Erken Çocukluk Eğitimine Giriş

1. Eğitim Yaklaşımları ve Temsilcileri

Erken çocukluk eğitiminde farklı felsefeler ve öncü isimler öne çıkar:

• Montessori: Çocuğun “kendi kendine öğrenme” (auto-education) yetisine inanır. Sınıf içi aktiviteler Günlük Yaşam, Duyular, Matematik, Dil ve Kültür alanlarından oluşur; “Aile Katılımı” bir çocuk aktivitesi değildir.
• Reggio Emilia: Loris Malaguzzi önderliğinde doğan bu yaklaşım, çocuğu potansiyeli yüksek, yetkin ve “yüz dili” olan bir birey olarak tanımlar.
• Froebel: Blokları (Gifts) eğitim aracı olarak kullanan ilk eğitimcidir.
• Blok Oyunu Evreleri: İlk evre “Taşıma”dır; çocuklar bloklarla yapı kurmaz, sadece taşır. Sıralar oluşturmak bir sonraki evredir.

2. Fiziksel Ortam ve Yönetmelikler

Okul öncesi kurumlarının fiziksel standartları eğitimin kalitesini doğrudan etkiler:
* Bahçe Konumu: Gün ışığından yararlanmak için Güney ve Batı cepheleri tercih edilir.
* Özel Gereksinimler: Görme yetersizliği olan çocuklar için zemine “hissedilebilir yüzeyler” (kabartmalı yollar) eklenmelidir.
* Mekansal Düzenleme: Sınıfta gürültü yönetimi için sesli merkezler (Blok, Drama) birbirine yakın, sessiz merkezler (Okuma) bunlardan uzağa yerleştirilmelidir.
* Yönetmelikler: Müdür odası en az 10 m² olmalıdır. Uyku odası, anaokulları için isteğe bağlıdır.

3. Programlar ve Tarihsel Gelişim

Tarihsel süreçte John Dewey, Atatürk’ün davetiyle Türkiye’ye gelip rapor hazırlayan önemli bir isimdir. ABD kökenli Head Start programı ise Eğitim, Sağlık, Ebeveyn Katılımı ve Sosyal Hizmetler olmak üzere dört temel sütun üzerine kuruludur; ekonomi bir bileşen değildir. Uluslararası karşılaştırmalarda ise “Makine ve Aletler”, “Trafik” gibi spesifik temalar genellikle Güney Kore okul öncesi programıyla ilişkilendirilir.

4. Değerlendirme ve Aile Katılımı

Çocuğu tanımanın en iyi yolu onu doğal ortamında izlemektir. “Otantik değerlendirme” kapsamında eğitici drama, gerçek yaşam performanslarını gözlemlemek için etkili bir yöntemdir. Gözlem formlarında (Zaman Örneklemi) anlık veriler (zaman, davranış) yer alır, statik aile bilgileri yer almaz. Aile katılımını planlamak içinse sene başında ailelere “Eğitim İhtiyaç Belirleme Formu” dağıtılır ve bireysel görüşmelerle süreç desteklenir.

1. Aşağıdakilerden hangisi Montessori sınıfındaki 3-6 yaş çocukların yaptıkları aktivitelerden biri değildir?

A) Duyuların iyileştirilmesi
B) Aile katılımı
C) Yaşamın kültürel yönleri
D) İletişim, dil ve okuryazarlık
E) Günlük yaşam

Cevap : B) Aile katılımı

2. Kendi kendine öğrenme çocuğun öğrenme sorumluluğunu üstlenmesi şeklinde tanımlanmaktadır. Bir insanın diğerleri tarafından eğitilemeyeceğini savunan ….. eğitimi “kendi kendini eğitme” olarak tanımlamaktadır. Yukarıdaki boşluğa aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?

A) Piaget
B) Dewey
C) Frobel
D) Montessori
E) Aristo

Cevap : D) Montessori

3. Malaguzzi önderliğinde ortaya çıkan bu yaklaşımın temelini çocuğun kendine güvenen ve yetkin, potansiyel açısından zengin olduğu düşüncesi oluşturmaktadır. Yukarıda verilen açıklama aşağıdaki yaklaşımlardan hangisine aittir?

