilir toplumsal olgularla ölçülür. O, sosyolojinin konusunun bireyin psikolojik eğilimleri gibi içsel durumlar değil, toplumsal olgular olması gerektiğini savunur.

9- Simmel’in sosyolojik incelemelerinin merkezinde yer alan kavram aşağıdakilerden hangisidir?

A) Tarihsel materyalizm
B) Toplumsal etkileşim
C) Sınıf çatışması
D) Toplumsal yapı
E) Kolektif bilinç

Cevap : B) Toplumsal etkileşim

Açıklama : Georg Simmel’in formel sosyolojisinin merkezinde, bireyler ve gruplar arasında gerçekleşen ve toplumu oluşturan rekabet, çatışma, iş birliği gibi temel “toplumsal etkileşim” biçimleri yer alır.

10- Max Weber’e göre “modern kapitalizmin” ortaya çıkışındaki temel neden aşağıdakilerden hangisidir?

A) Kapalı ekonomik sistemlerin gelişmesi
B) Kapalı toplumların endüstriyel üretime geçerek dışa açılması
C) İnsanların sıkı çalışmayı ve sınırlı tüketimi içeren değerlere yönelmesi
D) Ekonomiye devlet müdahalesinin artması
E) Sömürgeciliğin ve emperyalist politikaların hız kazanması

Cevap : C) İnsanların sıkı çalışmayı ve sınırlı tüketimi içeren değerlere yönelmesi

Açıklama : Max Weber’e göre modern kapitalizmin Batı’da ortaya çıkmasının temel nedeni, Protestan ahlakının getirdiği, dünyevi işleri bir görev olarak gören, sıkı çalışmayı ve kazancı biriktirip yeniden yatırıma dönüştürmeyi teşvik eden rasyonel değer sistemidir.

11- Mead, Durkheim’ın “kolektif bilinç” ve Wundt’un “zihinsel topluluklar” kavrayışlarını dönüştürerek aşağıdaki kavramlardan hangisini üretmiştir?

A) Zihin
B) Benlik
C) Sosyal ben
D) Genel irade
E) Genelleştirilmiş diğerleri

Cevap : E) Genelleştirilmiş diğerleri

Açıklama : George Herbert Mead, bireyin toplumsal normları ve beklentileri içselleştirmesi sürecini açıklamak için, Durkheim’ın kolektif bilinç gibi kavramlarını dönüştürerek, toplumun genel tutumunu ifade eden “genelleştirilmiş diğerleri” (generalized other) kavramını geliştirmiştir.

12- Vilfredo Pareto’ya göre “türevlerin” gerçeklikle ilişkisi ve toplumsal dinamiklere etkisi hakkında aşağıdaki açıklamalardan hangisi doğrudur?

A) Türevler, gerçekleşmiş tarihsel süreçleri yansıtır ve kapsamlı ekonomik değişimleri tetikler.
B) Türevler, eylemleri rasyonelleştirme sürecinde genellikle toplumsal gerçeklikten sapar ve sürekli değişerek yerlerini yeni türevlere bırakır.
C) Türevler, insanları kişisel gerçekliklerinden uzaklaştırır ve onların toplumsal rollerini belirler.
D) Türevler, gerçeklikle tam bir uyum içindedir ve insanları doğru eylemlere sevk eder.
E) Türevler, insanların gerçek duygularını doğrudan yansıtır ve toplumda radikal değişimlere yol açar.

Cevap : B) Türevler, eylemleri rasyonelleştirme sürecinde genellikle toplumsal gerçeklikten sapar ve sürekli değişerek yerlerini yeni türevlere bırakır.

Açıklama : Pareto’ya göre türevler, insanların mantıksal olmayan eylemlerine sonradan uydurdukları mantıksal kılıflardır (ideolojiler, rasyonelleştirmeler). Bu nedenle gerçeklikten saparlar ve toplumsal koşullar değiştikçe yerlerini yeni türevlere bırakırlar.

13- Georg Simmel’in “grup içi” çatışma analizine göre “ortak kişisel niteliklere sahip bireyler arasındaki çatışma” hangi temel özelliğe sahiptir?

A) Yakın ilişkilerde ortaya çıkar ve yoğun duygusallık içerir.
B) Kişisel uzlaşmazlık ve düşmanlıklar çatışmanın dışında bırakılır.
C) Çatışmanın tarafları makul ve birbirine karşı anlayışlıdır.
D) Belirli normlar, yasal mevzuat ve hukuki ilkeler çerçevesinde sürdürülür.
E) Ekonomik çıkar temeline dayanır ve rasyonel bir şekilde çözülür.

Cevap : A) Yakın ilişkilerde ortaya çıkar ve yoğun duygusallık içerir.

Açıklama : Simmel’e göre, yakın ilişkiler (aile, arkadaşlık gibi) içinde olan ve ortak kişisel niteliklere sahip bireyler arasındaki çatışmalar, genellikle biriken duygusal gerilimler nedeniyle diğer çatışma türlerine göre çok daha yoğun ve tutkulu bir şekilde yaşanır.

14- George Mead’in açımladığı “sosyal ben” kavramı aşağıdakilerden hangisini ifade eder?

A) Bireysel bilincin kolektif bilinç üzerinde kurduğu baskıyla şekillenen benlik
B) Ferdî benin genelleştirilmiş diğerleri üzerindeki etkisiyle biçimlenen benlik
C) Bireyin toplumsal normlar ve diğer insanların tutumları doğrultusunda şekillenen benliği
D) Bireyin genetik ve biyolojik özellikleri doğrultusunda şekillenen benliği
E) Bireylerin zihinsel gelişimiyle meydana gelen toplumsal ortak akıl

Cevap : C) Bireyin toplumsal normlar ve diğer insanların tutumları doğrultusunda şekillenen benliği

Açıklama : Mead’e göre benlik, iki kısımdan oluşur: Bireyin spontane ve dürtüsel yönü olan “I” (ferdi ben) ve toplumun beklentilerini, normlarını içselleştiren yönü olan “Me” (sosyal ben).