A) High/Scope
B) Montessori
C) Waldorf
D) Regio Emila
E) Bank Street

Cevap : D) Regio Emila

4. Ayşe Öğretmen, sene başında ailelere çocuklarının gelişimleriyle ilgili bilgi vermek için bir görüşme takvimi oluşturacağını söyler. Ailelerden hangi saatlerde okula gelebileceklerinin yazılı olduğu bir kâğıt ister.
Yukarıda ifade edilen duruma göre Ayşe Öğretmen’in tercih ettiği aile katılımı çeşidi aşağıdakilerden hangisidir?

A) Ev ziyareti
B) Bireysel görüşme
C) Tanışma toplantısı
D) Sınıf içi etkinliğe katılımı
E) Konferans

Cevap : B) Bireysel görüşme

5. Aşağıdakilerden hangisi blok oyununun taşıma aşaması ile ilgili değildir?

A) Çocuklar blokları taşır, ancak bunları yapı için kullanmaz.
B) Yeni yürümeye başlayan çocukların blokları toplama, yere bırakma şeklinde etkinlik yaptıkları aşamadır.
C) Bu aşamada çocuklar bloklarla yatay veya dikey sıralar oluştururlar.
D) Bu aşamadaki çocuklar dokunma, hareket etme, taşıma, tutma, düşürme ve tekrar tekrar paketlemeyi sever.
E) Bu aşamadaki etkinlikler esnasında daha fazla, daha az, daha çok ve ağır gibi matematik kavramlarını uygulamalı öğrenirler.

Cevap : C) Bu aşamada çocuklar bloklarla yatay veya dikey sıralar oluştururlar.

6. ….. küçük çocukların eğitiminde bir araç olarak blokların kullanılması üzerine vurgu yapan ilk kişidir.
Yukarıda verilen boşluğa aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?

A) Frobel
B) Pratt
C) Hill
D) Pastelozzi
E) Montessori

Cevap : A) Frobel

7. Dünya Sağlık Örgütüne göre 6 ay ile 2 yaş arası çocukların izlenme sıklığı aşağıdakilerden hangisinde verilmiştir?

A) Ayda bir
B) İki ayda bir
C) 15 günde bir
D) Altı ayda bir
E) Üç ayda bir

Cevap : E) Üç ayda bir

8. Aşağıdakilerden hangisi okul bahçesinin çocuğa görelik kriterlerinden biridir?

A) Açık alan, personelin çocukları görerek ve duyarak gözetleyebileceği şekilde ayarlanmalıdır.
B) Okulun bahçesi doğal gün ışığından yeterli düzeyde fayda sağlayabilmek için güney ve batı yönünde olmalıdır.
C) Güneş ışınlarını engelleyecek şekilde binanın çok yakınına ağaçlar dikilmemelidir.
D) Bahçeden sınıflara ve tuvaletlere kolayca ulaşılabilmelidir.
E) Ebeveyn ve personele uygun dinlenme alanları ve otopark alanları yapılmalıdır.

Cevap : D) Bahçeden sınıflara ve tuvaletlere kolayca ulaşılabilmelidir.

9. Okul öncesi eğitim kurumu bahçesinin zeminine dokunsal kabartmalı yollar yaptıran bir okul müdürü aşağıdakilerden hangisine sahip çocuklara uygun olarak bahçeyi düzenlemiştir?

A) Fiziksel yetersizlik
B) Dikkat eksikliği, hiperaktivite
C) Otizm
D) İşitme yetersizliği
E) Görme yetersizliği

Cevap : E) Görme yetersizliği

10. Özel Öğretim Kurumları Standartlar Yönergesi’nde yer alan okul öncesi eğitim kurumları binalarının bölümleri ile ilgili aşağıdaki açıklamalardan hangisi yanlıştır?

A) Rehberlik odası zorunludur.
B) Öğretmenler odasının büyüklüğü sayıya göre ayarlanmalıdır.
C) İsteğe bağlı uyku odası açılabilir.
D) İdareci odası en az 10 m² olmalıdır.
E) Yönetici yardımcısı odası 10 m²den az olmamalıdır.

Cevap : A) Rehberlik odası zorunludur.

11. Aşağıdakilerden hangisi Head Start çocuk gelişimi ve erken öğrenme çerçevesinde sunulan matematiksel bilgi ve beceri alanlarından biri değildir?