15- Weber’in analizine göre, kapitalizmin Batı’da ortaya çıkmasını sağlayan temel etken aşağıdakilerden hangisidir?

A) Feodal beylerin güç kaybetmesi
B) Protestan ahlakının etkisi
C) Sömürgecilikten elde edilen kazanç
D) Piyasa ekonomisinin gelişimi
E) Endüstri devriminin erken başlaması

Cevap : B) Protestan ahlakının etkisi

Açıklama : Max Weber’in en bilinen tezine göre, modern rasyonel kapitalizmin Batı’da ortaya çıkmasını sağlayan temel kültürel etken, Kalvinizm gibi Protestan mezheplerinin getirdiği, çalışmayı kutsayan, kazancı biriktirmeyi teşvik eden ve dünyevi asketizmi (çileciliği) öngören ahlak anlayışıdır.

16- Max Weber’in “amaçsal­-rasyonel” olarak nitelediği toplumsal eylem tipinin doğru açıklandığı seçenek aşağıdakilerden hangisidir?

A) Amaç ve araçların bilgi temelli ilişkiye dayandığı eylemler.
B) Toplumun kültürel eğilimleriyle çelişen eylemler.
C) Geleneksel davranış kalıplarına dayalı eylemler.
D) Duygusal tepkilerle şekillenen eylemler.
E) Bireyin değerlerine göre şekillenen eylemler.

Cevap : A) Amaç ve araçların bilgi temelli ilişkiye dayandığı eylemler.

Açıklama : Weber’in eylem tiplerinden “amaçsal-rasyonel eylem”, bireyin belirli bir amaca ulaşmak için en verimli ve uygun araçları bilinçli bir şekilde hesaplayarak ve seçerek hareket ettiği eylem türüdür.

17- Simmel’in çözümlemesine göre aşağıdakilerden hangisi “çatışmanın” toplumsal işlevlerinden biridir?

A) Toplumsal düzeni bozar ve kaotik bir ortam yaratır.
B) Toplumsal eşitliği sağlayarak ve barışın inşasına hizmet eder.
C) Grup içi bütünleşmeyi ve dayanışmayı artırır.
D) Bireyleri izole ederek toplumdan koparır ve yalnızlaştırır.
E) Modernleşmiş toplumlarda geleneksel örüntülerin ortaya çıkmasına sebep olur.

Cevap : C) Grup içi bütünleşmeyi ve dayanışmayı artırır.

Açıklama : Georg Simmel’e göre çatışma sadece yıkıcı değildir; aynı zamanda işlevsel de olabilir. Özellikle bir dış gruba karşı yaşanan çatışma, “grup içi bütünleşmeyi ve dayanışmayı” artırarak grubun sınırlarını ve kimliğini belirginleştirir.

18- George H. Mead’e göre bireyin “benlik” gelişiminde rol oynayan temel etken aşağıdakilerden hangisidir?

A) Genetik miras ve biyolojik özellikler
B) Kültürel faktörler ve siyasal konum
C) Ekonomik faktörler ve sınıfsal konum
D) Toplumsal etkileşim ve sembolik iletişim
E) Bireyin içgüdüsel tepkileri

Cevap : D) Toplumsal etkileşim ve sembolik iletişim

Açıklama : Mead’in sembolik etkileşimciliğine göre, bireyin benliği (self), doğuştan gelen bir yapı değil, diğer insanlarla girdiği “toplumsal etkileşim” ve özellikle dil gibi “sembolik iletişim” araçları aracılığıyla gelişen sosyal bir üründür.

19- Aşağıdakilerden hangisi Max Weber’e göre patrimonyalizmin niteliklerinden değildir?

A) İnsanlar konumlarını geleneklere ve lidere sadakatlerine bağlı olarak elde ederler.
B) Kişisel ve resmî ilişkiler iç içe geçmiştir.
C) Görevde uzmanlaşma asgari düzeydedir.
D) Otoritenin sınırları belirgindir.
E) Görevliler emirlerin uygulanmasında lidere itaatle yükümlüdür.

Cevap : D) Otoritenin sınırları belirgindir.

Açıklama : Patrimonyalizm, geleneksel otoritenin bir türüdür ve liderin kişisel sadakate dayalı yönetimidir. Bu yönetim tarzında kurallar keyfidir, kişisel ve resmi ilişkiler iç içedir ve otoritenin sınırları net ve belirgin değildir.

20- Georg Simmel’in akademide kendine yer bulmakta zorlanması ve sosyoloji geleneğinde tam anlamıyla bir düşünce okulu oluşturamamasının temel sebebi aşağıdakilerden hangisidir?

A) Ele aldığı meseleleri yalnızca felsefi perspektiften çözümlemesi
B) Siyasi görüşleri nedeniyle akademik camiadan dışlanması
C) Sosyolojiyi bilimsel bir disiplin olarak görmemesi
D) İrdelediği konular itibarıyla akademik dünyada marjinal bir konumda olması
E) Modern toplum analizlerinde yalnızca bireysel etkileşimlere odaklanması

Cevap : D) İrdelediği konular itibarıyla akademik dünyada marjinal bir konumda olması

Açıklama : Simmel’in moda, para, metropol yaşamı gibi konuları felsefi ve denemeci bir üslupla ele alması, döneminin daha sistematik ve büyük kuramlar inşa etmeye odaklanmış akademik sosyoloji anlayışı içinde “marjinal” görülmesine ve bir okul kuramamasına neden olmuştur.