A) Sayı ve miktar
B) Geometrik ve mekansal anlamlandırma
C) Sayı ilişkileri ve işlemler
D) Ölçüm ve karşılaştırma
E) Muhakeme ve problem çözme

Cevap : E) Muhakeme ve problem çözme

12. Aşağıdakilerden hangisi okul öncesi eğitim kurumlarında yöneticinin görevlerinden değildir?

A) Okuldaki öğretimin etkililiğini arttırmak
B) Öğretimin kalitesini iyileştirmek
C) Pozitif öğrenme ortamının temellerini atmak
D) Öğretmenlerin mesleki becerilerini arttırmak
E) Öğretmen ve personel maaşlarını vermek

Cevap : E) Öğretmen ve personel maaşlarını vermek

13. Aşağıdakilerden hangisi okul öncesi eğitim kurumlarında çalışan personellerden biri değildir?

A) Mühendis
B) Okul Müdürü
C) Hizmetli
D) Öğretmen
E) Aşçı

Cevap : A) Mühendis

14. Aşağıdakilerden hangisi okul öncesi sınıf ortamı düzenlenirken gürültü yönetimi açısından yapılması gerekenlerden biri değildir?

A) Farklı öğrenme merkezlerinin zemininde halı kullanmak
B) Okuma merkezini blok merkezinin yanına yerleştirmek
C) Blok merkezini dramatik oyun merkezi gibi sesli bir alanın yanına yerleştirmek
D) Sessizlik gerektiren öğrenme merkezlerini sesli merkezlerden daha uzağa yerleştirmek
E) Gürültülü faaliyetlerin gerçekleştirildiği merkezleri geçiş bölgelerine konumlandırmak

Cevap : B) Okuma merkezini blok merkezinin yanına yerleştirmek

15. Aşağıdakilerden hangisi “zaman örneklem gözlem” formundaki başlıklardan biri değildir?

A) Olay zamanı
B) Çocuğun aile bilgileri
C) Gözlemi yapan kişi
D) Gün ve saat
E) Çocuğun yaşı

Cevap : B) Çocuğun aile bilgileri

16. Aşağıdakilerden hangisi Head Start programının bölümlerinden biri değildir?

A) Ekonomi
B) Ebeveyn katılımı
C) Sağlık
D) Eğitim
E) Sosyal hizmetler

Cevap : A) Ekonomi

17. Atatürk’ün Türk eğitim sistemi hakkında rapor hazırlamak için Türkiye’ye davet ettiği teorisyen aşağıdakilerden hangisidir?

A) J. Locke
B) J. J. Rousseau
C) J. Dewey
D) Friedrich Wilhelm August/Frobel
E) J. H. Pestalozzi

Cevap : C) J. Dewey

18. Ailelerin belirlenmiş zaman dilimlerinde günlük programda yer alan sınıf içi ve sınıf dışı etkinliklere öğretmenin rehberliğinde katılımlarının bir yıllık plan dâhilinde düzenlenmesi önemlidir. Planlama aşaması, sene başında çocukların okula başladığı hafta itibarıyla….. ailelere verilerek başlar.
Yukarıdaki ifadede boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?

A) kontrol listeleri
B) anekdot kayıtları
C) eğitim ihtiyaç belirleme formu
D) derecelendirme ölçekleri
E) gözlem formları

Cevap : C) eğitim ihtiyaç belirleme formu

19. Neslihan Öğretmen standart testlerin yanı sıra çocukların doğal sınıf ortamında sergiledikleri davranışları da değerlendirmek istemektedir.
Öğretmenin, çocukların gerçek yaşantılar esnasındaki performanslarını değerlendirmek için hangi yöntemden yararlanması gerekir?

A) Gelişim kontrol listesi
B) Okul öncesi eğitim programı kazanımları
C) Gelişim ölçeği
D) Otantik değerlendirme aracı olarak eğitici drama
E) Rond gösterileri

Cevap : D) Otantik değerlendirme aracı olarak eğitici drama

20. “Okul öncesi eğitim programında bulunan konular ana hatlarıyla şöyledir:
I. Dönem Konuları: Anaokulu yaşamı, ilkbahar-hava değişimi, beslenme, ağaçlar.
II. Dönem Konuları: Trafik kurumu, sonbahar, makine ve aletler, benim giysilerim, vücudum gibi konular.”
Yukarıda açıklaması yapılan bu okul öncesi eğitim programı hangi ülkeye aittir?

A) Yeni Zelanda
B) Kuzey Kore
C) Güney Kore
D) Japonya
E) Avustralya

Cevap : C) Güney Kore